پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ (نذر، قسم و عهد)

ارتباط با پایگاه
با توجه به نذری که از حدود 20 سال قبل داشته ایم، من و همسرم هر سال حلیم پخته و پخش می کنیم.
اکنون که سنّ ما بالا رفته و انجام این کار و آماده کردن آن برایمان سخت شده است، آیا می توانیم به اندازه هزینه آن و حتی بیشتر، گوشت یا مرغ تهیه کرده و بین نیازمندان توزیع کنیم؟
موارد مختلف است. چنانچه صیغۀ شرعی نذر با شرایط معتبر آن، بر زبان جاری نشده باشد، یا در فرض سؤال مباشرت در انجام نذر را شرط کرده باشید (که فقط خودتان حلیم بپزید و پخش کنید) نذر واجب نبوده و می توانید به نحو مذکور در سؤال عمل نمایید. ولی اگر مباشرت در انجام نذر را شرط نکرده باشید و نذر شما شامل کمک گرفتن از دیگران هم بوده باشد، باید با کمک دیگران به نذر عمل کنید. ضمناً اگر مقدار معیّنی را در نذر مشخص نکرده باشید و توانایی پختن حداقل مقدار ممکن را داشته باشید، همچنان عمل به نذر واجب است و الاّ نذر، منحل می شود.
پرسش شماره 26192
موضوع: نذر، قسم و عهد
شخصی بیست هزار تا صلوات طی یکماه نذر کرده و صیغه آن را به زبان آورده است؛ اما کوتاهی کرده و به نذر عمل نکرده و مدت معین شده منقضی گردیده است، تکلیف چیست؟ آیا باید کفاره بدهد یا قضای نذر کافیست؟
اگر با رعایت کلیه شرایط، به‌طور صحیح صیغه نذر را بیان نموده است باید طبق آن عمل کند؛ و چنانچه عمداً تخلف نماید، قضا ندارد اما باید یا ده فقیر را اطعام کند یا آنان را لباس پوشاند و در صورتی‌‌که مقدور نباشد، سه روز، روزه بگیرد.
پرسش شماره 25296
موضوع: نذر، قسم و عهد
می دانیم که زن شوهردار نمی تواند بی اذن شوهر نذر منعقد کرده و یا به آن وفا کند:
1- در صورتی که خود زن، درآمد شخصی داشته باشد و از مال شخصی یا ارث خود بخواهد نذری را منعقد کند، تکلیف چه خواهد بود. و اصولاً زنی که خود شاغل و استقلال اقتصادی دارد آیا می تواند بدون اذن همسر در مال خود دخل و تصرف کند، آیا می تواند پولش را خرج چیزی کند که احیانا شوهر موافق آن نباشد؟
2- دختری که همسر ندارد و در خانه ی پدر زندگی می کند، آیا باید حتماً با اذن پدر یا ولیّ خود، نذر کند؟
ج1) نذر زن در صورت حضور شوهر بنا بر احتیاط واجب باید با اجازه شوهر باشد و در این مورد تفاوتی بین نذر مالی و غیر آن نیست. البته این اجازه مربوط به اصل نذر است و ارتباطی به تصرفات مالی زن ندارد؛ بنا بر این اجازه شوهر در تصرف اموالی که متعلق به زن است لازم نیست.
ج2) اجازه ولی یا پدر برای صحت نذر دختر مجرد لازم نیست.
پرسش شماره 25286
موضوع: نذر، قسم و عهد
اگر فردی در دادگاه به نفع کسی قسم دروغ خورده باشد، آیا این قسم کفاره دارد؟
قسم دروغ در فرض سؤال کفاره ندارد، گرچه گناه می باشد.
پرسش شماره 24892
موضوع: نذر، قسم و عهد
من با گفتن جمله زیر، نذر کرده ام؛ آیا انجام عمل بر من واجب شده است؟ آیا این صیغه درست است؟
«برای رضای خدا بر خودم واجب می دانم که فلان کار را انجام بدهم»
در فرض سؤال و با وجود شرایط دیگر، بنا بر احتیاط واجب باید به نذر عمل شود.
پرسش شماره 24096
موضوع: نذر، قسم و عهد
بنده جایی دیده بودم که بعد از نذر کردن می توان آن را تغییر داد؛ به همین دلیل فکر می کردم که نذر قابل تغییر است. بعد با همین تفکر نذر کردم که مثلاً روزی هزار مرتبه صلوات بفرستم و صیغه نذر را هم خواندم و فکر می کردم هر وقت بخواهم می توانم آن را کم کنم یا منصرف شوم. حال متوجه شده ام که نذر قابل تغییر نیست. در فرض مذکور آیا تا پایان عمر باید هر روز هزار صلوات بفرستم؟ آیا راهی برای باطل کردن نذر وجود ندارد؟
در فرض سؤال چنانچه صیغه شرعی نذر خوانده شده و سایر شرایط معتبر در آن نیز تحقق یافته است، اگر تخلف از نذر عمدی نباشد نسبت به گذشته کفاره ندارد، ولی نسبت به آینده باید طبق نذر عمل کنید و اگر عمداً تخلّف کنید، مرتکب حرام شده و با دادن کفاره، نذر منحل می شود.
پرسش شماره 23749
موضوع: نذر، قسم و عهد
چند وقت پیش به خاطر دیدن عکس نامحرم در شبکه مجازی قسم خوردم که دیگر به این شبکه وارد نشوم؛ ولی الآن می‌گویند در این شبکه توهین‌هایی به دین اسلام و امامان می‌شود؛ آیا می‌ توانم مثلاً سه روز، روزه بگیرم و قسمم را پس بگیرم و با نیت خیر برای مقابه با ضد انقلاب در شبکه مجازی فعالیت کنم؟
شکستن قسمی که با لفظ جلاله باشد هرچند در فرض سؤال جایز نیست.
البته باید توجه داشته باشید استفاده از شبکه‌های اجتماعی اگر مستلزم مفسده (مانند ترویج فساد، نشر اکاذیب و مطالب باطل) بوده یا خوف ارتکاب گناه باشد یا موجب تقویت دشمنان اسلام و مسلمین شود (هر چند با کثرت مراجعه کننده) یا خلاف قوانین و مقررات نظام جمهوری اسلامی باشد، جایز نیست و تشخیص موضوع بر عهده مکلف است.
پرسش شماره 23521
موضوع: نذر، قسم و عهد
تاجری نذر کرده است روز عاشورای حسینی (ع) از کسب خودداری کند. وی سایتی طراحی کرده که تقاضاهای خرید مشتریان در آن ثبت شده و قابل پیگیری است. او تمامی تقاضاهای خرید خود را در روز تاسوعا به تجارتخانه ها ارسال می کند و در روز یازدهم محرم به تقاضاهای مشتریان پاسخ می دهد. آیا این کار موجب حنث نذر می شود؟
در فرض سؤال، حنث نذر نیست.
پرسش شماره 22937
موضوع: نذر، قسم و عهد
آیا خواندن دعای عهد مانند صیغه شرعی عهد برای انسان الزام آور است و اگر کسی بعد از خواندن دعای عهد مخالف دعا عمل کند باید کفاره شکستن عهد را بدهد؟
دعای عهد، ارتباطی با عهد شرعی نداشته و تخلف از این دعا کفاره ندارد.
پرسش شماره 22914
موضوع: نذر، قسم و عهد
بنده به همراه همسرم نذر کرده ایم که هر سال در ایام محرم و صفر، ده روز در منزل روضه عزای امام حسین (ع) بر پا کنیم؛ ولی بنا به دلایلی از جمله ناراضی بودن بعضی همسایه ها مجبور شدیم فقط دو یا سه روز، روضه داشته باشیم. از محضرتان این چند سوال را دارم:
1. آیا کفاره شکستن نذر، شامل ما می شود؟
2. در صورت شامل شدن کفاره، به تک تک روزهایی که به نذر عمل نمی شود کفاره تعلق می گیرد یا فقط به یک عنوان تعلق می گیرد؟
3- آیا هر سال باید کفاره را پرداخت کنیم یا پرداخت یک بار کفایت می کند؟
4- آیا کفاره شامل بنده و همسرم است؛ یعنی دو کفاره یا فقط بر عهده بنده است؟
ج1-4) چنان چه صیغه شرعی نذر با شرایط آن جاری نشده باشد، تکلیفی ندارید و کفاره نذر واجب نیست.
در فرض این که صیغه شرعی نذر با شرایط آن جاری شده باشد، اگر بتوانید بدون مزاحمت برای همسایه ها به نذر عمل کنید، این کار مقدّم است.
ولی چنان چه نذر شما موجب اذیت و آزار همسایه ها باشد، رجحان نداشته و عمل به آن واجب نیست و کفاره نیز ندارد.
اما اگر بتوانید بدون اینکه موجب اذیت همسایه ها شود روضه را ولو بدون بلندگو برگزار کنید و عمداً به نذر شرعی عمل نکنید، علاوه بر استغفار کردن، دادن یک کفاره کفایت می کند و کفاره بر عهدۀ شخصی است که با شرایط شرعی، نذر کرده و عمداً مخالفت نموده است.
پرسش شماره 22602
موضوع: نذر، قسم و عهد
برای کفاره قسم میشه پولش رو داد یا باید حتماً به اون ده نفر غذا داد؟
برای اطعام فقیر در کفاره قسم، دادن پول آن کافی نیست ولی اگر پول آن را به فقیر مورد اعتماد بدهید و او را وکیل کنید که از طرف شما طعام بخرد، سپس آن را به عنوان کفاره بردارد، دادن پول اشکالی ندارد.
پرسش شماره 22020
موضوع: نذر، قسم و عهد
آیا می توان کفاره قسم رو یک جا و به یک خانواده یتیم پرداخت کرد؟ مثلاً خانواده ای پنج نفر هستند، اما کفاره ده نفر رو به همین خانواده بدهیم؟
در فرض سؤال، دادن کفاره قسم به خانواده مذکور صحیح نیست، بلکه باید به ده نفر مختلف کفاره داده شود.
پرسش شماره 21981
موضوع: نذر، قسم و عهد
بنده نذر کرده بودم که در صورت وقوع امری، در عید قربان، یک گوسفند قربانی کنم. اما حالا که عید شده، وجه کافی برای یک گوسفند ندارم. تکلیف بنده چیست؟ آیا باید تا عید سال بعد صبر کنم؟
اگر نذر صحیح شرعی همراه با شرایط آن از جمله صیغه مخصوص نذر، محقق نشده باشد و یا در ضمن تحقق نذر شرعی، قربانی را منحصر به عید قربان امسال کرده باشید، ولی قدرت بر انجام آن ندارید، چیزی بر شما واجب نیست.
پرسش شماره 20812
موضوع: نذر، قسم و عهد
من مدتی پیش عهدی با خداوند بستم ولی بعد از مدتی آنرا شکستم و اکنون توبه کردم و از خدای مهربان خواستم مرا ببخشد، حال آیا کفاره عهدی که بر عهده من است را باید فورا پرداخت کنم یا اینکه میتوانم نیت کنم سال بعد آن را پرداخت کنم؟ آیا نماز و روزه های واجبی که قبل از پرداخت این کفاره بجا می آورم درست است یا اینکه ابتدا باید کفاره را پرداخت کنم؟
اگر عهد را شکسته اید کفاره آن کفاره افطار عمدی روزه ماه رمضان است؛ لذا یا 60 فقیر را اطعام کنید یا 60 روز روزه بگیرید که 31 روز اول آن پی در پی باشد. البته ادای کفاره فوریت ندارد و می توانید نماز و روزه های دیگر را انجام دهید ولی در ادای آن نباید سهل انگاری شود.
پرسش شماره 19947
موضوع: نذر، قسم و عهد
اگر کسی برای محقق شدن حاجت بنده و البته بدون اطلاع بنده نذری کرده باشد و پس از تحقق آن حاجت ، بنده را از نحوه نذر خود مطلع نماید و بگوید حال که حاجتت براورده شده باید مثلاً وجهی به فلان مسجد پرداخت نمایی ، اولاً آیا اینگونه نذر صحیح است؟ و ثانیاً آیا بنده حتماً باید آنرا ادا نمایم؟
نذر مذکور صحیح نیست و شما وظیفه ای ندارید.
پرسش شماره 19384
موضوع: نذر، قسم و عهد