پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری
دریافت:

احکام خمس

  • وجوب پرداخت خمس
  • چيزهايى كه به آنها خمس تعلق می‌گیرد
    • 1. معدن
    • 2. جواهرى كه با غوّاصى به دست آيد
    • 3. مال حلال مخلوط با حرام
      چاپ  ;  PDF
       
      3. مال حلال مخلوط با حرام

       

      مسأله 12) اگر مال حلال با مال حرام به­گونه­ای مخلوط شده باشدکه نتوان آنها را از یکدیگر تفکیک کرد؛ مانند اینکه مقداری از گندم­های یک کیسه متعلق به فرد دیگری باشد، چند صورت دارد:
      1. کسی که مال در اختیار اوست مقدار مال حرام را می­داند و صاحب آن را هم می­شناسد، باید آن مقدار را با توافق یکدیگر، از مال جدا کرده و به صاحبش بدهد.
      2. مقدار مال حرام معلوم باشد ولی صاحب آن معلوم نباشد، حکم مجهول المالک را دارد و باید آن مقدار را از طرف صاحبش به فقیر صدقه دهد.
      3. هیچ کدام از صاحب مال و مقدار آن مشخص نباشد، باید خمس تمام مال داده شود و پس از دادن خمس، بقیه ی مال حلال می شود.
      4. مقدار مال حرام معلوم نباشد ولی صاحب آن معلوم باشد، باید در مورد مقدار مال با صاحب آن مصالحه شود.
      مسأله 13) در فرض ­ی قبل اگر توافق و مصالحه حاصل نشود، چهار صورت متصور است:
      1.  
      1. مال در اختیار یک نفر است، در این صورت اگر حداقل مقداری را که می‌داند مال او نیست به مالکش برگرداند، کافی است و مقدار بیشتر که مشکوک است در ملکش باقی می­ماند.
      2. مال در اختیار هر دو مالک می­باشد، در این صورت مال بین دو مالک نصف می­شود.
      3. مال در اختیار فرد ثالثی است که مالک نیست؛ در این صورت این فرد موظف است مال را به تساوی بین افرادی که ملکیت مال بین آن‌ها مشکوک است، تقسیم نماید.
      4. مال در اختیار کسی نیست، مانند اینکه کیسه های گندم در بیابانی باشد؛ در این صورت چنانچه احتمال تعلّقِ مال به هر یک ازمالک­­ها برابر باشد، جایز است مال به تساوی بین­ صاحبان آن تقسیم ­شود، یا با قرعه صاحب مقدار مال مشکوک مشخص شود.
      مسأله 14) اگر مال مخلوط به حرام به­گونه­ای است که می­توان آن را از هم جدا کرد؛ مانند اینکه می­داند دو گوسفند از گوسفندانی که در اختیار دارد متعلق به دیگری است، باید با قرعه مال را مشخص کند و اگر صاحب آن را می­شناسد به او بدهد و اگر اورا نمی­شناسد، از طرف او به فقیر صدقه دهد.
      مسأله 15) در مال مجهول المالک واجب است برای پیدا کردن صاحبش، جستجو کند و در صورت پیدا شدن صاحبش، مال را به او برگرداند و اگر از پیدا کردن او مأیوس شد، از طرف او به فقیر صدقه دهد و احتیاط مستحب آن است که از حاکم شرع اجازه بگیرد.
      مسأله 16) اگر در اثنای جستجو یا بعد از آن، کسی مدّعی شود که این مال، متعلق به اوست، صِرف این ادّعا کافی نیست که مال به او داده شود، مگر آنکه از طریقی علم حاصل شود یا شاهدی باشد که مال، متعلق به مدّعی است که در این صورت واجب است مال به او داده شود.
      مسأله 17) چنانچه صاحب مال معلوم باشد، لکن دسترسی به او ممکن نباشد، این مال حکم مجهول المالک را دارد و باید آن را از طرف صاحبش صدقه داد.
      مسأله 18) در وجوب صدقه فرقی نیست بین اینکه خود مال صدقه داده شود یا عوض آن.
      مسأله 19) وجوب صدقه دادن فوری نیست، البته تأخیر تا حدّی که سهل انگاری در انجام وظیفه محسوب شود جایز نیست.
      مسأله 20) پرداخت مال مجهول‌المالک به سادات فقیر جایز است.
      مسأله 21) چنانچه بعد از آنکه مالِ مجهول المالک، صدقه داده شد، مالک آن پیدا شود و به صدقه دادن آن رضایت ندهد، صدقه دهنده ضامن نیست و لازم نیست مثل یا قیمت آن مال را به مالک بدهد.
      مسأله 22) اگر فردی در مخلوط شدن مال حرام با اموال خود شک داشته باشد، چیزی بر عهده‌ی او نیست.
      مسأله 23) اگر شخصی با خانواده‌ای زندگی می‌کند که اموالشان مخلوط به حرام است، چنانچه یقین ندارد که آنچه او استفاده می­کند مال حرام باشد، تصرف در آن مال جایز است، ولی اگر یقین به حرام بودن مالی داشته باشد، استفاده از آن برای او جایز نیست، مگر آن که تصرف نکردن در آن موجب مشقت باشد، که در این صورت استفاده از آن اموال به مقدار ضرورت، برای او اشکال ندارد، هرچند نسبت به مقداری که استفاده کرده، ضامن می باشد. 

       

    • 4. درآمد كسب و كار
  • سرمایه و سود آن
  • موارد استثنای از خمس
  • مؤونه و احکام آن
  • خمس مطالبات
  • سال خمسی، محاسبه و پرداخت آن
  • مصرف خمس
  • مسائل متفرقه‌ی خمس
کاربر گرامی؛ لطفا قبل از تکمیل فرم، موارد زیر را مطالعه کنید:
  • جهت مکاتبه با دفتر، از قسمت ارسال نامه استفاده نمایید.
  • به منظور استفتاء یا ارسال سوال شرعی، از قسمت ارسال سوال شرعی استفاده نمایید.
  • جهت ارایه انتقاد و پیشنهاد به سایت دفتر، از قسمت ارتباط با پایگاه استفاده نمایید.
  • از فرم زیر فقط برای ارایه نظرات در مورد محتوای همین صفحه استفاده نمایید.
  • مسوولیت ارسال اشتباه بر عهده ارسال کننده آن است.
700 /