پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ (وصیت و ارث)

ارتباط با پایگاه
اگر کسی وصیت کند در فلان محل یا مکان خاص دفن شود، اما فرزندان و خانواده به وصیّت اعتنا نکرده و در جای دیگر او را دفن کرده باشند، تکلیف چیست؟
اگر دفن ایشان در آن محل، محتاج به صَرف هزینه نباشد و یا اگر دارای هزینه بوده، کمتر یا به مقدار ثلث اموال میت باشد، باید به وصیت عمل شود و تخلف از آن جایز نیست و در صورت ترک عمل به وصیت، معصیت کرده اند؛ ولی اگر مدتی از دفن گذشته که بدن تغییر کرده است یا نبش قبر، هتک میت محسوب شود، نبش قبر جایز نیست.
آیا معاونت در قتل مورّث، سبب محرومیت او از ارث می‌شود؟
در صورتی که معاونت به شکلی باشد که قتل، به هر دو نسبت داده شود، هم قاتل و هم معاون، هر دو از ارث محرومند؛ امّا اگر به این صورت نباشد، مثل اینکه جای مقتول را به او نشان داده باشد، این گونه معاونت، مانع از ارث نیست.
فرزندی که قبل از عقد والدین به دنیا بیاید، در چه شرایطی ارث می‌برد؟
اگر والدین فرزند نعوذبالله از زنا، فرزندی را به دنیا آورده باشند، فرزند و والدین او و همچنین فرزند و کسانی که از طرف والدین با فرزند نسبت پیدا می‌کنند، از یکدیگر ارث نمی‌برند؛ اما اگر زنا از طرف یکی از والدین فرزند باشد (مانند این که از طرف دیگری، نزدیکی به سبب شبهه یا اجبار بوده)، فقط بین فرزند و زناکار و کسانی که از طرف زناکار با فرزند نسبت دارند؛ ارث نیست.
1. زنی بیوه هستم و دو تا بچه دارم. شوهرم یک باب مغازه داشت که اجاره داده ایم. آیا من از پول اجارۀ مغازه، سهم دارم یا فقط برای بچه‌ها است؟
2. اگر سهم دارم، چقدر است؟
اگر بعد از فوت همسر، مغازه اجاره داده شده، یک هشتم قیمت مغازه به همسر میت تعلق می گیرد؛ ولی از اجاره سهمی ندارد.
توجه داشته باشید که تصرف در اموال بچه های نابالغ یا غیر رشید با اجازه ولیّ یا قیّم شرعی ایشان باید باشد.
شخصی وصیت کرده اگر در زمان حیات، نوبت حجش نشد، بعد از فوت، پول حج را بین ایتام تقسیم کنند. آیا وصیت نافذ است یا باید حج نیابتی انجام دهند؟
اگر در زمان حیات، حج بر او مستقر نشده بوده، وصیت مذکور در مقدار ثلث، نافذ است.
پدرم وصیت کرده است تا ثلث اموال به مادرم برسد؛ اما مادرم قبل از ایشان فوت کرد. با توجه به اینکه مادر زودتر فوت کرده، آیا وصیت نافذ بوده و ثلث اموال به وی می رسد؟ در جواب فرمودید: اگر پدر از وصیت منصرف نشده ورثه می‌توانند بجای مادر وصیت را امضاء یا ردّ کنند. سوال این است که در زمان فوت مادر و بعد از آن پدرم مبتلا به بیماری آلزایمر بوده و قادر به ابطال یا ابقای بر وصیت نبوده است. تکلیف چیست؟
حتی در صورت مذکور، ورثه می توانند وصیت را امضاء کنند.
پدرم از برادرم که معلول و عقب مانده ذهنی است، چهل سال نگهداری و پرستاری کرد. آیا برادرم که دچار معلولیت ذهنی است، سهم الارث مشخصی دارد؟
برادر شما همانند دیگران ارث می‌برد و فرقی بین او و دیگران از جهت سهم الارث نیست؛ ولی چون سفیه است، به خود او تحویل داده نمی شود؛ بلکه ولیّ شرعی او باید آن را در مصالح او مصرف کند.
مادرم دو برادر تنی و چهار برادر ناتنی دارد. یکی از برادران تنی به شهادت رسیده و برادر دیگر بر اثر تصادف فوت کرده است. آیا از دیۀ تصادف، فقط مادرم ارث می‌برد یا برادران ناتنی هم ارث می‌برند؟
اگر چهار برادر ناتنی از ناحیه مادر با مادر شما مشترک هستند، از دیه ارث نمی برند و دیه فقط به مادر شما می رسد.