1
00:01:02,640 --> 00:01:04,800
Mərhəmətli və Bağışlayan Allahın adı ilə.

2
00:01:05,480 --> 00:01:09,080
Əziz qardaş və bacılar, xoş gəlmisiniz.

3
00:01:11,080 --> 00:01:13,840
Bundan əvvəl də mən demişəm ki ,

4
00:01:15,160 --> 00:01:21,880
əziz və hörmətli universitet müəllimlərimizlə bu görüşləri keçirməkdə məqsədimiz

5
00:01:22,720 --> 00:01:28,640
ilk növbədə onların yüksək məqamına

6
00:01:30,600 --> 00:01:35,840
hörmət ifadə etməkdir.

7
00:01:39,040 --> 00:01:43,240
Biz ölkədə müəllimə, ustada sonsuz hörmət mədəniyyətinin

8
00:01:45,120 --> 00:01:49,640
oturuşmasını istəyirik.

9
00:01:51,920 --> 00:01:59,800
Bu, İslam dinində təlim-tərbiyənin ən böyük prinsiplərindən biridir.

10
00:02:02,680 --> 00:02:05,680
Keçmiş alimlərimiz bu barədə kitablar yazıblar,

11
00:02:05,680 --> 00:02:08,720
hədislər rəvayət ediblər, Quran ayələri qeyd ediblər.

12
00:02:10,360 --> 00:02:14,320
Məqsədimiz ilk növbədə budur. Bu, ustada sonsuz hörmət ifadə etmək üçün

13
00:02:15,560 --> 00:02:19,000
atılan simvolik bir addımdır.

14
00:02:19,960 --> 00:02:24,440
2-ci və 3-cü hədəfimiz isə  – əlbəttə ki, bunlar da mühümdür

15
00:02:25,440 --> 00:02:35,240
– ali məktəblərdə dərs deyən qardaş və bacılarımızdan şifahi şəkildə müəyyən məsələləri eşitmək,

16
00:02:35,640 --> 00:02:39,520
ola bilsin diqqətimizi çəkəcək məsələləri onlara çatdırmaqdır.

17
00:02:41,440 --> 00:02:46,080
Bugünkü görüşümüz çox yaxşı keçdi; təəssüf ki, vaxtımız dar idi,

18
00:02:47,560 --> 00:02:54,040
çıxış etməsi nəzərdə tutulan digər müəllimlərimizi eşidə bilmədik.

19
00:02:55,720 --> 00:03:00,840
Lakin çıxış edən dostlarımızın toxunduğu mövzular çox diqqətəlayiq idi.

20
00:03:02,200 --> 00:03:05,240
Onlardan bəziləri tərəfimizdən hökmən nəzərə alınmalı, bu istiqamətdə iş görülməlidir.

21
00:03:05,640 --> 00:03:08,080
Mən bu barədə müvafiq tapşırıqlar verəcəyəm və işlərin gedişini müntəzəm olaraq izləyəcəyəm.

22
00:03:08,400 --> 00:03:12,160
2-3 məqamı qeyd etmək istəyirəm:

23
00:03:13,280 --> 00:03:23,080
birincisi, ustad təkcə müəllim mənasında deyil,

24
00:03:25,160 --> 00:03:28,280
bəlkə, bu sözdə tərbiyəçi, mürəbbi mənası da var.

25
00:03:30,840 --> 00:03:36,160
Bu, hər kəsə məlum olan, hər kəsin fərqinə vardığı təbii bir sirdir:

26
00:03:38,440 --> 00:03:48,080
nə isə öyrəndiyimiz, üzümüzə elmin hansısa qapısını açan bir şəxs

27
00:03:48,520 --> 00:03:55,680
təbii olaraq bizim qəlbimizə, ruhumuza təsir gücü qazanır.

28
00:03:58,280 --> 00:04:11,600
Demək olar ki, təlimin bərəkəti sayəsində şagirddə, tələbədə müəllimin təsiri altına düşmək kimi bir hal yaranır.

29
00:04:13,280 --> 00:04:16,200
Bu, çox böyük və müstəsna bir fürsətdir.

30
00:04:18,040 --> 00:04:25,720
Atasından, babasından, anasından,

31
00:04:26,640 --> 00:04:31,520
digər ailə üzvlərindən heç bir nəsihət eşitmək istəməyən,

32
00:04:33,240 --> 00:04:41,680
amma müəllimin, ustadın bir sözü, bir işarəsinin dərin təsir göstərdiyi gənclər az deyil.

33
00:04:44,960 --> 00:04:55,320
Müəllim belə bir mövqeyə malikdir. Təlim prosesi təbii olaraq tərbiyə ilə paralel gedir, tərbiyələndirmək üçün imkan yaradır.

34
00:04:55,920 --> 00:05:01,920
Bu fürsətdən istifadə etmək lazımdır. Əgər bizim müəllimlərimiz dindar olsa,

35
00:05:03,880 --> 00:05:13,440
milli qürura, inqilabi stimula malik olsa,

36
00:05:15,440 --> 00:05:28,640
zəhmətkeş olsa, təbii olaraq bu keyfiyyətlər onların dərs dediyi tələbələrə də ötürülər.

37
00:05:31,760 --> 00:05:34,560
Bunun əksi də eynilə müvafiq nəticələr verir.

38
00:05:39,320 --> 00:05:46,640
Müəlimlər insaflı, əxlaqlı insanlar olsa,

39
00:05:48,400 --> 00:05:56,080
insaflı və əxlaqlı tələbələrin yetişdirilməsi şansı daha da yüksəlir;

40
00:05:56,960 --> 00:05:58,400
bunun da əksi eynilə.

41
00:06:02,520 --> 00:06:15,000
Bu gün ölkəmizin onun inkişafı üçün güclü biləklər ola biləcək,

42
00:06:15,000 --> 00:06:24,600
imandan doğan stimula, dini bilgilərdən irəli gələn uzaqgörənliyə,

43
00:06:26,720 --> 00:06:36,480
böyük əzmə malik, iş görməkdə ürəkli, özünəinamlı,

44
00:06:38,440 --> 00:06:46,800
“Biz bacaracağıq!” prinsipinə inanan, gələcəyə optimist yanaşan,

45
00:06:49,000 --> 00:06:53,680
ölkənin gələcək üfüqlərini aydın və parlaq görən,

46
00:06:56,560 --> 00:07:06,760
özünü yadellilərə ehtiyacsız hesab edən – xaricilərdən nəyi isə öyrənməkdən imtina etmək mənasında yox,

47
00:07:07,400 --> 00:07:10,680
bunu biz heç vaxt tövsiyə etməmişik və etmirik,

48
00:07:11,880 --> 00:07:17,600
bizdən çox bilənlərin şagirdi olmağa həmişə hazırıq;

49
00:07:19,280 --> 00:07:26,720
söhbət özünü elmi biliklərin ötürülməsi zamanı təsir altına düşməyə, məcburən nəyi isə qəbul etməyə,

50
00:07:27,720 --> 00:07:36,600
sui-istifadə hallarına boyun əyməyə ehtiyacsız hesab etməkdən gedir; bu gün

51
00:07:36,880 --> 00:07:40,480
imperialist dövlətlərin əlində olan elm aləmində bu kimi hallar çox geniş yayılıb;

52
00:07:41,160 --> 00:07:44,600
gənclərimizdə bu özünütəminetmə, ehtiyacsızlıq psixologiyası olmalıdır

53
00:07:48,000 --> 00:07:52,480
– ölkəmizin mövqeyini,

54
00:07:53,840 --> 00:08:03,640
bizim harada olduğumuzu, hara çatmaq istədiyimizi, bu yolu necə qət etməli olduğumuzu düzgün dərk edən

55
00:08:05,160 --> 00:08:14,720
– müəllimlərimizin bugünkü çıxışlarında, doğrudan da, bu mövzu ilə bağlı aydın məqamlar var idi

56
00:08:17,520 --> 00:08:27,560
– milli istiqlalımıza uzanan əllərə, edilən təcavüzlərə, zərbə vurmaq cəhdlərinə qarşı qətiyyətli olan gənclərə ehtiyacı var.

57
00:08:27,800 --> 00:08:31,760
Bizə belə ruhiyyəyə malik gənclər lazımdır.

58
00:08:34,680 --> 00:08:42,000
Müəllimlərimiz ölkəmizdə təhsillə, elm öyrənməklə məşğul olan

59
00:08:42,320 --> 00:08:54,000
gənc nəslə  bu ruhiyyəni aşılaya, yeridə, onlarda bu yüksək keyfiyyətləri  yarada bilərlər. Ustad, müəllim budur.

60
00:08:56,960 --> 00:09:04,760
Əlbəttə ki, əxlaq dərsi keçməklə yox, öz davranışları, xarakterləri ilə.

61
00:09:05,520 --> 00:09:12,360
Mən demirəm ki, bu və ya digər elm sahəsini tədris edən müəllimlər tələbələrə ayrıca əxlaq dərsi də keçsin; bu, ayrı bir işdir.

62
00:09:15,200 --> 00:09:20,680
Müəllimlərimiz öz davranışları, danışıqları, xarakterləri,

63
00:09:22,360 --> 00:09:25,720
müxtəlif mövzularla bağlı düşüncələri ilə

64
00:09:25,920 --> 00:09:36,400
öz tələbələrinə, bugünün gənclərinə bu təsiri göstərə, onlara bu xüsusiyyətləri aşılaya, bu keyfiyyətləri onlarda yarada bilərlər.

65
00:09:38,360 --> 00:09:45,000
Mən həmişə deyirəm ki, universitet müəllimləri soyuq müharibənin komandirləridir. Mənim bu fikrim məhz onların tələbələr üzərindəki bu təsir gücünə əsaslanır.

66
00:09:46,920 --> 00:09:55,280
Tələbələr – bundan əvvəl də dəfələrlə qeyd etdiyim kimi – soyuq müharibənin gənc əsgərləridirsə,

67
00:09:57,280 --> 00:10:02,040
müəllimlər onların komandirləridir və bu komandanlıq dediyim formada

68
00:10:05,720 --> 00:10:12,920
həyata keçirilir. Odlu-alovlu müharibələrdə də

69
00:10:14,680 --> 00:10:19,080
həmişə belə olurdu: komandir özü

70
00:10:20,600 --> 00:10:29,800
– batalyon komandiri, bölük komandiri, briqada komandiri döyüş meydanında, qaynar nöqtədə iştirak edəndə,

71
00:10:30,960 --> 00:10:39,360
yəni şəxsən özü döyüşəndə bu, əsgərlərə inanılmaz təsir göstərirdi. Özü də bu təkcə bizə aid deyil,

72
00:10:41,080 --> 00:10:42,240
başqaları da belədir.

73
00:10:42,240 --> 00:10:49,280
Napaleon öz əsgərlərinin yanında əynindəki geyimlə quru yerdə yatırmış.

74
00:10:49,560 --> 00:10:55,640
Onun öz dövründə qazandığı fövqəladə hərbi uğurların sirri də  məhz bundadır:

75
00:10:57,360 --> 00:11:07,840
əsgərləri ondan təkcə şifahi tapşırıqlar almırdı, Napaleon döyüşçülərinə nümunə olmaqla əməli cəhətdən də təlimat verirdi.

76
00:11:08,720 --> 00:11:12,400
8 illik Müqəddəs Müdafiə savaşında bizim gənclərimiz də belə davranırdı.

77
00:11:12,400 --> 00:11:22,560
Bəzən döyüş meydanında qərargah komandiri adi döyüşçülərdən də öndə vuruşurdu.

78
00:11:22,560 --> 00:11:27,440
Ön sıralarda döyüşür, bəzən hətta kəşfiyyata da gedirdi.

79
00:11:28,840 --> 00:11:31,800
Qərargah komandiri özü kəşfiyyata gedirdi!

80
00:11:32,000 --> 00:11:38,000
Dünya ordularında bu, məntiqsiz və qəbuledilməz bir şey hesab olunur,

81
00:11:38,280 --> 00:11:42,560
amma bizdə bu baş verirdi

82
00:11:42,720 --> 00:11:48,880
və Müqəddəs Müdafiədə möhtəşəm və heyrətamiz uğurların əldə edilməsinə də məhz belə faktlar səbəb oldu.

83
00:11:49,480 --> 00:11:51,320
Soyuq müharibədə də eynilə belədir.

84
00:11:51,960 --> 00:12:01,200
Müəllimlər özləri bu ciddi, həyat əhəmiyyətli,

85
00:12:02,880 --> 00:12:05,880
müqəddəs meydanda iştirak etməlidirlər;

86
00:12:08,680 --> 00:12:12,480
belə ki elə “soyuq müharibə” dedikləri də bir müqəddəs müdafiədir.

87
00:12:13,240 --> 00:12:21,240
Bu gün ölkəmizdə 70 minə yaxın elmi şura üzvü var ki, bu da bizim üçün böyük bir qürur mənbəyidir.

88
00:12:21,440 --> 00:12:30,360
Yadımdadır, inqilabın əvvəllərində – 60-cı illərin birinci yarısında, bəlkə, ikinci yarısına qədər

89
00:12:31,760 --> 00:12:37,520
– elmi şura üzvlərinin ümumilikdə sayı 5-6 min arası idi.

90
00:12:38,600 --> 00:12:42,760
Bu gün bu rəqəm 70 minə çatıb.

91
00:12:43,960 --> 00:12:50,680
Bu, bizim ölkəmiz, inqilabımız, universitetlərimiz üçün iftixar mənbəyidir.

92
00:12:52,520 --> 00:12:59,280
Sevindirici haldır ki, bu böyük və genişmiqyaslı qüvvənin böyük bir hissəsi

93
00:12:59,880 --> 00:13:08,720
mömin, dindar, inqilabi ideyaların daşıyıcısı olan, dinin və inqilabın əsas prinsiplərinə inanan insanlardır.

94
00:13:10,280 --> 00:13:13,840
Bu da çox mühüm bir faktdır, diqqətəlayiq bir təzahürdür.

95
00:13:16,520 --> 00:13:24,120
Elmi şuralardakı mömin, inqilabçı insanların qədrini bilmək lazımdır.

96
00:13:24,600 --> 00:13:28,040
Mən bunu dəyərli rəhbər işçilərimizə,

97
00:13:28,680 --> 00:13:36,080
Ali Təhsil Nazirliyinin, Səhiyyə və Tibbi Təhsil Nazirliyinin rəsmilərinə xitabən deyirəm.

98
00:13:36,760 --> 00:13:47,480
Həmin insanların qədrini bilin! Möhtərəm nazirlər,

99
00:13:47,720 --> 00:13:58,200
nazirliklərin rəhbər vəzifəli işçiləri dini dəyərlərə sadiq olan,

100
00:13:58,360 --> 00:14:07,320
cürbəcür təbliğat hücumlarından, altdan-altdan aparılan riyakarlıqlardan

101
00:14:07,320 --> 00:14:16,000
– bunların çoxundan bizim də xəbərimiz var – bütün bunlardan qorxmadan, geri çəkilmədən öz haqq sözü üzərində möhkəm duran mömin müəllimlərin qədrini  bilməlidirlər.

102
00:14:16,480 --> 00:14:24,400
Hörmətli rektorlar! Universitetlərdə mömin işçilərə, mömin müəllimlərə dəyər verin.

103
00:14:26,120 --> 00:14:31,160
Müəllimlərin əhəmiyyəti ilə bağlı qeyd etmək istədiyim birinci məqam bu idi.

104
00:14:31,480 --> 00:14:41,120
Əgər mənim ölkəmizin universitetlərində çalışan o 70 min nəfər əziz müəllimimizlə  görüşmək imkanım olsaydı,

105
00:14:41,120 --> 00:14:48,200
bunu mütləq edərdim. Əgər onları bircə-bircə dinləməyim mümkün olsaydı, hökmən dinləyərdim.

106
00:14:48,200 --> 00:14:58,480
Amma məlumdur ki, bizim qolumuz qısa, o şirin və dəyərli xurma isə hündür bir ağacdadır.

107
00:15:01,800 --> 00:15:04,600
Qeyd etmək istədiyim ikinci məsələ isə elmlə bağlıdır.

108
00:15:05,560 --> 00:15:12,600
Sevindirici haldır ki, ölkə elmində müşahidə olunan canlanma, irəliləyiş bu gün davamlı bir hərəkata, cərəyana çevrilib.

109
00:15:13,800 --> 00:15:18,120
Artıq bu, ölkədə özünü təsdiq etmiş, təsbit olunmuş, heç bir şübhə yeri olmayan bir cərəyandır.

110
00:15:19,240 --> 00:15:26,240
Son 10-15 ildə müəllimlərimiz, elm adamlarımız, gənclərimiz bu sahədə gərgin işləyiblər.

111
00:15:29,320 --> 00:15:37,040
Bunun təsirini də ölkənin dünya üzrə elmi inkişafına görə ilbəil daha yüksək yer tutmasında müşahidə edirik.

112
00:15:38,040 --> 00:15:42,720
Biz elmi inkişafımıza görə dünya üzrə 16-cı yerə çatmışıq; bu, çox mühümdür.

113
00:15:43,640 --> 00:15:47,160
Vaxt var idi ki, bu göstərici bundan çox-çox aşağı idi.

114
00:15:48,840 --> 00:15:55,960
Ölkəni 16-cı yerə çatdırıblar və bu, çox dəyərli bir faktdır.

115
00:15:58,280 --> 00:16:02,920
Burada bir neçə mühüm məqam var: birincisi,

116
00:16:03,880 --> 00:16:11,560
bizim elmdə yüksək mərtəbəyə çatmağımız işlərin qeyri-adi sürət tempi ilə aparılmasının nəticəsidir.

117
00:16:13,600 --> 00:16:18,080
Dünya statistikasına əsasən, ölkəmizdə elmi inkişafın sürət tempi

118
00:16:18,600 --> 00:16:22,040
dünya üzrə orta göstəricidən 13 dəfə çox olub.

119
00:16:22,400 --> 00:16:30,760
Bunu qlobal elmi statistika mərkəzləri də, onlardan qabaq biz də dəfələrlə elan etmişik.

120
00:16:31,080 --> 00:16:40,240
Bu gün isə bu sürət tempi yavaşıyıb. Bu gün bəziləri elmi inkişaf baxımından geri qaldığımızı deyir,

121
00:16:40,240 --> 00:16:44,080
bəziləri isə bu fikri təkzib edirlər və hər iki tərəf öz dediyini əsaslandırmaq üçün statistika təqdim edir.

122
00:16:44,640 --> 00:16:53,320
Bu təzadın səbəbi də elə bundadır: belə baxanda, doğrudur, 16-cı yerdən aşağı enməmişik,

123
00:16:53,600 --> 00:16:58,280
amma daha da irəli getməli idik.

124
00:16:59,200 --> 00:17:04,240
Yəni o sürət tempi bu gün davam etdirilməli idi, amma əksinə, azalıb.

125
00:17:05,080 --> 00:17:12,800
Nazirliklərdə rəhbər vəzifələrdə çalışan yoldaşlar bu məqama diqqət yetirsinlər; həmin sürət tempi bu gün yoxdur.

126
00:17:14,480 --> 00:17:21,840
Elə edin ki, elmi inkişafın sürət tempi aşağı enməsin.

127
00:17:22,480 --> 00:17:28,400
Silahlı müharibələrin hərbçilərinin dili ilə desək, imkan verməyin ki, əməliyyatlara ara verilsin.

128
00:17:29,240 --> 00:17:34,680
Əlbəttə, bilirik ki, irəli getdikcə təbii olaraq bu temp yavaşıyacaq.

129
00:17:34,960 --> 00:17:40,440
Yəni nə qədər ki biz geridə idik, istifadə olunmamış imkan və potensialımız daha çox idi,

130
00:17:40,440 --> 00:17:44,480
irəli getdikcə, təbii ki, bu potensial azalır, çünki istifadə olunur

131
00:17:45,000 --> 00:17:55,320
– bunu bilirik – amma elmi inkişafda zəruri olan müvafiq sürət tempi azalmamalıdır.

132
00:17:57,040 --> 00:18:06,840
İkinci məqam budur ki, ölkənin elmi mühitini siyasi söz-söhbətlərdən uzaq tutun.

133
00:18:08,040 --> 00:18:13,920
Yanlış anlaşılmasın, mən demirəm ki, universitetlərdə siyasət olmasın

134
00:18:14,600 --> 00:18:25,400
–  çoxlarının yadında olar, bir neçə il əvvəl mən elə ali məktəb müəllimlərimizlə keçirdiyimiz bu ramazan görüşündə

135
00:18:26,840 --> 00:18:30,160
universitetlər, tələbələr arasında siyasətin əl-ayağını yığmaq istəyən,

136
00:18:30,160 --> 00:18:34,320
bununla da çoxlarının narazılığına səbəb olan şəxslərin ünvanına

137
00:18:34,640 --> 00:18:42,000
sərt bir ifadə işlətmişdim – yox, mən bu fikirdəyəm ki, elmi dairələrdə, universitetlərdə

138
00:18:42,000 --> 00:18:48,600
siyasi dərk, siyasi təhlil, siyasi bilgilər, siyasi məlumatlılıq olmalıdır. Mən bunun əleyhinə deyiləm, yox.

139
00:18:49,760 --> 00:18:57,600
Dediyim budur ki, siyasətbazlıq olmasın, siyasətlə baş qatmaq olmasın, insanların siyasi görüşləri ilə bağlı söz-söhbətlərə rəvac verilməsin.

140
00:18:58,320 --> 00:19:04,880
Bu cür söz-söhbətlər əsas işə, yəni elmi inkişafa, elmi işlərə

141
00:19:05,000 --> 00:19:11,000
və bu mövzu ilə əlaqəli digər məsələlərə xələl gətirir.

142
00:19:11,360 --> 00:19:20,960
Son bir-iki ildə yol verilən ən yanlış işlərdən biri də bu burs məsələsi idi.

143
00:19:21,800 --> 00:19:30,160
Bütün o söz-söhbətlər doğru olsaydı belə – əlbəttə, sonradan araşdırdılar, məlum oldu ki, heç o şəkildə olduğu doğru da deyilmiş;

144
00:19:31,440 --> 00:19:35,400
bu məsələ ətrafında oyun qurmuş qəzetlərdə yazıldığı formada deyilmiş;

145
00:19:35,800 --> 00:19:40,680
mənə araşdırmalara əsasən dəqiq hesabat verdilər

146
00:19:41,360 --> 00:19:48,400
–  yenə də yolu bu deyildi ki, biz məsələni qəzet manşetlərinə çıxaraq.

147
00:19:49,920 --> 00:19:55,800
Bir qrup insan qanuna zidd olaraq müəyyən imtiyaz əldə etmişdi.

148
00:19:55,800 --> 00:20:01,360
Olsun, bunun qanunla həlli yolu var: o imtiyazı ləğv etsinlər. Səs-küy salmaq lazım deyil.

149
00:20:02,160 --> 00:20:10,200
Yaradılan ajiotaj kimlərinsə ətrafında xoşagəlməz söz-söhbətlərin yayılmasına yol açır, bu isə ölkənin elmi mühiti üçün

150
00:20:10,920 --> 00:20:13,600
öz işini yavaş-yavaş görəcək zəhərə bənzəyir.

151
00:20:14,560 --> 00:20:20,800
Təəssüflər olsun ki, müəyyən şəxslər

152
00:20:21,240 --> 00:20:31,400
həmin o siyasətbazlıq düşüncəsi əsasında bu zəhəri ölkə universitetlərinin canına yeritdilər. Nə üçün?

153
00:20:32,040 --> 00:20:38,920
İnsanlara zülm edilməsindən əlavə – o məsələdə çoxlarına zülm edilmişdi – bu iş həm qanuna zidd idi,

154
00:20:39,120 --> 00:20:47,760
həm məsləhətli deyildi, həm də etikadan kənar idi; sonra da durmadan etikadan, əxlaqdan dəm vururlar.

155
00:20:49,320 --> 00:20:56,400
Şair demişkən: – “Tövbəni tövsiyə edənlər özləri nə üçün az tövbə edirlər?!” O, etikaya uyğun idi?

156
00:20:59,000 --> 00:21:07,640
İnsanların ətrafında söz-söhbət yaymaq, mənfi fikir formalaşdırmaq lazım deyil. Ali təhsil mühitində bu kimi halların baş alıb getməsinə imkan verməyin.

157
00:21:08,520 --> 00:21:11,480
Digər bir mühüm məsələ humanitar elmlər məsələsidir.

158
00:21:12,480 --> 00:21:14,800
Humanitar elmlər sahəsində biz geriyik.

159
00:21:17,000 --> 00:21:20,440
Humanitar elmlər barədə danışan yoldaşlar

160
00:21:20,440 --> 00:21:29,640
çox düzgün olaraq vurğuladılar ki, bu məsələ hətta sənaye sahəsində də əhəmiyyətlidir. Bu, doğrudur.

161
00:21:32,240 --> 00:21:36,400
Əziz qardaşımızın təqdim etdiyi statistika məndə böyük maraq doğurdu.

162
00:21:37,360 --> 00:21:43,000
O bildirdi ki, sənayenin inkişafında işin 40 və ya misal üçün, 50 faizi

163
00:21:43,320 --> 00:21:47,600
mühəndislərin, texniki məsələlərin,

164
00:21:48,080 --> 00:21:54,840
50-60 faizi isə humanitar elmlərin, məsələn, menecment, əməkdaşlıq, gərgin əmək mədəniyyəti və s. bu kimi məsələlərin payına düşür.

165
00:21:56,080 --> 00:21:58,280
Doğru deyirlər, bu, çox əhəmiyyətlidir.

166
00:22:00,000 --> 00:22:04,800
Sevindirici haldır ki, bu gün qardaşlarımızdan bir neçəsi humanitar elmlərlə bağlı

167
00:22:05,440 --> 00:22:08,320
çox yaxşı məsələləri qeyd etdilər, ürəyimdən xəbər verdilər.

168
00:22:09,200 --> 00:22:14,200
Əlbəttə ki, bunları mən dildə də deyirəm. Bu məsələləri mən də zaman-zaman qeyd etmişəm.

169
00:22:15,240 --> 00:22:17,320
Himanitar elmlər çox əhəmiyyətlidir.

170
00:22:19,240 --> 00:22:27,240
Humanitar elmlər sahəsində dəyişikliklərin edilməsi bir sıra dəlillərə əsasən, vacib və lazımlı bir məsələdir

171
00:22:28,440 --> 00:22:34,040
və bunun üçün daxildən bir canlanmaya və kənardan dəstəyə ehtiyac var.

172
00:22:35,480 --> 00:22:37,640
Xoşbəxtlikdən, bu gün daxildən canlanma var.

173
00:22:39,080 --> 00:22:42,800
Mən aparılan işlər haqda hesabatları görürəm; həm Ali Mədəni İnqilab Şurasında

174
00:22:42,800 --> 00:22:47,200
– yəni bu qurumun nəzdində fəaliyyət göstərən Humanitar Elmlər Sahəsində Dəyişikliklər Şurasında; orada çalışan yoldaşlar gərgin işləyirlər – həm universitetlərimizin özündə

175
00:22:47,560 --> 00:22:49,640
– gördüyünüz kimi,

176
00:22:50,320 --> 00:22:53,680
bu gün bəzi yoldaşlarımız humanitar elmlər haqda danışdılar.

177
00:22:54,600 --> 00:22:59,200
Bütün bunlar onu göstərir ki, universitetlərimizdə,

178
00:22:59,760 --> 00:23:07,080
özü də ziyalılarımız, elm adamlarımız tərəfindən bu canlanma müşahidə olunur.

179
00:23:07,400 --> 00:23:09,960
Kənardan dəstək də olmalıdır;

180
00:23:12,000 --> 00:23:17,920
müxtəlif formada. Bu dəstəyin göstəricilərindən biri də

181
00:23:18,400 --> 00:23:25,480
universitetlərin və nazirliyin Dəyişikliklər Şurasının qərarlarına tabe olmasıdır.

182
00:23:25,640 --> 00:23:31,040
Sözügedən şuranın müəyyən qərarları var. Elə bu gün də yoldaşlardan biri

183
00:23:31,480 --> 00:23:35,760
burada qeyd etdi: nəzəri işlər görüldükcə

184
00:23:37,520 --> 00:23:42,960
mərhələ-mərhələ həyata keçirilməli, reallaşdırılmalıdır.

185
00:23:45,960 --> 00:23:58,680
Dəftərlərdə, kitablarda, qovluqlarda – və onlar demişkən, nazirliyin,

186
00:23:58,800 --> 00:24:04,000
yaxud Ali Mədəni İnqilab Şurasının döngə-dalanında qalmamalıdır, əməli işə çevrilməlidir. Bu, tamamilə doğrudur.

187
00:24:05,360 --> 00:24:10,040
Nazirlik bu məqama diqqət yetirsin. Cənab Dr. Fərhadi  də burada oturub,

188
00:24:10,800 --> 00:24:18,800
mən xüsisilə onun diqqətinə çatdırıram ki, bu işlərin gedişini nəzarətdə saxlasın.

189
00:24:18,920 --> 00:24:24,800
Bu, böyük bir işdir. Bu gün ölkəmizdə elmin,

190
00:24:24,800 --> 00:24:30,720
universitetlərin kələfinin ucu bu dəyərli qardaşlarımızın əlindədir.

191
00:24:31,760 --> 00:24:36,600
Bunlar işlərin  gedişini sözün əsl mənasında və canıyananlıqla nəzarətdə saxlamalıdırlar.

192
00:24:39,000 --> 00:24:41,920
Qeyd olunası digər bir məqam büdcədən elmi tədqiqatlara ayrılan vəsaitdir.

193
00:24:41,920 --> 00:24:47,320
Əlbəttə ki, mənim toxunduğum bu məsələlər müəyyən izahat da tələb edir,

194
00:24:47,320 --> 00:24:53,840
intəhası azan yaxınlaşır və mən mövzunu  geniş şəkildə aça bilməyəcəyəm.

195
00:24:55,000 --> 00:24:59,200
Büdcədən elmi tədqiqatlara ayrılan vəsaitin həcmi çox əhəmiyyətli bir məsələdir.

196
00:24:59,200 --> 00:25:05,840
Neçə ildir mən elə bu görüşlərdə də, digər görüşlərimizdə də,

197
00:25:05,840 --> 00:25:10,400
ölkənin icraedici rəsmiləri ilə keçirdiyimiz xüsusi iclaslarda da bu məsələnin üzərində dururam,

198
00:25:10,400 --> 00:25:15,080
amma aldığımız məlumatlar, bizə çatdırılan hesabatlar

199
00:25:15,080 --> 00:25:21,120
göstərir ki, dediyimiz bütün sözlər elə nəsihət kimi qalıb

200
00:25:21,320 --> 00:25:26,200
– elə bil bir nəfər minbərə çıxıb moizə oxudu, nəsihət etdi;

201
00:25:26,360 --> 00:25:30,600
bu cür baxılıb. Amma belə deyil, çalışmaq lazımdır.

202
00:25:32,160 --> 00:25:41,080
Gələcəkdə ümumi büdcə vəsaitinin 4 faizinin elmi tədqiqatlar üçün ayrılması nəzərdə tutulub.

203
00:25:41,280 --> 00:25:46,000
Düzdür, biz bunu qısa müddət ərzində həyata keçirməyi planlaşdırmırıq,

204
00:25:46,720 --> 00:25:53,320
amma mümkün olan və müzakirə olunan o 1.5, 2 faiz reallaşdırılmalıdır.

205
00:25:53,320 --> 00:25:59,520
Hələ ki elmi tədqiqatlara ayrılan vəsait haqda danışılarkən “sıfr tam yüzdə neçə” ilə ifadə olunan rəqəmlər söylənilir.

206
00:25:59,840 --> 00:26:07,960
Önəmli məqamlardan biri budur.Digər bir məsələ isə elmi tədqiqatlar üçün ayrılan maliyyə mənbələrinin düzgün, planlı şəkildə xərclənməsidir.

207
00:26:09,000 --> 00:26:13,680
Bu vəsait düzgün və yerində xərclənməlidir.

208
00:26:13,880 --> 00:26:19,880
Növbəti bir məsələ isə ölkənin kompleks elmi planı məsələsidir.

209
00:26:20,920 --> 00:26:30,520
Doğrudur, kompleks elmi plan yoldaşlarımızın zəhmət və səyləri nəticəsində

210
00:26:31,440 --> 00:26:40,600
ölkə üçün gözəl və mükəmməl bir sənəd şəklində işlənib hazırlanıb və bu, çox dəyərlidir.

211
00:26:41,920 --> 00:26:48,520
Aldığım məlumata görə, bu sənəd mütəxəssislər,

212
00:26:49,240 --> 00:26:56,360
ekspertlər tərəfindən də yüksək qiymətləndirilib.

213
00:26:57,520 --> 00:27:03,200
Yəni Ali Mədəni İnqilab Şurasının hazırladığı bu sənədə

214
00:27:03,400 --> 00:27:08,120
ciddi, böyük bir irad tutulmayıb; təsdiqlənib,

215
00:27:08,280 --> 00:27:14,080
məqbul hesab olunub. Amma bu kompleks elmi planı əməldə reallaşdırmaq, həyata keçirmək lazımdır.

216
00:27:14,640 --> 00:27:16,920
Bu işdə ilk addım isə müvafiq diskurs formalaşdırmaqdır.

217
00:27:17,800 --> 00:27:22,920
Əyalətlərə səfər edən, ölkə universitetlərində olan

218
00:27:22,920 --> 00:27:28,080
dostlarımızdan eşidirəm ki, müəllimlərin çoxunun

219
00:27:28,920 --> 00:27:37,360
– o ki qala tələbələrin – hətta rəhbər kadrların ölkənin kompleks elmi planı haqda doğru-dürüst məlumatı yoxdur.

220
00:27:38,240 --> 00:27:43,960
Hətta yoldaşlardan biri burada dedi ki, “çoxlarının sizin dediyiniz müqavimət iqtisadiyyatından

221
00:27:44,560 --> 00:27:48,840
da xəbəri yoxdur”. Bax bizim işimizin zəif cəhətlərindən biri budur.

222
00:27:49,720 --> 00:27:57,240
Əgər biz nəyinsə reallaşmasını istəyiriksə,

223
00:27:57,440 --> 00:28:03,160
ilk addım olaraq, həmin istəyimizi cəmiyyətdə qəbul olunan bir diskurs formasına salmalıyıq.

224
00:28:04,000 --> 00:28:08,320
Elmi inkişaf da belə oldu: konkret diskurs formalaşdı,

225
00:28:09,360 --> 00:28:16,880
təbii şəkildə əməli iş prosesinə keçdi,

226
00:28:17,760 --> 00:28:21,360
reallaşdı və bir hərəkat şəklinə düşdü. Bu məsələ də eynilə elədir.

227
00:28:21,520 --> 00:28:28,440
Ölkənin kompleks elmi planı ilə əlaqəli məsələlər  bir diskursa çevrilməli

228
00:28:28,960 --> 00:28:32,560
və ciddi surətdə icra olunmalıdır; kompleks elmi planla bağlı önəmli məqamlardan biri budur.

229
00:28:34,240 --> 00:28:38,560
Mövzu ilə bağlı digər mühüm bir məsələ

230
00:28:38,560 --> 00:28:44,480
ali təhsil haqda sənədin hazrılanması məsələsidir.

231
00:28:46,680 --> 00:28:56,080
Yoldaşlardan biri qeyd etdi ki, “əgər nəzərdə tutduğumuz hər şey

232
00:28:56,440 --> 00:29:02,840
bizim üçün prioritet olsa, bu o deməkdir ki, bizim ümumiyyətlə prioritetimiz yoxdur”. Bu, doğrudur, əsaslı sözdür.

233
00:29:04,720 --> 00:29:09,400
Belə bir fikir səsləndi ki, biz konkret sənaye sahələrində

234
00:29:10,560 --> 00:29:15,160
inkişafa nail olmağı qarşıya məqsəd qoymalı,

235
00:29:15,760 --> 00:29:20,680
sərmayəni, insan və maliyyə resurslarını,

236
00:29:21,320 --> 00:29:24,440
əzm və imkanlarımızı həmin istiqamətə yönəltməliyik. Bu, tamamilə doğru fikirdir.

237
00:29:25,000 --> 00:29:29,280
Bir vaxtlar mən bunu idman haqda demişdim;

238
00:29:29,440 --> 00:29:36,760
demişdim ki, biz idmanın 2-3 sahəsi üzrə dünyada birinci, yaxud ikinci ola biləriksə,

239
00:29:37,760 --> 00:29:45,960
lap yaxşı, gəlin həmin sahələrə güc verək. Bəzi sahələrdə, onsuz da, birinci və ya ikinci olmağa ümidimiz yoxdur;

240
00:29:46,840 --> 00:29:51,160
dünya çempionatlarını, beynəlxalq yarışları nəzərdə tuturam.

241
00:29:52,160 --> 00:29:57,680
Necə oldusa, elə belə də etdilər; yəni bu sahədə müəyyən işlər gördülər,

242
00:29:57,680 --> 00:30:01,240
faydalı və effektiv də oldu. Bu sahədə də eynilə.

243
00:30:02,480 --> 00:30:08,320
Baxaq görək ölkənin hansı regionunda,

244
00:30:08,920 --> 00:30:15,280
hansı universitetdə hansı elm sahəsi prioritet təşkil edir.

245
00:30:16,200 --> 00:30:21,640
Ölkə üzrə elmi planlama bu deməkdir.

246
00:30:24,000 --> 00:30:31,160
Biz baxmalıyıq ki, arzulanan nəticəni əldə etmək üçün hansı universitetlərdə

247
00:30:31,440 --> 00:30:36,760
hansı sahələrə daha çox diqqət ayırmaq, sərmayə qoymaq lazımdır.

248
00:30:40,640 --> 00:30:48,000
Odur ki sözügedən sənədin işlənib hazırlanması, icrasına start verilməsi, bu istiqamətdə işlərə başlanması da mühüm məsələlərdən biridir.

249
00:30:48,880 --> 00:30:54,560
Sonda mən bunu demək istəyirəm ki, əziz qardaş və bacılar,

250
00:30:55,000 --> 00:30:59,800
gördüyünüz işin qədrini bilin.

251
00:31:00,960 --> 00:31:12,400
Bu gün insanlarımızın məşğul olduğu işlər arasında bundan dəyərli, bundan hörmətli bir iş tapmaq mümkün deyil.

252
00:31:13,400 --> 00:31:21,640
Siz öhdənizə çox böyük işlər götürmüsünüz və onları həyata keçirməkdəsiniz.

253
00:31:24,600 --> 00:31:33,440
Əgər bütün bunların reallaşmasını istəyiriksə, Elmlər Nazirliyində

254
00:31:35,080 --> 00:31:36,920
çalışan yoldaşlarımızın iş əzmi günü-gündən artmalıdır.

255
00:31:37,000 --> 00:31:40,200
Mən burada bir məsələni də özüm üçün qeyd etmişəm.

256
00:31:40,920 --> 00:31:47,600
Bu, ali təhsilin yuxarı pillələrində, magistratura və doktoranturada təhsil alan tələbələrin sayının artımı məsələsidir.

257
00:31:48,800 --> 00:31:54,160
Sevindirici haldır ki, son bir neçə ildə bu sahədə diqqətəlayiq artım müşahidə olunur

258
00:31:55,480 --> 00:31:58,600
və bu, bizim üçün heyrətamiz bir üstünlükdür.

259
00:31:59,160 --> 00:32:16,160
Lakin bu mühüm təzahürün nəticələrinə yanaşmada düzgün planlama olmalıdır.

260
00:32:18,880 --> 00:32:26,800
Magistratura və doktoranturada tələbələr müəyyən elmi araşdırmalar aparmaq,

261
00:32:26,800 --> 00:32:31,840
elmi iş yazmaq, kitab çap etdirmək istəyirlər. Ölkənin ərsəyə gələn bu elmi işlərdən,

262
00:32:32,320 --> 00:32:38,760
kitablardan yararlana bilməsi üçün bu sahədə işlərin sistemləşdirilməsinə, ümumi bir yanaşmaya, istiqamətləndirməyə ehtiyac var.

263
00:32:40,440 --> 00:32:44,240
Belə olmasa, resurslar hədər yerə xərclənmiş olar:

264
00:32:46,280 --> 00:32:51,240
Belə olmasa, resurslar hədər yerə xərclənmiş olar: həm müəllimlərin, tələbələrin,

265
00:32:51,240 --> 00:32:56,320
rəhbər işçilərin əməyini, həm də maliyyə vəsaitini və digər növbənöv imkanları havayı sərf etmiş olarıq.

266
00:32:57,720 --> 00:33:02,040
Bu kompleks yanaşma, planlama,

267
00:33:02,640 --> 00:33:07,800
Elmlər Nazirliyinə aid məsələlərin ümumi şəkildə sistemləşdirilərək nizama salınması

268
00:33:07,800 --> 00:33:11,640
olduqca önəmli  işlərdir və mütləq, həyata keçirilməlidir.

269
00:33:13,080 --> 00:33:19,400
Düyün düşmüş məsələlər də, inşallah, bu yolla açılacaq.

270
00:33:20,120 --> 00:33:24,440
Siz müəllimlərin gördüyünüz iş olduqca əhəmiyyətlidir.

271
00:33:25,400 --> 00:33:31,840
Ölkədə elm sahəsini idarə edən qurumların

272
00:33:32,320 --> 00:33:42,960
– əsasən nazirliklərin, həmçinin prezidentin elmi məsələlər üzrə müavinliyinin həyata keçirdiyi iş çox əhəmiyyətlidir. Bu işlərə önəm vermək lazımdır,

273
00:33:44,200 --> 00:33:52,880
onlar  həqiqi qiymətini, dəyərini almalıdır. Biz həyata keçirilən bu işlərin nə qədər əhəmiyyətli olduğunu bilməliyik.

274
00:33:53,560 --> 00:33:58,360
Yoldaşlardan bəzilərinin də öz çıxışlarında qeyd etdikləri kimi,

275
00:33:59,320 --> 00:34:05,000
İran xalqının düşmənlərinin məqsədi bu ölkənin,

276
00:34:05,120 --> 00:34:10,160
bu xalqın öz layiqli mövqeyinə, layiq olduğu sivilizasiyaya yetişməsinə əngəl olmaqdır.

277
00:34:12,800 --> 00:34:17,840
Çünki onlar ölkədə bu hərəkatın artıq start götürdüyünü hiss ediblər. Sanksiyaların da məqsədi budur.

278
00:34:18,280 --> 00:34:24,160
Bəli, mən də bu fikirdəyəm ki, sanksiyaların məqsədi təkcə nüvə məsələsi deyil;

279
00:34:24,400 --> 00:34:28,280
insan haqları və ya terrorizm də deyil.

280
00:34:29,840 --> 00:34:36,960
Belə bir məsəl var: soruşurlar, rövzəxan Əliəsğərdən oxudu, filankəs niyə ağlamadı?

281
00:34:36,960 --> 00:34:41,600
Deyir, o özü yüzlərlə Əliəsğərin başını kəsib, Əliəsğər rövzəsinə ağlayacaq?!

282
00:34:43,040 --> 00:34:47,840
İndi bunlar da; özləri terrorçu yetişdirirlər, özləri insan haqlarına qarşıdırlar,

283
00:34:48,200 --> 00:34:52,400
bunlar insan haqları naminə hansısa ölkəyə təzyiq göstərəndirlər?

284
00:34:53,120 --> 00:35:00,120
Məsələ bunda deyil. Burada söhbət bu kimi şeylərdən daha yüksək hesablamalardan gedir.

285
00:35:00,760 --> 00:35:08,080
Yəni ideologiyası, izlədiyi əsas prinsiplər imperializm, zülm

286
00:35:08,360 --> 00:35:19,000
və istibdadın prinsiplərinə tam zidd olan bütöv bir xalq, bir hərəkat, bir mahiyyət yaranıb,

287
00:35:19,840 --> 00:35:23,960
onun irəliləyib uğur əldə etməsini istəmirlər. Biz belə bir mövqeyə,

288
00:35:24,240 --> 00:35:30,080
belə bir statusa malikik. Çalışmalı, hərəkət etməliyik.

289
00:35:31,040 --> 00:35:38,160
Sanksiyalar da, əlbəttə ki, müəyyən çətinliklər törədir, amma inkişafa mane olmamalıdır.

290
00:35:38,280 --> 00:35:45,040
İmkan və potensialımızdan istifadə etməliyik. Və siz müəllimlərin bu işdə öhdəsinə mühüm rol düşür.

291
00:35:45,040 --> 00:35:51,640
Elmlər Nazirliyinin də, elmlə əlaqəli digər qurumların da öhdəsinə mühüm və əsaslı vəzifələr düşür.

292
00:35:52,560 --> 00:35:58,040
Bu vəzifələrin qədrini bilin, onları layiqincə yerinə yetirin. İnşallah, Uca Yaradandan da kömək istəyin.

293
00:35:58,560 --> 00:36:00,640
Az öncə yoldaşlar Qurandan bir ayə oxudular:

294
00:36:00,640 --> 00:36:04,920
“Əgər siz Allaha (Onun dininə və Peyğəmbərinə) kömək etsəniz, Allah da sizə kömək edər”. (“Muhəmməd” surəsi, 7-ci ayədən)

295
00:36:04,920 --> 00:36:07,400
Bu, Allah-taalanın danılmaz vədidir.

296
00:36:07,640 --> 00:36:12,040
Pərvərdigara! Bu gündüzlərin və gecələrin bərəkəti xatirinə,

297
00:36:14,560 --> 00:36:20,120
Əmirülmömininin (ə) pak qanının

298
00:36:21,280 --> 00:36:27,480
və bu illər ərzində haqq uğrunda tökülmüş pak qanların bərəkəti xatirinə –

299
00:36:27,480 --> 00:36:33,640
ölkəmiz çoxlu şəhidlər verib

300
00:36:34,440 --> 00:36:40,320
– bu qanların, bu mücahidələrin bərəkəti xatirinə, bu müqəddəsliklərin xatirinə

301
00:36:40,600 --> 00:36:46,200
xalqımızı həqiqi səadət və başucalığına günü-gündən daha da yaxınlaşdır.

302
00:36:47,240 --> 00:36:51,360
Pərvərdigara! Bu yolun mücahidlərinə, bu yolun fəallarına,

303
00:36:52,040 --> 00:36:58,360
o cümlədən çox hörmətli müəllimlərimizə, tələbələrimizə – elm yolunda çalışan hər kəsə

304
00:36:58,800 --> 00:37:02,400
öz mənəvi dəstəyini nəsib et.

305
00:37:03,280 --> 00:37:11,080
Dahi liderimiz İmam Xomeyninin (r.ə) və şəhidlərimizin pak ruhlarını məhşərə ilkin İslam dövrünün şəhidləri ilə birgə gətir.

306
00:37:12,200 --> 00:37:15,040
Allahın salamı, rəhməti və bərəkəti nəsibiniz olsun.