پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری
دریافت:

راهنماى فتاوا

  • مقدمه
  • تقليد
  • طهارت
  • وضو
  • غسل
  • تيمم
  • احكام اموات
  • قبله
  • وقت نماز
  • لباس نمازگزار
  • مكان نمازگزار
  • احكام مسجد
  • واجبات نماز
  • نماز جماعت
  • نماز جمعه
  • نماز مسافر
  • نماز آيات
  • نماز قضا
  • نافله نماز
  • روزه
  • رؤيت هلال
  • مبطلات روزه
  • مسافرت در ماه رمضان
  • قضا و کفّاره روزه
    چاپ  ;  PDF

    قضا و كفّاره روزه

    124. كسی كه كفّاره روزه رمضان بر او واجب است بايد يك بنده آزاد كند يا دو ماه روزه بگيرد يا شصت فقير را سير كند يا به هركدام يك مُدّ ـ كه تقريباً ده سير است ـ طعام يعنی گندم يا جو و مانند اين‌ها بدهد، و چنانچه اين‌ها برايش ممكن نباشد، هرچند مدّ كه می ‌تواند به فقرا طعام بدهد و اگر نتواند طعام بدهد بايد استغفار كند، اگرچه مثلاً يك مرتبه بگويد «اَستَغفِرُاللّه »، و احتياط واجب در فرض اخير آن است كه هر وقت بتواند، كفّاره را بدهد.
    (توضيح المسائل، م1660)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: کفاره افطار عمدی روزه عبارت است از شصت روز روزه يا اطعام شصت فقير يا دادن شصت مدّ طعام به شصت مسکين که سهم هر کدام يک مُدّ است و چنانچه قدرت بر روزه دو ماه و يا اطعام شصت مسكين برای هر روز نداشته باشد، بايد به هر تعداد فقير كه قادر است، غذا بدهد و احتياط آن است كه استغفار نيز بكند. و اگر به هيچ وجه قادر بر دادن غذا به فقرا نيست فقط كافی است كه استغفار كند، يعنی با دل و زبان بگويد «اَستَغفِرُاللّه » (از خداوند بخشايش می‌ طلبم).
    كسی كه به‌خاطر عدم توانايی بر روزه و غذا دادن به فقير، وظيفه‌ اش استغفار است، اگر بعدها تمكّن پيدا كرد كه روزه بگيرد يا به فقرا غذا دهد، انجام كفّاره لازم نيست گرچه احتياط مستحب آن است كه انجام داده شود.
    (اجوبة الاستفتائات، س811 و 812 و 814)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    125. كسی كه قضای روزه ماه رمضان را گرفته، اگر بعد از ظهر عمداً كاری كه روزه را باطل می‌ كند انجام دهد، بايد به ده فقير هركدام يك مدّ ـ كه تقريباً ده سير است ـ طعام بدهد و اگر نمی‌ تواند بنا بر احتياط واجب بايد سه روز پی‌درپی روزه بگيرد.
    (توضيح المسائل، م1687)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: کسی که برای قضای ماه رمضان روزه گرفته، اگر بعد از ظهر عمداً روزه‌ی خود را باطل کند بايد ده فقير را غذا بدهد و اگر نمی‌تواند سه روز روزه بگيرد.
    (استفتا، 72)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    126. در چند صورت فقط قضای روزه بر انسان واجب است، و كفّاره واجب نيست: ...
    پنجم: آن‌كه در ماه رمضان بدون اين‌كه تحقيق كند صبح شده يا نه، كاری كه روزه را باطل می‌ كند انجام دهد، بعد معلوم شود صبح بوده، و نيز اگر بعد از تحقيق با اين‌كه گمان دارد صبح شده، كاری كه روزه را باطل می ‌كند انجام دهد بعد معلوم شود صبح بوده قضای آن روزه بر او واجب است، ولی اگر بعد از تحقيق گمان يا يقين كند كه صبح نشده و چيزی بخورد و بعد معلوم شود صبح بوده قضا واجب نيست بلكه اگر بعد از تحقيق شك كند كه صبح شده يا نه و كاری كه روزه را باطل می‌ كند انجام دهد، بعد معلوم شود صبح بوده، قضا واجب نيست.
     (توضيح المسائل، م1688)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: اگر در سحر ماه رمضان بدون اين‌که تحقيق کند صبح شده يا نه، کاری که روزه را باطل می‌کند انجام دهد، سپس معلوم شود که در آن هنگام صبح شده بوده است، بايد قضای آن روز را بگيرد. ولی اگر تحقيق کند و بداند که صبح نشده و چيزی بخورد و بعد معلوم شود که صبح بوده است، قضای آن روز بر او واجب نيست.
    (استفتا، 75)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    127. اگر به چيز حرامی روزه خود را باطل كند، چه آن چيز اصلاً حرام باشد مثل شراب و زنا، يا به جهتی حرام شده باشد، مثل نزديكی كردن با عيال خود در حال حيض، بنا بر احتياط كفّاره جمع بر او واجب می‌ شود يعنی بايد يك بنده آزاد كند و دو ماه روزه بگيرد و شصت فقير را سير كند، يا به هر كدام آن‌ها يك مدّ ـ كه تقريباً ده سير است ـ گندم يا جو يا نان و مانند اين‌ها بدهد، و چنانچه هر سه برايش ممكن نباشد، هركدام آن‌ها كه ممكن است بايد انجام دهد.
    (توضيح المسائل، م1665)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: اگر كسی با آميزش جنسی حرام يا خوردن و نوشيدن حرام، روزه خود را در ماه رمضان بشكند، بنا بر احتياط هر سه كفّاره (آزاد كردن برده، شصت روز روزه، غذا دادن به شصت فقير) با هم بر او واجب می ‌شود. و اگر هر سه برايش ممكن نباشد هركدام را كه ممكن است بايد ادا كند. اگرچه واجب نبودن اين احتياط بعيد نيست.
    (استفتا، روزه، 63)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    128. اگر روزه‌دار در يك روز ماه رمضان چند مرتبه جماع كند، يك كفّاره بر او واجب است ولی اگر جماع او حرام باشد يك كفّاره جمع واجب می ‌شود.
    اگر روزه‌دار در يك روز ماه رمضان چند مرتبه غير جماع كار ديگری كه روزه را باطل می‌ كند انجام دهد، برای همه آن‌ها يك كفّاره كافی است.
    (توضيح المسائل، م1668، 1667)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: اگر روزه‌دار، كاری را كه باطل كننده روزه است، در يك روز بيش از يك‌بار انجام دهد، فقط يك كفّاره بر او واجب می ‌شود، بلی اگر اين كار آميزش جنسی يا استمنا باشد احتياط واجب آن است كه به عدد دفعات آميزش جنسی يا استمنا كفّاره بدهد.
    (اجوبة الاستفتائات، س794)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    129. كسی كه عمداً روزه خود را باطل كرده، اگر بعد از ظهر مسافرت كند، يا پيش از ظهر برای فرار از كفّاره سفر نمايد، كفّاره از او ساقط نمی‌ شود، بلكه اگر قبل از ظهر مسافرتی برای او پيش‌آمد كند، بنا بر احتياط كفّاره بر او واجب است.
    (توضيح المسائل، م1674)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: كسی كه عمداً روزه خود را باطل كرده اگر پس از آن به سفر برود، كفّاره از او ساقط نمی ‌شود.
    (استفتا، روزه، 68)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    130. اگر برای عذری چند روز روزه نگيرد و بعد شك كند كه چه وقت عذر او برطرف شده می‌ تواند مقدار كمتر را كه احتمال می ‌دهد روزه نگرفته، قضا نمايد. مثلاً كسی كه پيش از ماه رمضان مسافرت كرده و نمی‌ داند پنجم رمضان از سفر برگشته يا ششم، می‌ تواند پنج روز روزه بگيرد و نيز كسی هم كه نمی ‌داند چه وقت عذر برايش پيدا شده، می‌ تواند مقدار كمتر را قضا نمايد، مثلاً اگر در آخرهای ماه رمضان مسافرت كند و بعد از رمضان برگردد و نداند كه بيست‌وپنجم مسافرت كرده يا بيست‌و‌ششم، می‌ تواند مقدار كمتر يعنی پنج روز را قضا كند.
    (توضيح المسائل، م1697)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: كسی كه چند روز از ماه رمضان را به‌خاطر عذری روزه نگرفته، و تعداد آن روزها را نمی‌ داند مثلاً نمی ‌داند كه آيا در روز بيست‌وپنجم ماه رمضان به سفر رفته تا روزهايی كه از او فوت شده مثلاً شش روز باشد يا در روز بيست‌وششم رفته كه پنج روز باشد، می ‌تواند مقدار كمتر را قضا كند و اما در صورتی كه هنگام شروع عذر (مثلاً سفر) را می‌داند، مثلاً می‌ داند كه در روز پنجم ماه به سفر رفته ولی نمی‌ داند كه در شب دهم برگشته تا پنج روز فوت شده باشد يا شب يازدهم برگشته تا شش روز فوت شده باشد، در اين صورت احتياط آن است كه مقدار بيشتر را قضا كند.
    (استفتا، روزه، 85)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    131. اگر به‌واسطه ندانستن مسأله كاری انجام دهد كه روزه را باطل می‌ كند، چنانچه می ‌توانسته مسأله را ياد بگيرد بنا بر احتياط واجب كفّاره بر او ثابت می ‌شود و اگر نمی ‌توانسته مسأله ياد بگيرد يا اصلاً مُلتفت مسأله نبوده يا يقين داشته كه فلان چيز روزه را باطل نمی‌ كند، كفّاره بر او واجب نيست.
    (توضيح المسائل، 1659)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: اگر به سبب بی‌ اطلاعی از حكم شرعی، كاری را انجام دهد كه روزه را باطل می‌ كند ـ مثل اين‌كه نمی‌ دانست خوردن دارو نيز مانند ساير خوردنی‌ها روزه را باطل می‌ كند و در روز ماه رمضان دارو خورد ـ روزه‌ اش باطل است و بايد آن را قضا كند ولی كفّاره بر او واجب نيست.
     (اجوبة الاستفتائات، س817)
    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
    132. اگر از چند ماه رمضان روزه قضا داشته باشد، قضای هركدام را كه اول بگيرد مانعی ندارد. ولی اگر وقت قضای رمضان آخر تنگ باشد، مثلا پنج روز از رمضان آخر قضا داشته باشد و پنج روز هم به رمضان مانده باشد بايد اول، قضای رمضان آخر را بگيرد.
    (توضيح المسائل، 1698)
    آيت‌الله‌العظمی‌ خامنه‌ای: اگر از چند ماه رمضان روزه‌ی قضا داشته باشد، قضای هرکدام را که اول بگيرد مانع ندارد، ولی‌ اگر وقت قضای آخرين ماه رمضان تنگ باشد، مثلاً پنج روز از رمضان آخر قضا داشته باشد و پنج روز هم به ماه رمضان باقی مانده باشد در اين صورت احتياط آن است که قضای رمضان آخر را بگيرد.
    (استفتا، روزه، 86)
  • روزه قضاى پدر و مادر
  • كفّاره تخلّف نذر
  • اعتكاف
  • خمس
  • حجّ‏
  • نگاه
  • نکاح
  • مجسمه‌سازی
  • ارث زوجه
  • چند استفتاء از محضر حضرت آيت الله خامنه‌اى (دام ظله)
کاربر گرامی؛ لطفا قبل از تکمیل فرم، موارد زیر را مطالعه کنید:
  • جهت مکاتبه با دفتر، از قسمت ارسال نامه استفاده نمایید.
  • به منظور استفتاء یا ارسال سوال شرعی، از قسمت ارسال سوال شرعی استفاده نمایید.
  • جهت ارایه انتقاد و پیشنهاد به سایت دفتر، از قسمت ارتباط با پایگاه استفاده نمایید.
  • از فرم زیر فقط برای ارایه نظرات در مورد محتوای همین صفحه استفاده نمایید.
  • مسوولیت ارسال اشتباه بر عهده ارسال کننده آن است.
700 /