پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ (معاملات و شغلها)

ارتباط با پایگاه
اگر من مبلغی (ده میلیون) را از یک نفر وکالتاً بگیرم تا با آن کار کنم و در ضمن عقد، شرط کنیم که من اصل پول را تضمین می‌کنم و ماهانه هم مثلاً یک مقدار معینی (سیصد تومان) را پرداخت کنم و هرچه سود کردم یا ضرر کردم بر عهده خودم باشد؛ آیا این قرارداد صحیح است؟
می توانید قرارداد مذکور را به این صورت منعقد کنید که شما وکیل در فعالیت اقتصادی با سرمایۀ ایشان باشید و مقداری از سود حاصل شده (جمع مبلغ توافق شده در هر ماه به صورت علی الحساب) را به ایشان بدهید و مابقی را به عنوان اجرت وکالت برای خود بردارید و در ضمن عقد هم شرط کنید که اگر اصل سرمایه یا بخشی از آن تلف شد، از مال خود جبران می کنید.
من عادت دارم افرادی را که به من خسارت مالی یا بدنی جزئی می‌زنند بدون این‌که بدانند از صمیم قلب در دلم حلال کنم؛ آیا این موارد باید ابراز شودبخشیدن در دل کفایت می‌کند؟
برای ساقط شدن تکلیف از بدهکار، باید ابراء و گذشت از طلب، ابراز شود ولی اطلاع دادن به بدهکار لازم نیست.
اینجانب در سال ۱۳۹۶ دو میلیون و پانصد هزار تومان از یکی از شرکت‌های تعاونی روستایی وام گرفتم که باید با کارمزد آن در بیست قسط (که جمع آن سه میلیون و چهارصد هزار تومان می‌شد) به صندوق باز پرداخت می کردم. متأسفانه بعد از پرداخت چهار قسط، دچار مشکلی شدم و الباقی اقساط را نتوانستم پرداخت کنم که بعد از چند بار تماس جهت پرداخت اقساط، دیگر هیچ تماسی با بنده نداشتند. حال بعد از چند سال، مبلغ شش میلیون تومان از بنده طلب می کنند. آیا این مبلغ اضافی که باید پرداخت کنم ربوی محسوب می‌شود یا دینی است که حتماً باید پرداخت کنم؟
اگر در ضمن عقد لازم، شرط شده باشد که چنانچه وام گیرنده در پرداخت به موقع اقساط، تخلف کرد باید مبلغی را به شرکت بپردازد و این مبلغ اضافی به معنای مهلت دادن و اضافه گرفتن نباشد، ربا نیست و در صورت مطالبه ی وام دهنده، باید پرداخت شود. همچنین شرکت می تواند میزان کاهش ارزش پول در این مدت را نیز مطالبه کند.
در صورتی که پدر به بچه نابالغ پولی بدهد که بچه برای خود از مغازه خوراکی بخرد و بچه هم این کار را بکند و هم پدر و هم مغازه دار راضی به این معامله باشند، در این صورت تصرف کودک و مغازه دار در مال های مبادله شده چه حکمی دارد؟
اگر بچه، ممیز باشد و چیز کم قیمتی را که معامله آن برای بچه ها متعارف است، معامله کند، اشکال ندارد.
بنده یک ماشین قدیمی دارم که به خاطر مخارج بالا و مسائل دیگر، مناسب وضعیت و تعداد افراد خانواده نیست. برای خرید ماشین جدید سند آن را به نام دختر سه ساله‌ام زدم و برگه سبز هم به نام او گرفتم و این طور نیت کردم (و البته نیت را یادداشت هم کردم) که این ماشین «هدیه به دخترم» باشد اما پس از آن از نیت خود برگشتم و فعلاً قصد هبه و هدیه به دخترم را ندارم؛ آیا امکان بازگشت از نیت در هبه در این شرایط هست؟
در فرض سؤال هبه محقق شده است و قابل برگشت نیست.
اگر ما از پدر و مادر خود پول بگیریم و مثلاً مادرمان بگوید فقط حق داری بیست درصد آن را صدقه بدهی ولی ما بیشتر صدقه بدهیم گناه کرده‌ایم؟
به طور کلی اگر مالک پول، پول را به شما هدیه دهد یا برای استفاده در اختیار شما قرار دهد و چنین شرطی نماید، تخلف از شرط جایز نیست؛ ولی شرط کردن کسی که مالک نیست و از طرف مالک وکالت ندارد اثری ندارد، در هر صورت به گونه ای عمل نکنید که موجب اذیت پدر یا مادر شود.
آیا می‌توان برای نمازهای مستحبی مثل نماز شب به نیابت از افراد زنده اجیر شد؟
مانعی ندارد؛ هر چند احتیاط مستحب در ترک چنین نیابتی است.
آیا آلزایمر هم مثل فوت، سبب ابطال وکالت می‌شود؟
اگر آلزایمر به جنون و زوال عقل برسد و دائمی باشد، وکالت باطل می‌گردد؛ و اگر در همان حد ولی به صورت مقطعی باشد بنابر احتیاط واجب وکالت باطل می‌گردد.
1. چند کیلو شیر از صاحب گاوداری خریدم و به افرادی فروختم و یک روز بعد ایشان اعلام کرد شیرها نجس بوده است. آیا معامللات باطل بوده و باید پول ها برگردانده شود؟
2. آیا باید به خریدارن شیر اطلاع دهم که نجس بوده است؟
ج1) معاملات مذکور باطل است و باید پول‌ها به صاحبان آن عودت داده شود.
ج2) اگر احتمال بدهید که چیزی از شیر مذکور باقی مانده یا تبدیل به لبنیات دیگر شده است، باید اطلاع دهید.
بنده سه دانگ ملکی را هفت سال پیش به صورت مشاع خریده‌ام؛ مالک سه دانگ دیگر به رحمت خدا رفته و وراث، بدون اطلاع بنده، سه دانگ ورثه‌ای خود را به شخص دیگری فروخته‌اند و آن شخص هم مجدداً سه دانگ را به شخص سومی فروخته است؛ آیا در مرحله اول که وراث سهم ارثی خود را فروخته‌اند، برای من که مالک سه دانگ دیگر هستم، حق شفعه ایجاد شده است؟ در مرحله دوم چطور؟
در فرض مذکور و در مرحله اول که با چند نفر شریک بوده اید، حق شفعه ثابت نبوده است ولی در مرحله دوم اگر تنها یک شریک داشته اید و سایر شرایط هم بوده است، حق شفعه وجود دارد.
آیا کسب درآمد از طریق کاشت مژه و ناخن، ایراد دارد؟
اگر مژه و ناخن برای اولین وضو یا غسلی که بر مشتری واجب می شود، قابل برداشتن باشد، کاشت آن و دریافت دستمزد به خودی خود اشکال ندارد؛ اما اگر برداشتن آن ممکن نباشد و یا مشقت غیر قابل تحمل داشته باشد، کاشت مژه بدون ضرورت غیر قابل اجتناب، جائز نیست و در نتیجه دریافت دستمزد در قبال آن هم جایز نیست.
یکی از مسائل قرارداد اجاره این است که مستأجر نمی‌تواند ملکی را که اجاره کرده است، به بیشتر از مبلغی که اجاره کرده، به فرد دیگری اجاره دهد؛ (مگر این که کاری در آن انجام داده باشد یا به جنسی غیر از آن چه می‌پردازند، اجاره دهد.) حال اگر صاحب ملک به اجاره دوم و به بیشتر بودن مبلغ اجاره دوم نسبت به مبلغ اجاره اول، راضی باشد، آیا باز هم منع شرعی دارد؟
رضایت مالک در این حکم تأثیری ندارد و منع از طرف شارع در این مسأله موجب بطلان اجاره دوم است و استحقاق نسبت به اجرة المسمی (مبلغی که در قرارداد به عنوان اجاره بها قرار داده اند) وجود ندارد؛ البته در صورت باطل بودن قرارداد و استفاده مستأجر، مستأجر دوم ضامن اجرة المثل (مبلغی که به طور معمول برای آن ملک به عنوان اجاره بها تعیین می شود) است.
استفاده کردن از اهرم در معاملات، چه حکمی دارد؟
ضریب دادن و استفاده از اهرم در معاملات، در صورتی که به عنوان قرض و مشروط به سود و منفعتی برای کارگزار باشد، ربا و حرام است؛ ولی اگر به عنوان قرض بدون شرط سود باشد و صرفاً کارمزد معاملات دریافت شود، اشکال ندارد.
بنده کارمند هستم و طی سال گذشته قطعه زمینی به بنده واگذار شده که مقرر است به صورت اقساط مبلغ آن را بپردازم. برای قسط دوم به دلیل نبود نقدینگی، درخواست وام مرابحه کردم؛ ولی در زمان مقرر، پرداخت نشده و بنده بالاجبار برای پرداخت قسط، مبلغی را قرض کرده‌ام. اکنون با گذشت چند ماه که وام مرابحه مذکور به بنده پرداخت شده است:
1. آیا می‌توانم این وام را در ازای بدهی خود به صاحب پول بپردازم؟
2. اگر امکان ندارد، آیا می‌شود جنسی خریداری و آن را به طلبکار بدهم؟
3. آیا می شود جنسی بخرم و بعد از فروش آن، مبلغ کسب شده را به طلبکار بپردازم؟
ج1) جایز نیست.
ج2و3) اشکال ندارد.
در خارج از کشور زندگی می‌کنم و راننده کامیون شرکتی هستم. گاهی داخل وسایلی که حمل می‌کنم شراب و گوشت خوک وجود دارد؛ آیا اجازه کار در این شرکت را دارم و آیا حقوقم از نظر شرعی بی‌اشکال است؟
موارد مختلف است؛ اگر در اصل قرارداد شما برای رانندگی در این شرکت، حمل موارد حرام گنجانده نشده باشد، ادامه کار در این شرکت و دریافت دستمزد بی اشکال است؛ ولی در هر حال در مواردی که می‌دانید بار ماشین مشروبات الکلی است، باید از حمل آن اجتناب کنید و همچنین احتیاط در ترک حمل گوشت خوک است.