پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری
دریافت:

احكام نماز

  • اهمیّت و شرایط نماز
  • وقت نماز
  • قبله
  • مکان نمازگزار
  • احکام مسجد
  • احکام ساير مکانهاى دينى‏
  • لباس نمازگزار
  • پوشيدن طلا و نقره و به كار بردن آن‏
  • اذان و اقامه
  • قرائت و احکام آن‏
  • ذكر نماز
  • سجده و احكام آن‏
  • مبطلات نماز
  • سلام
  • شکيات نماز
  • نماز قضا
  • نماز قضاى پدر و مادر
  • نماز جماعت‏
  • نماز جمعه‏
    چاپ  ;  PDF
     
    نماز جمعه
     
    نماز جمعه در عصر حاضر
    س 269. نظر جناب عالی در باره ی شرکت در نماز جمعه با توجه به این که در عصر غیبت حضرت حجت(عج) به سر می بریم، چیست؟ اگر افرادی اعتقاد به عدالت امام جمعه نداشته باشند، آیا تکلیف شرکت در نماز جمعه از آنان ساقط می شود؟
    ج. هرچند نماز جمعه در عصر حاضر واجب تخییری است و حضور در آن واجب نیست، ولی با توجه به فوائد و آثار شرکت در آن، سزاوار نیست که مؤمنین خود را از برکات حضور در این نماز به مجرّد تشکیک در عدالت امام جمعه و یا عذرهای واهی دیگر، محروم سازند.
     
    معنای وجوب تخییری نماز جمعه
    س 270. معنای وجوب تخییری در مسأله ی نماز جمعه چیست؟
    ج. معنای آن این است که مکلّف در ادای فریضه واجب ظهر روز جمعه بین خواندن نماز جمعه یا نماز ظهر مخیر است.
     
    شرکت نکردن در نماز جمعه
    س 271. نظر جناب عالی در مورد شرکت نکردن در نماز جمعه بر اثر بی مبالاتی، چیست؟
    ج. ترک حضور و شرکت نکردن در نماز عبادی سیاسی جمعه به خاطر اهمیت ندادن به آن، شرعاً مذموم است.
     
    س 272. بعضی از مردم به دلیل عذرهای واهی و گاهی بر اثر اختلاف دیدگاه ها، در نماز جمعه شرکت نمی کنند، نظر جناب عالی در این باره چیست؟
    ج. نماز جمعه هرچند واجب تخییری است، ولی خودداری از شرکت در آن به صورت دائمی وجه شرعی ندارد.
     
    اقامه نماز جماعت ظهر در نزدیک محل نماز جمعه
    س 273. آیا اقامه نماز جماعت ظهر همزمان با اقامه نماز جمعه در مکان دیگری نزدیک محل اقامه نماز جمعه جایز است؟
    ج. این کار فی نفسه اشکال ندارد و موجب برائت ذمّه مکلّف از فریضه ظهر جمعه می شود، زیرا در عصر حاضر، نماز جمعه واجب تخییری است، ولی با توجه به این که اقامه نماز جماعت ظهر در روز جمعه در مکانی نزدیک محل اقامه نماز جمعه باعث تفرقه صفوف مؤمنین می شود و چه بسا در نظر مردم بی احترامی و اهانت به امام جمعه و کاشف از بی اعتنایی به نماز جمعه است، بنا بر این سزاوار است که مؤمنین اقدام به انجام آن نکنند، و حتی در صورتی که مستلزم مفاسد و حرام باشد، واجب است از اقامه آن اجتناب کنند.
     
    اقتدا به نماز عصر به امامت غیر امام جمعه
    س 274. آیا خواندن نماز ظهر در فاصله زمانی بین نماز جمعه و نماز عصر، جایز است؟ اگر نماز عصر را شخصی غیر از امام جمعه بخواند، آیا اقتدا به او در نماز عصر جایز است؟
    ج. نماز جمعه مجزی از نماز ظهر است، ولی خواندن آن بعد از نماز جمعه از باب احتیاط اشکال ندارد؛ و اقتدا در نماز عصر روز جمعه به غیر امام جمعه اشکال ندارد، ولی هرگاه بخواهد با مراعات احتیاط در خواندن نماز ظهر پس از خواندن نماز جمعه نماز عصر را به جماعت بخواند، احتیاط کامل این است که به کسی اقتدا نماید که نماز ظهر را احتیاطاً بعد از نماز جمعه خوانده است.
     
    نخواندن نماز ظهر توسّط امام جمعه بعد از نماز جمعه
    س 275. اگر امام جمعه نماز ظهر را بعد از نماز جمعه نخواند، آیا مأموم می تواند آن را احتیاطاً به جا آورد؟
    ج. برای او جایز است.
     
    امام جمعه و کسب اجازه از حاکم شرع
    س 276. آیا بر امام جمعه کسب اجازه از حاکم شرع واجب است؟ مراد از حاکم شرع چه کسی است؟ و آیا این حکم در شهرهای دور دست هم جاری است؟
    ج. اصل جواز امامت برای اقامه نماز جمعه متوقف بر این اجازه نیست، ولی ترتّب احکام نصب وی برای امامت جمعه متوقف بر این است که منصوب از طرف ولی امر مسلمین باشد؛ و این حکم شامل هر سرزمین و شهری که ولی امر مسلمین در آن حاکم و مطاع است، می شود.
     
    امامت امام جمعه برای دو شهر
    س 277. آیا جایز است امام جمعه منصوب در صورت نبودن مانع یا معارض نماز جمعه را در غیر از مکانی که برای آن جا نصب شده، اقامه نماید؟
    ج. این عمل فی نفسه جایز است، ولی احکام انتصاب برای امامت جمعه بر آن مترتّب نمی شود.
     
    تعیین امام جمعه موقت
    س 278. آیا انتخاب امام جمعه ی موقت باید به وسیله ولی فقیه باشد، یا این که خود ائمه جمعه می توانند افرادی را به عنوان امام جمعه موقت انتخاب نمایند؟
    ج. جایز است امام جمعه ی منصوب، شخصی را به عنوان جانشین موقت برای خودش انتخاب کند، ولی بر امامت فرد نائب، احکام انتصاب از طرف ولی فقیه مترتّب نمی شود.
     
    شک در عدالت امام جمعه
    س 279. اگر مکلّف امام جمعه منصوب را عادل نداند، و یا در عدالت او شک داشته باشد، آیا برای حفظ وحدت مسلمانان می تواند به او اقتدا کند؟ آیا کسی که در نماز جمعه شرکت نمی کند، جایز است دیگران را تشویق به عدم حضور در آن نماید؟
    ج. اقتدا به کسی که او را عادل نمی داند، و یا در عدالت وی شک دارد، صحیح نیست، و نماز جماعت او هم صحیح نمی باشد، ولی حضور و شرکت در نماز جماعت برای حفظ وحدت اشکال ندارد، و در هر صورت حق ندارد، دیگران را ترغیب و تشویق به عدم حضور در نماز جمعه کند.
     
    س 280. شرکت نکردن در نماز جمعه که برای مکلّف دروغگویی امام جمعه آن ثابت شده است، چه حکمی دارد؟
    ج. مجرد کشف خلاف چیزی که امام جمعه گفته، دلیل بر دروغگویی او نیست، زیرا ممکن است گفته او از روی اشتباه یا خطا و یا توریه باشد، و سزاوار نیست انسان به مجرد توهّم خروج امام جمعه از عدالت، خود را از برکات نماز جمعه محروم نماید.
     
    احراز عدالت با نصب امام جمعه
    س 281. آیا تشخیص و احراز عدالت امام جمعه ی منصوب از طرف امام راحل یا ولی فقیه عادل، بر مأموم واجب است، یا این که انتصاب او به امامت جمعه برای اثبات عدالت وی کافی است؟
    ج. اگر نصب او به امامت جمعه، موجب وثوق و اطمینان مأموم به عدالت وی شود، در صحّت اقتدا به او کافی است.
     
    س 282. آیا تعیین امام جماعت برای مساجد از طرف علمای مورد اطمینان، یا تعیین ائمه جمعه از طرف ولیّ امر مسلمین، نوعی شهادت بر عدالت آنان محسوب می شود یا این که باید درباره عدالت آنان تحقیق شود؟
    ج. اگر نصب امام جمعه یا جماعت موجب اطمینان به عدالت وی شود، اقتدا به او جایز است.
     
    یقین به عدم عدالت امام جمعه
    س 283. در صورت شک در عدالت امام جمعه و یا خدای نکرده یقین به عدم آن، آیا اعاده نمازهایی که پشت سر او خوانده ایم، واجب است؟
    ج. اگر شک در عدالت یا یقین به عدم عدالت بعد از فراغ از نماز باشد، نمازهای خوانده شده صحیح است و اعاده آن ها واجب نیست.
     
    نماز جمعه در کشورهای اروپایی
    س 284. شرکت در نماز جمعه که از طرف دانشجویان کشورهای اسلامی در کشورهای اروپایی و غیر آن ها برگزار می شود، و بیشتر شرکت کنندگان در آن و همچنین امام جمعه از برادران اهل سنت هستند، چه حکمی دارد؟ و در این صورت آیا خواندن نماز ظهر بعد از اقامه نماز جمعه واجب است؟
    ج. شرکت در آن برای حفظ وحدت و اتحاد مسلمانان اشکال ندارد، و خواندن نماز ظهر واجب نیست.
     
    اختلاف برای برگزاری دو نماز جمعه در یک شهر پاکستان
    س 285. در یکی از شهرهای پاکستان مدت چهل سال است که نماز جمعه برگزار می شود. در حال حاضر شخصی بدون رعایت فاصله ی شرعی بین دو نماز جمعه، اقدام به برگزاری نماز جمعه دیگری نموده که منجر به بروز اختلاف بین نمازگزاران شده است، این عمل شرعاً چه حکمی دارد؟
    ج. انجام هر گونه کاری که منجر به بروز اختلاف بین مؤمنین و پراکندگی صفوف آنان شود، جایز نیست، چه رسد به مثل نماز جمعه که از شعائر اسلامی و از مظاهر وحدت صفوف مسلمانان است.
     
    س 286. خطیب مسجد جامع جعفری در راولپندی اعلام نموده که نماز جمعه به علت کارهای ساختمانی در آن برگزار نخواهد شد، و اکنون که عملیات تعمیر مسجد به پایان رسیده، با مشکلی مواجه شده ایم، و آن این که در فاصله چهار کیلومتریِ ما، نماز جمعه در مسجد دیگری اقامه می شود. با توجه به مسافت مزبور آیا اقامه نماز جمعه در مسجد جامع جعفری صحیح است یا خیر؟
    ج. اگر فاصله ی بین دو نماز جمعه یک فرسخ شرعی نباشد، نماز جمعه ای که بعد از نماز جمعه اول برگزار می شود، باطل است؛ و در صورتی که مقارن هم اقامه شوند، هر دو باطل می باشند.
     
    خواندن نماز جمعه به نحو فرادی
    س 287. آیا خواندن نماز جمعه که به صورت جماعت اقامه می شود، به طور فرادی صحیح است؟ بدین معنی که شخصی نماز جمعه را به صورت فرادی در کنار کسانی که آن را به نحو جماعت برگزار می کنند، بخواند.
    ج. از شرایط صحّت نماز جمعه، این است که به صورت جماعت اقامه شود. نماز جمعه به نحو فرادی صحیح نیست.
     
    نماز جمعه از مأموم مسافر
    س 288. کسی که نمازش شکسته است آیا می تواند آن را به صورت جماعت، پشت سر امام جمعه بخواند؟
    ج. نماز جمعه از مأموم مسافر، صحیح و مجزی از نماز ظهر است.
     
    ذکر نام مبارک حضرت زهرا(س) در خطبه دوم نماز جمعه
    س 289. آیا ذکر نام مبارک حضرت زهرا(سلام الله علیها) به عنوان یکی از ائمه مسلمانان در خطبه دوم نماز جمعه واجب است؟ یا این که واجب است ذکر نام آن حضرت به قصد استحباب باشد؟
    ج. عنوان ائمه مسلمین شامل حضرت زهرای مرضیه (سلام الله علیها) نمی شود؛ و ذکر نام مبارک آن حضرت در خطبه ی نماز جمعه واجب نیست، ولی تبرّک جستن به ذکر نام شریف آن حضرت اشکال ندارد، بلکه امری پسندیده و موجب اجر و ثواب است.
     
    اقتدای نماز واجب دیگر به نماز جمعه
    س 290. در حالی که امام جمعه، نماز جمعه را اقامه می کند، آیا مأموم می تواند برای خواندن نماز واجب دیگری به او اقتدا نماید؟
    ج. صحّت آن، محل اشکال است.
     
    خواندن خطبه های نماز جمعه، قبل از وقت ظهر شرعی
    س 291. آیا خواندن خطبه های نماز جمعه قبل از وقت ظهر شرعی صحیح است؟
    ج. خواندن آن قبل از زوال جایز است، ولی احتیاط آن است که قسمتی از آن در وقت ظهر باشد.
     
    عدم درک خطبه ها و رسیدن به نماز جمعه
    س 292. اگر مأموم چیزی از خطبه های نماز جمعه را درک نکند، بلکه فقط هنگام نماز حاضر شود، و به امام جمعه اقتدا نماید، آیا نماز او صحیح و مجزی است؟
    ج. نماز او صحیح و مجزی است، حتی اگر امام را در رکوع رکعت آخر نماز جمعه درک کند.
     
    وقت نماز جمعه
    س 293. نماز جمعه در شهر ما یک ساعت و نیم بعد از اذان ظهر اقامه می شود، آیا این نماز مجزی از نماز ظهر است، یا این که اعاده ی آن لازم است؟
    ج. وقت نماز جمعه از اول زوال خورشید شروع می شود، و أحوط آن است که از اوائل عرفی زوال در حدود یکی دو ساعت به تأخیر نیفتد.
     
    خواندن نماز ظهر و عصر در اول وقت ظهر جمعه
    س 294. کسی که توانایی رفتن به نماز جمعه را ندارد، آیا می تواند نماز ظهر و عصر را در اوائل وقت بخواند یا این که باید صبر کند تا نماز جمعه تمام شود، و بعد از آن نماز ظهر و عصر را بخواند؟
    ج. صبر کردن بر او واجب نیست، و می تواند نماز ظهر و عصر را در اول وقت بخواند.
     
    اقتدای امام جمعه ی منصوب به امام جمعه ی موقت
    س 295. اگر امام جمعه ی منصوب، سالم و حاضر در محل برگزاری نماز جمعه باشد، آیا جایز است، که امام جمعه ی موقت را مکلّف به اقامه ی نماز جمعه نماید؟ آیا صحیح است به امام جمعه ی موقت اقتدا کند؟
    ج. اقامه ی نماز جمعه به امامت نایب امام جمعه ی منصوب و اقتدای امام منصوب به نائبِ خود، اشکال ندارد.
  • نماز عيد فطر و عيد قربان
  • نماز مسافر
  • نماز استيجاری
  • نماز آیات
  • نوافل
  • مسائل متفرقه نماز
کاربر گرامی؛ لطفا قبل از تکمیل فرم، موارد زیر را مطالعه کنید:
  • جهت مکاتبه با دفتر، از قسمت ارسال نامه استفاده نمایید.
  • به منظور استفتاء یا ارسال سوال شرعی، از قسمت ارسال سوال شرعی استفاده نمایید.
  • جهت ارایه انتقاد و پیشنهاد به سایت دفتر، از قسمت ارتباط با پایگاه استفاده نمایید.
  • از فرم زیر فقط برای ارایه نظرات در مورد محتوای همین صفحه استفاده نمایید.
  • مسوولیت ارسال اشتباه بر عهده ارسال کننده آن است.
700 /