بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحيم‌
ميلاد امام مجتبي، امام حسن (عليه الصّلاة و السّلام)
حُسن مجسّم بر زبان پيغمبر خاتم (صلّي الله عليه و آله)
که اين نام را ايشان بر روي اين مولود گذاشتند
و اين خيلي با عظمت است، خيلي مهم است
که پيغمبر اين بزرگوار را، اين کودک مبارک را «حسن» بنامند
ان‌شاءالله بر همه‌تان مبارک باشد
يادآوري ميکنم برکات رمضان را براي دلهاي حسّاس شما
روحهاي رقيق شما، احساسات سيّال شما
واقعاً اگر از اين خرمن انبوه برکات، کساني بنا باشد استفاده کنند
از جمله‌ي کساني که بيشترين استفاده را بايد بکنند و ميکنند
کساني هستند که داراي ذوقند، داراي روحند، داراي دلند، داراي احساس لطيفند؛ يعني شماها
چه کسي از شما بهتر براي بهره‌مندي از دقايق و لحظات و ساعات و روزها و شبهاي اين ماه
- که ماه تقرّب به خدا است، ماه رقّت دل، ماه انس با خداي متعال، ماه ذکر، ماه خشوع
و چه کسي مناسب‌تر از کساني که صاحب اين دلهاي پاک و رقيق و احساسات لطيف هستند
براي ورود در بهشت ذکر و انس و شوق
بهترين وسيله دعاهايي است که در اين ماه وارد شده
چه دعاهايي که مخصوص اين ماه است
چه دعاهايي که در همه‌ي اوقات حسّاس ميشود آنها را خواند
مثل مناجات شعبانيّه، مثل دعاهاي صحيفه‌ي سجّاديه؛ استفاده‌ي از اينها خيلي با ارزش است
وَ اسمَع دُعائي اِذا دَعَوتُک، وَ اسمَع نِدائي اِذا نادَيتُک، وَ اقبِل عَلَيَّ اِذا ناجَيتُک
اينها را دلهاي لطيف شما با حضور بيشتري، با توجّه بيشتري ميتواند بيان کند
فَقَد هَرَبتُ اِلَيکَ وَ وَقَفتُ بَينَ يَدَيک
اينها تعبيراتي است، کلماتي است که از لطيف‌ترين دلها و فصيح‌ترين زبانها صادر شده
چه کسي بايد اينها را تلقّي کند، درک کند، استفاده کند
بهتر از شماها، بهتر از اين دلهاي پاک و لطيف. از دعا در اين ماه غفلت نکنيد
در دعاي مناجات شعبانيّه
هَب لي قَلباً يُدنيهِ مِنکَ شَوقُهُ وَ لِساناً يُرفَعُ اِلَيکَ صِدقُهُ وَ نَظَراً يُقَرِّبُهُ مِنکَ حَقُّه
اين دلي که شوق او، او را ارتفاع ببخشد، بالا ببرد
نزديک به ذات ربوبي بکند، اين را از خدا انسان طلب ميکند
خب، کدام دل آماده‌تر است از آن دلِ حسّاس و لطيف؟
که خب بحمدالله در شماها اين هست
در دعاي ابي‌حمزه‌ي ثمالي: بِکَ عَرَفتُکَ
وَ اَنتَ دَلَلتَني عَلَيکَ وَ دَعَوتَني اِلَيکَ وَ لَولا اَنتَ لَم اَدر ما اَنت
اين ارتباط لطيفِ معنوي با حضرت حق، با مبدأ محبّت و عزّت
اينها خيلي با ارزش است، اينها خيلي مهم است
اينها دلهايي را که داراي حسّاسيّتند حقيقتاً گرم ميکند
نگه ميدارد، اميد ميبخشد، براي آنها پناه و تکيه‌گاه ميشود
اي تکيه‌گاه و پناه زيباترين لحظه‌هاي
پرعصمت و پرشکوهِ تنهايي و خلوت من
من کاري ندارم مرحوم اخوان اين شعر را براي چه‌کسي گفته و براي چه گفته
من اين شعر را خطاب به صحيفه‌ي سجّاديه ميخوانم
من اين شعر را خطاب به دعاي ابي‌حمزه‌ي ثمالي ميخوانم
اي تکيه‌گاه و پناه زيباترين لحظه‌هاي
پرعصمت و پرشکوهِ تنهايي و خلوت من
اي شطّ شيرين پرشوکت من
دعا اين است. از اين دست بر نداريد، از دعا رو برنگردانيد؛ دعا خيلي با ارزش است
دعا همان اکسيري است که ميتواند دلهايي را که آلوده‌ي نااميدي
آميخته‌ي به بدبيني، يا آلوده‌ي به احساسات غلط هستند
منقلب کند، به راه راست هدايت کند؛ دعا يک‌چنين چيزي است
از اين شبها استفاده کنيد، شماها شايسته‌ترين کساني هستيد که ميتوانيد دعا بخوانيد
و از دعا بهره‌ي واقعي ببريد، استفاده کنيد
البتّه الفاظ دعا را خواندن، يک مرحله‌ي نازلي از دعا خواندن است
که همين الفاظ را انسان بخواند و معنايش را هم درست نفهمد، يا ظاهري از معنا را بفهمد
امّا با دعا آميخته شدن، با آن مضامين آميخته شدن
و در آنها فرو رفتن، خيلي با ارزش است
خب، شعر يک عنصر اثرگذار است
اثرگذاري آن هم در مجموعه‌ي عوامل کلامي يک اثرگذاري مضاعفي است
يعني هيچ سخني، هرچه فصيح، هرچه زيبا، هرچه پرمغز
اگر شعر نباشد اين اثر را ندارد؛ شعر يک‌چنين دستگاهي است، يک‌چنين عنصري است
شعر نقش برانگيزاننده دارد، در جايي که جاي برانگيختن است
نقش راهنما دارد، نقش خطدهنده دارد، نقش جهت‌دهنده دارد
به مستمع و به کسي که شعر را براي خودش ميخواند؛ خب اين ميشود مسئوليّت‌آور
وقتي شما يک ثروتي، يک امکاني در اختيار داريد
که از آن ميتوان براي کارهاي بزرگ استفاده کرد
اگر استفاده نکرديد، خلاف مسئوليّت عمل کرديد، خلاف تعهّد رفتار کرديد
اين مسئوليّت‌آور است. حالا خداي متعال اين نعمت را به شما داده
امّا مثل همه‌ي نعمتها از نعمت سؤال خواهد شد
از عطاي الهي سؤال خواهد شد
از شما سؤال خواهد شد که با اين نعمت چه کرديد؟
ميتوان با ابزار شعر مخاطب را به راه راست و صراط مستقيم هدايت کرد
ميتوان هم او را به کج‌راهه برد، او را ساقط کرد
شعر ميتواند انسانها را به حضيض ببرد
داريم از اين‌جور شعر، بخصوص امروز که متأسّفانه فرهنگ لجام‌گسيخته‌ي
دور از هنجارهاي اخلاقي و انساني به‌وسيله‌ي اين ابزارهاي جديد
ابزارهاي رسانه‌اي جديد انتشار فراواني پيدا ميکند
گاهي شعر ميشود يک ابزاري براي لغزيدن
غلتيدن و منحرف شدن؛ اين هم آن‌طرف قضيّه است
بنابراين هر دو کار از شعر برمي‌آيد
شاعر با احساس لطيف خود، هم ادراک ميکند
هم بر سرِ شوق مي‌آيد، هم دل‌تنگ ميشود، و ميسرايد
اين سراييدن شاعر ناشي از شوق است، ناشي از دل‌تنگي است
ناشي از احساس و ادراک و مشاهده‌ي يک چيزي است که ديگران آن را مشاهده نميکنند
خب، اين دو طرف دارد
ميتواند جهت‌دهنده به سمت نيکي‌ها باشد، ميتواند عکس‌ [آن] باشد
اگر شعر به‌صورت افراطي تحت‌تأثير غريزه‌ي جنسي قرار گرفت
که متأسّفانه بعضي از دستها امروز در کشور ما
دارند [شعر را] به اين سمت ميکشانند، بِزور ميبرند
بعد از آنکه جوانهاي ما در فضاهاي باصفا و لطيف
و بسيار زيباي معنوي و حماسي و انقلابي حرکت کردند
الان دستهايي شروع کردند، در جاهاي مختلف
از جمله بيشتر از همه در فضاي مجازي؛ حالا طرق ديگر به جاي خود
از طريق شعر هم [جوانها را] به سمت غريزه‌گرايي جنسي افراطي بکشانند و ببرند
اين بسيار چيز بدي است، اين زنگ خطري است
گاهي اين است، گاهي نفع‌طلبي شخصي است
و گاهي ستم‌ستايي است
که متأسّفانه در تاريخ ما اين معنا سابقه‌ي زياد دارد، ستايش ستم و ستمگر
امروز نقطه‌ي مقابلش را ما در مقابل داريم، الحمدلله
خوشبختانه ديدم چند نفر از اين شعراي جوان عزيز ما در مقابل [آن‌] ايستاده‌اند
قبلاً هم شعرهايي در مورد يمن شعر آقاي سيّار و شعرهاي ديگر را شنيده‌ام
خوانده‌ام، بسيار خوب است، اينهايي که گفته‌ايد، اينهايي که امشب هم دوستان خواندند
خيلي خوب بود؛ اينها درست است، اين درست است، اين آن کارِ صحيح است
اين آن تعهّدي است که خداي متعال سؤال خواهد کرد
يکي از فِقرات دعاي مکارم‌الاخلاق اين است
وَ اسْتَعْمِلْنِي بِمَا تَسْأَلُنِي غَداً عَنْهُ
به فکر اين بايد بود؛ فردا يک چيزهايي را از ما سؤال ميکنند
ميگويد خدايا آن چيزي را که فردا بنا است از من سؤال کني
امروز وسيله‌ي پرداختن به آن را و عمل به آن را در اختيار من قرار بده
خب حالا شماها وسيله‌اش را داريد، ممکن است کساني دلشان پر باشد نتوانند بگويند
شما الحمدلله ميتوانيد بگوييد؛ بگوييد، اثر هم دارد
اين شعري که شما براي بحرين ميگوييد، يا براي يمن ميگوييد، يا براي لبنان ميگوييد
يا براي غزّه ميگوييد، براي فلسطين ميگوييد، براي سوريه ميگوييد
هر شعري که شما براي اهداف امّت اسلامي ميگوييد
در هر نقطه‌اي اين شعر کاربرد دارد و از آن استفاده ميشود
اين شعر اگرچنانچه در اين جهتها به راه بيفتد، آن‌وقت
انَّ مِنَ الشِّعرِ لَحِکمَه
درباره‌ي شعر شما صدق ميکند، که حتماً شعر حکمت است
من ميخواهم عرض بکنم بارها البتّه اين را در اين جلسه و در خيلي از جلسات ديگر گفته‌ايم
بي‌طرفي در دعواي حق و باطل معني ندارد
يک وقت دعواي مشتبهي است، آن بحث ديگري است
وقتي که حقّي هست و باطلي، اينجا بي‌طرفي معنا ندارد
بايد طرف حق بود، مقابل باطل ايستاد
حالا يکي ميتواند به شکل نظامي بِايستد، يکي به شکل سياسي بِايستد
به اَشکال مختلف ميشود ايستاد، يک نفر هم با زبان
با بيان، با انديشه ميتواند بِايستد؛ بايد ايستاد
شاعر نميتواند در جنگ حق و باطل بي‌طرف باشد
اگرچنانچه شاعر، هنرمند بي‌طرف بود، تضييع نعمت خدا را کرده
اگر خداي نکرده طرف باطل را گرفت، آن‌وقت خيانت کرده
جنايت کرده؛ بحث اهمال ديگر نيست، بحث جنايت است
خب، شما ملّتتان مظلوميّتهاي زيادي در اين سالهاي متمادي داشته
اين مظلوميّتها گفتن دارد، اين براي دنيا منعکس شدن دارد
سردشت را در سال ۶۶ بمباران کردند مال همين روزها است ديگر
شوخي است؟ يک شهر را بمباران شيميايي بکنند
هزاران نفر را در يک شهر - بچّه، بزرگ، پير، جوان، زن، مرد - نابود کنند
و دنيا سکوت کند! دنيايي که گاهي افتادن يک گربه در چاه برايش ميشود
به‌عنوان يک مسئله‌اي که در خبرگزاري‌ها و در روزنامه‌ها
و در تلويزيون‌ها منعکس ميشود که بله يک گربه‌اي يا يک مثلاً روباهي در چاه افتاده بود
فلان دستگاه، فلان دستگاه، فلان دستگاه جمع شدند که اين را زنده بياورند بيرون
يا يک حيوان آبي به ساحل افتاده دارد جان ميدهد، اين را يک‌جوري برگردانند به آب
براي اين چيزها دنيا آن جنجالها را به راه مي‌اندازد
آن‌وقت براي کشتار شيميايي يک شهر اين دنيا ساکت ميمانَد
دنيا که ميگويم منظورم ملّتها نيستند، ملّتها وسيله‌اي ندارند، ابزاري ندارند
منظورم قدرتهاي مسلّط بر دستگاه‌هاي تبليغاتي دنيايند
فارسي‌اش ميشود آمريکا، انگليس، نيروهاي غربي مسلّط، نيروي صهيونيستي
اينها هستند که بر فضاي تبليغاتي دنيا مسلّطند، نميگذارند آب از آب [تکان بخورد]
الان دارند يمن را آن‌جور ميکوبند - شب و روز - هيچ صدايي در نمي‌آيد
غزّه را ديروز ميکوبيدند، چندي قبلش لبنان را ميکوبيدند، صدايي از کسي در نمي‌آيد
حالا فرض کنيد دو تا قاچاقچي يک جا محاکمه بشوند، اعدام بشوند
جنجال تبليغاتي درست ميشود؛ خب، دنيا اين است
خب، دنيا اين است، در مقابل اين دنيا بايد چه‌کار کرد؟
يک انسان باشرف در مقابل يک چنين جبهه‌گيري‌اي، در مقابل يک چنين وقاحتي
در مقابل يک چنين خباثتي چه ميکند
با قطع نظر از انگيزه‌ي ديني و وظيفه‌ي ايماني؛ شرف انسان، وجدان انسان
انسانيّت انسان چه حکم ميکند؟ اينها همه بارهايي است بر دوش
من البتّه از پيشرفت شعر در کشور در دوران بعد از انقلاب خيلي راضي‌ام
و واقعاً خيلي خوب شده. اين جوانهايي که امروز شعر ميخواندند
با جوانهايي که حالا ده سال قبل شعر ميخواندند خيلي تفاوتهاي آشکار و بيّني دارند
يعني واقعاً پيشرفت شده، شعر خيلي خوب است
منتها ظرفيّت شعر در کشور ما خيلي بيش از اينها است؛ خيلي بيش از اينها است
شما نگاه کنيد الان ببيند اين دختر خانم دانش‌آموز است
شنيدم «شهرستان ادب» فعّاليّتهاي دانش‌آموزي راه انداخته، افراد را جمع ميکند
دانش‌آموزهاي ما، جوانهاي ما، نوجوان‌هاي ما، دختر ما، پسر ما
شعر ميگويند آن هم به اين خوبي، با اين مضامين خوب، با اين تخيّل قوي
اين خيلي خوب است؛ البتّه بنده عرض بکنم سطح عمومي شعر امروز ما
به سطح عمومي شعر متناسب با ايران هنوز نرسيده
يعني ما دوره‌هايي - که از ما خيلي هم دور نيستند - داشتيم که سطح عمومي شعر
يعني با توجّه به آن اوجهايي که وجود داشته، از سطح فعلي ما بالاتر بوده است
خب برجستگاني داشتيم، شعرايي داشتيم
چه در قصيده، چه در غزل، در سبکهاي مختلف
آنها را بايد داشته باشيم تا اين سطح بالا برود
اين کار ميخواهد، اين تلاش ميخواهد
ما از لحاظ گستره خيلي وسيعيم
بايستي سعي کنيم همين گستره‌ي وسيع را پيش ببريم و اين کار لازم دارد
البتّه حوزه‌ي هنري مسئوليّت دارد، دستگاه‌هاي مختلف ديگر هم مسئوليّت دارند
دستگاه‌هاي دولتي و دستگاه‌هاي مربوط به نظام و مانند اينها هم
صداوسيما و ديگران همه وظيفه دارند
شعر را بايستي ارج نهاد، شعر خيلي پديده‌ي بزرگي است، پديده‌ي مهمّي است
من ميبينم که در نظام ما، در کشور ما، آن کساني که بايد اين حقيقت را بفهمند
کأنّه بعضي‌شان حالا همه را نميگوييم درست به عمق اهميّت شعر پي نبردند
ما قَدَروا الشِّعرِ حَقَّ قَدرِه
درست نتوانستند واقعاً قدر شعر را بفهمند
شعر خيلي تأثير عجيبي دارد، گاهي اوقات يک بيت شعر يا حالا يک غزل
مثلاً يا يک قطعه‌ي شعر، از يک سخنراني يک ساعته
دو ساعته‌ي يک آدم واردِ مطّلع تأثيرش بيشتر است
خب اين خيلي چيز مهمّي است؛ يعني به‌اصطلاح گوهر باارزشي است
داراي يک‌چنين اهميّتي [است‌]؛ اين را بايستي بتوانند [قدر بدانند]
ضمناً از جمله‌ي کارهايي که خيلي خوب است در کشور ما که بحمدالله
در اين جلسه هم آثارش ديده شد و قبلاً هم ديده شد و من خيلي از اين راضي هستم
واکنش سريعي است که شعراي جوان ما به حوادث نشان ميدهند
اين خيلي با ارزش است، اين خيلي خوب است
مبادا کسي خيال کند که اين چيز منفي است؛ نه، اين بسيار مثبت است
ما در طول تاريخ و در زمان معاصرِ نزديک به خودمان هم داشتيم
مواردي را که همين واکنشهاي سريع بهترين آثار را به‌وجود آورد
وقتي که آن هواپيماي اسرائيلي را آن دختر ربود
مرحوم اميري فيروزکوهي [قصيده‌اي گفت‌] حالا اميري فيروزکوهي
دوستاني که ايشان را مي‌شناسند [ميدانند]
خب ايشان جوان و انقلابي و مانند اينها که نبود امّا روي آن احساسي که پيدا کرد
يک قصيده‌ي زيبا و عالي همان‌وقت -سال چهل و چند- گفت
متناسب با موقع، متناسب با زمان
آنجا غزاله‌اي... ، حالا خيلي از ابياتش را يادم نيست
آن‌وقتها خيلي از بيتهايش را بلد بوديم؛ من از خود ايشان شنيده بودم
علي‌ايّ‌حال، اين خيلي خوب است، اينکه به حوادث واکنش سريع نشان داده بشود
و تبيين بشود، اين بسيار خوب است
و اميدواريم ان‌شاءالله روزبه‌روز شعر انقلاب رتبه و رفعت بيشتري پيدا کند
البتّه مقصود من از شعر انقلاب شعري نيست که در دوران انقلاب گفته ميشود
ولو ضدّ انقلاب، اين مراد از شعر انقلاب نيست
بعضي‌ها خيال ميکنند شعر جنگ آن شعري است که درباره‌ي جنگ گفته شده است
ولو ضدّ جنگ! اين شعر جنگ نيست، اين شعر ضدّ جنگ است
شعر انقلاب يعني آن شعري که در خدمت هدفهاي انقلاب است
اين شعر انقلاب است، نه شعر دوران انقلاب؛ اين منظورم نيست
منظورم از شعر انقلاب شعري است که در خدمت اهداف انقلاب است
در خدمت عدالت، در خدمت انسانيّت، در خدمت دين
در خدمت وحدت، در خدمت رفعت ملّي
در خدمت پيشرفت همه‌جانبه‌ي کشور
در خدمت انسان‌سازيِ به معناي واقعي کلمه در کشور
اين ميشود شعر انقلاب که در جهت اهداف انقلاب است
اميدواريم ان‌شاءالله خدا همه‌تان را موفّق بدارد
زنده بدارد و جوانهايتان ان‌شاءالله سالهاي متمادي در اين صراط مستقيم حرکت کنند
و کشور را و آينده را و نسلها را ان‌شاءالله بهره‌مند کنند
والسّلام عليکم و رحمةالله