پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری
دریافت:

راهنماى فتاوا

  • مقدمه
  • تقليد
  • طهارت
  • وضو
  • غسل
  • تيمم
  • احكام اموات
  • قبله
  • وقت نماز
  • لباس نمازگزار
  • مكان نمازگزار
  • احكام مسجد
  • واجبات نماز
    چاپ  ;  PDF

    واجبات نماز

    قيام
    66. اگر انسان احتمال بدهد كه تا آخر وقت بتواند ايستاده نماز بخواند می‌ تواند اول وقت نماز بخواند اگرچه احتياط آن است كه نماز را تأخير بيندازد.
    (توضيح المسائل، م976)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: كسی كه احتمال می‌دهد در آخر وقت بتواند نماز خود را ايستاده بخواند بنا بر احتياط بايد تا آن هنگام صبر كند، ولی اگر در اول وقت به‌خاطر عذری نماز خود را نشسته خواند و سپس تا آخر وقت عذر او بر طرف نشد، نمازی كه خوانده صحيح است و اعاده لازم نيست. و اگر در اول وقت قادر بر نماز ايستاده نبود و يقين داشت كه ناتوانی او از نماز ايستاده، تا آخر وقت ادامه خواهد يافت، ولی قبل از آخر وقت توانست ايستاده نماز بخواند، بايد نماز را به‌طور ايستاده اعاده كند
    (اجوبة الاستفتائات، س457)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    67. كسی كه نمی‌ تواند نشسته نماز بخواند بايد در حال نماز به پهلوی راست طوری بخوابد كه جلوی بدن او رو به قبله باشد، و اگر ممكن نيست بايد به پهلوی چپ طوری بخوابد كه جلوی بدن او رو به قبله باشد و اگر اين را هم نتواند بايد به پشت بخوابد به‌طوری كه كف پای او رو به قبله باشد.
    (تحريرالوسيله، ج1، القول في القيام، ص148، م5 و توضيح المسائل، م779)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: كسی كه قادر بر نماز نشسته نيز نيست، بايد خوابيده نماز بخواند. و بنا بر احتياط واجب بايد اگر می ‌تواند به پهلوی راست بخوابد و صورت و بدن او رو به قبله باشد، و گرنه به پهلوی چپ بخوابد، و اگر اين‌گونه هم نمی‌تواند، به پشت بخوابد به‌طوری كه كف پاهای او رو به قبله باشد.
    (استفتا، 235)

    قرائت
    68. در ركعت اول و دوم نمازهای واجب يوميّه، انسان بايد اول حمد و بعد از آن يك سوره تمام بخواند.
    (توضيح المسائل، م978)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: در ركعت اول و دوم نمازهای واجب يوميّه، انسان بايد سوره حمد را بخواند و پس از آن بنا بر احتياط واجب، يك سوره كامل قرائت كند.
    (استفتا، 242)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    69. اگر وقت نماز تنگ باشد، يا انسان ناچار شود كه سوره را نخواند، مثلاً بترسد كه اگر سوره را بخواند، دزد يا درنده، يا چيز ديگری به او صدمه بزند، نبايد سوره را بخواند و اگر در كاری عجله داشته باشد می ‌تواند سوره را نخواند.
    (توضيح المسائل، م979)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: اگر وقت نماز تنگ باشد يا انسان بترسد که اگر سوره را بخواند دزد يا درنده يا چيز ديگر به او صدمه می‌زند، نبايد سوره را بخواند.
    (استفتا، 243)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    70. اگر اشتباهاً مشغول خواندن سوره ای شود كه سجده واجب دارد، چنانچه پيش از رسيدن به آيه سجده بفهمد، بايد آن سوره را رها كند و سوره ديگر بخواند و اگر بعد از خواندن آيه سجده بفهمد بايد در بين نماز با اشاره، سجده آن را به‌جا آورد و به همان سوره كه خوانده اكتفا نمايد.
    (توضيح المسائل، م984)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: در نماز واجب خواندن سوره ‌های سجده جايز نيست و اگر عمداً يا سهواً يكی از آن سوره ‌ها را بخواند تا به آيه سجده برسد بايد بنا بر احتياط واجب سجده تلاوت را به‌جا آورد و برخيزد و اگر سوره تمام نشده آن را تمام كند و نماز را به آخر برساند و سپس نماز را اعاده كند. و اگر قبل از رسيدن به آيه سجده ملتفت شد احتياط واجب آن است كه سوره را رها كند و سوره ديگری بخواند و نماز را تمام كند و سپس نماز را اعاده نمايد.
    (استفتا، 247)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    71. اگر بعد از حمد مشغول خواندن سوره «قل هو الله احد» يا سوره «قل يا أيها الكافرون» شود، نمی‌ تواند آن را رها كند و سوره ديگر بخواند ولی در نماز جمعه و نماز ظهر روز جمعه اگر از روی فراموشی به جای سوره جمعه و منافقين، يكی از اين دو سوره را بخواند، تا به نصف نرسيده، می ‌تواند آن را رها كند و سوره جمعه و منافقين را بخواند.
    (توضيح المسائل، م988)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: اگر بعد از حمد شروع کند به خواندن سوره‌ی «قل هو الله احد» يا سوره‌ی «قل يا ايها الکافرون»، نمی‌تواند آن را رها کند و سوره‌ی ديگری را بخواند. ولی در نماز جمعه اگر از روی فراموشی به‌جای سوره‌ی جمعه و منافقين، يکی از آن دو سوره را بخواند،‌ می‌تواند آن را رها کند و سوره‌ی جمعه و منافقين را بخواند.
    (استفتا، 250)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    72. وقتی می‌ خواهد برای خواندن سوره، «بسم‌الله‌الرحمن‌الرحيم» بگويد، بايد سوره را معيّن كند و بسم ‌الله را به قصد آن سوره بگويد و اگر سوره‌ ای را تعيين كرد، سپس آن سوره را رها كرد، بايد برای سوره ديگری كه می‌ خواهد بخواند، به قصد همان سوره مجدداً «بسم‌ الله...» را بگويد.
    (تحريرالوسيله ج1، القول في القراءة و الذكر، ص150، م7)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: س: كسی كه از ابتدا يا بر حسب عادت قصد خواندن سوره فاتحه و اخلاص را داشت و «بسم‌الله‌الرحمن‌الرحيم» را گفت ولی سهواً سوره را تعيين نكرد، آيا بايد از اول، سوره معيّنی را قصد نمايد و بعد «بسم‌الله‌الرحمن‌الرحيم» را قرائت كند؟
    ج: اعاده «بسم‌الله‌الرحمن‌الرحيم» واجب نيست، بلكه می ‌تواند برای خواندن هر سوره ‌ای به آن اكتفا كند.
    (اجوبة الاستفتائات، س466)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    73. زن می ‌تواند حمد و سوره نماز صبح و مغرب و عشا را بلند يا آهسته بخواند، ولی اگر نامحرم صدايش را بشنود بنا بر احتياط واجب بايد آهسته بخواند.
    (توضيح المسائل، م994)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: زن می‌ تواند حمد و سوره نمازهای صبح و مغرب و عشا را بلند يا آهسته بخواند، ولی اگر نامحرم صدای او را می‌ شنود بهتر است آهسته بخواند.
    (اجوبة الاستفتائات، س471)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    74. اگر در ركعت سوم و چهارم حمد بخواند، بنا بر احتياط واجب بايد «بسم الله» آن را هم آهسته بگويد.
    (توضيح المسائل، م1008)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: بر مرد و زن واجب است كه در ركعت سوم و چهارم نمازها، تسبيحات يا حمد را آهسته بخوانند، ولی در صورتی كه حمد بخواند می‌ تواند در نماز فرادی «بسم الله الرحمن الرحيم» را در آن بلند بگويد. اگرچه احتياط در آن است كه «بسم الله» را هم آهسته بگويد، و در نماز جماعت اين احتياط، واجب است.
    (استفتا، 263)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    75. احتياط مستحب آن است كه در نماز، وقف به حركت و وصل به سكون ننمايد و معنی وقف به حركت آن است كه زير يا زبَر يا پيش آخر كلمه ‌ای را بگويد و بين آن كلمه و كلمه بعدش فاصله دهد. مثلاً بگويد «الرَّحْمنِ الرَّحيم» و ميم «الرّحيم» را زير بدهد و بعد قدری فاصله دهد و بگويد «مَالِكِ يَوْمِ الدّين». و معنی وصل به سكون آن است كه زير يا زبر يا پيش كلمه ‌ای را نگويد و آن كلمه را به كلمه بعد بچسباند مثل آن‌كه بگويد «الرّحمنِ الرَّحيمْ» و ميم «الرّحيم» را زير ندهد و فوراً «مَالِكِ يَوْمِ الدّين» را بگويد.
    (توضيح المسائل، م1004)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: در قرائت نماز لازم نيست كه اگر آيه ‌ا‌ی را به آيه ‌ی بعدی وصل كرد، حركت آخر آيه را ظاهر كند، مثلاً اگر بگويد: «مَالِكِ يَوْمِ الدّين»، و نون آخر آيه را ساكن كند و بلافاصله بگويد: «إيّاكَ نَعبد وَايّاكَ نَسْتَعين» اشكال ندارد. اين كار را «وصل به سكون» می‌ نامند. و همين‌طور است در مورد كلماتی كه آيه از آن‌ها تشكيل شده است. اگرچه در مورد اخير احتياط آن است كه وصل به سكون نكند.
    (استفتا، 261)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    76. اگر در ركوع ركعت سوم يا چهارم يا در حال رفتن به ركوع شك كند كه حمد يا تسبيحات را خوانده يا نه، بايد به شك خود اعتنا نكند.
    (توضيح المسائل، م1015)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: اگر در ركوع ركعت سوم و چهارم شك كند كه حمد يا تسبيحات را خوانده يا نه، بايد به شك خود اعتنا نكند. ولی اگر در هنگام رفتن به ركوع در حالی كه هنوز به حدّ ركوع نرسيده است شك كند، بنا بر احتياط واجب بايد برگردد و حمد يا تسبيحات را بخواند.
    (استفتا، 267)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    77. هرگاه شك كند كه آيه يا كلمه ‌ای را درست گفته يا نه، اگر به چيزی كه بعد از آن است مشغول نشده، بايد آن آيه يا كلمه را به‌طور صحيح بگويد و اگر به چيزی كه بعد از آن است مشغول شده، چنانچه آن چيز ركن باشد مثل آن‌كه در ركوع شك كند كه فلان كلمه از سوره را درست گفته يا نه، بايد به شك خود اعتنا نكند، و اگر ركن نباشد، مثلاً موقع گفتن «اللهُ الصَّمد» شك كند كه «قُلْ هُوَ اللهُ اَحَد» را درست گفته يا نه، باز هم می ‌تواند به شك خود اعتنا نكند، ولی اگر احتياطاً آن آيه يا كلمه را به‌طور صحيح بگويد اشكال ندارد، و اگر چند مرتبه هم شك كند، می‌ تواند چند بار بگويد اما اگر به وسواس برسد و باز هم بگويد، بنا بر احتياط واجب بايد نمازش را دوباره بخواند.
    (توضيح المسائل، م1016)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: اگر پس از آن‌كه آيه‌ ای را تمام كرد شك كند كه آن را درست خوانده يا نه، بايد به شك خود اعتنا نكند. و همين‌طور است اگر جمله ‌ای از آيه را تمام كرد و پس از آن شك در درست خواندن آن كرد، مثل اين‌كه پس از «اِيّاكَ نَعْبُدُ» شك كرد كه آيا آن را درست ادا كرده است يا نه. البته در همه اين صورت‌ها اگر آن‌چه را كه در صحيح ادا كردن آن شك دارد، احتياطاً دوباره بخواند اشكال ندارد.
    (استفتا، 268)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    ركوع
    78. اگر به اندازه ركوع خم شود، ولی دست‌ها را به زانو نگذارد اشكال ندارد.
    (توضيح المسائل، م1023)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: احتياط آن است كه در حال ركوع دست‌ها را بر زانو بگذارد.
    (استفتا، 272)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    79. انسان هر ذكری در ركوع بگويد كافی است، ولی احتياط واجب آن است كه به قدر سه مرتبه «سُبْحانَ الله» يا يك مرتبه «سُبْحانَ رَبِّیَ العَظيمِ وَ بِحَمْدِهِ» كمتر نباشد.
    (توضيح المسائل، م1028)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: ذكر واجب در ركوع عبارت است از يك بار گفتن: «سُبْحانَ رَبِّیَ العَظيمِ وَبِحَمْدِهِ» يا سه بارگفتن: «سُبْحانَ الله ». و اگر به‌ جای آن ذكر ديگری از قبيل «اَلحَمْدُلِله» و «الله ُ اَكبَر» و غير آن را به همان مقدار بگويد نيز كافی است.
    (استفتا، 275)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    80. اگر موقعی كه ذكر واجب ركوع را می‌ گويد، بی‌اختيار به‌قدری حركت كند كه از حال آرام بودن بدن خارج شود بايد بعد از آرام گرفتن بدن، بنا بر احتياط واجب دوباره ذكر را بگويد، ولی اگر كمی حركت كند كه از حال آرام بودن بدن خارج نشود يا انگشتان را حركت دهد اشكال ندارد.
    (توضيح المسائل، م1031)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: اگر در حالی‌ كه ذكر واجب ركوع را می‌ گويد، بدن او بی‌ اختيار حركت كند و حال طُمأنينه واجب را بر هم بزند، بايد پس از آرام گرفتن بدن، ذكر واجب را دوباره بگويد. حركت اندك بدن يا حركت انگشتان و امثال آن اشكال ندارد.
    (استفتا، 277)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    81. اگر نتواند به مقدار ذكر در ركوع بماند، در صورتی كه بتواند پيش از آن‌كه از حد ركوع بيرون رود ذكر را بگويد، بايد در آن حال تمام كند و اگر نتواند در حال برخاستن ذكر را به قصد رجا بگويد.
    (توضيح المسائل، م1034)
    ـ اگر به‌واسطه مرض و مانند آن در ركوع آرام نگيرد نماز صحيح است ولی بايد پيش از آن‌كه از حال ركوع خارج شود، ذكر واجب يعنی «سُبْحانَ ربّی العَظيمِ وَبِحَمدِه» يا سه مرتبه «سُبْحانَ‌الله » را بگويد.
    (توضيح المسائل، م1035)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: كسی كه به‌خاطر بيماری و امثال آن نمی‌ تواند به اندازه گفتن سه «سبحان الله » در حال ركوع بماند، كافی است كه يك مرتبه «سُبْحانَ الله» بگويد، و اگر فقط يك لحظه می ‌تواند در حال ركوع باشد، احتياط واجب آن است كه ذكر را در همان لحظه شروع كند و در حال سر برداشتن تمام نمايد.
    (استفتا، 280)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    82. اگر بعد از آن‌كه پيشانی به زمين برسد، يادش بيايد كه ركوع نكرده، بنا بر احتياط واجب بايد بايستد و ركوع را به‌جا آورد و نماز را تمام كند و دوباره بخواند.
    (توضيح المسائل، م1042)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: اگر در حال سجده اوّل يا بعد از آن و پيش از آن‌كه وارد سجده دوّم شود يادش بيايد كه ركوع نكرده است، بايد برخيزد و بايستد و ركوع كند و پس از آن دو سجده را به‌جا آورد و نماز را تمام كند و بعد از نماز احتياطاً دو سجده سهو برای سجده زيادی بگزارد.
    (استفتا، 284)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    سجده
    83. در سجده هر ذكری بگويد كافی است ولی احتياط واجب آن است كه مقدار ذكر از سه مرتبه «سُبْحانَ الله » يا يك مرتبه «سُبْحانَ ربّی الأعلی وَبِحَمْدِه» كمتر نباشد.
    (توضيح المسائل، م1049)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: ذكر واجب در سجده عبارت است از يك بار گفتن «سُبحان ربّی الأعلی وبحَمده» يا سه مرتبه گفتن «سُبحان الله » و اگر به جای آن ذكرهای ديگر مانند «اَلحَمْدُلِله»، «الله‌ اكبر» و غير آن را به همان مقدار بگويد كافی است.
    (استفتا، 293)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    84. اگر پيش از آن‌كه پيشانی به زمين برسد و بدن آرام گيرد عمداً ذكر سجده را بگويد، يا پيش از تمام شدن ذكر عمداً سر از سجده بردارد، نماز باطل است.
    (توضيح المسائل، 1051)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: كسی كه می‌ داند آرام بودن بدن در حال ذكر سجود واجب است اگر پيش از آن‌كه پيشانی به زمين برسد و بدن آرام بگيرد، عمداً ذكر را بگويد، يا پيش از تمام شدن ذكر، عمداً سر از سجده بردارد، نمازش باطل است.
    (استفتا، 295)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    85. اگر پيشانی بی‌اختيار از جای سجده بلند شود، چنانچه ممكن باشد بايد نگذارد دوباره به جای سجده برسد، و اين يك سجده حساب می ‌شود، چه ذكر سجده را گفته باشد يا نه، و اگر نتواند سر را نگه دارد و بی‌اختيار دوباره به جای سجده برسد، روی هم يك سجده حساب می ‌شود و اگر ذكر نگفته باشد بايد بگويد.
    (توضيح المسائل، م1071)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: اگر در هنگام سجده، پيشانی به محل سجده بخورد و بی‌ اختيار از زمين بلند شود، بايد دوباره پيشانی را بر زمين بگذارد و ذكر سجده را بگويد، و يك سجده به حساب می‌ آيد.
    (استفتا، 301)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    86. اگر انسان ناچار شود كه در زمين گِل نماز بخواند بنا بر احتياط واجب بايد در حالی كه ايستاده است، برای سجده با سر اشاره كند و تشهد را ايستاده بخواند.
    (توضيح المسائل، م1074)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: هرگاه در زمين گِل‌آلود نماز می ‌خواند، اگر آلوده شدن بدن و لباس برای او موجب مشقّت است، می ‌تواند در حالی كه ايستاده، برای سجده با سر اشاره كند و تشهد را ايستاده بخواند.
    (استفتا، 309)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    87. ... سجده كردن بر چيزهای معدنی مانند طلا و نقره و عقيق و فيروزه باطل است اما سجده كردن بر سنگ ‌های معدنی مانند مرمر و سنگ ‌های سياه اشكال ندارد.
    (توضيح المسائل، م1076)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: سجده بر سنگ مرمر و ديگر سنگ هايی كه در ساخت يا زينت بنا به‌كار می‌ رود صحيح است، همچنين سجده بر عقيق و فيروزه و دُرّ و امثال آن؛ هرچند احتياط آن است كه بر اين دسته آخری سجده نكند.
    (استفتا، 312)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    88. سجده كردن بر برگ چای و نيز بر قهوه جايز نيست.
    (العروة الوثقی، جلد 1، فی مسجد الجبهة من مكان المصلی، م6)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: سجده كردن بر برگ چای بنا بر احتياط واجب صحيح نيست، ولی سجده بر برگ درخت قهوه كه خود برگ، استفاده خوراكی ندارد، صحيح است.
    (استفتا، 314)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    89. سجده بر گُل‌هايی كه خوراكی نيستند، صحيح است ولی سجده بر دواهای خوراكی كه از زمين می‌ رويد، مانند گل بنفشه و گل گاوزبان صحيح نيست.
    (توضيح المسائل، م1079)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: سجده بر گل‌هايی كه خوراكی نيستند و نيز داروهای گياهی كه از زمين می‌ رويد و فقط برای معالجه بيماری‌ها به‌كار می ‌آيد مانند گُل ختمی و گُل بنفشه صحيح است، ولی بر گياهانی كه در موارد غير معالجه نيز برای خواص طبّی كه در آن است به مصرف خوراكی می ‌رسد، مانند خاكشير و امثال آن، سجده درست نيست.
    (استفتا، 315)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    90. اگر كاغذ را از چيزی كه سجده بر آن صحيح است مثلاً از كاه ساخته باشند، می ‌شود بر آن سجده كرد و سجده بر كاغذی كه از پنبه و مانند آن ساخته شده اشكال ندارد.
    (توضيح المسائل، م1082)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: سجده بر كاغذی كه از چوب و گياهان ـ غير از كتان و پنبه ـ ساخته می ‌شود درست است.
    (استفتا، 318)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    91. اگر چيزی كه سجده بر آن صحيح است ندارد، يا اگر دارد به‌واسطه سرما يا گرمای زياد و مانند اين‌ها نمی ‌تواند بر آن سجده كند، بايد به لباسش اگر از كتان يا پنبه است، سجده كند و اگر از چيز ديگر است بر همان لباس سجده كند و اگر آن هم نيست بايد بر پشت دست و چنانچه آن هم ممكن نيست به چيز معدنی مانند انگشتر عقيق سجده نمايد.
    (توضيح المسائل، م1084)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: اگر چيزی كه سجده بر آن صحيح است ندارد، يا به‌واسطه سرما يا گرما و مانند اين‌ها نمی ‌تواند بر آن سجده كند، چنانچه لباس او از جنس پنبه يا كتان است يا چيزی از جنس پنبه يا كتان دارد بايد بر آن سجده كند و احتياط آن است كه تا سجده بر لباسی كه از پنبه و كتان باشد ممكن است، بر غير آن (يعنی غير لباسی كه از اين جنس باشد) سجده نكند و اگر ندارد، بنا بر احتياط واجب بر پشت دست خود سجده كند.
    (استفتا، 320)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    92. اگر در سجده اول، مهر به پيشانی بچسبد و بدون اين‌كه مهر را بردارد دوباره به سجده رود اشكال دارد، بلكه نماز باطل است و بايد اعاده كند.
    (توضيح المسائل، م1086)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: اگر در سجده اول، مهر به پيشانی بچسبد بايد برای سجده دوم مهر را از پيشانی بردارد، و اگر مهر را از پيشانی جدا نكند و به همان حال به سجده دوم برود اشكال دارد.
    (استفتا، 321)

    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    سجده واجب قرآن
    93. اگر از مثل گرامافون آيه سجده را بشنود لازم نيست سجده نمايد. ولی اگر از آلتی كه صدای خود انسان را می ‌رساند بشنود، واجب است سجده كند.
    (توضيح المسائل، م1096)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: اگر به آيه سجده ‌ای كه از راديو و تلويزيون يا ضبط صوت و امثال آن پخش می ‌شود گوش دهد، سجده واجب است.
    (استفتا، 326 و اجوبة الاستفتائات، س500)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    94. در سجده واجب قرآن نمی‌ شود بر چيزهای خوراكی و پوشاكی سجده كرد.
    (توضيح المسائل، م1097)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: در سجده‌ی واجب قرآن بايد بر چيزهايی سجده کند که در نماز می‌تواند بر آنها سجده کند.
    (استفتا، 327)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    تشهّد
    95. اگر تشهد را فراموش كند و بايستد و پيش از ركوع يادش بيايد كه تشهد را نخوانده، بايد بنشيند و تشهد را بخواند و دوباره بايستد و آنچه بايد در آن ركعت خوانده شود بخواند و نماز را تمام كند و اگر در ركوع يا بعد از آن يادش بيايد، بايد نماز را تمام كند و بعد از سلام نماز، تشهد را قضا كند، و بنا بر احتياط واجب برای تشهد فراموش شده، دو سجده سهو به‌جا آورد.
    (توضيح المسائل، م1102)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: اگر تشهد را فراموش كند و در هنگامی كه به ركوع ركعت سوم رفته يا بعد از آن يادش بيايد، بايد نماز را تمام كند و بعد از سلام، برای تشهد فراموش شده دو سجده سهو به‌جا آورد. و احتياط آن است كه پيش از سجده سهو، تشهد فراموش شده را قضا كند.
    (استفتا، 332)
  • نماز جماعت
  • نماز جمعه
  • نماز مسافر
  • نماز آيات
  • نماز قضا
  • نافله نماز
  • روزه
  • رؤيت هلال
  • مبطلات روزه
  • مسافرت در ماه رمضان
  • قضا و کفّاره روزه
  • روزه قضاى پدر و مادر
  • كفّاره تخلّف نذر
  • اعتكاف
  • خمس
  • حجّ‏
  • نگاه
  • نکاح
  • مجسمه‌سازی
  • ارث زوجه
  • چند استفتاء از محضر حضرت آيت الله خامنه‌اى (دام ظله)
کاربر گرامی؛ لطفا قبل از تکمیل فرم، موارد زیر را مطالعه کنید:
  • جهت مکاتبه با دفتر، از قسمت ارسال نامه استفاده نمایید.
  • به منظور استفتاء یا ارسال سوال شرعی، از قسمت ارسال سوال شرعی استفاده نمایید.
  • جهت ارایه انتقاد و پیشنهاد به سایت دفتر، از قسمت ارتباط با پایگاه استفاده نمایید.
  • از فرم زیر فقط برای ارایه نظرات در مورد محتوای همین صفحه استفاده نمایید.
  • مسوولیت ارسال اشتباه بر عهده ارسال کننده آن است.
700 /