پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
ما یک موکب در کربلا داشتیم و مردم تعدادی پتو و مقداری موکت، جهت مراسم اربعین به موکب ما اهداء کردند؛ آیا ما می توانیم از این وسایل در مناطق زلزله زده استفاده کنیم؟ با توجه به این که احتمال دارد دیگر این پتو ها برنگردد، آیا می توان آن‎ها را به زلزله زدگان هدیه داد؟
هدایا باید در همان جهتی که هدیه شده و نیت اهدا کننده است مصرف شود و مصرف در غیر مورد آن جایز نیست؛ مگر این که رضایت اهداء کنندگان را احراز کنید.
1. آیا در عقد موقت سؤال از خود زن در خصوص این که زن عده نگه می‌دارد یا نه واجب است؟
2. آیا در عقد موقت در کشور اسلامی سؤال از خود زن در خصوص این که مسلمان است یا نه واجب است یا صرف خواندن صیغه و تعیین مهریه و مدت همراه با اذن پدر یا جد پدری دختر باکره، کفایت می‌کند؟
ج1) اگر در این که زن در عدّه است یا نه، شک نماید، تزویج او برایش جایز است و پرسیدن از حال زن بر او واجب نیست ولی اگر می‌داند در عدّه بوده و در انقضای عدّه‌اش شک نماید، در صورتی که زن خبر دهد که عده‌اش گذشته است، تصدیق می‌شود و تزویج او جایز است.
ج2) اگر احتمال بدهد از زنان غیر مسلمانی است که ازدواج موقت با او جایز نیست، باید تحقیق کند البته ازدواج موقت با زنان اهل کتاب، اشکال ندارد.
اگر کسی حکم قسمتی از نماز را نداند؛ برای مثال، حکم این که اگر حمد را در نماز فراموش کرد، نداند چه کاری انجام دهد؛ و یا یک سجده به جای دو سجده به جا آورد؛ و با اتمام نماز، نماز خود را اعاده کند، حکم این نماز چیست؟
مکلف باید مسائلی‌ را که انجام تکالیف شرعی روزمره وابسته به دانستن آن است فرا بگیرد، مانند مسائل اصلی نماز و روزه و طهارت و برخی معاملات و غیر آن. و اگر در اثنای نماز مسئله‌ای پیش بیاید که حکم آن را نمی‌داند، جایز است به یکی از دو طرفی که احتمال آن را می‌دهد عمل کند و نماز را به آخر برساند، ولی پس از نماز باید مسأله را بپرسد و اگر آنچه عمل کرده موجب بطلان نمازش شده باشد، نماز را دوباره بخواند.
در دوران دانشجویی نذر کردم که اگر فلان عمل لغو را مرتکب شدم، مبلغ معینی صدقه بدهم و صیغه نذر را هم خواندم. این در حالی بود که با توجه به این که اگر این نذر را به پدرم می‌گفتم به احتمال زیاد راضی نبودند. اکنون که ایشان از دنیا رفته‌اند آیا عمل به آن نذر بر من واجب است؟
نذر فرزند مشروط به اذن پدر نیست و منع او هم تأثیری ندارد، بنابر این اگر صیغه نذر با شرایط آن خوانده شده باشد، عمل به آن واجب است.
من نذر کردم که برای سلامتی پدرم چادری شوم؛ ولی الآن که فقط یک هفته از نذرم می گذرد، خیلی سختم شده است. احتمال می دهم که برای ادای نذر زمانی مشخص نکرده ام، ولی الآن شک دارم. آیا می توانم دیگر چادر سرم نکنم؟ یا می توانم نذرم را عوض کنم؟
در فرض سؤال اگر نذر شرعی کرده و صیغه نذر شرعی خوانده باشید و عمل به نذر مقدور شما باشد، چنانچه یقین به تعیین مدت برای نذر ندارید، مطلق محسوب می شود و باید طبق نذر تا پایان مدت عمر عمل نمایید و صِرف سختی انجام آن، منجر به انحلال نذر نمی شود. بله، اگر از عمل به نذر عاجز شوید، نذر منحل می شود.
اگر زکات فطره را به شخص فقیر بدهد، ولی بعداً معلوم شود که فقیر نبوده است، تکلیف چیست؟
اگر به خیال این که کسی فقیر است به او زکات بدهد، بعد بفهمد فقیر نبوده یا از روی ندانستن مسأله به کسی که می داند فقیر نیست زکات بدهد، چنانچه چیزی را که به او داده باقی باشد، باید از او بگیرد و به مستحق بدهد و اگر از بین رفته باشد، چنانچه کسی که آن چیز را گرفته می دانسته یا احتمال می داده که زکات است، انسان باید عوض آن را از او بگیرد و به مستحق بدهد؛ ولی اگر به غیر عنوان زکات داده است، نمی تواند چیزی از او بگیرد و باید از مال خودش زکات را به مستحق بدهد و در همه صور می تواند از مال خودش زکات را بدهد و از کسی که گرفته مطالبه نکند.
بنده به همراه همسرم بعد از چند ماه تلاش برای بارداری، به پیش پزشک متخصص رفتیم و وی برای افزایش احتمال بارداری به دلیل بالا بودن حجم تخمک گذاری، توصیه کرد که در روز هشتم ماه (قبل از پاک شدن کامل) با همسرم نزدیکی داشته باشم؛ آیا این مسأله از نظر شرعی مشکلی ندارد؟
چنانچه یقین دارید در آن روز (یعنی روز هشتمِ بعد از شروع حیض) کاملاََ پاک شده‎اید و تا پایان روز دهم حیض، هیچ لکه‎ای نخواهید دید، اشکالی ندارد؛ در غیر این صورت، شما در حال حیض خواهید بود و نزدیکی در حال حیض حرام است.
شخصی که گندم یا جو یا خرما یا انگور را بخرد و بداند که فروشنده، زکات آن را نداده است، معامله نسبت به آن مقداری که باید بابت زکات داده شود، چه حکمی دارد؟ اگر شک داشته باشد، چطور؟
در فرض سؤال، معامله نسبت به سهم زکات، فضولی است و نیاز به ‎اجازه حاکم شرع دارد؛ پس اگر حاکم اجازه داد (خریدار) پول را به نسبتی که سهم زکات است به حاکم می‌دهد و آن مبلغ را از فروشنده پس می‌گیرد و اگر حاکم معامله را رد کرد، ‎زکات را پرداخت می کند و می‌تواند پول آن را از فروشنده پس بگیرد. این در ‎صورتی است که ندادن زکات (توسط فروشنده) احراز و مسلّم شود، اما در صورتی که ‎احراز شود یا احتمال داده شود که زکات، پرداخت شده است، چیزی برعهده خریدار نیست.
دو ماه روزه گرفتن به عنوان کفاره را به ماه قمری حساب کنیم یا شمسی؟ چون اگر شمسی و در تابستان حساب کنیم، می‌شود ۶۲ روز و اگر قمری حساب کنیم، احتمال دارد ۵۹ روز شود. آیا همان ۶۰ روز که در بعضی مسائل رساله نماز و روزه آمده کفایت می‌کند؟ یا اینکه احتیاطا ۶۲ روز روزه بگیریم؟
در این گونه امور ملاک ماه قمری می باشد؛ بنابراین اگر از اول ماه قمری شروع به روزه گرفتن کردید، دو ماه قمری ـ هرچند کمتر از سی روز ـ کفایت می‌‌کند و همچنین اگر مثلاً از روز هفتم ماه قمری شروع کردید تا پایان روز ششم از ماه سوم کفایت می‌‌کند.
1. آیا می‌توان با زن مسیحی هم صیغه موقت طولانی مدت خواند و در مذهبشان هم به قصد ازدواج، عقد مسیحی خواند؟
2. آیا اذن پدر برای دوشیزه مسیحی و بانوی غیر باکره مسیحی که ازدواج شرعی نکرده، واجب است؟
ج1) عقد موقت با خانم اهل کتاب با رعایت شرائط شرعی اشکال ندارد ولی باید به طرف مقابل تفهیم ازدواج به صورت موقت شود و او هم قبول کند.
ضمناً توجه داشته باشید که به طور کلی صحت عقد موقت طولانی مدت مثل 99 ساله که عادتاً احتمال بقای زوجین تا آن مدت وجود ندارد، محل اشکال است.
ج2) اگر رشیده باشد و در مذهب او اذن پدر لازم نباشد، ازدواج با رضایت خود او اشکال ندارد.
آیا شروع اعتکاف از ابتدای روز ۲۸ ماه رمضان که احتمال دارد روز سوم اعتکاف با عید فطر مصادف شود جایز است؟ (مانند ماه رمضان امسال که با توجه به تقویم رسمی کشور، گمان حاصل می‌شود بر این که ماه رمضان ۲۹ روزه خواهد بود ولی یقین نداریم.) در صورتی که روز سوم، مصادف با عید فطر شود، وظیفه چیست؟
در فرض سؤال، اعتکاف جایز است؛ ولی اگر معلوم شود که روز سوم، عید فطر است، اعتکاف صحیح نیست.
اگر کسی در خیابان به منظور نهی از منکر به شخصی بدحجاب، تذکر دهد و چه بسا باعث بی رغبتی و بی احترامی به دین و روحانیت گردد و یا حداقل هیچ تاثیر مثبتی ندارد؛ در اینصورت وظیفه چیست؟
امر به معروف و نهی از منکر با رعایت شرایط آن یک تکلیف شرعی عمومی برای حفظ احکام اسلام و سلامت جامعه است و مجرّد توهم این که موجب بدبینی فاعل منکر یا بعضی از مردم نسبت به اسلام می گردد، باعث نمی شود که این وظیفه بسیار مهم ترک شود. در عین حال واجب است که از تأثیر مداومت بر امر به معروف و نهی از منکر با رعایت شرایط آن، غفلت نشود و اگر به طور کلی شرایط نهی از منکر ـ از جمله احتمال تأثیر ـ وجود ندارد، تکلیفی ندارید.
1. اگر جوانی عاشق شد تا چه حد می‌تواند به طرف مقابل فکر کند؟
2. اگر نگاه فقط به قصد ازدواج باشد تا چه اندازه می‌تواند به او نگاه کند؟
ج1) فکر کردن به نامحرم به صورت ناخود آگاه اشکال ندارد، اما در صورت اختیار احتیاط واجب در ترک تخیل نامحرم به قصد تحریک شهوت است و مجرد آنچه در سؤال ذکر شده، مجوّز آن نیست.
ج2) نگاه برای ازدواج به آن زن مانعی ندارد مشروط به اینکه زن شرایط ازدواج را داشته باشد و پسر در صورت پسندیدن، قصد داشته باشد با او ازدواج کند و احتمال می دهد آن زن خواستگاری او را قبول کند و با نگاه، آگاهی بیشتری به او پیدا می کند و با قصد لذت نگاه نکند، نگاه پسر به صورت، دست، مو و محاسن دختر اشکال ندارد؛ البته اگر یک نگاه، کافی باشد، تکرار نگاه جایز نیست.
1- در صورتی که نیت خواستگار، واقعاً ازدواج باشد، در مراحل خواستگاری به کدام قسمت‌ها و اعضای بدون پوشش بدن خانم، می‌توان نگاه کرد؟
2- آیا خانم می‌تواند درخواست مرد، برای دیدن آن بخش که مورد تأیید شرع است، را رد نماید؟
ج1) در زمان خواستگاری باز بودن صورت، دست، مو و محاسن زنی که مرد قصد ازدواج با او را دارد به چند شرط جایز است:
1. نگاه مرد به قصد لذّت نباشد ـ اگر چه قهراًً لذت حاصل شود ـ 2. نگاه مرد به زن باعث افزایش آگاهی خواستگار شود. 3. در حال حاضر مانعی از ازدواج زن نباشد، مثلا زن شوهر دار یا در عدّه نباشد. 4. احتمال حاصل شدن توافق برای ازدواج باشد.
ج2) زن می‌تواند اجابت نکند.
بنده و همسرم (ده سال قبل) هنگام ازدواجمان برای سفر حج ثبت نام کردیم. در فاصله اندکی هدایایی نیز از بستگان دریافت کردیم. احتمال می دهم که می توانستیم با فروش سکه های دریافتی، فیش حج آزاد خریداری کنیم. آیا واجب است فحص کنیم، در آن سال قیمت فیش آزاد تمتع چقدر بوده و هدایای دریافتی مان در آن سال چقدر بوده تا مشخص شود مستطیع بوده ایم یا خیر؟
بررسی واجب است.