1
00:01:04,360 --> 00:01:06,320
Mərhəmətli və Bağışlayan Allahın adı ilə.

2
00:01:06,800 --> 00:01:17,760
Dedik ki, tələbə ictimaiyyəti

3
00:01:19,760 --> 00:01:25,840
hansısa mövzuya ürəkdən inandıqda

4
00:01:27,920 --> 00:01:35,120
və onu özünün müxtəlif istiqamətli fəaliyyətlərində işıqlandırdıqda, əks etdirdikdə

5
00:01:36,800 --> 00:01:41,760
bu, ölkənin gələcəyinə təsir göstərir.

6
00:01:42,640 --> 00:01:45,920
Tələbələr qətiyyən belə düşünməməlidirlər ki,

7
00:01:46,880 --> 00:01:55,280
onların gördüyü işlərin, səylərinin heç bir faydası yoxdur,

8
00:01:55,280 --> 00:02:02,240
bütün bunlar ölkədəki reallıqlara heç bir təsir göstərmir; bu, yanlış bir təsəvvürdür. Bütün bunların təsiri var, özü də böyükdür.

9
00:02:04,000 --> 00:02:07,440
Təsir mexanizmi nədən ibarətdir, onu da qeyd etdim:

10
00:02:08,520 --> 00:02:10,800
tələbələrin önə çəkdiyi həmin mövzu

11
00:02:11,200 --> 00:02:17,120
əvvəlcə tələbə ictimaiyyəti içərisində, sonra isə tədricən bütün ölkədə bir diskursa çevrilir,

12
00:02:17,680 --> 00:02:22,240
bu isə mühüm bir faktora çevrilərək həlledici qərarların qəbuluna təsir göstərir.

13
00:02:23,760 --> 00:02:32,080
Bəli, siz bu və ya digər qurumda söz sahibi olmaya bilərsiniz, amma həmin qurum tərəfindən mühüm qərarların qəbul edilməsinə təsir göstərə bilərsiniz.

14
00:02:36,160 --> 00:02:39,200
Odur ki idealları rəhbər tutaraq onlara çatmağa can atın.

15
00:02:39,920 --> 00:02:47,360
Mən ideallara bir neçə nümunə qeyd etdim, amma təkcə bu dediklərim deyil.

16
00:02:48,960 --> 00:02:57,600
İmam Xomeyninin bəyanatlarına bir nəzər salın, İslam İnqilabının təlimlərini bir gözdən keçirin,

17
00:02:58,160 --> 00:03:06,720
Quranı və “Nəhcül-bəlağə”ni diqqətlə oxuyun, əsas ideyaların

18
00:03:07,360 --> 00:03:09,920
siyahısını tutun, təsnifatını aparın,

19
00:03:10,160 --> 00:03:19,600
bunların üzərində işləyin və ideallardan möhkəm yapışın.

20
00:03:19,600 --> 00:03:24,700
Reallıqlar bizi ideallarımızdan uzaqlaşdırmamalıdır.

21
00:03:24,950 --> 00:03:31,150
Reallıqlar nərdivan kimi bizi amallarımıza pillə-pillə daha da yaxınlaşdırmalıdır.

22
00:03:32,080 --> 00:03:34,970
Qarşımıza bizə çətinlik törədən bir reallıq çıxsa belə,

23
00:03:36,250 --> 00:03:42,140
ona qarşı mübarizə aparmalı, çalışıb-vuruşmalı, onu yolumuzun üzərindən qaldırmalıyıq. İdeallara can atmaq budur.

24
00:03:44,250 --> 00:03:48,020
Əlbəttə, bunun əksi isə, qeyd etdiyim kimi, mühafizəkarlıqdır;

25
00:03:49,170 --> 00:03:56,880
hər cür reallığa uyğunlaşmaq, pisini də, yaxşısını da qəbul etmək,

26
00:03:58,310 --> 00:04:03,910
“neyləmək olar, çarəmiz yoxdur” adı ilə hər şeyi ötüşdürməkdir.

27
00:04:03,940 --> 00:04:07,650
Belə bir xalqın aqibətinin hara gedib çıxacağı isə məlumdur.

28
00:04:10,200 --> 00:04:16,740
Əgər tələbə təşkilatları, tələbə cərəyanları belə bir təsir gücü əldə etmək istəyirlərsə,

29
00:04:17,910 --> 00:04:23,400
bunun öz tələbləri var;

30
00:04:24,800 --> 00:04:27,020
həmin tələblərə riayət etmək lazımdır.

31
00:04:30,080 --> 00:04:39,620
Əgər tələbə təşkilatları belə bir təsir gücü əldə etmək istəyirlərsə, bunun öz tələbləri var; həmin tələblərə riayət etmək lazımdır.

32
00:04:39,800 --> 00:04:43,800
Bunlardan biri İslam təlimləri üzərində işləmək, yəni hər bir mövzu üzərində dərin iş aparmaqdır;

33
00:04:44,080 --> 00:04:47,310
səthi yanaşmalar zərərlidir.

34
00:04:51,650 --> 00:04:58,310
Bu gün mən çıxış edən dostlarımızın fikirlərində –

35
00:04:58,740 --> 00:05:01,080
əlbəttə, demirəm hamısında, bəzilərində –

36
00:05:02,020 --> 00:05:06,910
bu dərin yanaşmanın əlamətlərini müşahidə etdim.

37
00:05:06,910 --> 00:05:18,540
Tələbə gənclərimizin məsələlərə dərindən yanaşdığını gördüm və buna sevindim. Birinci şərt budur.

38
00:05:19,850 --> 00:05:30,370
Bəzən üzdə İslam dininə uyğun görünən, amma mahiyyəti İslamla uyğun gəlməyən şüarlar səsləndirilir;

39
00:05:30,400 --> 00:05:33,770
o cümlədən son vaxtlar geniş yayılmış,

40
00:05:34,250 --> 00:05:39,510
cürbəcür yazılarda və çıxışlarda tez-tez rastlaşdığımız “mərhəmətli İslam” məsələsi.

41
00:05:40,620 --> 00:05:44,740
Gözəl bir ifadədir; həm “İslam” hissəsi gözəldir, həm də “mərhəmətli” hissəsi.

42
00:05:44,970 --> 00:05:51,740
Amma bu nə deməkdir? “Mərhəmətli İslam” deyərkən nə başa düşülür?

43
00:05:54,600 --> 00:06:04,710
Bu “mərhəmətli İslam”ın tərifi necədir? Axı Allah-taala Özü belə, həm rəhman və rəhimdir, həm də “əşəddül-məaqibin”;

44
00:06:06,200 --> 00:06:09,400
həm Behişti var, həm də Cəhənnəmi.

45
00:06:12,800 --> 00:06:18,920
Allah-taala möminlərlə qeyri-möminləri bir tutmayıb:

46
00:06:21,800 --> 00:06:27,140
“Məgər mömin kimsə ilə fasiq eynidirmi?! Əlbəttə, onlar eyni ola bilməzlər!” (“Səcdə” surəsi, ayə 18)

47
00:06:28,240 --> 00:06:31,540
Bəs bu dedikləri “mərhəmətli İslam”ın

48
00:06:31,800 --> 00:06:38,970
möminə və qeyri-möminə, kafirə, düşmənə,

49
00:06:39,200 --> 00:06:42,800
düşmən olmayan kafirə münasibəti necədir?

50
00:06:44,400 --> 00:06:53,680
Dərinliyinə varmadan ortaya bir söz atmaq yanlış

51
00:06:54,560 --> 00:06:57,340
və təbii ki, azdırıcı bir işdir.

52
00:06:57,620 --> 00:07:07,650
Yazılarında, çıxışlarında bu “mərhəmətli İslam” ifadəsini işlədən

53
00:07:08,110 --> 00:07:12,600
bəzi insanların danışığına diqqət yetirəndə görürsən, əməlli-başlı hiss edirsən ki,

54
00:07:14,040 --> 00:07:23,680
bu “mərhəmətli İslam” liberalizmdən –

55
00:07:23,820 --> 00:07:27,310
yəni Qərb dünyasında liberalizm adlanan o tendensiyadan qaynaqlanan bir nəzəriyyənin açar sözüdür.

56
00:07:27,680 --> 00:07:32,600
Əlbəttə ki, “liberalizm” ifadəsi, “liberalizm” adı

57
00:07:32,970 --> 00:07:37,940
Qərb sivilizasiyası, Qərb mədəniyyəti, Qərb ideologiyası üçün də yanlış bir ifadədir.

58
00:07:38,170 --> 00:07:40,850
Çünki onlar əslində nə liberaldırlar,

59
00:07:41,200 --> 00:07:45,850
nə də liberalizmə sözün həqiq mənasında inanırlar;

60
00:07:46,110 --> 00:07:49,280
eləcə “liberalizm” kəlməsini ortada bir termin kimi işlədirlər.

61
00:07:51,600 --> 00:07:55,020
Əgər “mərhəmətli İslam” deyəndə bunu nəzərdə tuturlarsa,

62
00:07:55,340 --> 00:07:58,820
bu nə İslamdır, nə də mərhəmətlilik. Bu, mütləq surətdə belədir.

63
00:08:00,920 --> 00:08:10,170
Liberalizm təfəkkürü 18-19-cu əsr Avropa təfəkküründən – yəni

64
00:08:10,720 --> 00:08:17,820
humanizm ideyasının bazası olmuş, Allah, mənəviyyat və bu kimi şeyləri inkar edən təfəkkürdən qaynaqlanır.

65
00:08:20,760 --> 00:08:25,770
Allah olmayan yerdə də insanın şəxsi istək və düşüncələri ön plana keçir.

66
00:08:26,220 --> 00:08:28,310
İnsan övladının işi belədir.

67
00:08:28,800 --> 00:08:38,310
Baxın, hətta elmi tədqiqatlarda da şəxsi rəy və düşüncələr nə qədər müxtəlifdir!

68
00:08:39,720 --> 00:08:42,940
Bu gün kimlərsə hansısa maddə barədə fikir bildirir, misal üçün

69
00:08:43,720 --> 00:08:50,370
deyirlər ki, filan xəstəliyə, yaxud filan problemə xeyirlidir,

70
00:08:50,600 --> 00:08:59,920
iki gün sonra başqa alimlər ortaya çıxıb deyirlər ki, yox, əksinə, bu maddə həmin xəstəliyə ziyandır!

71
00:09:01,440 --> 00:09:08,680
Yəni ilahi vəhyə əsaslanmayan işlərdə hər an xəta, yanlışlıq,

72
00:09:09,920 --> 00:09:13,340
rəy müxtəlifliyi ola bilər.

73
00:09:14,320 --> 00:09:18,740
Odur ki əgər hər hansı bir ideya Allahdan qaynaqlanmırsa, şəxsi maraq və zövqlərdən qaynaqlanır.

74
00:09:19,310 --> 00:09:28,960
Şəxsi maraqlar önə keçdikdə isə dəyərlər daha güclü olan qrupların mənafeyinə uyğunlaşdırılır.

75
00:09:29,400 --> 00:09:32,110
Bu gün Amerika dəyərləri adında bir şey var;

76
00:09:32,140 --> 00:09:38,160
amerikalıların danışığında eşidirsiniz, deyirlər: “Amerika dəyərləri”, “bizim dəyərlərimiz”.

77
00:09:41,120 --> 00:09:46,510
17-ci əsrdə Amerika

78
00:09:47,760 --> 00:09:53,680
İngiltərənin müstəmləkəsindən çıxıb

79
00:09:54,400 --> 00:10:03,110
dünyanın o başında özünü ayrıca dövlət elan etdikdə müstəqil Amerikanın əsasını qoyanlar –

80
00:10:04,080 --> 00:10:10,250
yəni o vaxtkı dövlət xadimləri: Corc Vaşinqton, onun ətrafındakılar və ondan sonra hakimiyyətə keçənlər –

81
00:10:11,040 --> 00:10:13,170
müəyyən dəyərlər irəli sürüblər; bunların adı “Amerika dəyərləridir”.

82
00:10:13,720 --> 00:10:21,370
Həmin dəyərlərin özünü dəyərləndirdikdə görürsən ki, çoxu iradlıdır;

83
00:10:21,800 --> 00:10:30,880
yəni dünyanı bugünkü vəziyyətinə gətirib çıxarmış, imperializm sisteminin dünyanı çapıb-talamasına şərait yaratmış fikirlərdir.

84
00:10:31,800 --> 00:10:34,620
Lakin elə həmin dəyərlər içərisindən

85
00:10:35,520 --> 00:10:41,280
yaxşı, müsbət olanlar bu gün Amerika cəmiyyətində,

86
00:10:41,420 --> 00:10:45,200
bugünkü Amerika administrasiyası tərəfindən unudulub.

87
00:10:47,200 --> 00:10:50,970
Bir vaxtlar, illər öncə mən

88
00:10:51,600 --> 00:10:59,170
iki yüz, iki yüz neçə il əvvəl, belə desək,

89
00:10:59,310 --> 00:11:03,050
Amerika dövlətinin banisi olmuş insanların fikirlərini –

90
00:11:03,680 --> 00:11:08,080
çıxışlarını, “Amerika xartiyası”, “Amerika dəyərləri” olaraq tərtib etdikləri sənədi

91
00:11:08,640 --> 00:11:15,050
mütaliə edir,

92
00:11:16,280 --> 00:11:21,940
araşdırır və hazırkı dövlət adamlarının davranışları ilə müqayisə edirdim və şahidi oldum ki, həmin dəyərlərin çoxuna riayət olunmur.

93
00:11:22,320 --> 00:11:25,280
O zaman ağlıma gəldi ki, bunu

94
00:11:26,080 --> 00:11:31,220
Amerika xalqının üzünə vurub: “Sizin dediyiniz dəyərlər budur,

95
00:11:32,160 --> 00:11:39,400
amma bu gün Amerika dövlətinin, ABŞ hakimiyyətinin davranışlarında bunlardan əsər-əlamət yoxdur” –

96
00:11:40,040 --> 00:11:51,450
deməyin yeri var; bu, faktdır. Əgər bu “mərhəmətli İslam” ifadəsi ilə

97
00:11:51,920 --> 00:11:56,080
belə bir şeyi nəzərdə tuturlarsa, bu, yüz faiz səhv, yanlış bir ideyadır.

98
00:11:58,640 --> 00:12:06,170
Əgər bunu deyərkən dünyadakı bütün varlıqlara

99
00:12:06,280 --> 00:12:13,450
rəhm, mərhəmət gözü ilə baxmağı nəzərdə tuturlarsa, bu da doğru deyil,

100
00:12:13,960 --> 00:12:23,540
bu da Qurana ziddir. Quran açıq-aşkar bunun əksini deyir.

101
00:12:24,360 --> 00:12:32,600
Doğrudur, məhəbbət, mərhəmət və ədaləti təkcə müsəlmanlara layiq bilmir,

102
00:12:32,600 --> 00:12:42,140
deyir ki, əgər əlinizdədirsə, güc-qüdrət sahibisinizsə, qeyri-müsəlmanlara qarşı da mərhəmət və ədalətlə davranmalısınız,

103
00:12:42,220 --> 00:12:46,710
bir şərtlə ki, sizinlə düşmənçilik etmiş olmayalar, yaxud nə vaxtsa sizə qarşı düşmənçilik edəcəklərindən ehtiyatlanmayasınız.

104
00:12:47,920 --> 00:12:51,170
Əmirəlmöminin (ə) öz məşhur xütbəsində buyurur:

105
00:12:51,220 --> 00:12:58,520
بَلَغَني اَنَّ الرَّجُلَ مِنهُم کانَ يَدخُلُ عَلَي المَرأَةِ المُسلِمَةِ وَ الاُخري‌ المُعاهِدَة

106
00:13:00,200 --> 00:13:08,140
Daha sonra xütbənin axırında Həzrət buyurur ki, bu kədərdən insan ölsə belə, yeri var.

107
00:13:09,360 --> 00:13:15,800
İnsan nəyə görə ölməlidir? Çünki Müaviyə ordusunun əsgərləri qeyri-müsəlman qadınlara,

108
00:13:16,000 --> 00:13:21,450
yəni “məahəd” – müqavilə əsasında İslam hökumətinin ərazisində yaşayan yəhudi və xristianların qadınlarına

109
00:13:21,470 --> 00:13:30,540
əl uzatmış, onlara qarşı təhqirə yol vermişdilər; məsələn, qolbaqlarını, bəzək əşyalarını dartıb qopararaq almışdılar.

110
00:13:30,640 --> 00:13:33,100
Həzrət buyurur ki, “bu kədərdən insan ölməlidir”.

111
00:13:33,240 --> 00:13:42,440
Bəli, düşmənçilik etməyən qeyri-müsəlmanlara qarşı münasibət belədir. Quran deyir:

112
00:13:42,440 --> 00:13:50,560
“Allah din yolunda sizinlə vuruşmayan və sizi yurdunuzdan çıxartmayan kimsələrə yaxşılıq etməyi və onlarla ədalətlə rəftar etməyi sizə qadağan etməz”. (“Mumtəhinə” surəsi, ayə 8)

113
00:13:51,880 --> 00:13:56,860
– Kafir olan, amma sizinlə düşmənçilik etməmiş və etməyən kəslərə

114
00:13:57,360 --> 00:14:03,180
yaxşılıq edin, onlarla ədalət əsasında davranın.

115
00:14:04,080 --> 00:14:08,260
Amma bir yandan da buyurur ki:

116
00:14:08,260 --> 00:14:13,980
“Məgər siz andlarını pozan, Peyğəmbəri (öz yurdundan) çıxardıb qovmaq niyyətində olan, üstəlik sizinlə döyüşə də birinci başlayan bir tayfa ilə vuruşmayacaqsınızmı?” (“Tövbə” surəsi, ayə 13)

117
00:14:22,200 --> 00:14:24,840
– Andını pozan,

118
00:14:28,960 --> 00:14:37,100
sizin və Peyğəmbərinizin həyatını alt-üst etmək istəyən

119
00:14:39,040 --> 00:14:44,020
və düşmənçiliyə də ilk olaraq addım atan kəslərə qarşı mübarizə aparmayacaqsınız?

120
00:14:44,480 --> 00:14:56,880
Bu, Quran ayəsidir. Qınaq, giley, məzəmmət dolu bir tonla müraciət edərək deyir:

121
00:14:56,880 --> 00:14:57,940
اَتَخشَونَهُم

122
00:14:57,940 --> 00:15:01,100
“Bunlardan qorxursunuz?” Daha sonra buyurur:

123
00:15:01,100 --> 00:15:03,360
فَاللهُ اَحَقُّ اَن تَخشَوه

124
00:15:04,960 --> 00:15:11,160
– Əgər doğru deyirsinizsə, əgər möminsinizsə, bu insanlardan yox, Allahdan qorxmalısınız.

125
00:15:11,640 --> 00:15:18,040
Bunu da Quran deyir. Əgər “mərhəmətli İslam” o deməkdirsə ki,

126
00:15:19,360 --> 00:15:27,680
biz İslam əleyhinə, İran əleyhinə, İran xalqı əleyhinə, İranın inkişaf və yüksəlişi əleyhinə

127
00:15:28,360 --> 00:15:35,160
çalışıb əlindən gələni edənlərə

128
00:15:35,160 --> 00:15:43,240
sevgi dolu, saf və səmimi qəlblə yanaşmalıyıq, yox, bu heç İslam deyil.

129
00:15:46,680 --> 00:15:55,180
Mən sizə kimlərinsə özündən düzəltdiyi belə qondarma dini təlimlərin yox,

130
00:15:56,040 --> 00:15:59,080
əsl İslam təlimlərinin arxasınca getməyi tövsiyə edirəm.

131
00:15:59,720 --> 00:16:06,340
Qoy tələbə təşkilatları İslam təlimlərinin üzərində işləsinlər. Əlimizdə kitablar, mənbələr də az deyil,

132
00:16:07,800 --> 00:16:09,340
xeyli kitabımız var.

133
00:16:09,640 --> 00:16:14,520
Vaxt var idi biz yalnız şəhid Mütəhhərinin kitablarına müraciət etməyə məcbur idik –

134
00:16:14,520 --> 00:16:19,560
əlbəttə ki, o kitablar hələ də zirvədədir, çox dəyərlidir –

135
00:16:19,560 --> 00:16:22,400
amma bu gün onlardan başqa da bir çox kitablar var.

136
00:16:23,440 --> 00:16:32,660
Tələbələr özlərinə uyğun olan araşdırma metodunu seçib işləyə, tədqiqatlar apara,

137
00:16:33,440 --> 00:16:38,440
məruzələr, belə deyək, konfranslar, dəyirmi masalar keçirə bilərlər.

138
00:16:39,240 --> 00:16:42,400
Yəni səviyyəni qaldıra bilərlər. Tələblərdən biri budur.

139
00:16:42,620 --> 00:16:51,680
Tələbə təşkilatlarının təsirini artırmağın digər bir zəruri şərti isə tələbələri,

140
00:16:53,160 --> 00:16:57,480
tələbə kollektivlərini cəlb edə bilməkdir.

141
00:16:57,480 --> 00:17:05,160
Siz təşkilatların hamısını bir yerə toplasanız, görərsiniz ki, böyük tələbə ordusu içərisindən əksəriyyəti təmsil etmirsiniz.

142
00:17:06,080 --> 00:17:12,740
Siz özünüzdə elə bir cazibə yaratmalısınız ki, tələbələri cəlb edə biləsiniz.

143
00:17:13,320 --> 00:17:17,500
Cazibəni necə yaratmaq olar?

144
00:17:18,920 --> 00:17:24,000
Düşünürəm ki, bunun yolları çoxdur. Sizlər gəncsiniz,

145
00:17:25,280 --> 00:17:28,760
bizdən daha təşəbbüskarsınız –

146
00:17:29,080 --> 00:17:32,980
əlbəttə ki, gənc ikən bizim də hər məsələ üçün ağlımıza

147
00:17:33,840 --> 00:17:39,640
10 cür üsul, çıxış yolu gəlirdi, amma indi sizin ağlınız bizdən daha itidir –

148
00:17:40,480 --> 00:17:45,300
tələbə təşkilatlarına daha çox insan cəlb etmək üçün yollar tapın, təşəbbüslər irəli sürün.

149
00:17:45,320 --> 00:17:52,820
Əlbəttə ki, oğlanlı-qızlı qarışıq düşərgələrdə ekskursiyalar təşkil etməklə gəncləri cəlb etmək yüzdə-yüz yanlış bir üsuldur, səhvdir.

150
00:17:53,240 --> 00:17:55,780
Bəziləri bu yolla tələbə təşkilatlarına maraq yaratmaq istəyirlər.

151
00:17:57,080 --> 00:18:02,260
Hansısa tələbə təşkilatı hansısa elm sahəsi,

152
00:18:03,160 --> 00:18:07,860
ixtisas və ya peşə ilə bağlı təmtəraqlı bir ad altında,

153
00:18:09,120 --> 00:18:14,780
yaxud elə dini bir ad qoyaraq oğlan və qızları götürüb dağa, səfərə və ya Avropaya aparır; xaricə ekskursiya!

154
00:18:16,520 --> 00:18:26,680
Belə şeylər, sözsüz ki, tələbə ictimaiyyətinə, ölkənin gələcək nəslinə xəyanətdir; heç şübhəsiz.

155
00:18:27,560 --> 00:18:34,720
Tələbələri cəlb etməyin yolu bu deyil. Burada qeyd etdilər, mən də vurğuladım ki,

156
00:18:35,000 --> 00:18:41,320
tələbələri sizin təşkilatlarınıza cəlb etməyin yolu konsertlər təşkil etmək deyil.

157
00:18:42,400 --> 00:18:51,240
Qeyd etdim ki, nə vaxtsa – əlbəttə ki, illər öncə – tələbə təşkiatları belə bir addım atmışdı.

158
00:18:52,600 --> 00:18:56,920
O vaxt onların bunu nə üçün etdiyi məndə sual doğurmuşdu.

159
00:18:58,280 --> 00:19:02,400
Mənim üçün çox təəccüblü idi. Bu sualı onlara verəndə dedilər ki, tələbələri sıralarımıza cəlb etmək istəyirik.

160
00:19:04,160 --> 00:19:06,200
Amma sonralar bu işin ziyanını çəkdik.

161
00:19:07,680 --> 00:19:13,160
Bu yerdə yadıma Seyid Qütbün

162
00:19:13,520 --> 00:19:18,160
öz kitablarından birində nəql etdiyi bir hadisə düşdü;

163
00:19:18,160 --> 00:19:22,440
illər öncə – inqilabdan əvvəl – mən də yazılarımdan birində bu hadisəni onun dilindən nəql etmişdim.

164
00:19:22,440 --> 00:19:30,840
O danışır ki, Amerikanın şəhərlərindən birində gedirdim, gəlib bir kilsəyə çatdım,

165
00:19:31,240 --> 00:19:35,160
gördüm ki, həmin kilsənin yaxınlığında bir toplantı salonu var.

166
00:19:35,480 --> 00:19:40,880
Qapıya “Gecə proqramı” adı altında bir elan yazıb vurublar. Oxudum,

167
00:19:41,400 --> 00:19:50,200
gördüm ki, yazılıb, misal üçün, “filan cür musiqi, ardınca filan cür musiqi, ardınca filan ifa,

168
00:19:50,720 --> 00:19:55,200
ardınca yüngül şam yeməyi”, misal üçün, “sonra filan tədbir” və sair.

169
00:19:55,440 --> 00:20:02,600
Maraqlandım ki, gedim görüm nə məsələdir?

170
00:20:02,800 --> 00:20:07,000
Deyir, gecə getdim, gördüm ki, hə, kabareyə oxşar bir salondur!

171
00:20:07,800 --> 00:20:12,360
Qızlar, oğlanlar, gənclər gəlib oturur, bir-biri ilə ünsiyyət qurur.

172
00:20:12,360 --> 00:20:18,400
Səhnə üzərində proqramlar da var: musiqi və sair.

173
00:20:20,080 --> 00:20:29,600
İçəridəki vəziyyətə tamaşa edirdim. Sonra yüngülvari şam yeməyi gətirdilər, yedik,

174
00:20:30,200 --> 00:20:39,240
ardınca, məsələn, şirə payladılar, filan-filan; maraqlı yeri burasıdır:

175
00:20:39,240 --> 00:20:46,040
deyir, axşamdan bir neçə saat keçəndən sonra, gecənin sonuna doğru gördük ki,

176
00:20:46,560 --> 00:20:54,760
keşiş – həmin salonun aid olduğu kilsənin keşişi –

177
00:20:54,840 --> 00:20:59,320
səhnənin bir tərəfindən içəri daxil oldu, vüqarla irəli getdi,

178
00:20:59,680 --> 00:21:08,760
keçib işıqlardan bir qədərini söndürdü və sonra çıxıb getdi.

179
00:21:09,800 --> 00:21:14,160
Deyir, bundan sonra mən də çıxıb getdim, daha qalmadım,

180
00:21:14,640 --> 00:21:20,160
səhəri günü həmin keşişin yanına getdim, soruşdum ki, yaxşı, bu nə məsələdir?

181
00:21:20,160 --> 00:21:25,640
Axı siz ruhanisiniz, axundsunuz, dini təbliğ edirsiniz,

182
00:21:26,000 --> 00:21:30,880
dünən gecə o nə məclis idi qurmuşdunuz, o gənclər, o proqramlar nə idi?

183
00:21:31,040 --> 00:21:33,480
Dedi ki, cənab, siz diqqət yetirməmisiniz,

184
00:21:33,720 --> 00:21:39,280
mən gəncləri kilsəyə cəlb etmək üçün bu işləri görməyə məcburam.

185
00:21:39,560 --> 00:21:45,480
Deyir, ona dedim ki – mən öz sözlərimlə deyəcəyəm – mürdəşir aparsın belə kilsəni!

186
00:21:45,480 --> 00:21:49,720
Daha onda qoy elə kabareyə getsinlər də! Əgər kabaredə görəcəkləri işləri elə burda da görürlərsə,

187
00:21:50,000 --> 00:21:53,200
qoy elə gedib kabaredə etsinlər də! Daha kilsəyə niyə gəlsinlər ki?!

188
00:21:55,000 --> 00:22:01,520
Əgər gəncləri eyş-işrət,

189
00:22:01,760 --> 00:22:06,560
haram musiqi və əxlaqsızlığa çəkəcəyiksə,

190
00:22:07,000 --> 00:22:11,120
daha adımızı niyə islamçı qoyaq? Bu ki daha islamçılıq deyil,

191
00:22:11,360 --> 00:22:13,760
İslama uyğun deyil? Bu, İslamdan kənardır, İslama ziddir.

192
00:22:15,000 --> 00:22:20,400
Odur ki mən müsəlman tələbə təşkilatlarının gəncləri özünə cəlb etməsi haqda danışarkən

193
00:22:20,480 --> 00:22:27,720
belə cazibəni nəzərdə tutmuram; bu şeylər məsləhətli deyil, düzgün deyil.

194
00:22:28,160 --> 00:22:32,840
Bunlar tələbə ictimaiyyətinə xəyanətdir. Gəncləri düzgün yollarla özünə cəlb etmək lazımdır.

195
00:22:32,840 --> 00:22:37,160
Gəncləri özünə cəzb etməyin yollarından biri yeni söz, yeni fikir tapıb irəli sürməkdir.

196
00:22:38,040 --> 00:22:42,680
Şair demişkən: – “Təzə söz de, çünki təzədə həmişə bir şirinlik olur”.

197
00:22:43,840 --> 00:22:49,280
Təzə söz demək lazımdır. Təzə söz demək özündən nə isə düzəltmək demək deyil.

198
00:22:49,760 --> 00:22:53,400
Quranı, “Nəhcül-bəlağə”ni və rəvayətləri

199
00:22:53,400 --> 00:22:59,200
dərindən mütaliə etdikdə insan bir çox həqiqətlərə rast gəlir.

200
00:23:00,040 --> 00:23:06,640
Məsələn, mən özüm 60-70 il bu sahədə olmuşam, işləmişəm,

201
00:23:06,640 --> 00:23:14,000
amma yenə də bəzən televizoru açıb baxıram, kimsə söhbət edir,

202
00:23:14,000 --> 00:23:17,240
bəzən elə bir məqama toxunur ki, o məsələnin mənim üçün yeni olduğunu görürəm.

203
00:23:17,600 --> 00:23:19,200
Görürəm ki, bu vaxta qədər mən həmin məqamı anlamamışam,

204
00:23:19,320 --> 00:23:22,400
ondan istifadə etməmişəm; orada eşitdikdən sonra istifadə etməyə başlayıram.

205
00:23:24,600 --> 00:23:31,120
Yəni hətta 60 il və ya bundan da artıq

206
00:23:31,200 --> 00:23:35,160
din elmi sahəsində olmuş – mən artıq 60 ildir ki, əmmaməliyəm –

207
00:23:35,320 --> 00:23:39,680
bu mövzuda çox söhbətlər eşitmiş bir şəxs üçün də

208
00:23:40,920 --> 00:23:43,680
yeni olan sözlər, fikirlər var.

209
00:23:43,760 --> 00:23:46,640
Bu qədər Quran oxuyuruq, mən özüm rəvayətlərlə

210
00:23:47,080 --> 00:23:51,400
bu qədər əlaqədə olmuşam, illərlə Qurandan, “Nəhcül-bəlağə”dən dərs demişəm,

211
00:23:51,800 --> 00:23:57,720
amma yenə də, məsələn, gənc bir tələbənin televiziya ilə etdiyi çıxışında

212
00:23:58,360 --> 00:24:00,600
mənim üçün yeni olan bir məqam olur, mən ondan istifadə edirəm.

213
00:24:00,720 --> 00:24:03,600
Yeni fikirlər çoxdur;

214
00:24:06,280 --> 00:24:09,680
qoy axtarıb-araşdırıb təzə fikirlər tapsınlar, təzə sözlər desinlər; intəhası, elə insanlar olmalıdır ki,

215
00:24:09,920 --> 00:24:11,880
bu işə bələd olsunlar, yolunu, üsulunu bilsinlər,

216
00:24:13,880 --> 00:24:19,360
bacarsınlar. Təzə söz, yeni fikir deyəndə də bu təkcə din sahəsinə aid deyil ki! Siyasət,

217
00:24:19,640 --> 00:24:25,880
sosial həyat, beynəlxalq proseslər haqda da təzə söz demək olar.

218
00:24:26,160 --> 00:24:32,000
Siz öz təşkilatınızda yeni fikirlər irəli sürsəniz, ortaya təzə sözlər çıxarsanız,

219
00:24:32,360 --> 00:24:38,040
gənclər cəlb olunacaq. Axı cazibəsi var; təzə söz həmişə maraqlı, cəlbedici olur.

220
00:24:40,640 --> 00:24:51,080
Gəncləri cəlb etməyin digər bir üsulu incəsənətin daha az diqqət yetirilən sahələrindən

221
00:24:51,080 --> 00:24:55,880
istifadə etməkdir. Məsələn teatr; tələbə teatrı.

222
00:24:57,480 --> 00:25:05,360
Təəssüflər olsun ki, bizim incəsənət mühitimizdə teatr əvvəldən uğurla inkişaf etməyib.

223
00:25:05,960 --> 00:25:18,640
Yəni bizim teatrımız ya boş, mənasız sözlərə, tamaşalara səhnə olub,

224
00:25:19,600 --> 00:25:30,680
ya da tamaşalarda düzgün istiqamətlənməmiş, ölçülüb-biçilməmiş bir etiraz, protest ifadə edilib.

225
00:25:31,840 --> 00:25:34,040
Bir də bizim teatrda gizli, üstüörtülü şəkildə nə isə deməyə bir meyil var;

226
00:25:34,440 --> 00:25:39,440
elə bilirlər ki, teatrda hökmən bir simvolika,

227
00:25:39,600 --> 00:25:42,080
sirlilik olmalıdır, halbuki belə bir şey yoxdur.

228
00:25:43,560 --> 00:25:48,640
Teatr səhnədə, tamaşaçının gözü önündə rol ifa etmək deməkdir.

229
00:25:49,520 --> 00:25:52,320
Hər şeyin yalnız kino lenti üzərində

230
00:25:52,840 --> 00:25:56,080
göründüyü kinodan, filmlərdən fərqli olaraq,

231
00:25:56,080 --> 00:25:59,520
teatrda insan aktyorları canlı olaraq hiss edir,

232
00:26:01,000 --> 00:26:03,240
dedikləri sözləri onların öz ağzından eşidir.

233
00:26:04,080 --> 00:26:08,240
Teatrda, tələbə teatrında bir çox konstruktiv məqamlar ola bilər.

234
00:26:09,360 --> 00:26:15,120
Qoy yaradıcı qruplar bu istiqamətdə işləyib həqiqətə, İslama aid olan anlayışları tamaşaçıya təqdim etsinlər.

235
00:26:15,760 --> 00:26:19,920
İllər öncə – deyəsən, 20 il əvvəl – elə bu hüseyniyədə

236
00:26:20,680 --> 00:26:26,960
bizə Əyyub peyğəmbər haqda bir tamaşa göstərmişdilər;

237
00:26:28,520 --> 00:26:34,600
qısa da deyildi, 1-2 saat çəkmişdi.

238
00:26:35,360 --> 00:26:40,120
Tamaşa qurtarandan sonra mən həmin rejissora dedim ki,

239
00:26:40,120 --> 00:26:44,120
indiyə qədər mən Əyyub peyğəmbərin əhvalatını Qurandan bəlkə 100 dəfə, yüzlərlə dəfə oxumuşam,

240
00:26:44,520 --> 00:26:50,480
amma bu gün həmin əhvalatla bağlı sənin bu teatrından başa düşdüyümü

241
00:26:50,880 --> 00:26:54,880
bu müddət ərzində Qurandan oxuduqlarımdan başa düşməmişdim.

242
00:26:56,760 --> 00:26:59,880
Bu, balaca şey deyil.

243
00:27:00,120 --> 00:27:09,240
Karikatura – karikatura incəsənətin çox effektiv janrlarından biridir.

244
00:27:09,240 --> 00:27:17,000
Satira – sevindirici haldır ki, satira sahəsində gənclərimiz indiyə qədər bir çox yaxşı işlər görüblər və elə indi də görürlər.

245
00:27:18,440 --> 00:27:19,560
Bunlar çox müsbət işlərdir.

246
00:27:19,680 --> 00:27:26,040
Tələbələrin fəallığı, tələbə təşkilatlarının fəaliyyəti o demək deyil ki, sırf bəyanat yaymaqla hansısa məsələlərə mövqe bildirsinlər;

247
00:27:26,160 --> 00:27:29,640
belə işlərdə təkrarçılıq olduğuna görə gənclər üçün maraqlı cəlbedici olmaya bilər.

248
00:27:29,600 --> 00:27:31,960
Və ya o demək deyil ki, elə bir kitab yazıb verək,

249
00:27:32,520 --> 00:27:34,160
yaxud tələbələr arasında iclaslar keçirək;

250
00:27:34,040 --> 00:27:35,720
təkcə bunlar deyil. Əlbəttə, bunlar da yaxşıdır,

251
00:27:36,760 --> 00:27:39,120
amma yeni-yeni işlər də görmək mümkündür.

252
00:27:39,440 --> 00:27:47,720
Məsələn, ilahi nəğmələrin və ya başqa audiomaterialların yazıldığı disklər buraxmaq olar.

253
00:27:49,240 --> 00:27:52,720
İlahi nəğmələr, şeir bir sənətdir,

254
00:27:53,040 --> 00:27:58,280
bununla ciddi şəkildə məşğul olun. Elə məsələlər var ki, şeirlə,

255
00:27:58,320 --> 00:28:04,120
şeirin, sənətin dili ilə qat-qat artıq təsir gücü əldə edir.

256
00:28:06,440 --> 00:28:08,960
Bu janrlardan istifadə edin.

257
00:28:08,960 --> 00:28:14,760
Əlbəttə, mən əvvəldən də dedim ki, əgər yeni təşəbbüsləri saymaq istəsəm,

258
00:28:14,840 --> 00:28:17,640
ola bilsin, ancaq 7-8-nin adını çəkə bilərəm. Siz gəncsiniz, oturun, fikirləşin,

259
00:28:17,640 --> 00:28:24,040
ola bilsin, sizin ağlınıza 20-30 cür yeni fikir, yeni təşəbbüs gələ.

260
00:28:24,840 --> 00:28:28,440
Bütün bunlardan istifadə edin ki, tələbə təşkilatları tələbələr üçün daha cəlbedici, daha maraqlı olsun.

261
00:28:29,760 --> 00:28:37,680
Tələbə təşkilatlarının təsirini və cəlbediciliyini artırmağın yollarından biri də gəncləri düşündürən suallara cavab vermək, onları ideoloji cəhətdən qane etməkdir;

262
00:28:38,760 --> 00:28:43,680
Çalışın ki, qarşı tərəfi ideoloji cəhətdən qane edəsiniz.

263
00:28:43,880 --> 00:28:48,600
Bu isə sizin özünüzün düzgün işləməyindən asılıdır.

264
00:28:49,760 --> 00:28:52,120
Özünüz düzgün işləyin.

265
00:28:52,760 --> 00:29:00,880
Hər hansı bir fikir, ideya sizin düşüncənizin, məfkurənizin bir hissəsinə çevriləndə

266
00:29:01,480 --> 00:29:07,520
qarşınızdakını da ideoloji cəhətdən qane edə, onu düşündürən sualları cavablandıra biləcəksiniz.

267
00:29:09,480 --> 00:29:15,000
Təhdidlə, sıxışdırmaqla, zorla

268
00:29:15,200 --> 00:29:18,000
bir fikri qarşımızdakına yeritmək istəsək də,

269
00:29:18,200 --> 00:29:22,000
ola bilsin, məsələn, hiss-həyəcanın təsiri altında

270
00:29:22,040 --> 00:29:24,920
bir anlıq onu qəbul edə,

271
00:29:26,800 --> 00:29:30,760
amma bu, qalıcı bir şey olmayacaq.

272
00:29:32,760 --> 00:29:36,840
Bir vaxtlar kommunistlər zor gücünə öz ideyalarını yaydılar.

273
00:29:36,960 --> 00:29:39,920
Sevindirici haldır ki, kommunizmin süqutu

274
00:29:40,720 --> 00:29:46,280
dünyada marksist təfəkkürün süqutu kimi qəbul olunub və bu, elə belədir də.

275
00:29:46,440 --> 00:29:50,440
Əlbəttə, mən eşitmişəm ki, bizim universitetlərimizdə müəyyən cərəyanlar

276
00:29:50,960 --> 00:29:54,040
təzədən geri qayıdıb marksizmdən danışır, bu ideyaları dirçəltməyə çalışırlar, amma bu,

277
00:29:55,600 --> 00:30:00,360
sönmüş bir ocağın külünü üfürmək kimidir, hədər işdir;

278
00:30:01,280 --> 00:30:03,760
bunun artıq heç bir xeyri yoxdur.

279
00:30:03,960 --> 00:30:12,680
O boyda iddiaya, o boyda səs-küyə, o qədər qurbanlara və sairə baxmayaraq,

280
00:30:13,040 --> 00:30:15,360
dünyadakı kommunist rejimlər

281
00:30:15,880 --> 00:30:20,280
60-70 ildən sonra rüsvay və bədnam olmaqdan başqa heç bir nəticə vermədi.

282
00:30:21,440 --> 00:30:24,200
Yəni şüarlarının yalan olduğu,

283
00:30:24,600 --> 00:30:27,280
bacarıqsız və yarıtmaz olduqları sübut olundu.

284
00:30:28,480 --> 00:30:31,920
Odur ki kommunizm daha geri qayıtmayacaq. Lakin mən eşitmişəm ki, bəziləri bunun xəyalı ilə yaşayır.

285
00:30:32,840 --> 00:30:36,440
Əgər deyilənlər doğrudursa və hazırda bizim universitetlərimizdə marksizm cərəyanı

286
00:30:36,720 --> 00:30:43,720
bir ideya kimi fəaldırsa, heç şübhəsiz, bunun arxasında Amerikanın pulları durur;

287
00:30:44,680 --> 00:30:50,320
ona görə ki, buna stimul verəcək başqa heç bir motiv yoxdur. Bu işə pul xərcləyirlər;

288
00:30:50,440 --> 00:30:53,600
çünki elə tələbələrin bu cür parçalanması da

289
00:30:54,080 --> 00:30:55,920
onlar üçün böyük bir nemətdir.

290
00:30:56,000 --> 00:31:00,160
İkitirəliyə, parçalanmaya yol açacaq amillərdən biri də elə marksistləri yenidən geri qaytarmaqdır.

291
00:31:02,160 --> 00:31:04,920
“Tudə” partiyasının üzvü olan,

292
00:31:05,560 --> 00:31:08,440
20 il həbsxanada yatmış adamlar özləri sonradan

293
00:31:08,800 --> 00:31:13,480
heç bir təzyiq və zorakılığa məruz qalmadan, əlində yazılı surətdə çıxışları, gəlib İslam Respublikasının televiziyasında

294
00:31:14,040 --> 00:31:17,200
“qələteləmişəm” oxuyurdular.

295
00:31:19,920 --> 00:31:24,520
Sizlər xatırlamazsınız. 60-cı illərin əvvəllərində olan söhbətdir.

296
00:31:25,840 --> 00:31:31,320
“Tudə” partiyasının 10-12 üzvü İslam Respublikasının Dövlət Televiziyasına gəlmişdilər –

297
00:31:31,800 --> 00:31:34,680
o vaxt mən prezident idim; mən də,

298
00:31:36,160 --> 00:31:42,960
ölkənin bir nömrəli rəsmiləri olan dostlarımız da onların bu işinə,

299
00:31:43,160 --> 00:31:47,280
bu addımı necə ata bildiklərinə təəccüblənmişdik; bəzilərini yaxından tanıyırdıq,

300
00:31:48,040 --> 00:31:52,520
bəziləri ilə həbsxanada bir kamerada yatmışdıq; bəzilərini həbsxanadan sonra görüb

301
00:31:52,680 --> 00:31:56,280
tanımışdıq, iddiaları göyə çıxırdı –

302
00:31:57,400 --> 00:32:01,440
indi bunlar gəlib cərgə ilə oturmuşdular,

303
00:32:01,720 --> 00:32:09,400
aralarından bir nəfər də aparıcı qismində

304
00:32:10,440 --> 00:32:16,800
bunlara “Tudə” partiyasının ölkəyə xəyanətlərini sübut edən faktlar haqda suallar verirdi.

305
00:32:17,080 --> 00:32:21,440
Sonra özləri bir qədər çəkinib danışmadıqlarına görə

306
00:32:21,440 --> 00:32:25,080
həmin diktor öz aralarından biri olduğu üçün hər birinə üzünü tutub soruşurdu:

307
00:32:25,200 --> 00:32:28,840
“Cənab, filan vaxt siz filan işi gördünüz, filan sözü dediniz”. Məcbur olub deyirdilər, bəli, demişəm.

308
00:32:30,120 --> 00:32:32,920
Yəni onlara bunu dedizdirmək istəyən biz deyildik,

309
00:32:33,040 --> 00:32:35,040
özləri özlərini danışdırır, etiraf etdirirdilər.

310
00:32:35,240 --> 00:32:39,960
Bunlar Dövlət Teleradiosunun arxivində olan dəyərli sənədlərdir,

311
00:32:41,680 --> 00:32:45,560
onların itib-batmasına imkan verilməməlidir; olduqca dəyərli şeylərdir.

312
00:32:46,280 --> 00:32:50,560
Bütün bunlardan sonra da elə o insanlar götürüb marksizmin müdafiəsinə kitablar yazır,

313
00:32:50,640 --> 00:32:55,560
broşürlər hazırlayırlar. Gülməlidir.

314
00:32:56,400 --> 00:33:03,560
Marksistlər inqilab edib hakimiyyəti ələ keçirdikləri yerlərdə

315
00:33:04,280 --> 00:33:08,480
işlərini zor gücünə irəli aparırdılar; hətta tələbə ictimaiyyəti arasında da.

316
00:33:08,880 --> 00:33:12,360
Özünüz bilirsiniz, elə qonşuluğumuzdakı Əfqanıstanda

317
00:33:13,680 --> 00:33:20,120
Zahirşah və onun ardınca Davuddan sonra bir marksist rejim hakimiyyətə gəldi.

318
00:33:21,800 --> 00:33:29,240
İlk illəri bizim inqilabımızın qələbəsindən əvvələ təsadüf etdi, sonralar inqilab illəri ilə üst-üstə düşdü

319
00:33:29,960 --> 00:33:34,280
və davam etdi – kommunist rejiminin hakimiyyəti elan olunduğu zaman

320
00:33:34,280 --> 00:33:38,560
mən İranşəhrdə sürgündə idim; orada eşitdik ki,

321
00:33:38,720 --> 00:33:43,240
Əfqanıstanda kommunistlər hakimiyyətə gəlib, amma ölkə daxilində nə baş verdiyindən xəbərimiz yox idi;

322
00:33:43,320 --> 00:33:48,800
indi yavaş-yavaş xəbərlər yayılır. Hakimiyyəti çevrilişlə ələ keçirmiş

323
00:33:51,280 --> 00:33:54,640
həmin Xalq Partiyasının üzvləri

324
00:33:55,440 --> 00:34:00,640
Kabil Universitetinə gedib, hökumətə müxalif olduğunu güman etdikləri tələbələri

325
00:34:00,800 --> 00:34:04,200
dərs otaqlarından çəkib çıxarır,

326
00:34:04,800 --> 00:34:09,600
ölüncə və ya ölümcül vəziyyətə düşənə qədər döyürmüşlər.

327
00:34:11,520 --> 00:34:14,720
Həmin partiyanın üzvləri gəlib universitetdən tələbələri aparır

328
00:34:14,720 --> 00:34:18,320
və həbs olunması üçün hökumətə təhvil verirmişlər.

329
00:34:18,520 --> 00:34:25,200
Yəni hətta universitetləri də bu cür təzyiqlərə, aqressiv davranışlara bulaşdırmışdılar.

330
00:34:25,720 --> 00:34:32,600
Bizdə isə belə deyildi. Tehran Universiteti zorakılığa meydan olmuşdu,

331
00:34:32,760 --> 00:34:38,840
amma marksist qruplar tərəfindən; marksistlər, üstünə “xalq mücahidləri” adı götürmüş münafiqlər tərəfindən.

332
00:34:39,560 --> 00:34:46,040
Oranı silah anbarına çevirən də onlar olmuşdu; müsəlman balaları olmamışdı.

333
00:34:46,960 --> 00:34:54,640
Mən İslam İnqilabının qələbə çaldığı ilk aylardan etibarən hər həftə Tehran Universitetinin məscidinə gedir,

334
00:34:55,840 --> 00:35:01,840
həm tələbələr üçün çıxış edir, həm də suallarını cavablandırırdım; hər həftə.

335
00:35:03,080 --> 00:35:06,960
Tələbələr, müsəlman balaları, inqilabı dəstəkləyən gənclər gəlib rahat oturur,

336
00:35:07,560 --> 00:35:15,240
qulaq asır, çıxıb gedirdilər; sayları da az deyildi, çox idi. Nə kiməsə qarşı savaş planları cızırdıq, nə top-tüfəngimiz var idi,

337
00:35:15,720 --> 00:35:21,760
nə də yöndəmsiz şüarlar səsləndirirdik. İnqilabın əvvəllərində, həm də tələbə ictimaiyyəti arasında, Tehranda,

338
00:35:22,040 --> 00:35:29,280
özü də mən, hansı ki, hələ heç ölkə başçısı da deyildim, İnqilabi Şuranın üzvü idim –

339
00:35:31,240 --> 00:35:34,280
yəni inqilabi ideyaların daşıyıcısı olaraq

340
00:35:35,000 --> 00:35:37,840
gedib universitetdə tələbələr üçün çıxış edirdim;

341
00:35:38,520 --> 00:35:40,880
sakit, rasional bir atmosferdə.

342
00:35:41,000 --> 00:35:45,960
Ola bilsin, sizin aranızda da o zamanlar tələbə olmuş,

343
00:35:45,960 --> 00:35:49,800
o illəri xatırlayan qardaş və bacılarımız var.

344
00:35:50,960 --> 00:35:57,240
Kommunistlərin Tehran universitetini zəbt etdiyi, qan tökülməsi təhlükəsi yarandığı gün

345
00:35:59,440 --> 00:36:04,360
təsadüfən mənim tələbələr qarşısında çıxış etmək üçün ora getdiyim günlərin birinə təsadüf etmişdi –

346
00:36:04,480 --> 00:36:10,600
bilmirəm, ya bazar günü idi, ya da bazar ertəsi. Mən adətim üzrə gəldim.

347
00:36:11,280 --> 00:36:15,160
Keşikçi uşaqlardan bir neçəsi mənimlə idi, dedilər, ağa, getməyin,

348
00:36:15,400 --> 00:36:17,840
təhlükəlidir. Dedim, nə təhlükə? Nə isə, getdik.

349
00:36:18,560 --> 00:36:21,760
Məscidin içinə daxil olduq. Orada heş kəs olmadığı üçün, təbii ki, geri döndük.

350
00:36:23,560 --> 00:36:28,480
Universitetdə asayiş və təhlükəsizliyi pozan,

351
00:36:28,920 --> 00:36:33,120
iğtişaş yaradan, zor gücünə, mümkün olmasa, lap silah gücünə

352
00:36:33,320 --> 00:36:39,080
qarşısındakına öz fikrini yeritmək istəyənlər islamçılar deyildi;

353
00:36:39,560 --> 00:36:43,320
ya marksistlər idi, ya da onların alternativi olan

354
00:36:43,320 --> 00:36:49,280
“xalq mücahidləri” adlı qruplar. Adları İslamdan götürülmüşdü,

355
00:36:49,440 --> 00:36:55,880
batinləri, təfəkkürləri, ideologiyaları, bütün yazı-pozuları isə sırf marksist mahiyyətli idi.

356
00:36:56,640 --> 00:37:00,000
İslamda belə şey yoxdur, İslamda qarşı tərəfi qane etmək var.

357
00:37:00,640 --> 00:37:03,880
Qurandakı – “Dində məcburiyyət yoxdur” ifadəsinin mənası da elə budur.

358
00:37:04,560 --> 00:37:11,520
Yəni dini təfəkkürü yalnız insanı ideoloji cəhətdən qane etməklə əks etdirmək mümkündür.

359
00:37:12,440 --> 00:37:19,800
Bacarın, qarşınızdakı insanı ideoloji cəhətdən qane edin; bu, gəncləri cəlb edəcək. Odur ki tələbə təşkilatlarına marağı artıracaq amillərdən biri də budur.

360
00:37:21,640 --> 00:37:24,880
Digər bir mühüm amil dini, inqilabi dəyərləri uca tutan müəllimlərin, professorların iştirakıdır.

361
00:37:25,440 --> 00:37:27,480
Dəyərlərə hörmətlə yanaşan müəllimlərdən istifadə edin.

362
00:37:27,760 --> 00:37:36,240
O gün mən bura təşrif gətirmiş universitet müəllimləri ilə görüşümüzdə də bunu qeyd etdim.

363
00:37:36,680 --> 00:37:41,520
Bir vaxtlar – inqilabın əvvəllərində ölkəmizdə elmi ictimaiyyətin nümayəndəsi olan insanların sayı

364
00:37:41,640 --> 00:37:46,760
ümumilikdə təxminən 4-5 min nəfər olardı. Sevindirici haldır ki,

365
00:37:48,120 --> 00:37:55,080
bu gün akademik ictimaiyyətimizdə 80 min nəfərə yaxın, bəlkə, bundan da artıq elm adamı təmsil olunur.

366
00:37:56,120 --> 00:38:05,000
Və bu 80 min nəfərin əksəriyyəti inqilabi ideyaların daşıyıcısı olan, həvəsli, gözəl müsəlman balalarıdır.

367
00:38:05,360 --> 00:38:10,760
Əlbəttə, bəzi etinasız, laqeyd adamlar da var – məlumatımız var, elə öz universitetlərimizdə belələri də var.

368
00:38:10,960 --> 00:38:21,600
Bir vaxtlar elə adamlar da var idi ki – ümidvaram, artıq belələri yoxdur –

369
00:38:22,720 --> 00:38:27,200
yaxşı oxuyan, istedadlı tələbələri seçib qaralayır

370
00:38:27,680 --> 00:38:31,120
və onları ölkədən mühacirət etməyə təşviq edir, ölkədən çıxıb getmələrinə nail olmaq istəyirdilər.

371
00:38:31,600 --> 00:38:34,840
Deyirdilər, “burada qalıb nə edəcəksən? Burada heç nəyin xeyri yoxdur, çıx get”.

372
00:38:36,480 --> 00:38:42,320
Yəni müəllim tələbəni ölkədə qalıb işləmək əvəzinə,

373
00:38:42,440 --> 00:38:46,520
ölkədən mühacirət etməyə, çıxıb getməyə təşviq edirdi.

374
00:38:47,600 --> 00:38:56,160
Belələri də varımızdır, amma azlığı təşkil edirlər. Əksəriyyət dəyərlərə önəm verən, mömin müəllim və professorlardır.

375
00:38:56,720 --> 00:39:04,920
Elmlər Nazirliyində də, Tibbi Təhsil Nairzliyində də bu belədir,

376
00:39:04,920 --> 00:39:07,080
çox yaxşı kadrlar var.

377
00:39:07,520 --> 00:39:11,720
Tələbə təşkilatlarında onlardan istifadə edin. Xahiş edin ki, gəlib gənclərlə vaxt keçirsinlər;

378
00:39:11,840 --> 00:39:16,760
hətta universitetdən kənarda da olsa. Burada bizim dəyərli dostlarımızdan birinin adı çəkildi;

379
00:39:17,240 --> 00:39:20,480
o gedib cümə namazlarının xütbəsində söhbətlər edirdi.

380
00:39:21,040 --> 00:39:27,160
Bu, çox yaxşıdır. Ondan, onun kimilərdən istifadə edin, bu cür insanlardan tələbə təşkilatlarında iştirak etmələrini istəyin.

381
00:39:30,160 --> 00:39:35,520
Əlbəttə ki, bu, məsələnin alqışlanası, müsbət tərəfidir. Mövzunun inkar ediləcək bir tərəfi də var:

382
00:39:35,520 --> 00:39:42,880
etimada layiq olmadığını sübut etmiş ünsürləri qətiyyən yaxın buraxmayın, onlardan istifadə etməyin;

383
00:39:43,760 --> 00:39:46,360
əsla istifadə etməyin. Elə insanlar var ki,

384
00:39:48,320 --> 00:39:53,320
etimada layiq olmadıqlarını, təhlükəli olduqlarını artıq sübuta yetiriblər. Kimə qarşı etibarsızdırlar?

385
00:39:53,840 --> 00:39:59,760
Mənə? Xeyr – mən cürbəcür insanlarla münasibtədə olmaq sarıdan çox rahatam;

386
00:39:59,880 --> 00:40:05,560
Mənə? Xeyr – mən cürbəcür insanlarla münasibtədə olmaq sarıdan çox rahatam;

387
00:40:06,080 --> 00:40:12,200
mənimlə münasibətdə olmaq üçün istənilən insanın əqidəsindən başqa heç bir problemi ola bilməz –

388
00:40:12,720 --> 00:40:17,800
dövlətə, ölkəyə,

389
00:40:18,520 --> 00:40:23,000
İslam Respublikasına qarşı etibarsızlıqlarını sübut ediblər;

390
00:40:23,280 --> 00:40:30,080
həm islami, həm də respublika mahiyyətinə qarşı.

391
00:40:31,960 --> 00:40:35,520
1388-ci ildə o oyunu çıxaranlar da

392
00:40:37,040 --> 00:40:45,000
heç bir məntiqə, qəbul ediləsi, ağlabatan bir fikrə əsaslanmadan,

393
00:40:46,360 --> 00:40:55,280
vicdanlı insanların əleyhinə çıxış edərək İslam Respublikasının dövlətçiliyinə müxalif oldular.

394
00:40:57,760 --> 00:41:04,800
Belələri etibarsızdır, etimada layiq deyil. Mən sizə onlardan istifadə etməyi əsla tövsiyə etmirəm; heç bir vəchlə.

395
00:41:06,480 --> 00:41:11,640
Nə sizə, nə heç bir tələbəyə, nə də heç bir universitetə.

396
00:41:12,760 --> 00:41:15,920
Yaxşı müəllim və professorlar var, onlardan bəhrələnin.

397
00:41:20,320 --> 00:41:25,680
Mənim fikrimcə, tələbə təşkilatları üçün çox yaxşı və faydalı ola biləcək məsələlərdən biri də

398
00:41:25,880 --> 00:41:29,000
ölkənin hazırkı vəziyyətini dərk etməkdir.

399
00:41:30,440 --> 00:41:35,760
Ölkənin hazırkı vəziyyəti dedikdə mən təkcə daxili vəziyyəti, mövcud problemləri,

400
00:41:35,920 --> 00:41:42,800
burada qeyd olunan məqamları – ucqar kəndlərin problemlərini, ədalətçiliyi,

401
00:41:43,440 --> 00:41:49,040
müqavimət iqtisadiyyatını, hal-hazırda ölkədə rast gəlinən digər problemləri, idarəetmə ilə bağlı çətinlikləri, cihad ruhlu idarəetməni və s.

402
00:41:50,120 --> 00:41:54,240
bu kimi şeyləri nəzərdə tutmuram. Əlbəttə ki, bunlar da reallıqların bir hissəsidir.

403
00:41:56,280 --> 00:42:04,160
Lakin bir neçə başqa mühüm reallıq da var: qardaşlar, bacılar, əzizlərim, diqqət yetirin!

404
00:42:04,520 --> 00:42:07,840
Reallıqlardan biri budur ki, İmam Xomeyninin vəfatından sonra bu ölkədə

405
00:42:09,120 --> 00:42:15,800
qərarında qəti olan bir qrup insan

406
00:42:16,240 --> 00:42:20,240
inqilabi ideyaları bütünlüklə yığışdırıb bir kənara qoymaq fikrinə düşdü

407
00:42:24,200 --> 00:42:32,160
Onlardan bəziləri səhvə yol verib bunu əvvəldən elan etdi.

408
00:42:32,480 --> 00:42:43,640
Danışdı, qəzetlərdə məqalələrlə çıxış etdi.

409
00:42:44,040 --> 00:42:49,040
O vaxt onlar inqilabi ideyalardan tamamilə uzaqlaşmaq məqsədlərini qabaqcadan açıqlamaqla

410
00:42:50,000 --> 00:42:55,520
bu yerdə strateji və ya taktiki bir səhvə yol verdilər. Əlbəttə ki, indi daha da püxtələşiblər,

411
00:42:55,680 --> 00:43:02,000
indi açıq demirlər. İndilabi ideyaların bir kənara buraxılmasını istəyənlər indi də var, amma bunu açıq-aşkar demirlər,

412
00:43:02,480 --> 00:43:07,000
danışmaq əvəzinə iş görürlər.

413
00:43:08,160 --> 00:43:15,400
O zaman ağılsızlar iş görmək yerinə danışmağa güc verdilər;

414
00:43:15,600 --> 00:43:20,440
amma onu da deyim ki, belə bir şeyin ola biləcəyini heç ağlına gətirməyənləri də yuxudan oyatdılar.

415
00:43:21,240 --> 00:43:25,680
O gündən başlayıblar, dayanmadan da işləyirlər.

416
00:43:26,880 --> 00:43:31,800
Özü də təkcə ölkə daxilində iş aparmayıblar, həm ölkədə, həm də ölkədən xaricdə

417
00:43:32,400 --> 00:43:38,760
işlərini görüblər. Ölkədə inqilabi ideyaları tamamilə itirib məhv etmək,

418
00:43:39,320 --> 00:43:45,160
yeni gələn nəslin bu ideyaları unutması üçün

419
00:43:45,880 --> 00:43:48,520
düşüncə adamlarından da, alimlərdən də, siyasətçilərdən də,

420
00:43:48,680 --> 00:43:52,520
incəsənət adamlarından da istifadə ediblər.

421
00:43:52,720 --> 00:43:58,560
Amma baxın görün onların bütün səylərinə rəğmən, ölkədə inqilabi ideyalar nqədər canlıdır,

422
00:43:59,360 --> 00:44:05,280
nə qədər aktualdır! İftardan əvvəlki söhbətimizdə dedim,

423
00:44:10,440 --> 00:44:15,520
diqqətəlayiq elmi nailiyyətlərimizin çoxunu dini və inqilabi dəyərlərin daşıyıcısı olan gənclərimiz əldə edib.

424
00:44:16,800 --> 00:44:25,440
Ən yaxşı dini-mənəvi məclislər gənclər tərəfindən təşkil olunur.

425
00:44:27,200 --> 00:44:33,400
İslam Respublikası və inqilabla bağlı tədbirlərdə iştirak edənlərin əksəriyyəti cavanlardır;

426
00:44:34,920 --> 00:44:40,400
o cavanlar ki, nə inqilabı və İmam Xomeynini (r.ə) görüblər,

427
00:44:41,880 --> 00:44:46,000
nə də bu haqda onlara doğru-dürüst, ətraflı məlumat verilib.

428
00:44:46,640 --> 00:44:51,160
Əzizlərim – sizdən bəziləriniz mənim övladım,

429
00:44:51,680 --> 00:44:55,040
bəziləriniz isə nəvəm yerindəsiniz – sizə deyim ki, bu qədər danışılanlara baxmayaraq,

430
00:44:56,800 --> 00:45:01,080
o dövrdə baş vermiş hadisələrin çoxundan

431
00:45:01,440 --> 00:45:08,840
sizin heç xəbəriniz də yoxdur. Yəni inqilabın əvvəllərində,

432
00:45:09,440 --> 00:45:16,240
inqilabın gedişində baş vermiş hadisələr, inqilabın, Müqəddəs Müdafiənin təfərrüatları

433
00:45:16,800 --> 00:45:23,280
hətta düzgün şərh olunmayıb belə. Əlbəttə, kitablar çap olunur,

434
00:45:23,280 --> 00:45:32,800
amma 2 min, 3 min, 5 min, 10 min tirajla.

435
00:45:34,000 --> 00:45:39,280
Mən Müqəddəs Müdafiənin gedişində baş vermiş proseslərlə bağlı kitabları oxuyuram.

436
00:45:39,560 --> 00:45:42,640
Fürsət tapıb bir göz atıram, oxuyuram.

437
00:45:43,480 --> 00:45:49,080
Lakin bunlar reallıqların çox kiçik bir hissəsidir; siz bunları bilmirsiniz.

438
00:45:49,480 --> 00:45:59,840
Amma baxın, o parlaq, cəlbedici, insanı maqnit kimi özünə tərəf çəkən,

439
00:46:00,320 --> 00:46:05,360
həyəcanverici reallıqlar haqda doğru-dürüst məlumatı olmayan gənclər inqilabi ideyalara bu qədər meyil göstərir.

440
00:46:05,560 --> 00:46:16,680
Yəni ölkədə bu dəyər və ideyaların məhv olub aradan getməsini istəyənlərin bütün səylərinə rəğmən

441
00:46:16,800 --> 00:46:21,160
və onlara göz dağı olaraq, İmamın vəfatından bu günə qədər həmin ideya və amallar daha da zirvələrə ucalıb.

442
00:46:44,440 --> 00:46:46,320
Bu, ölkənin reallıqlarından biridir.

443
00:46:48,120 --> 00:46:59,040
Ölkənin digər bir reallığı isə İslam Respublikasının regiondakı heyrətamiz iştirakıdır;

444
00:46:59,840 --> 00:47:10,480
maddi, fiziki, cismani iştirak yox, mənəvi iştirak.

445
00:47:12,240 --> 00:47:20,320
Bu bir faktdır ki, amerikalıların regionun bəzi siyasi fiqurları, bəzi ərəb dövlətlərinin

446
00:47:21,280 --> 00:47:30,560
o mürtəce hökumət adamları ilə danışıqları zamanı – gizli, pərdəarxası danışıqları zamanı,

447
00:47:31,840 --> 00:47:36,960
oturub bir-birinin uydurmalarına qulaq asdıqları, əslində isə, dərdləşdikləri vaxt –

448
00:47:39,600 --> 00:47:41,960
onlar İrandan şikayət edir,

449
00:47:42,240 --> 00:47:48,000
Amerikadan ölkəmizə təzyiq göstərməsini xahiş edirlər, o da deyir: “Neyləyim, bacarmıram, əlimdən heç nə gəlmir!”

450
00:47:50,560 --> 00:47:53,520
Bütün söhbətlərinin, danışıqlarının xülasəsi bundan ibarətdir.

451
00:47:55,480 --> 00:48:00,880
Bütün bu giley-güzar, narahatlıq ona görədir ki, İranın nüfuzu genişlənib.

452
00:48:01,400 --> 00:48:08,800
Hazırda 100 gündən çoxdur ki, Səudiyyə hökuməti Yəməni bombalayır.

453
00:48:09,360 --> 00:48:13,240
Hərbi obyektlərini yox, onlara əlləri bir o qədər də çatmır;

454
00:48:14,360 --> 00:48:19,240
məscidləri, xəstəxanaları, evləri, bazarları, ictimai yerləri.

455
00:48:20,720 --> 00:48:24,560
Qadınlı-kişili, uşaqlı-böyüklü insanları dəstə-dəstə öldürürlər.

456
00:48:24,840 --> 00:48:26,680
100 gündür. 100 gün zarafat deyil!

457
00:48:27,080 --> 00:48:30,440
Livanda hərbi əməliyyatlar 33 gün davam etmişdi.

458
00:48:32,000 --> 00:48:38,600
Son illər ərzində İsrail rejiminin regionda apardığı ən uzun müddətli müharibə ötən il Qəzzaya qarşı həyata keçirilən hərbi əməliyyatlar idi ki,

459
00:48:38,720 --> 00:48:42,880
əlli neçə gün çəkmişdi. Bunlar 100 gündür ki, bombalayırlar.

460
00:48:43,520 --> 00:48:50,720
Burada bir haşiyəyə çıxmaq istəyirəm: liberal Qərb, yəni “azadlıqsevər”, “azadlıq tələb edən”

461
00:48:52,160 --> 00:48:58,720
Qərb ağzını belə açmadı! BMT Təhlükəsizlik Şurası

462
00:48:59,880 --> 00:49:05,400
elə bir qətnamə yaydı ki, həmin qurumun ən rüsvayçı qətnamələrindən biridir və heç vaxt unudulmayacaq.

463
00:49:06,160 --> 00:49:12,200
Bombalayanı qınamaq əvəzinə, bombalananı qınayır!

464
00:49:16,720 --> 00:49:26,480
Bunlar liberaldır; liberalizm budur! Elə bizim öz içimizdən də bir qrup sadəlövh insan

465
00:49:26,680 --> 00:49:31,440
yalana, insanların aldadılmasına, xəyanətə, zülmə qarşı etinasızlığa

466
00:49:32,400 --> 00:49:39,720
və bəlkə də zülmə şərikliyə əsaslanan bu hökumət quruluşunu, bu idarəetmə üsulunu,

467
00:49:40,520 --> 00:49:49,800
cəmiyyətin bu metodla idarə edilməsini müdafiə etmək üçün sinələrini cırır, məqalələr yazır, şəkillərini dərc etdirirlər.

468
00:49:51,560 --> 00:49:58,160
Bəli, bu, bir reallıqdır; reallıqlardan biri də budur: İslam Respublikasının genişmiqyaslı nüfuzu.

469
00:49:59,920 --> 00:50:08,120
Mən möhtərəm ölkə başçılarımıza – həm indikinə, həm də ondan əvvəlkilərə; hamısına hörmətlə yanaşıram, hamısına da kömək etmişəm,

470
00:50:08,760 --> 00:50:15,640
hamısını, o cümlədən bundan sonra xalqın seçimi ilə iş başına gələcək bütün prezidentləri də dəstəkləyirəm –

471
00:50:18,200 --> 00:50:24,680
hamısına demişəm, demişəm ki,

472
00:50:25,000 --> 00:50:33,320
bu gün siz hansı müsəlman ölkəsinə getsəniz, əgər həmin regionun insanları azad olsa, onlara icazə verilsə və əgər siz də camaatla görüşmək istəsəniz,

473
00:50:33,880 --> 00:50:37,960
sizi elə bir səviyyədə qarşılayarlar ki,

474
00:50:38,560 --> 00:50:41,080
heç öz ölkələrinin başçılarını o cür qarşılamırlar.

475
00:50:42,680 --> 00:50:47,040
Nüfuz da elə budur da; nufuz bu deməkdir.

476
00:50:48,480 --> 00:50:52,640
Bu nüfuzun inadına 100 gündür ki, Yəməni bombalayırlar;

477
00:50:53,880 --> 00:50:58,960
səbəbi isə odur ki, deyirlər, siz niyə Yəməndə nüfuza maliksiniz? Yaxşı, axı biz Yəməndə nə iş görmüşük? Yəmənə silah-sursat aparmışıq?

478
00:50:59,960 --> 00:51:09,120
Ordu yeritmişik? Onlar neftdən gələn dollarlar hesabına başqa ölkələrdən muzdlu döyüşçülər gətirib

479
00:51:09,880 --> 00:51:17,480
əyinlərinə Səudiyyə ordusunun formasını geydirir, gətirib ənsarullahın silləsinin qabağına verirlər.

480
00:51:22,200 --> 00:51:24,960
Yəmənə müdaxilə edən onlardır, biz nə müdaxilə edirik?

481
00:51:25,400 --> 00:51:28,920
Özü də bu nüfuz Allahın verdiyi bir nemətdir. Məgər nə isə etməklə buna nail olmaq olarmı?

482
00:51:29,280 --> 00:51:34,040
Dahi liderimiz İmam Xomeyni burada oturub danışırdı,

483
00:51:35,760 --> 00:51:40,040
dedikləri ağızdan-ağıza yayılıb,

484
00:51:40,960 --> 00:51:44,960
məsələn, Afrikanın, yaxud Asiyanın uzaq bölgələrinə gedib çatırdı.

485
00:51:45,240 --> 00:51:52,560
Qəlblərə elə nüfuz edirdi ki, Afrika və ya Asiyanın uzaq ölkələrindən birində yaşayan bir insan

486
00:51:52,560 --> 00:51:56,680
övladının adını “Ruhullah” qoyurdu; nufuz budur.

487
00:51:58,880 --> 00:52:04,720
Bu işə bir vərəq kağız qədər də maya qoyulmurdu.

488
00:52:04,720 --> 00:52:08,520
Deyilən söz nüfuz qazanırsa, fikirlər doğru fikirlərdirsə,

489
00:52:09,240 --> 00:52:12,440
sözlər ürəkdən gəlib, ürəklərə yol tapırsa, daha buna heç bir şey etmək olmaz;

490
00:52:13,440 --> 00:52:15,080
“De: “Acığınızdan ölün!” (“Ali-İmran” surəsi, ayə 119)

491
00:52:16,640 --> 00:52:21,160
Sən bunu edə bilmirsənsə – Şəhid Beheşti demişkən;

492
00:52:21,320 --> 00:52:29,600
deyirlər onun belə bir sözü var imiş – əsəbindən çatla öl!  İndi biz nə edək? Bu, bir reallıqdır.

493
00:52:29,840 --> 00:52:31,760
İslam Respublikasının reallıqlarından biridir.

494
00:52:33,000 --> 00:52:38,320
Bunlara diqqət yetirin; yəni hər şeyə mənfi yanaşma ilə yanaşmayın.

495
00:52:39,120 --> 00:52:46,680
Bəli, insanların bizdən gözləntiləri daha çoxdur. Mənim özümün özümdən və başqalarından bir çox gözləntilərim var.

496
00:52:48,640 --> 00:52:51,960
Daha çox işləməli, daha artıq inkişafa nail olmalı,

497
00:52:52,600 --> 00:52:57,160
“İnkişaf və ədalət” onilliyini, doğrudan da, inkişaf və ədalətlə başa vurmalıyıq. Bütün bunları mən qəbul edirəm, amma mövcud nailiyyətlər, inkişaf və reallıqlar da məsələnin digər bir tərəfidir.

498
00:52:57,160 --> 00:53:04,640
Bütün bunları mən qəbul edirəm, amma mövcud nailiyyətlər,

499
00:53:04,640 --> 00:53:07,280
inkişaf və reallıqlar da məsələnin digər bir tərəfidir.

500
00:53:07,280 --> 00:53:13,560
Bu gün ölkədə mövcud olan reallıqlar şəraitində tələbə təşkilatları uğurla işləyə bilər.

501
00:53:14,160 --> 00:53:17,880
Oturun beynəlxalq məsələlər üzərində işləyin

502
00:53:18,640 --> 00:53:28,120
Yəməndə, Suriyada, İraqda baş verən olaylar üzərində işləyin; maraqlı təhlillər, gələcəyə baxış ortaya qoyun.

503
00:53:29,960 --> 00:53:36,880
Deməli, əgər tələbə ictimaiyyətinin ölkədəki ümumi atmosferə qeyd etdiyimiz şəkildə

504
00:53:39,160 --> 00:53:43,560
təsir göstərməsini istəyirsinizsə, yolu budur:

505
00:53:43,920 --> 00:53:48,880
siz tələbə ictimaiyyətinə təsir göstərin ki, tələbə ictimaiyyəti də ölkəyə öz təsirini göstərsin.

506
00:53:49,440 --> 00:53:56,080
Əlbəttə, elə təşkilatlar da var ki, birdəfəlik istifadə üçün nəzərdə tutulan qablar kimi,

507
00:53:56,760 --> 00:54:00,680
yalnız seçki üçün yaranır; yalnız seçkidə istifadə olunur.

508
00:54:01,960 --> 00:54:08,480
Bəzi təşkilatlar məhz bu cürdür. Bəziləri təşkilat yaradır, xəcalət də çəkmədən deyirlər ki,

509
00:54:09,880 --> 00:54:14,960
“bu təşkilatı filan yerdə seçkidə işimizə yaraması üçün düzəltmişik”.

510
00:54:15,160 --> 00:54:17,760
Yaxşı, axı bu, tələbə ictimaiyyətini təhqir etməkdir!

511
00:54:18,800 --> 00:54:24,240
Tələbəyə, özü də adətən təşkilatlara üzv olan yaxşı oxuyan, istedadlı tələbələrə

512
00:54:24,920 --> 00:54:28,280
alət kimi baxmaqdır, onları alçaltmaqdır!

513
00:54:29,600 --> 00:54:35,480
Seçki nə qədər dəyərlidir ki, insan ona görə tələbəni alçalda?

514
00:54:35,680 --> 00:54:41,480
Özü də nümunəvi, qabaqcıl tələbəni.

515
00:54:42,160 --> 00:54:49,280
Mən bu kimi təşkilatların ölkənin mənafeyinə xidmət etdiyinə və ya ölkəmiz üçün faydalı ola biləcəklərinə inanmıram,

516
00:54:50,000 --> 00:54:54,600
belə düşünmürəm, onları yaratmağı da tövsiyə etmirəm. Amma doğrudan da İslama uyğun olan, stimullu,

517
00:54:55,560 --> 00:55:01,440
inqilaba, dinə, ölkənin gələcəyinə xidmət edən təşkilatlar çox faydalı ola bilər.

518
00:55:15,680 --> 00:55:18,360
Allahın salamı, rəhməti və bərəkəti nəsibiniz olsun.