همه
احکام بانوان
احکام سفر
احکام محتضر و اموات
احکام پزشکی
ازدواج و زناشویی
اعتکاف
اماکن مذهبی
امر به معروف و نهی از منکر
اموال پیدا شده و مجهول المالک، مظالم
تکلیف و تقلید
جهاد و دفاع
حج و عمره
حقوق
خمس
خوردنی ها و آشامیدنیها
روزه
زکات
شکار و ذبح حیوانات
صدقات و تبرعات
طلاق و عده
طهارت و نجاست
غصب
قوانین و مقررات و اموال بیت المال
مسائل فرهنگی و اجتماعی
مسائل قضایی
معاملات و شغلها
نذر، قسم و عهد
نماز
نگاه، پوشش و معاشرت
ورزش، مسابقات و تفریحات
وصیت و ارث
وضو، غسل و تیمم
وقف، مساجد و قبرستان
ولایت فقیه
گناهان
موضوعات
پرسش و پاسخ (احکام محتضر و اموات)
ارتباط با پایگاهدفن میّت مسلمان در قبرستان غیر مسلمین و کفّار چه حکمی دارد؟ اگر دفن وی در قبرستان مسلمین مستلزم هزینه های جانبی (نقل و انتقال جسد، به شهر دیگر و...) باشد، آیا می توان در قبرستان غیر مسلمانان دفن کرد؟
دفن میّت مسلمان در قبرستان کفّار، حتی در فرض سؤال جایز نیست.
دفن میّت در قبوری که بیش از سی سال از دفن اموات در آنها گذشته است، چه حکمی دارد؟
اگر بدن اموات گذشته از بین رفته و خاک شده باشد، نبش قبر اشکال ندارد، اما نبش قبر امامزاده ها و شهدا و علماء و صلحاء اگر چه سال ها بر آن گذشته باشد، در صورتی که زیارتگاه باشد، حرام است. بلکه اگر زیارتگاه هم نباشد، بنابر احتیاط واجب نباید آنها را نبش کرد.
در غسل معلوم است که مرد نامحرم نمی تواند زن را غسل دهد؛ اما در مورد دفن و کفن آن چگونه است؟ مثلاً آیا بنده می توانم زن غریبه را در قبر بگذارم؟ اگر می شود تماس من با آن زن میت هنگام باز کردن صورتش در قبر، اشکالی دارد؟
در تکفین و تدفین، همجنس بودن شرط نیست. و دفن میت، متفرّع بر تماس نمی باشد؛ بلکه با پارچه و امثال آن می توان بدن میت را به خاک سپرد. اما باز کردن صورت میت و امثال آن که مستلزم لمس است باید مماثل یا محرم باشد.
البته مستحب است کسی که میت زن را وارد قبر میکند، و گرههای کفن او را باز مینماید، شوهر یا محرم او باشد؛ و با نبود آنان نزدیکترین خویشان مرد وگر نه زنان، سپس مردان غیر محرم باشند. و شوهر از همۀ آنان اولی است.
البته مستحب است کسی که میت زن را وارد قبر میکند، و گرههای کفن او را باز مینماید، شوهر یا محرم او باشد؛ و با نبود آنان نزدیکترین خویشان مرد وگر نه زنان، سپس مردان غیر محرم باشند. و شوهر از همۀ آنان اولی است.
فرزند خانواده بهایی که به اسلام گرویده است، در دوران دفاع مقدس به شهادت رسیده؛ و در قبرستان بهائیان دفن شده است. خانواده وی قصد دارند بدن فرزندشان را به قبرستان مسلمانان منتقل کنند، آیا نبش قبر جایز است؟ در صورت عدم جواز، آیا نصب سنگ یاد بود در قبرستان مسلمانان جایز است؟
دفن مسلمان در قبرستان کفار جایز نیست؛ و اگر در اثر معصیت یا فراموشی در آن دفن شود، بنابر اقوی نبش قبر او جایز است؛ خصوصاً وقتی که باقی بودنش در قبرستان کفار برای او هتک باشد، که باید نبش شده و انتقال داده شود.
اگر کسی چند بار به میتی دست بزند یا به چند میت پشت سر هم دست بزند، آیا یک غسل، واجب میشود یا چند غسل؟
یک غسل، کفایت میکند.
دفن پدر بزرگ بنده در محل دفن و قبر پدرشان که از مجتهدین و معمّمین وقت بودند، آیا جایز است؟
نبش قبر علما و صلحا، اگرچه سالها بر آن گذشته باشد، در صورتی که زیارتگاه باشد، حرام است؛ بلکه اگر زیارتگاه نیز نباشد، بنا بر احتیاط واجب نباید آن را نبش کرد.
بنده تلقین مادربزرگم را در قبر خواندم، اما بندهای کفنش را باز نکردم (صورتش را باز کردم و روی خاک گذاشتم) و یقین ندارم که بدن او را رو به قبله کرده باشم اما می دانم صورتش سمت قبله است؛ وظیفه من چیست؟
در هر صورت شما فعلاً وظیفه ای ندارید؛ ضمناً باز کردن بندهای کفن واجب نیست، بلکه مستحب است.
آیا سوزاندن جسد (که در برخی آئین های هندو و... مرسوم است) به علل مختلف از جمله عدم توانایی مالی خرید قبر، آیا جایز است؟
در هر حال سوزاندن جسد جایز نیست و باید جسد مسلمان، با احترام در خاک دفن شود.
آیا میت را در قبرستان، قبل از دفن کردن، ۳ بار زمین می گذارند یا در کنار قبر، ۳ مرتبه بالا و پایین می آورند؟
مستحب است میت را قبل از دفن، سه مرتبه بر زمین بگذارند و بلند کنند بدین صورت که مقداری (حدود یک متر یا یک متر و نیم) مانده به قبر میت به زمین گذاشته شود و سپس او را بلند کنند و مقداری بطرف قبر حرکت داده و دوباره زمین گذارند و این کار را سه مرتبه تکرار کنند.
اگر زنی بمیرد و محرمی هم نداشته باشد، چگونه باید او را غسل داد؟ آیا در این صورت نامحرم می تواند او را غسل بدهد؟
اگر هیچ زنی وجود ندارد که او را غسل دهد (حتی زنان اهل کتاب مثل مسیحیان) در این صورت غسل ساقط است اگرچه احتیاط آن است که حتی با وجود کافر کتابی مماثل نیز او را بدون غسل و با لباس خودش دفن نمایند.
آیا دست گذاشتن روی قبر مستحب است؟
مستحب است دست را با انگشتان باز روی قبر قرار داده به طوری که اثر آنها در اثر فشار دادن روی قبر بماند و هفت مرتبه سوره مبارکه "إنّا أنزلناه" را بخواند و یا این که برای او دعا و استغفار نماید، مانند: «اللّٰهُمَّ جٰافِ الأَرْضَ عَنْ جَنْبَیْهِ وَ أصْعِدْ إِلَیْکَ رُوحَهُ وَ لَقِّهٖ مِنْکَ رِضْوٰاناً وَ أَسْکِنْ قَبْرَهُ مِنْ رَحْمَتِکَ مٰا تُغْنِیهِ بِهِ عَنْ رَحْمَةِ مَنْ سِوٰاکَ » و مانند: «اللّٰهُمَّ ارْحَمْ غُرْبَتَهُ وَ صِلْ وَحْدَتَهُ وَ آنِسْ وَحْشَتَهُ وَ آمِنْ رَوْعَتَهُ وَ أَفِضْ عَلَیْهِ مِنْ رَحْمَتِکَ وَ أسْکِنْ إِلَیْهِ مِنْ بَرْدِ عَفْوِکَ وَ سَعَةِ غُفْرٰانِکَ وَ رَحْمَتِکَ مٰا یَسْتَغْنِیٖ بِهٰا عَنْ رَحْمَةِ مَنْ سِوٰاکَ وَ احْشُرْهُ مَعَ مَنْ کٰانَ یَتَوَلّٰاهُ». ضمناً این مستحبات اختصاص به حالت دفن ندارد، بلکه در هنگام زیارت هر میّت مؤمنی در هر زمان و در هر حال، این امور مستحب است.
آیا مستحب است سنگ قبر، بلندتر از سطح زمین باشد؟
مستحب است قبر را مربع یا مربع مستطیل بسازند و به اندازه چهار انگشت از زمین بلند کنند.
آیا دفن شهید غیر مسلمان در قبرستان مسلمانان و شرکت در تشیع او جایز است؟
شرکت در مراسم تشییع، مانعی ندارد؛ اما دفن غیر مسلمان در قبرستان مسلمانان ولو در فرض سؤال جایز نمی باشد.
برای خواندن نمازهایی مثل نماز لیلة الدفن، آیا می شود آیة الکرسی را از روی گوشی یا کتاب خواند؟
اشکال ندارد.
تماس بدن با میّتی که تیممّ بدل از غسل داده شده، آیا سبب غسل مسّ میّت می شود؟
اگر وظیفه تیمّم بوده است، بعد از تیمم، با مسّ میّت، غسل واجب نمی شود.
