پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ (نذر، قسم و عهد)

ارتباط با پایگاه
مادرم نذر کرده بود اگر حاجتش برآورده شود، ۸ نفر مشخص که اعضای خانواده هستند را به زیارت کربلا ببرد. الآن حاجتش روا شده است؛ آیا یک نفر از اعضای این جمع می تواند هزینه ی مربوط به خود را داوطلبانه به زلزله زدگان اهدا کند و به زیارت نرود؟
اگر صیغه مخصوص نذر* را نخوانده‌اند، اختیار آن با خود ایشان است و می توانند آن را تغییر دهند ولی اگر صیغه نذر خوانده شده، عمل به آن توسط مادرتان لازم است و تخلف از آن کفاره دارد. البته خود این افراد می توانند از رفتن به زیارت امتناع کنند، ولی نمی توانند پول کربلا را طلب نمایند.
بنده نذر روزه معینی برای پنجشنبه کرده‌ام اما ظاهراً آن روز مسافر هستم؛ آیا بنده باید آن روز را روزه بگیرم حتی اگر در سفر باشم؟
در فرض مذکور سفر اشکال ندارد ولی اگر در نذر، قید "روزه حتی در سفر" مد نظرتان نبوده، نباید در سفر روزه بگیرید ولی اگر نذر با تمام شرائط آن محقق شده باشد، قضای روزه آن روز را باید بگیرید.
من نذر کردم که تا آخر محرم و صفر، قرآن را ختم کنم ولی موفق به ختم قرآن در این مدت نشدم، چکار کنم؟
اگر صیغه مخصوص نذر را ـ که در رساله‌های عملیه ذکر شده است ـ نخوانده‌اید، یا از عمل به نذر عاجز بوده اید، تکلیفی ندارید، ولی اگر با رعایت کلیه شرایط و به‌طور صحیح ، صیغه نذر را خوانده و آن را مقید به ماه محرم و صفر کرده اید، باید طبق آن عمل کنید و اگر عمداً تخلف نموده اید، کفاره دارد. یعنی یا ده فقیر را اطعام کنید و یا بپوشانید و اگر متمکن از انجام آنها نباشید، سه روز روزه بگیرید.
من کارمند و متأهل هستم. آیا برای نذر کردن از حقوق و پس اندازی که از حقوق خودم دارم باید از شوهرم اجازه بگیرم؟ آیا باید همسرم از همه پس اندازهایم باخبر باشد؟
نذر زن در صورت حضور شوهر بنابراحتیاط واجب باید با اجازه شوهر باشد و پس از تحقق نذر، نسبت به موجودی و حقوق و ادای نذر از پس انداز خودش، نیازی به اطلاع و اجازه ی شوهر نیست.
در مورد صلوات هایی که نذر می شود، آیا حتماً باید خود شخص آن ها را ادا کند یا می تواند از افراد دیگر کمک بگیرد؟
موارد مختلف است و بستگی به نیت نذر کننده دارد. چنان چه موقع جاری کردن صیغه شرعی نذر با شرایط معتبر آن، قصدش شامل کمک گرفتن از غیر هم بوده، کمک گرفتن اشکالی ندارد؛ هرچند فرستادن صلوات بر دیگران واجب نمی شود. ولی اگر قصدش این بوده که خودش به تنهایی صلوات بفرستد، یا فقط تعداد صلوات را مشخص کرده است، نمی تواند از دیگران کمک بگیرد.
چند سالی است که من نذری کردم (با خواندن صیغه و گفتن لله علیّ) که در ساعت معیّنی، عمل مستحبی خاصی را انجام دهم؛ ولی برخی از روزها به علت فراموشی یا مهیا نشدن شرائط، نتوانستم آن را انجام دهم. آیا در اولین مرتبه ای که نذر انجام نگرفت، کل نذر باطل می شود؟
در فرض سؤال، نذر شرعی با ترک غیر عمدی مثل فراموشی یا عذر در عمل به آن، باطل نمی شود.
من سال گذشته برای تحقق یافتن حاجتی، نذری جهت رفتن به سفر مشهد الرضا و خدمت رسانی به زائرین حضرت کردم. یک هفته قبل از سفر، در مأموریت کاری، دچار سانحه تصادف شدم و پای چپم آسیب دید. خودم قادر به رفتن و انجام نذر هستم، اما دکترم راضی به رفتن نیست و مرا از رفتن، منع کرده و از آنجا که پروردگار حاجت مرا برآورده کرده است، بین دوراهی مانده ام. لطفا مرا راهنمایی کنید.
اگر صیغه مخصوص نذر را نخوانده‌اید، تکلیفی ندارید. در غیر این صورت چنانچه نذرتان معین باشد (نذر برای ایام خاص) و در آن ایّام، سفر به مشهد برای شما حرجی باشد و یا باعث تشدید آسیب یا طولانی شدن درمان گردد، تکلیف از شما ساقط است و اگر نذر مطلق باشد- یعنی مقید به زمان خاصی نباشد- در این صورت بعد از بهبودی کامل به نذر عمل خود کنید.
کسی نذر کردہ که اگر کارش درست شود پدر و مادرش را به زیارت بفرستد و مبلغی که برای زیارت از پاکستان تا مشھد مقدس کفایت کند را به پدر و مادرش داده است. اما پدر و مادر نمی خواهند به زیارت روند بلکه می خواھند آن پول را برای مسجدی بدھند که احتیاج به کمک مردمی دارد.
لطفا بفرمایید که:
۱۔ آیا مسئولیت نذر کنندہ ادا شدہ یا نه؟
۲۔ آیا بر پدر و مادر لازم است که زیارت اهدایی فرزند را قبول کنند؟
۳۔ اگر آنھا به زیارت نروند، آیا پول در ملک والدین است و می توانند آن را در غیر زیارت مصرف کنند؟
ج1) اگر کسی نذر شرعی کرده، یعنی صیغه مخصوص نذر را خوانده است باید طبق نذر عمل کند. بنا بر این اگر نذر کرده پدر و مادر را به زیارت مشهد مقدس بفرستد، باید به نذر عمل کند.
ج2) والدین می توانند زیارت را قبول نکنند و رفتن به زیارت بر ایشان واجب نیست.
ج3) اگر والدین به زیارت نروند چنانچه پول آن را گرفته اند باید آن را به پسر خود برگردانند و مالک پول نمی شوند لذا نمی توانند بدون اجازه فرزند پول را به مسجد کمک کنند.
اگر دو نفر با هم اختلاف دارند و در دادگاه، محاکمه می شوند و دادگاه هم نیاز به شاهد دارد اگر فردی بخواهد به دروغ شهادت بدهد و دست به قرآن بگذارد و قسم بخورد که به فرض مثال مردی زنش را زده است، آیا این قسم شرعاً حرام است و کفاره دارد؟
قسم مذکور دروغ و حرام است، ولی کفاره ندارد.
آیا هیئت امنای هیئات مذهبی اختیار دارند که نذرهای نقدی مردم را در هر کجا که بخواهند و منافع هیئت را تأمین کند، هزینه کنند و شرع در این مورد، راهی را تعیین نکرده که این وجوهات در آن راهها هزینه گردد؟
باید نذرهای نقدی طبق نیّت نذر کننده مصرف شود و صرف در موارد دیگر جایز نیست، مگر با رضایت اهداکنندگان در مواردی که نذر شرعی خاص نباشد.
آیا بعد از منع پدر از عمل به قسَم (قسم به ترک عملی مباح)، باید کفارۀ شکستن قسم هم بپردازد؟
قسم فرزند با منع پدر منعقد نمی شود و کفاره هم ندارد.
اگر کسی از روی عصبانیت قسم شرعی خورده باشد که کاری را انجام دهد ولی آن را ترک کند، چه حکمی دارد؟
اگر عصبانیت، اختیار شخص را سلب کند و متوجه قصد خود نباشد، تکلیفی نمی آورد در غیر این صورت قسم، صحیح است و شکستن عمدی آن موجب کفاره است.
1. شخصی با صیغه شرعی نذر می کند که درصدی از درآمدش برای حضرت عباس (ع) باشد. حالا این پول را چه کند؟ آیا صرفاً باید در امور منتسب به ایشان مثل بازسازی حرم ایشان اختصاص دهد یا می تواند به نیت ایشان، به فقرا یا مستمندان کمک کند یا روضه امام حسین (ع) بر پا کند یا زائر به کربلا بفرستد؟
2. آیا خیراتی که پس از نذر و صرفاً جهت خیرات انجام داده است را می تواند برای حضرت عباس (ع) قرار دهد یا حتماً باید همراه با نیت نذر بوده باشد؟
ج1) باید پول مزبور را در کارهای خیر مصرف کرده و ثواب آن را به حضرت عباس (ع) اهدا کند.
ج2) کافی نیست و باید با نیت نذر انجام دهد.
خواهرم برای شفای همسرش، (با رضایت همسر) نذر کرده است که یک گوسفند قربانی کند؛ جایی هم برای توزیع گوشت آن مشخص ننموده است. خواهشمندم چگونگی توزیع گوشت آن را بفرمائید.
اگر ایشان صیغه نذر را نخوانده باشد و یا آنچه برای آن نذر کرده است حاصل نشده باشد، عمل به نذر واجب نیست. اما در صورت تحقق نذر شرعی، اگر منظور ایشان قربانی گوسفند برای فقرا بوده است باید آن را به فقرا بدهد و اگر منظورش تنها کشتن گوسفند بوده است می تواند گوشت را در هر راهی مصرف نماید.
قصد داشتم نذر کنم؛ لذا صیغه نذر و جزییات نذرم را در ذهنم مرور و جمله بندی میکردم، بعد هم برای اینکه یادم نرود، شروع به نوشتن کردم؛ همین که نوشتم متوجه شدم باید جزییات بیشتری تعیین کنم و همین طور چند قید اضافه کردم. می خواهم بدانم آیا با مرور ذهنی یا نوشتن، نذر، واجب شده است؟ و اگر واجب شده، قیودی که با فاصله زمانی کم به نذرم اضافه کرده ام معتبرند یا نه؟
در فرض سؤال، چون صیغۀ شرعی نذر را از روی قصد تحقق نذر، نخوانده اید، نذر واجب نشده است.