بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحيم‌
الحمدلله ربّ العالمين
و الصّلاة و السّلام علي سيّدنا محمّد و ءاله الطّاهرين
سيّما بقيّة الله في الارضين
خيلي خوش آمديد عزيزان من، جوانان خوب
و من از اين جلسه حقيقتاً، قلباً، عميقاً خوشحالم
حضور پرشور و پرنشاط و پرانگيزه‌ي جوانها
در عرصه‌ي مسائل گوناگون کشور خيلي مسئله‌ي مهمّي است
خيلي حادثه‌ي مهمّي است
من مطلبي را يادداشت کرده‌ام که عرض بکنم
همين‌جا آن را بگويم: جوان ايراني خوشبختانه جوان پرانگيزه و پرشوري است
درست نقطه‌ي مقابل آن چيزي است که
بعضي از مراکز مغرض آماري و غالباً با منشأ خارجي يا اساساً خارجي اعلام ميکنند
آنها ميگويند جوان ايراني افسرده است
يک طبقه‌بندي هم ميکنند
و ميگويند جوان ايراني در فلان درجه‌ي از افسردگي يک درجه‌ي خيلي بالايي قرار دارد
اين يک دروغ محض و خباثت‌آميزي است که دارد امروز انجام ميگيرد
و بهانه‌ي يک سلسله کارهاي خلاف ديگر است
جوان ايراني افسرده است، پس بايستي برايش محيط نشاط درست کنيم؛ چه‌جوري؟
با کنسرت موسيقي، با جلسات و اردوهاي مختلط جنسي
و آزادي‌هايي از اين قبيل؛ اين دنباله‌ي آن حرف است
نخير، بعکس، جوان ايراني امروز جزو بانشاط‌ترين و فعّال‌ترين و سرزنده‌ترين جوانها است
شما نگاه کنيد در دنياي غرب، جوان اروپايي افسرده است
اين‌قدر آمار خودکشي‌ها در آنجا بالا است
افسردگي آنجايي است که يک جواني بر اثر فشارهاي روحي
تفنگ دست ميگيرد، ميرود در يک ساحل امن و بظاهر آرام
و حدود هشتاد کودک را با رگبار ميکشد
اتّفاقي که دو سه سال پيش در يکي از کشورهاي اروپا اتّفاق افتاد
که همه مطّلع شدند و در دنيا منعکس شد؛ افسردگي اين است
افسردگي عبارت است از اينکه جوان اروپايي براي خودکشي کردن مي‌آيد در سِلک داعش
گزارشهايي که ما داريم نشان ميدهد که تعداد بالايي از عناصر انتحاري داعش، جوانهاي اروپايي‌اند
ميخواهد خودکشي کند، فکر ميکند اين خودکشي يک هيجاني دارد
و بهتر از غرق کردن خود مثلاً در رودخانه‌ي فلان کشور اروپايي است، [پس] مي‌آيد اينجا
بر اثر افسردگي کامل دنبال هيجان ميگردند؛ افسرده آنها هستند
جوان ايراني که روز بيست‌وسوّم ماه رمضان که شب قبل را با احياء گذرانده
با دهان روزه، در گرماي شديد تابستان، مي‌آيد در خيابان راه‌پيمايي ميکند
بعد مي‌نشيند زير آفتاب و نمازجمعه را برگزار ميکند
او فرسنگها از افسردگي دور است، او سرزنده است، او بانشاط است
جلسه‌ي امروز شما و اين صحبتهايي که فرزندان عزيز من و جوانهاي عزيز من کردند
که يک طيف وسيعي از مسائل را شامل ميشد، همه نشانه‌هاي سرزندگي است
اين بر ما و بر امثال بنده هم تأثيرگذار است
يعني اين سرزندگي بر روي مستمع شما و مخاطب شما اثر ميگذارد
به‌هرحال از جلسه‌ي امروز خيلي من خرسندم و از يکايک کساني که صحبت کردند، متشکّرم
بعضي از نکات را هم من يادداشت کرده‌ام
که چيزهايي بگويم در ذيل فرمايشات اين آقايان و اين خانمها که صحبت کردند
نميدانم وقت ميشود يا نميشود
يک جمله‌اي را يکي از عزيزان و دانشجويان مطرح کردند
گفتند از شعار کاري ساخته نيست
بله، اگر چنانچه اين [شعار] به اين معنا باشد که ما دائم شعار بدهيم امّا دنبالش عمل نباشد
بله راست است، کاري از صِرف شعار ساخته نيست
لکن شعار را چيز کم‌خاصيّتي ندانيد؛ شعارها مهمّند
من يادم نميرود، سالها قبل از انقلاب در مشهد
يک جلسه‌ي دانشجويي داشتيم که من تفسير ميگفتم
يک‌عدّه دانشجو که نسبت به جمعيّت‌هاي آن‌روز جمعيّت زيادي بود چندصد نفر دانشجو
کمتر يک‌جا جمع ميشدند و بنده تفسير ميگفتم حالا تفاصيلش زياد است
يکي در آن جلسه شعار داد؛ بنده آن جلسه را با يک ترتيبي، با يک پيش‌بيني‌اي پيش ميبردم
يعني مباحث اساسي و اصوليِ انقلابي را در خلال تفسير آيات منتقل ميکردم
دلم نميخواست با کارهاي ظاهري، دستگاه حسّاس بشود و جلوي کار ما را بگيرد
من در صحبتم گفتم خواهش ميکنم شعار ندهيد
شعار نه حرف است، نه عمل است
حرف نيست، چون يک کلمه است؛ عمل نيست، چون يک صدايي است که از حنجره‌ي شما مي‌آيد بيرون
اين را من در سخنراني آنجا گفتم. هفته‌ي بعد در روز جلسه يکي از دانشجوها گفت
من به مطلبي که هفته‌ي گذشته فلاني گفت، ميخواهم اعتراض کنم
گفتيم اعتراض کن. گفت ايشان گفتند شعار نه حرف است، نه عمل
درحالي‌که اتّفاقاً شعار هم حرف است، هم عمل
حرف است، براي خاطر اينکه يک کلمه است و مضمون مهمّي دارد
بله، يک جمله است لکن نشان‌دهنده‌ي يک مجموعه‌ي مضمون و محتوا است
بنابراين شما که اهل حرفيد ما اهل حرف بوديم
حرف ميزديم، بيان ميکرديم اين حرف را بايد مغتنم بشمريد
و امّا عمل است، براي خاطر اينکه برانگيزاننده است
شعارها انسانها را در صحنه مي‌آورند، اينها را بسيج ميکنند، جهت ميدهند؛ پس عمل است
بله، برخلاف گفته‌ي استاد -بنده را ميگفت- که گفتند شعار نه حرف است، نه عمل
شعار هم حرف است، هم عمل. آن جوان دانشجويي که آن روز اين حرف را زد
امروز يکي از مسئولين کشور است که همه‌ي شماها او را مي‌شناسيد
من نشسته بودم آنجا و آماده بودم براي صحبت؛ وقتي گوش کردم، گفتم حق با اين آقا است
راست ميگويد؛ شعار هم حرف است، هم عمل است
حالا هم همين را بِهتان ميگويم؛ اگر شعار، خوب، پُرمحتوا، پُرمضمون
حاکي از يک حقيقت قابل گسترش فکري انتخاب بشود، اين ميشود هم حرف، هم عمل
مطرح کردن آن جهت‌دهنده و برانگيزاننده است
بنابراين کسي بيايد مثلاً فرض کنيد فقط يک کلمه‌ي «اقتصاد مقاومتي» را که ما گفتيم
دائم بيايد تکرار بکند، دنبالش عملي نباشد، بله، از صِرف گفتن اين حرف، کاري ساخته نيست
امّا خود اين شعار «اقتصاد مقاومتي» اگر در دل و زبان فعّالان کشور
که از جمله‌ي مهم‌ترين‌اش شما دانشجوها هستيد، دنبال بشود و تکرار بشود
که حالا اگر ان‌شاءالله فرصت شد تا قبل از اذان، عرض ميکنم آن‌وقت مهم است
يک [تعداد] مطلب ديگري که گفته شد، سخت‌گيري بر تشکّلهاي انقلابي است
که اين را چند نفر از اين جوانهاي عزيز اينجا مطرح کردند، به من هم گزارش شده
من همين‌جا به مسئولين محترمي که تشريف دارند وزراي محترم ميگويم
که به‌هيچ‌وجه نگذاريد افرادي که کليدهاي کار دستشان است
بر تشکّلهاي انقلابي و تشکّلهاي اسلامي سخت‌گيري کنند
مطلقاً اجازه‌ي اين کار داده نشود و فضا را تنگ نکنند
بگذارند تشکّلهاي اسلامي و تشکّلهاي انقلابي [کار کنند]
خب، همين حرفهايي که اينجا زده شد، اينها حرفهاي ما است
اينها همان حرفهايي است که ما بايد بزنيم؛ همان کارهايي است که ما بايد بکنيم
اين جوانها [هم] دارند اين حرفها را ميزنند که حالا من نقش بسيار مؤثّر گفتن
و بازگفتن و بازگفتن اين حرفها از سوي دانشجوها را خواهم گفت
بگذاريد اين حرفها را بزنند؛ بگذاريد بيايند کار کنند
اجازه بدهيد تشکّلهاي دانشجويي، تشکّلهاي انقلابي و اسلامي
بخصوص روي تشکّلهاي انقلابي من تکيه دارم دست‌وبالشان باز باشد
امکانات داشته باشند، محدودشان نکنند
يک مسئله، مسئله‌ي کنسرت‌ها در دانشگاه بود
که دانشجوي عزيزي مطرح کردند که دانشگاه جاي کنسرت نيست. راست است
اين را من هم يادداشت کرده‌ام و جزو يادداشت‌هاي من، همين مطلب هست
اينکه ما بياييم دانشجوها را به خيال خودمان براي نشاط بخشيدن به محيط دانشجويي
به اردوي مختلط ببريم يا کنسرت موسيقي در دانشگاه تشکيل بدهيم، جزو غلطترين کارها است
براي تحرّک دانشجويي و تلاش دانشجويي و نشاط دانشجويي، راه‌هاي ديگري وجود دارد
آنها را به گناه نبايد کشاند، آنها را به سمت شکستن پرده‌هاي تقوا
که خوشبختانه جوان متديّن امروزي بر حفظ آن اصرار دارد نبايد کشاند
آنها را به سمت بهشت بايد برد، نه به سمت دوزخ
بله، اين کارها در دانشگاه‌ها اصلاً وجهي ندارد
بنده البتّه نشانه‌هاي اين قضيه و مشکل را خيلي سال قبل
که از سوي يک تشکّل دانشجوييِ آن‌وقت، يک حرکتي در دانشگاه انجام گرفته بود
ديدم و هشدار هم دادم لکن متأسّفانه دنبال نشد و چوبش را هم خورديم
چند سال چوبش را خورديم؛ امروز نبايست اجازه اين کارها داده بشود
اينها خلاف آزادي‌خواهي نيست
انجام اين کارها نشانه‌ي ميل به آزادي و آزادي‌خواهي نيست
اينها همان چيزهايي است که دشمنان جامعه‌ي ايراني و جامعه‌ي مسلمان و تمدّن اسلامي
و دشمنان خصوص دانشجوي ايراني، دنبال ميکنند
براي اينکه نگذارند از بين اينها شهرياري‌ها درست بشوند
از بين اينها دکتر چمران‌ها درست بشوند
آنها با طهارت زندگي کردند، با تقوا زندگي کردند. فقط هم مسئله‌ي هسته‌اي نيست
اين رشته‌هايي که شما ميشنويد
و در آمارهاي ما ميگويند ما در دنيا جزو هشت کشوريم، جزو نُه کشوريم، جزو ده کشوريم
که اين پيشرفت را به دست آورديم
اغلب پيشروان اين کارها جوانهاي متديّنند، جوانهاي انقلابي‌اند
هم در قضيّه‌ي هسته‌اي اين‌جور است، هم در نانو اين‌جور است
هم در خيلي از رشته‌هاي ديگر تحقيقي که امروز [وجود دارد]
اينها همه دست بچّه‌هاي مؤمن، بچّه‌هاي متديّن، بچّه‌هاي انقلابي است
اينها هستند که اين کارهاي بزرگ را انجام دادند
ما بچّه‌ها را از گرايش انقلابي و گرايش اسلامي و ديني و ميل به معنويّت دور کنيم
با اين کارهاي غلط؟ اين غلطترين کارها است
البتّه هر دو وزير محترم مورد اعتماد من هستند منتها مراقب زيردست‌هايشان باشند
کاملاً مراقب کساني که کليد کارهاي اين‌جوري دست آنها است، باشند
بدانند چه کار دارد انجام ميگيرد. اين هم يک نکته بود
يک نکته‌ي ديگري که يکي از دانشجويان عزيز گفتند
[اين بود که] کرسي‌هاي آزادانديشي به معناي واقعي کلمه تشکيل بشود
کاملاً درست است؛ من موافقم که کرسي‌هاي آزادانديشي تشکيل بشود
ما که گفتيم کرسي آزادانديشي، از اوّل نظرمان همين بود
کسي بيايد و نظر مخالف خودش را هم بگويد
منتها شما جوانِ دانشجوي انقلابيِ مسلمانِ ولائي
آن قدرت منطق و قوّت استدلال را پيدا کنيد که بتوانيد قشنگ برويد
با خونسردي در مقابل او قرار بگيريد و استدلال او را باطل کنيد؛ اين خوب است
اين درست است. و اين امروز ممکن است
[شايد] ده سال پيش، دوازده سال پيش، پانزده سال پيش اين کار ممکن نبود، امروز ممکن است
امروز جوانهايي که در حوزه‌ي ديانت فعّاليّت ميکنند
و توانايي‌هاي خوب فکري دارند، فراوانند؛ اشکال ندارد
البتّه يک آداب و ترتيبي دارد
يعني کرسي آزادانديشي يک ترتيبات و آدابي دارد
که بايد عقلاي مسئولين دستگاه‌ها بنشينند اين ترتيب و آداب را
که بتوانند درست هدايت کنند اين کرسي‌ها را که کار خودش را انجام بدهد مشخّص کنند
اين هم يک نکته بود
يک نکته‌ي ديگر گفتند که کساني به عنوان نماينده‌ي رهبري از زبان رهبري حرف ميزنند
خب، من خودم هنوز که الحمّدلله زبانم از کار نيفتاده
حرف خود من که مقدّم به حرف آنها است
آنچه من ميگويم، حرف من آن است
کساني هم که حرف ميزنند نمايندگان رهبري و منصوبين رهبري و مانند اينها که تعداد زيادي‌اند
از قول رهبري نميگويند؛ اين را توّجه داشته باشيد
در همين مسئله‌اي که بالخصوص اسم آوردند، آن کسي را که اسم آوردند
آن کس حرف خودش را زده بود؛ از زبان رهبري چيزي نگفته بود
بنده هم حرف خودم را زدم؛ هم قبل از آن، هم بعد از آن
خب، شما حرف من را از خود من بشنويد
بله، ممکن است يک نفري جزو منصوبين رهبري هم باشد
درباره‌ي فلان مسئله يک عقيده‌اي خلاف رهبري هم داشته باشد
هيچ اشکال ندارد؛ اين‌جور چيزي هم هست
خيلي از همين آقايان محترمي که منصوبين رهبري‌اند
در فلان مسئله‌ي خاصّ سياسي يا اجتماعي يا اعتقادي
ممکن است عقيده‌شان غير از عقيده‌ي رهبري باشد؛ ما اين را اشکال ندانستيم
عمده براي ما جهت‌گيري‌هاي کلّي است، جهت‌گيري‌هاي انقلابي است
والّا در هر مسئله که ما نمي‌نشينيم هماهنگ کنيم
که ببينيم در فلان مسئله نظر ما يکي هست يا نيست؛ خب، او نظر خودش را گفته
اين هم نميشود که من هرجا هرکسي از نمايندگان ما يک چيزي گفت
ما فوراً بگوييم آقا! شما، اين را غلط گفتيد، اين را درست گفتيد
روابط عمومي اعلان کند؛ اين هم نميشود
بله، اگر از قول حقير، کسي چيزي بگويد و به گوش من برسد و خلاف باشد
ما به خود او بلافاصله تذکّر ميدهيم؛ مکرّر اتّفاق افتاده
تذکّر داديم، گفتيم که شما خودتان اين را اصلاحش کنيد، آن طرف هم اصلاح کرده
مصلحت نميدانم که اگر يک کسي يک چيزي گفت
ما هم اينجا برداريم يک اعلاميّه بدهيم که فلان کس غلط کرد اين حرف را زد اينکه نميشود
هرجا برخلاف نظر ما -البتّه از قول من؛ اگر از قول خودش گفته باشد، نه
از قول من چيزي گفته باشد، اطّلاع ميدهيم و ميگوييم آقا
اين را شما از قول ما، شنيديم گفتيد و بايد خودتان اصلاح کنيد. اين هم اين مطلب
يک نکته‌ي ديگري که سؤال کردند
تکليف مبارزه‌ي با استکبار پس از مذاکرات چيست؟
خب، مگر مبارزه‌ي با استکبار، تعطيل‌پذير است؟
مبارزه‌ي با استکبار، مبارزه‌ي با نظام سلطه تعطيل‌پذير نيست
اين هم جزو همين حرفهايي است که اتّفاقاً امروز من يادداشت کرده‌ام که به شما بگويم
اين جزو کارهاي ما است، جزو کارهاي اساسي است، جزو مباني انقلاب است
يعني اگر مبارزه‌ي با استکبار نباشد، ما اصلاً تابع قرآن نيستيم
مبارزه‌ي با استکبار که تمام نميشود
در مورد مصاديق استکبار، آمريکا اتمّ مصاديق استکبار است
ما به اين مسئولين محترمي که در قضيّه‌ي هسته‌اي مذاکره ميکنند
که حالا اينها اجازه پيدا کرده‌اند که مسئولين روبه‌رو با هم حرف بزنند
البتّه سابقه داشت، در اين سطح نه، در سطوح پايين‌تر سابقه داشت
در اين سطح، اوّلين‌بار بود
گفته‌ايم که فقط در مسئله‌ي هسته‌اي شما حق داريد مذاکره کنيد
در هيچ مسئله‌ي ديگري حق نداريد مذاکره کنيد، و نميکنند
آن طرف مقابل، گاهي مسائل منطقه و سوريه و يمن و مانند اينها را پيش ميکشد
اينها ميگويند ما در اين زمينه‌ها با شما صحبتي نداريم و صحبت نميکنند
مذاکره فقط در زمينه‌ي مسئله‌ي هسته‌اي است
آن هم به همان دلايلي که من گفتم و چندبار تکرار کردم
که چرا در قضيّه‌ي هسته‌اي ما اين گرايش را، اين رويکرد را انتخاب کرديم
من اين را مفصّل تشريح کردم. مبارزه‌ي با استکبار تعطيل‌پذير نيست
تکليفش کاملاً روشن است و خودتان را آماده کنيد براي ادامه‌ي مبارزه‌ي با استکبار
يک مسئله‌اي که اخيراً مطرح کردند، مسئله‌ي ازدواج جوانها بود
که خب، همه -پسر و دختر- مطمئنّاً علاقه‌مندند
من همين‌جا به توصيه‌ي اين جوان عزيزي که از من خواستند به پدر و مادرها تذکّر بدهم
به پدرها و مادرها تذکّر ميدهم؛ من خواهش ميکنم
و تقاضا ميکنم از شماها که يک خرده امکانات ازدواج را آسان کنيد
پدر و مادرها سخت‌گيري ميکنند؛ هيچ سخت‌گيري لازم نيست
بله، يک مشکلات طبيعي وجود دارد
مسئله‌ي مسکن، مسئله‌ي شغل و از اين مسائل لکن
اِن يَکونوا فُقَرآءَ يُغنِهِمُ اللهُ مِن فَضلِه
خب، اين قرآن است
ممکن است جوان، الان هم امکانات مالي مناسبي نداشته باشد
امّا ان‌شاءالله بعد از ازدواج خداي متعال گشايش ميدهد
ازدواج جوانها را متوقّف نکنند
من خواهش ميکنم که پدرها و مادرها به اين مسئله توجّه کنند
البتّه يکي از مسائل مهم اين است که رسم خواستگاري رفتن
و وساطت کردن براي ازدواج دخترها، متأسّفانه کمرنگ شده
اين چيز لازمي است. افرادي هستند
سابقها هميشه معمول بود
الا هم با کثرت نسل جوان در جامعه‌ي ما، بايد اين رواج داشته باشد
پسرهايي را مي‌شناسند، به خانواده‌ي دختر معرّفي ميکنند
دخترهايي را مي‌شناسند، به خانواده‌ي پسر معرّفي ميکنند
تسهيل ميکنند و آماده‌سازي ميکنند ازدواج را؛ اين کارها را بکنند
هرچه که ما بتوانيم در جامعه مسئله‌ي مشکل جنسي جوانها را حل کنيم
اين به نفع دنيا و آخرت جامعه‌ي ما است؛ به نفع دنيا و آخرت کشور ما است
بعد هم براي مسئله‌ي نسل که من رويش خيلي تکيه دارم
باز من همين‌جا هم به آقاي وزير محترم بهداشت عرض ميکنم
گزارشهايي به من ميرسد که آن خواسته‌ي شما که همان خواسته‌ي ما است
[يعني] مسئله‌ي جلوگيري از منع باروري
که منع باروري يک سياستي بود
بنا بر اين گذاشته شد که از اين سياست جلوگيري بشود درست انجام نميگيرد
بعضي جاها همچنان در بر پاشنه‌ي قبل ميگردد
عزيزان! ماه رمضان، فصل معنويّت، بهار معنويّت، بهار صفا تمام شد
روزهاي آخر ماه رمضان را ميگذرانيم
اگر سرزمين حاصلخيز دلهاي شما و جانهاي پاک شما
ان‌شاءالله تحت تأثير باران لطيف رحمت و لطف الهي در اين ماه قرار گرفته باشد
در آينده ميوه‌هاي خودش را خواهد داد
البتّه براي جوانها فصل رويش معنوي هيچ‌وقت تمام نميشود
بله، ماه رمضان ويژگي‌اي دارد، اختصاصي دارد
لکن رويش معنويّت در جوانها هميشه امکان‌پذير است
جوانها مکرّر از من سؤال ميکنند در نامه‌ها و همين وسايل ارتباطي که وجود دارد
و در مورد معنويّت و تعالي روحي و مانند اينها نصيحت ميخواهند
خب، کساني هم هستند، بساط ارشاد و اين چيزها را هم پهن ميکنند
همه‌ي اينها مورد اعتماد نيستند؛ بعضي‌هايشان دکّان‌دارند، به اينها نميشود اعتماد کرد
آن چيزي که من از بزرگان شنيدم و به شما عرض ميکنم، يک کلمه است
مهم‌ترين کار براي اعتلاي معنوي و روحي، پرهيز از گناه است
اين مهم‌ترين کار است. سعي کنيد از گناه پرهيز کنيد
گناه‌ها هم مختلفند؛ هم گناه زبان هست، هم گناه‌هاي مربوط به چشم هست
هم گناه‌هاي مربوط به دست هست، انواع گناهان هست
گناه‌ها را بشناسيد، خودتان را مراقبت کنيد
تقوا! تقوا يعني همين؛ تقوا يعني مراقبت
در يک جادّه‌ي خطرناک وقتي داريد حرکت ميکنيد، دقيق مراقبيد، اين تقوا است
مراقبت کنيد، از گناه پرهيز کنيد؛ اين مهم‌ترين راه اعتلاي معنوي است
البتّه بلافاصله بعد از اين، انجام فرائض است
در ميان فرائض هم از همه مهم‌تر نماز است
نماز اوّل وقت، باحضور قلب
حضور قلب يعني اينکه شما وقتي نماز ميخوانيد
بدانيد داريد با کسي حرف ميزنيد، مخاطب داريد. توجّه به اين داشته باشيد
گاهي هم حواس انسان پرت ميشود؛ عيبي ندارد
به‌مجرّد اينکه باز حواس انسان جمع شد
همان حالت و احساسِ داشتن مخاطب را در خودش احياء کند و زنده نگه دارد
اين حضور قلب است. نماز با حضور قلب، نماز اوّل وقت
حتّي‌المقدور نماز به جماعت
اين چيزها را رعايت کنيد، شما اعتلاي روحي پيدا خواهيد کرد، فرشته خواهيد شد
از فرشته بالاتر خواهيد شد؛ اين را شما بدانيد
شماها جوانيد، دلهايتان پاک است، روحهايتان پاک است
آلودگي نداريد يا خيلي کم داريد
به سن ما که انسان برسد مشکلاتش خيلي زياد ميشود
بنابراين اگر اين را رعايت بکنيد، هيچ نصيحت ديگري لازم نيست
ذکر خاص و مانند اينها هيچ لزومي ندارد
البتّه خيلي خوب است با قرآن مأنوس باشيد
هرروز حتماً ولو چند آيه‌اي قرآن بخوانيد
اينها خيلي خوب است. به فرائض [اهمّيّت بدهيد]
يکي از فرائض هم فرائض دانشجويي است
قشر دانشجو يک قشر ممتاز است، يک قشر ويژه است
به دلايلي که من در اين جلسات ماه رمضان سالها با دانشجوها مکرّر گفتم
و ديگر نميخواهم تکرار بکنم؛ يک فرائضي دارد
اوّلين فريضه‌ي دانشجويي عبارت است از آرمان‌خواهي
يک‌عدّه‌اي تبليغ ميکنند و وانمود ميکنند که آرمان‌خواهي مخالف واقع‌گرايي است
نه آقا، آرمان‌خواهي مخالف محافظه‌کاري است، نه مخالف واقع‌گرايي
محافظه‌کاري يعني شما تسليم هر واقعيّتي هرچه تلخ، هرچه بد باشيد
و هيچ حرکتي از خودتان نشان ندهيد؛ اين محافظه‌کاري است
معناي آرمان‌گرايي اين است که نگاه کنيد به واقعيّتها و آنها را درست بشناسيد
از واقعيّتهاي مثبت استفاده کنيد، با واقعيّتهاي سلبي و منفي مقابله کنيد و مبارزه کنيد
اين معناي آرمان‌گرايي است. چشمتان به آرمانها باشد
اين اوّلين فريضه‌ي دانشجو است
آرمانها چه هستند؟ جزو چيزهايي که بنده اينجا يادداشت کرده‌ام
به عنوان آرمانها، يکي مسئله‌ي ايجاد جامعه‌ي اسلامي و تمدّن اسلامي است
يعني احياي تفکّر اسلام سياسي
يک‌عدّه‌اي از قرنها پيش، سعي کردند اسلام را از زندگي، از سياست
از مديريّت جامعه هرچه ميتوانند دور کنند و منحصرش کنند به مسائل شخصي
مسائل شخصي را هم يواش يواش محدود کنند به مسائل قبرستان
و قبر و مجلس عقد و از اين حرفها؛ نه، اسلام آمده است که
الّا لِيُطاعَ بِاِذنِ الله
فقط هم اسلام نيست؛ همه‌ي پيغمبران همين‌جورند
اديان الهي آمده‌اند براي اينکه در جامعه پياده بشوند، در جامعه تحقّق واقعي پيدا کنند
اين بايد اتّفاق بيفتد. يکي از مهم‌ترين آرمانها اين است
يک آرمان ديگر عبارت است از آرمان اعتماد به نفس
يعني همين «ما ميتوانيم» که در حرفهاي شماها هم بود؛ اين يک آرمان است
بايستي دنبال تفکّر اعتماد به نفس ملّي
و اعتقاد به قدرت و توانايي ملّي [بود]
و به‌عنوان يک آرمان حتماً بايد تعقيب بشود
البتّه تعقيب آرمانها يک لوازمي دارد که بايد به آن لوازم عمل بشود
يکي از آرمانهايي که من يادداشت کرده‌ام، مبارزه با نظام سلطه و استکبار است
نظام سلطه، يعني نظامي که بر پايه‌ي رابطه‌ي سلطه‌گر و سلطه‌پذير بنا شده
يعني کشورهاي دنيا يا مجموعه‌هاي بشري دنيا
تقسيم ميشوند به سلطه‌گر و سلطه‌پذير؛ آن اتّفاقي که امروز در دنيا افتاده [اين است]
يک عدّه‌اي سلطه‌گرند، يک عدّه سلطه‌پذيرند
دعواي با ايران هم سر همين است؛ اين را بدانيد
دعواي با جمهوري اسلامي اين است که اين، نظام سلطه‌گر و سلطه‌پذير را نپذيرفته
سلطه‌گر که نيست، خودش را از سلطه‌پذيري هم بيرون آورده و پاي اين حرف ايستاده
اگر ايران موفّق شد و پيشرفت پيدا کرد
پيشرفت علمي، پيشرفت صنعتي، پيشرفت اقتصادي، پيشرفت اجتماعي
گسترش نفوذ منطقه‌اي و جهاني نشان داده ميشود به ملّتها
که ميتوان سلطه‌پذير نبود و روي پاي خود ايستاد و پيشرفت کرد
نميخواهند اين اتّفاق بيفتد؛ همه‌ي دعواها سر اين است، بقيّه‌ي حرفها بهانه است
از جمله‌ي آرمانها، عدالت‌خواهي است
همين حرفهايي که بعضي از برادرها اينجا گفتند
مسئله‌ي عدالت‌خواهي خيلي مهم است، شُعب گوناگوني دارد
به اسم هم اکتفا نبايد کرد، بايد واقعاً دنبال بود
از جمله، مسئله‌ي سبک زندگي اسلامي است. از جمله، آزادي‌خواهي است
آزادي نه به‌معناي غلط و منحرف‌کننده‌ي غربي
که معناي آزادي اين است که دختر اين‌جوري زندگي کند، پسر اين‌جوري زندگي کند
لعنت بر آن کساني که برخلاف سنّتهاي اسلامي و سنّت ازدواج
با سنّت ازدواج صريحاً مخالفت ميکنند
و بعضي از منشورات ما و دستگاه‌هاي فرهنگي ما متأسّفانه اين را ترويج ميکنند
بايد با اينها مقابله کرد
مسئله‌ي آزادي‌خواهي در انديشه، در عمل فردي، در عمل سياسي
در عمل اجتماعي و در جامعه که معناي آزادي‌خواهي در جامعه همان استقلال است
از جمله‌ي آرمانها رشد علمي است
از جمله‌ي آرمانها کار و تلاش و پرهيز از تنبلي و نيمه‌کاره کار انجام دادن است
از جمله‌ي آرمانها، ايجاد دانشگاه اسلامي است؛ اينها آرمانها است
خب، ممکن است کسي بگويد ما اين آرمانها را چه‌جوري دنبال بکنيم؟
ما که در کشور اثري نداريم؛ يک عدّه مديراني هستند، دارند کار خودشان را ميکنند
ما هم اينجا شعار ميدهيم، حرف ميزنيم
اين اشتباه در فهم مسئله است؛ هرگز اين‌جوري نيست
دانشجو تصميم‌ساز است؛ دانشجو گفتمان‌ساز است
شما وقتي که يک آرماني را دنبال ميکنيد، ميگوييد، تکرار ميکنيد
و بجد پاي آن مي‌ايستيد، اين يک گفتمان در جامعه ايجاد ميکند
اين موجب تصميم‌سازي ميشود
زيدِ تصميم‌گير در فلان مرکز تصميم‌گيريِ مديريّت کشوري
وقتي که يک چيزي به‌عنوان يک گفتمان درآمد، مجبور ميشود دنبال بکند
يک نمونه‌ي زنده‌اش همين گفتمان نهضت نرم‌افزاري و احياي حرکت علمي است
که مطرح شد، تکرار شد، خوشبختانه استقبال شد و به‌عنوان يک گفتمان درآمد
حرکت جامعه براساس آن به‌وجود آمد
ده پانزده سال است که ما از لحاظ علمي داريم همين‌طور حرکت ميکنيم و جلو ميرويم
در همه‌ي زمينه‌ها همين‌جور است، دانشجو ميتواند مؤثّر باشد
کسي از عزيزان از قول مرحوم شهيد بهشتي، نقل کردند که ايشان فرمودند
که «دانشجو مؤذّن جامعه است
وقتي که خواب بماند، مردم هم خواب ميمانند»؛ خب، تعبير خوبي است
شما ميتوانيد بيدارکننده باشيد، ميتوانيد گفتمان‌ساز باشيد
به‌هيچ‌وجه تصوّر نکنيد که اين کارهاي دانشجويي شما، کارهاي بي‌اثري است
وقتتان را بيهوده به هدر ندهيد
خيلي از بچّه‌هاي جوان ما دانشجو و غير دانشجو
وقتهايشان را هدر ميدهند، در اين شبکه‌هاي اجتماعي و مانند اينها ميگردند
يا در بعضي از جلسات بيهوده‌ي بحث‌وجدل‌هاي اين‌جوري مي‌نشينند
وقتتان را هدر ندهيد، وقتتان را درست مصرف کنيد
هم به درس برسيد، هم به کار تشکيلاتي برسيد؛ به هردوي اينها بايد برسيد
خب، اذان هم گذشت؛ من از اين حرفهايي که ميخواستم بزنم
بخش خيلي کوچک‌اش را گفتم، بخش خيلي بزرگ‌اش ماند
حالا چه‌کار کنيم به نظر شما؟
حالا شما بعد از افطار آماده باشيد، به شرطي که بنده حال داشته باشم
من البتّه صحبت هم بکنم، کوتاه صحبت خواهم کرد