پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری
دریافت:

احکام خمس

  • فصل اوّل: مسائل مربوط به محاسبه و پرداخت خمس
    • وجوب فورى پرداخت خمس
    • کافى نبودن کنار گذاشتن خمس
    • نحوه‌ى محاسبه و پرداخت خمس
    • مخلوط شدن مال متعلّق خمس با غير آن
    • سال مالى
    • ولى امر خمس
    • مصالحه‌ى خمس، مهلت گرفتن و دست‌گردان کردن
      چاپ  ;  PDF
       
      مصالحهی خمس، مهلت گرفتن و دستگردان کردن(1)

       

      عدم توانایی پرداخت
      س67. افرادی هستند که خمس بر آنها واجب است، ولی تاکنون آن را نپرداخته اند و در حال حاضر هم توانایی پرداخت آن را ندارند و یا بر آنها بسیار دشوار است، حکم آنان در این باره چیست؟
      جواب: مجرّد عدم توانایی یا دشواری پرداخت خمس موجب برائت ذمّه و سقوط تکلیف نیست، بلکه ادای آن تا حدّ امکان واجب است. چنین افرادی می‌توانند با مهلت گرفتن از ولی امر خمس یا وکیل او، آن را بهتدریج و برحسب استطاعت خودشان از جهت مقدار و زمان بپردازند.
       
      س68. شخصی در خارج به سر می‌برد که خمس اموالش را نمی‌پرداخته و خانه ای با مال غیرمخمّس خریده که در حال حاضر مال کافی برای ادای خمس آن ندارد، ولی هر سال مقداری بیشتر از خمس به جای خمسی که بدهکار است می‌پردازد، آیا این کار او صحیح است یا خیر؟
      جواب: در فرض سؤال باید خمسی را که برعهده دارد، محاسبه نموده و مهلت بگیرد تا بعداً آن را بهتدریج بپردازد و در مورد آنچه تا به حال پرداخته، به یکی از وکلای ما مراجعه نماید.
       
      س69. شخصی چندین سال است که خمس درآمد سالانهی خود را نمی‌پرداخته و فعلاً نمی‌داند چه مقدار بدهی از این بابت دارد، او در حال حاضر چگونه می‌تواند خود را از خمس، بری‌ءالذمّه نماید؟
      جواب: واجب است تمام اموالی را که خمس به آنها تعلّق گرفته، حساب کند و خمس آنها را بپردازد و در موارد مشکوک باید با ولی امر خمس یا وکیل او مصالحه نماید.

       

      خمس مبلغ دستگردان شده
      س70. اگر خمس را دستگردان کنیم موقع پرداخت مابقی خمس در سال بعد یا سال‌های بعد، آیا همان مبلغ دستگردان را باید بپردازیم یا چون از درآمد بین سال بعد است به آن مبلغ نیز خمس تعلّق می‌گیرد، یعنی خمس در خمس می‌شود؟
      جواب: باید خمس مبلغ مذکور را هم بپردازید.

       

      تأخیر در پرداخت مبلغ دست گردان شده
      س71. هفت سال پیش مقداری خمس بر من واجب شد و آن را با مجتهد، دستگردان کرده و قسمتی از آن را پرداختم، بقیهی آن بر ذمّه ام باقی ماند و از آن تاریخ تاکنون نتوانسته ام مبلغ باقی‌مانده را بپردازم، تکلیف من چیست؟
      جواب: ناتوانی از پرداخت خمس، موجب از بین رفتن تکلیف نمی‌شود، بلکه واجب است هر زمان که توانایی پرداختِ بدهی بابت خمس را داشتید، آن را هرچند بهتدریج بپردازید.

       

      مصالحه در خمس سپرده
      س72. من تصمیم به ازدواج گرفته ام و برای کسب درآمد، قسمتی از سرمایهی خود را به دانشگاه سپردهام، آیا مصالحه در رابطه با خمس آن امکان دارد؟
      جواب: اگر مال مذکور از منفعت کسب شما باشد، با گذشت سال خمسی، پرداخت خمس آن واجب است و خمسِ قطعی قابل مصالحه نیست.

       

      دستگردان با وکیل مرجع دیگر
      س73. آیا وکیل یک مجتهد می‌تواند با مقلّد مجتهد دیگر دستگردان نماید؟
      جواب: در فرض سؤال عمل دستگردان کافی نیست.

       

      پرداخت مبلغ دستگردان شده با محاسبهی تورّم
      س74. در سال 1368 به یکی از نمایندگان محترم جنابعالی برای تعیین خمس مراجعه کردهام و مبلغی از بدهکاری خود را همان موقع پرداختم و ماندهی آن را تاکنون نپرداختهام و امسال باید به حج تمتّع مشرّف شوم. آیا باقی‌مانده را به مبلغ همان روز باید بپردازم یا باید به نرخ امروز محاسبه شود، تکلیف چیست؟
      جواب: در مورد تنزّل ارزش پول احوط مصالحه با حاکم شرع است و اگر بخواهید بدهکاری خمسی خود را از درآمد سال بپردازید، واجب است که خمس آن را هم بپردازید.
       
      پرداخت تدریجی خمس
      س75. اگر مقداری برنج پوستنشده در انبار داشته باشیم و سال خمسی آنها هم گذشته باشد آیا می‌توان فقط خمس آن مقداری را که برای مصرف از انبار خارج می‌شود، پرداخت نمود؟
      جواب: در فرض سؤال، پرداخت خمس تمام آنها واجب است.

       

      صدقه دادن با تأخیر در پرداخت بدهی خمس
      س76. اینجانب مبلغی خمس بدهکار هستم و از دفتر حضرتعالی تا یک سال مهلت گرفتهام. آیا جایز است طی این مدّت گاهی اوقات صدقه بدهم یا باید پولها را جمع کرده زودتر خمس را بدهم و بعد از آن صدقه بدهم؟ مخصوصاً اگر دادن صدقات باعث احتمال کمبود پول خمس در وقت مقرّر شود؟
      جواب: صدقه دادن در حدّ شأن، مانع ندارد به شرطی که مستلزم سهلانگاری در پرداخت خمس واجب نگردد.

       

      محلّ ادای مبلغ دستگردان شده
      س77. مطرح شده است که در هر دفتری که پول خمس را دستگردان کردهایم باید خمس را بعداً به همان دفتر پرداخت نماییم. آیا اینگونه است یا اجازه می‌فرمایید که بعد از دستگردان به هر یک از نمایندگان شما در استانها پول خمس داده شود؟
      جواب: بدهی بابت دستگردان، بدهی به صندوق سهمین مبارکین است نه به شخصی که دستگردان کرده است، لذا به هر یک از نمایندگان مجاز مقام معظّم رهبری (دام ظلّه) بپردازید کافی است.

       

      دستگردان خمس برای دیگری
      س78. آیا می‌شود فردی از طرف یک نفر دیگر خمس را دستگردان کند؟
      جواب: با داشتن وکالت از طرف صاحب پول مانع ندارد.

       

      پرداخت خمس با سلب استطاعت حج
      س79. اگر فردی مستطیع شده و سال خمسی‌اش نیز قبل از ثبتنام حج تمتّع فرا می‌رسد، اگر بخواهد خمس بپردازد دیگر وجه کافی برای ثبتنام نخواهد داشت. آیا خمس به آن تعلّق می‌گیرد؟ و آیا این فرد از استطاعت ساقط می‌شود؟
      جواب: اگر قبلاً استطاعت حاصل شده، در فرض سؤال باید مبلغ مذکور را با وکیل مُجاز ولی امر خمس، دستگردان کرده و بدهی خویش را بهتدریج بپردازد.
       

      1.  دستگردان کردن اصطلاحی است که بین متشرّعین معروف است. هنگامی که مکلّف خمس خود را محاسبه نماید ولی بهدلیلی توان پرداخت آن را نداشته باشد به ذفتر مرجع یا وکیل او مراجعه مینماید و با قرض گرفتن از او، خمس را پرداخت نموده و در اوّلین فرصت ممکن، این قرض را ادا می‌کند. از آنجا که مبلغ خمس ابتدا به مکلّف قرض داده شده و بعد از او گرفته می‌شود به این عمل دستگردان می‌گویند.
    • توکيل در پرداخت خمس
    • نکات و چکيده‌ى فصل اول
  • فصل دوّم: موارد وجوب خمس
  • فصل سوّم: مستثنيات خمس
  • فصل چهارم: مصارف خمس و مستحقّين آن
  • فصل پنجم: تصرّف در اموال بعد از تعلّق خمس
  • فصل ششم: متفرّقات خمس
کاربر گرامی؛ لطفا قبل از تکمیل فرم، موارد زیر را مطالعه کنید:
  • جهت مکاتبه با دفتر، از قسمت ارسال نامه استفاده نمایید.
  • به منظور استفتاء یا ارسال سوال شرعی، از قسمت ارسال سوال شرعی استفاده نمایید.
  • جهت ارایه انتقاد و پیشنهاد به سایت دفتر، از قسمت ارتباط با پایگاه استفاده نمایید.
  • از فرم زیر فقط برای ارایه نظرات در مورد محتوای همین صفحه استفاده نمایید.
  • مسوولیت ارسال اشتباه بر عهده ارسال کننده آن است.
700 /