پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری
دریافت:

آرشيو استفتائات جديد

  • احکام تقليد
  • احکام طهارت
  • احکام نماز
  • احکام روزه
  • احکام خمس
  • احکام زکات
  • احکام حج و عمره
    • استطاعت
      چاپ  ;  PDF
       
      استطاعت

       

      استطاعت زن برای حج با وجود زیورآلات
      س: زنی که جز زیور آلات طلا مال دیگری ندارد، آیا لازم است برای تشرف به حج طلاهای خود را بفروشد؟
      ج: اگر طلاهایی که دارد به مقدار شأن و مورد نیاز او باشد، مستطیع نیست و فروش آنها واجب نیست.
       
      اجازه شوهر برای زن مستطیع
      س. آیا برای زن مستطیع اجازه شوهر برای سفر حج لازم است؟
      ج. اجازه شوهر برای انجام حج واجب، لازم نیست.
       
      مستطیع شدن با ارث
      س. پدرم زمینی را به ارث برد و بلافاصله آن را برای فروش گذاشت حتی حاضر شد به قیمت کمتر بفروشد ولی تا آخر عمرش فروخته نشد، آیا ایشان برای حج مستطیع بوده است؟
      ج. اگر مال دیگری که برای حج کفایت کند نداشته است، مستطیع نبوده است.

       

       
      مستطیع شدن زن در صورت مطالبۀ مهریه
      س. اگر مهریۀ زن برای مخارج حج واجب کفایت کند، حج بر او واجب است و باید مهریه را از شوهرش مطالبه کند؟
      ج. در صورتی که شوهر توانایی پرداخت مهریه را نداشته باشد، زن نمی‌تواند مهریه را مطالبه کند و مستطیع نیست، ولی اگر شوهر تمکّن دارد و مطالبۀ مهریه برای زن مفسده‌ای ندارد، واجب است مهریه را مطالبه کند و به حج برود و اگر مطالبۀ آن برای او مفسده داشته باشد مثل اینکه منجر به نزاع و طلاق شود، مستطیع نیست و واجب نیست مطالبه کند.
       
       
      دوران امر بین مسکن و حجّ واجب
      س. من خانه‌ای در ملکیت خود ندارم در حالیکه مردم در سطح من و یا پایین‌تر از سطح من خانه شخصی دارند. آیا می‌توانم با پول موجودم که به مقدار حجّ می‌باشد، خانه بخرم و حجّ رفتن را به تأخیر بیندازم؟
      ج. اگر خانه ندارید و نیاز دارید، مستطیع نیستید.
       
      استطاعت با داشتن اقساط وام
      س. کسی که با دریافت وام منزل مسکونی ساخته و یا سایر لوازم زندگی را بصورت قسطی تهیه کرده است، آیا در صورت فراهم بودن شرایط استطاعت باید حجة الاسلام بجا آورد؟
      ج. اگر مطمئن است که در زمان پرداخت اقساط وام می ‌تواند آنها را ادا کند و سایر شرایط استطاعت را نیز دارد، حج بر او واجب است.
       
      استطاعت کارگزاران حج
      س. خدمه کاروانها و پزشکان و امدادگران و افراد دیگری که با مأموریت به میقات آمده اند آیا مستطیع هستند و باید حجةالاسلام بجا آورند یا نه؟
      ج. اگر انجام مناسک حج مزاحم با وظایف مأموریت نباشد، و در برگشت از سفر حج وسایل ادامه زندگی متناسب با شؤون عرفی خود را در اختیار دارند، مستطیع هستند.
       
      حج بذلی
      س. اینجانب از سوی همسرم یک فیش حج واجب هدیه دریافت نموده‌ام آیا بعد از انجام این حج واجب اگر اینجانب از لحاظ مالی مستطیع شوم باز هم حج به من واجب است یا خیر؟ در صورتی که جواب مثبت باشد با توجه به اینکه دولت اعزام به حج واجب را یکبار مجاز دانسته تکلیف من چیست؟
      ج. اگر جهت رفتن به حج به شما بخشیده و مخارج دیگر حجّ را هم قبول کرده که بپردازد و یا خودتان به راحتی می‌توانید بقیه را تهیه کنید، شما در این شرایط با این حجِّ بذلی مستطیع هستید و کفایت از حجة الاسلام می‌کند.
       
      تأخیر حج واجب به سبب پرستاری از کودک دو ساله
      س. دارا بودن فرزند دوساله و مشکلات آن می‌تواند دلیل به تاخیر انداختن حج تمتع باشد؟ مصادیق پاسخ سؤالات در خصوص اینجانب و همسرم که هردو کارمند هستیم و درآمدمان با یکدیگر پس انداز و یا خرج می‌شود، چگونه است؟
      ج. اگر کسی نباشد از او سرپرستی کند و با نبودن شما کودک بی‌سرپرست می‌ماند و خطر او را تهدید می‌کند، می‌توانید تأخیر بیندازید؛ ولی اگر بتوانید او را نزد شخص امین دلسوزی بگذارید، حجّ بر شما واجب فوری است.
       
      خارج کردن خود از استطاعت
      س. با وجودی­که در حال حاضر امکان حج تمتع در سال استطاعت محقق نیست به این معنی که وقتی انسان از نظر مالی مستطیع می‌شود همان سال نمی‌تواند به حج برود آیا می‌تواند در اموال خود تصرف کند و خود را از استطاعت مالی خارج کند؟
      ج. بنابر احتیاط واجب نباید خود را از استطاعت خارج کند.
       
      استطاعت استفاده کننده از وجوه شرعیه
      س. کسی که از وجوه شرعی نظیر خمس و زکات ارتزاق می‌کند، اگر از آن خمس یا زکات اضافه آید که به قدر مخارج حجّ باشد، آیا با وجود سایر شرایط مستطیع خواهد بود یا نه؟
      ج. اگر استحقاق دریافت را به وجه شرعی داشت و باقیمانده وافی به هزینه حج بود و سایر شرایط را هم دارا بود، مستطیع است.
       
      استفاده از فیش حجّ میّت بدون اذن ورثه
      س. آیا کسی با اجازه ورثه می‌تواند با فیش میّت به حج مشرف شود، آیا استجازه از سایر ورثه به عنوان مقدمه واجب (مثل ثبت‌نام و تهیه بلیط و امثال آن) واجب است یا نه؟ و نیز با فرض عدم استجازه چنانچه با همان فیش به حج برود و سایر شرایط را داشته باشد، حج او صحیح است و کفایت از حَجة‌الاسلام می‌کند یا نه؟
      ج. در استفاده از فیش میّت اجازه ورثه لازم است، و چنانچه بدون اجازه از آن استفاده نماید، اگر از میقات به بعد هم استطاعت از ناحیه فیش باشد، حج او حجة‌الاسلام محسوب نیست، ولی اگر از میقات به بعد خودش هزینه حج را داشته باشد و سایر شرایط هم متحقق باشد حج او مجزی از حجة‌الاسلام است.
       
      خروج عمدی از استطاعت برای رفع نیاز دیگران
      س. من مستطیع شده‌ام و فیش حج هم خریده‌ام. اکنون به خاطر مشکل برادرم نیاز به پول دارم آیا می‌توانم فیش حج خود را فروخته و به برادرم بدهم؟
      ج. کسی که مستطیع شده، نمی‌تواند بعد از رسیدن زمانی که باید مال را برای رفتن به حج صرف کند، خود را از استطاعت خارج سازد. بلکه احتیاط واجب آن است که قبل از آن زمان نیز خود را از استطاعت خارج نکند.
       
      حج رفتن شخص مقروض
      س. آیا کسی که مقروض است، جایز است که به حج برود یا صدقه بدهد؟ یا باید قرض خود را باز پس دهد؟
      ج. اگر قرض مدت دار باشد و مدت آن سر نرسیده و یا طلبکار فعلاً مطالبه طلب خود نکند، مانع ندارد که حج برود یا صدقه بدهد.
       
      وجوب فوری حج برای مستطیع
      س. من شاغل هستم و شرایط رفتن به حج تمتع را دارم آیا می‌توانم بجای رفتن به حج تمتع پول آن را به خانواده‌های نیازمند بدهم و بعدها اگر توانستم حج تمتع بروم؟
      ج. بر مستطیع واجب است فوراً حجّ بجا آورد.

       

      ایجاد عمدی مانع در استطاعت حج
      س. آقایی سؤال کرد که خانم من از نظر مالی وضع خوبی دارد، بگونه­ ای که می­تواند فیش آزاد بخرد و حجش را انجام دهد و لکن تمایل داریم که بچه­ دار شویم به طوری که ایام حج استطاعت جسمی زایل می­شود. آیا از نظر مقام معظم رهبری می­توانیم با اختیار، این خانم را از استطاعت جسمی بیندازیم؟
      ج. در فرض سؤال اقدام برای بچه دار شدن مانعی ندارد، ضمن انجام مقدمات حج.

       

      استطاعت حج در سالهای گذشته
      س. فردی در سالهای گذشته مستطیع بوده وثبت نام کرده ولی امسال که امکان سفرحج برای او فراهم شده امکان مالی لازم را برای تامین تتمه مخارج سفر ندارد، تکلیف حج او چیست؟
      ج. در فرض مرقوم تا زمانی که شرایط استطاعت فراهم نشود مستطیع نیستید و حج مستقر نمی‌شود مگر اینکه در سال‌های‌ گذشته حج بر او مستقر شده باشد (یعنی علاوه بر استطاعت مالی امکان تشرف هم برای او فراهم بوده باشد و خود او در رفتن مسامحه کرده باشد) که باید به هر نحو در اولین زمان ممکن برای حج اقدام کنید.
       
      استطاعت حج و مخارج فرزندان
      س. کسی که حدود ده سال پیش برای حج ثبت نام کرده و امسال نوبت او فرا رسیده، لکن برای خرید جهیزیه دخترش نیازمند آن مبلغ هست و امرش دائر بین یکی از این دو خرج است (برای هرکدام خرج کند، دیگری را نمی تواند تأمین کند) وظیفه اش چیست؟ می تواند جهیزیه دخترش را تأمین کند و حج را به سال های آتی در صورت استطاعت موکول کند؟
      ج. اگر مخارج ازدواج فرزندتان جزء مخارج عرفی فعلی شما باشد و پول یاد شده برای انجام حج و ازدواج کفایت نکند، وقبلاً حج بر شما مستقر نشده باشد، حج واجب نیست.
       
      استطاعت حج با خرید فیش آزاد
      س. به واسطه گرفتن ارث مستطیع شده ام، در شرایط فعلی واجب است که ثبت نام دولتی انجام دهم یا فیش آزاد برای رفتن به حج خریداری کنم؟
      ج. در صورتی که منع قانونی نداشته باشد و توانایی داشته باشید، باید فیش آزاد تهیه کنید.
       
      حج با مال قرضی
      س. آیا کسی میتواند جهت رفتن به حج قرض بگیرد و در صورت انجام فریضه حج با پول قرضی، آیا در زمان استطاعت تکلیف به قوت خود باقی است یا اینکه همین حج کفایت میکند؟
      ج. اگر قبلاَ حج بر مکلف واجب نشده است، و الآن هزینۀ رفتن به حج را در اختیار ندارد، اما می تواند قرض بگیرد و سپس به سادگی قرض خود را ادا کند، واجب نیست که خود را با قرض گرفتن مستطیع کند، اما اگر بگیرد، حج بر او واجب می شود و حجة الاسلام محسوب میشود.
       
      استطاعت حج و امنیت
      س. آیا در وضع کنونی با توجه به تصور عدم امنیت در سفر حج، آیا کسی مستطیع میشود یا نه؟
      ج. مجرد آنچه ذکر شده مانع از تحقق استطاعت نیست.
       
      استطاعت حج و امتحانات دانشگاه
      س. اگر دانشجویی در موسم حج، امتحان دانشگاهی دارد، آیا می تواند حج واجب را به سال آینده موکول کند، خصوصاً اگر امتحان درسی برای او جنبه حیاتی داشته باشد و بسیار مهم است؟
      ج. در صورتی که مستطیع شده باشد باید حج را بجا آورد و مجرد آنچه ذکر شده مانع از تحقق استطاعت نیست.
    • نیابت در حج
    • عمره
  • احکام معاملات
کاربر گرامی؛ لطفا قبل از تکمیل فرم، موارد زیر را مطالعه کنید:
  • جهت مکاتبه با دفتر، از قسمت ارسال نامه استفاده نمایید.
  • به منظور استفتاء یا ارسال سوال شرعی، از قسمت ارسال سوال شرعی استفاده نمایید.
  • جهت ارایه انتقاد و پیشنهاد به سایت دفتر، از قسمت ارتباط با پایگاه استفاده نمایید.
  • از فرم زیر فقط برای ارایه نظرات در مورد محتوای همین صفحه استفاده نمایید.
  • مسوولیت ارسال اشتباه بر عهده ارسال کننده آن است.
700 /