بسم الله الرّحمن الرّحيم
و الحمدلله ربّ العالمين و الصّلاة و السّلام علي سيّدنا محمّد و آله الطّاهرين
سيّما بقيّةالله في الارضين
ديدار اين جمع نخبه‌ي جوان، جدّاً شادي‌آفرين و اميدآفرين است
من البتّه اگر شماها را حضوراً هم نبينم شادم؛ چون ميدانم
از وجود شما، از تلاش شما، از حرکت عظيمي که در کشور براي نخبه‌پروري آغاز شده مطّلعم
لکن ديدن شما طبعاً شادي بيشتري به ما ميدهد؛ خيلي متشکّرم از شماها که امروز آمديد
و از خداي متعال سپاسگزارم که اين توفيق را به ما امروز داد؛ اميد فراواني هم در انسان ايجاد ميکند
بنده در مورد اميد همين‌جورم؛ من هيچ‌وقت نااميد نيستيم و نبوده‌ام و ان‌شاءالله نخواهم بود
امّا وقتي انسان شماها را از نزديک ميبيند و اين حرفهاي بسيار خوب را
که اينجا زده شده مي‌شنود، طبعاً اميد انسان افزايش پيدا ميکند
من چند نکته را يادداشت کرده‌ام تا عرض بکنم: يک بحث راجع به نخبگان است
يک بحث راجع به دانشگاه است، اگر فرصت شد يک بحث هم راجع به مسائل کلّي کشور است
قبلاً بگويم که برخي از مطالبي که اينجا گفته شد، صددرصد مورد قبول و تأييد بنده است
البتّه بعضي از حرفها تخصّصي بود، خارج از حوزه‌ي اطّلاعات و معلومات بنده بود
لکن برخي از مطالبي که دوستان در اينجا گفتند -آقايان و خانمها- حرفهاي بسيار متين و متقني بود
و مخاطب بعضي از آنها هم ما هستيم که ان‌شاءالله دنبال ميکنيم
مخاطب] بعضي از آنها هم مسئولين محترمند که در جلسه حضور دارند -وزراي محترم، معاون محترم رئيس‌جمهور
مخاطب اين حرفها هستند- بخصوص اين گله‌هايي که اين جوان در آخر مطلب گفت، اينها مطالب مهمّي است
اينها را بايد جدّي گرفت؛ نميخواهيم تعميم بدهيم -البتّه اين جوان تعميم ميدهد اينها را- نه
تعميم نميخواهيم بدهيم امّا واقعيّت اين است که چنين چيزهايي وجود دارد
و بايستي مسئولين عزيزمان ان‌شاءالله اينها را بجد دنبال بکنند
راجع به نخبگان؛ نگاه به نخبگان از چند منظر انجام ميگيرد
يک منظر، منظر خرسندي و افتخار و احساس اميد و مانند اينها است
در واقع، تصوير درست از وضع کشور؛ يعني وقتي انسان نگاه ميکند
و ده‌ها هزار نخبه در سراسر کشور مشاهده ميکند که در بخشهاي مختلف مشغول کار هستند
اين [منظر]، تصوير انسان را از مسائل کشور تصحيح ميکند
و تصوير درستي به انسان ميدهد. يک نگاه به نخبه از اين نظر است که واقعيّتهاي خرسند‌کننده‌اي را به انسان نشان ميدهد
يک ديدگاه، ديدگاه برنامه‌ريزي براي مسائل کشور است
خب، يک وقت مغزهاي فعّال و متفکّري وجود ندارند در کشور، انسان يک‌جور براي مسائل کشور برنامه‌ريزي ميکند
امّا] يک وقت نه، هزاران نيروي جوان، با نشاط، نخبه، داراي افکار بلند
و البتّه يقيناً در بين اينها تعدادي هم داراي قدرت مديريّت هستند -چون فکر بلند هميشه ملازم نيست با قدرت مديريّت
و با توجّه به اينها انسان ميخواهد براي کشور برنامه‌ريزي کند. پس نگاه به نخبگان، در اين جهت هم
مورد اهتمام قرار ميگيرد و نکته‌ي اساسي‌اي است
تأثير [نخبگان] در برنامه‌ريزي براي مسائل کشور. حتّي مثلاً فرض بفرماييد
تبديل اقتصاد نفتي به اقتصاد مستقل، اقتصاد دانش‌پايه، اقتصاد مقاومتي
اگر ما عناصر نخبه و فعّال و دلسوز و بانشاط نداشته باشيم
اقدام نميکنيم براي اينکه اقتصادمان را تغيير بدهيم؛ [امّا] وقتي آدمهاي حسابي، پابه‌کار، علاقه‌مند
در اختيار نظامِ تصميم‌گيري کشور هست، طبعاً اقدام ميکند ديگر
يک وقت هست که ما امکانات فکري و نرم‌افزاريِ مثلاً مهندسي نفت را نداريم
ميگوييم خيلي خب، از چاه‌هاي نفت همين‌جور که تا حالا استفاده ميکرديم، استفاده کنيم؛ يک وقت نه، ما در بخش مهندسي
از جمله در بخش مثلاً نفت پيشرفتهاي فوق‌العاده‌اي کرده‌ايم و ميتوانيم طرحي نو در باب استفاده‌ي از نفت دراندازيم
که [البتّه] اين تذکّري است که من به مسئولين نفتي کشور دادم؛ وقتي اين طرح جديد استفاده‌ي از
معاملات نفتي را سال گذشته مطرح کردند، ما گفتيم خب بياييد با جوانهاي خودمان، با متخصّصين خودمان
قضايا را مطرح کنيد، بگوييد آقا، استحصال ما از چاه نفت مثلاً فرض کنيد سي درصد است
ميخواهيم اين را برسانيم به شصت درصد؛ بگوييد کار کنند؛ دو سال هم مهلت بگذاريد، سه سال هم مهلت بگذاريد
و يقيناً به اينجا خواهيم رسيد. پس وجود نخبه تأثير ميگذارد در نظام برنامه‌ريزي ما. اين هم منظر دوّم
منظر سوّم، ديدگاه سوّم، مسئله‌ي پيشرفت علمي کشور است
ما احتياج داريم به اينکه از لحاظ علمي پيشرفت کنيم؛ اين نياز قطعي ما است
اگر از لحاظ علمي پيشرفت نکنيم، تهديد دشمنانِ تمدّني ما و دشمنان فرهنگي و سياسي ما، تهديد دائمي خواهد بود
آن وقتي اين تهديد متوقّف ميشود يا خطرش کم ميشود که ما از لحاظ علمي پيشرفت کنيم
بنده بارها روي اين مسئله تکيه کرده‌ام. الان قريب بيست سال است روي اين تکيه ميکنم و بارها هم اين حديث شريف را خوانده‌ام که
اَلعِلمُ سُلطان
علم، قدرت است. از اين نظر هم نگاه به نخبگان اهمّيّت پيدا ميکند
نخبگان ميتوانند علم کشور را پيشرفت بدهند و کشور را به موضع اقتدار و عزّتي برسانند
که آسيب‌پذيري‌هايش کاهش پيدا کند. اين ديدگاه سوّم
و ديدگاه چهارم، جلو بردن مرزهاي دانش. امروز دانش در سطح بشري -نه در سطح کشور
در يک مرزهاي مشخّصي قرار دارد؛ خب، ما سهم ايفا کنيم در شکستن اين مرزها و جلو رفتن، مرزها را گسترده کردن
در اين مورد سهم ما در اين قرون اخير بسيار کم بوده؛ ميتوانيم سهم داشته باشيم
نيروي بخار را ديگران کشف کردند، نيروي الکتريسيته را ديگران کشف کردند، اختراعات جديد را ديگران راه انداختند
ما [هم] سهم بايد داشته باشيم؛ ما بايد مرزهاي دانش کشور را باز کنيم، برويم جلو
اين طبيعت خداداد، نيروهاي بسيار زيادي دارد. نخبگان ما بنشينند فکر کنند
نيروهاي جديدِ طبيعت را کشف کنند. اين الکتريسيته از اوّل خَلق اين عالم وجود داشت
نميدانستيم، انسانها نميدانستند و از آن استفاده نميکردند؛ بعد اتّفاقاً يک مغز برتري، يک فکر نخبه‌اي اين را کشف کرد
حالا شده محور همه‌ي تمدّن بشري؛ چه اشکال دارد که شما فکر کنيد که ده بيست نيروي ديگر در طبيعت وجود دارد
که به همين اندازه ميتواند در زندگي بشر و پيشرفت بشر و خوشبختي بشر تأثير بگذارد
خب يک تعدادي از اين نيروهاي نهفته و از اين امکانات نهفته را نخبه‌هاي ما بايد کشف کنند
ما بايد مرز اکتشاف و دانش را توسعه بدهيم؛ پس نخبه را از اين نظر هم نگاه ميکنيم. ببينيد! [اينکه] من براي نخبه
ارزش قائلم، احترام قائلم، با توجّه به اين نگاه‌ها است
نخبه‌ي ما، هم در وضع زندگي، هم در وضع برنامه‌ريزي، هم در وضع پيشرفت کشور
هم در وضع پيشرفت بشريّت ميتواند اثرگذار باشد
خب، يک نکته‌اي را من اينجا نميتوانم نگويم و آن نگاهي به گذشته‌ي تلخ دويست‌ساله‌ي کشور ما است
شما جوانها -بخصوص آنهايي که در رشته‌هاي علمي و مانند اينها مشغول کار هستيد- از اين کمتر اطّلاع داريد
چون معمولاً متأسّفانه شماها تاريخ نميخوانيد
ما دويست سال از قافله‌ي علم دنيا عقب مانده‌ايم؛ به‌خاطر بي‌اعتنائي به نخبگان
و بي‌اعتنائي به استعداد ايراني. خب، اين استعدادي که امروز شما در کشور مي‌بينيد
به‌صورت خلق‌السّاعه که به وجود نيامده؛ اين در طول تاريخ بوده؛ دليلش هم [وجود] فارابي و ابن‌سينا و خوارزمي و
صدها دانشمند بزرگ معروف تاريخي دنيا -نه ما- از ايران است
پس اين استعداد وجود داشته؛ چرا بايد ما در اين دويست سال اخير که علم با اين سرعت پيشرفت کرده
اين‌جور عقب بمانيم که در دوران اخير قاجار و دوران پهلوي، به يکي از عقب‌مانده‌ترين کشورها از لحاظ
دانش روز، مُتّصف باشيم؟ اين گذشته‌ي تلخ بسيار عجيبي است
توجّه کنيد که ما تقريباً يک درصد جمعيّت جهانيم
جمعيّت کشور ما تقريباً يک درصد جمعيّت جهان است
در طول اين دهه‌هاي قبل از انقلاب هم تا حدودي همين‌جورها بوده؛ يک خُرده کمتر، يک خرده بيشتر؛ حدود يک درصديم
پس بنابراين سهم‌ ما از تلاشهاي مشترک بشري بايد لااقل يک درصد باشد
توليد علم در آخر دوران پهلوي -يعني آخر اين دويست سال
که منتهي ميشود به ۱۳۵۷ که انقلاب مبارک اسلامي به وجود آمده- عبارت است از يک دهم درصد
در کشور ما توليد علم در سال ۵۷ که سال انقلاب است، عبارت است ازيک دهم درصد؛ ببينيد چقدر ما عقب بوده‌ايم
اين به‌خاطر بي‌کفايتي حکمرانان بوده؛ دليل ديگري ندارد. حکمرانان بي‌کفايت
دنياطلب، مادّي، وابسته، بي‌عرضه؛ تکبّر ميفروختند
تبَختُر نشان ميدادند امّا تا کمر در مقابل بيگانه خم ميشدند
و به فکر مصالح ملّتشان هم نبودند؛ اين وضع کشور ما [بود]. حالا [اين] آمارهاي تلخ [بوده
البتّه به فضل الهي، امروز ما بيش از سهم خودمان در دنيا توليد علم داريم
يعني تقريباً حدود دو برابر سهم خودمان. يعني ما ۱ درصد بايد سهم توليد علم داشته باشيم
الان تقريباً ۲ درصد است؛ ۱.۹ درصد توليد علم داريم که خب چيز خوبي است
البتّه قانع نيستيم، بيشتر از اين بايد سهم داشته باشيم، امّا سهم ما اين است
که حالا بعضي از آمارها را آقاي دکتر غلامي گفتند، بعضي آمارها را هم ديگران گفتند
و من هم شايد اگر وقت بود، چيزهايي را عرض بکنم
در بهمن سال ۱۳۱۳ -اينها را شما بايد توجّه داشته باشيد؛ شما جوانهاي خوب و مؤمن
و انديشمند و باهوش، بايد از کشورتان اينها را بدانيد
دانشگاه تهران يعني اوّلين دانشگاه کشور تشکيل شده
چهل و چهار سال بعد يعني در سال ۱۳۵۷ که قبل از انقلاب باشد
تعداد دانشجويان کلّ کشور ۱۵۰ هزار [نفر] بوده. يک تعدادي هم به همين نسبت البتّه فارغ‌التّحصيل شدند
امّا بعد از آنکه کشور ۴۴ سال دانشگاه داشته، موجودي دانشگاه ۱۵۰ هزار نفر است
امروز ۴۰ سال از انقلاب گذشته، موجودي دانشجوي ما بيش از چهار ميليون است؛ چند ميليون هم فارغ‌التّحصيل داريم
يعني ببينيد، دو جور حکومت و دو جور نظام، اينجاها [است که] نشان ميدهد خودش را
اين گذشته‌ي تاريک و تلخِ ماجراي علم و داستان علم و نخبگان در کشور ما است
نخبه‌ها تربيت نميشدند؛ اگر يک آدمي هم مثل اميرکبير پيدا ميشد، آن‌جور پدرش را درمي‌آوردند
در دوران پهلوي‌ها وضع از اين بدتر بود، منتها ظاهرسازي ميکردند
عقب‌ماندگي علمي، عقب‌ماندگي فرهنگي، عقب‌ماندگي اخلاقي، عقب‌ماندگي سياسي
بايد از جمهوري اسلامي و از انقلاب و از امام بزرگوار سپاسگزار بود به‌خاطر اين حرکت عظيم
خب، من چند سفارش درباره‌ي نخبگان ميخواهم عرض بکنم
يک مسئله اين است که يک تعامل دوجانبه‌اي بايد ميان نخبگان و نظام مديريّت کشور وجود داشته باشد
اين تعاملِ دوجانبه بايد باشد. البتّه دنبال اين هستند که اين کار را بکنند، در صحبتهاي جناب آقاي دکتر ستّاري اين حرف بود
ولي بايد در اين قضيّه به‌طور جدّي‌تر عمل کنيم که من بعداً شايد مجدّداً اين را با توضيح بيشتري گفتم؛ تعامل دوجانبه
معناي اين تعامل دوجانبه، از ناحيه‌ي نخبگان اين است که همه‌ي امکاناتِ خودشان را براي پيشرفت کشور به کار بگيرند
البتّه گاهي به‌صورت شخصي ميتوانند اين کار را انجام بدهند، گاهي هم بايست مجموعه‌ي دولتي‌ها کمک کنند
نقش نخبه بنابراين اين است که کشورِ خود را پيش ببرد
امکان خود و استعداد خود و ظرفيّت خود را در خدمت کشورش بگذارد
نقش دستگاه حکومتي و نظام مديريّتي کشور هم اين است که خدمات بدهد، موانع را برطرف بکند
نگذارد که نخبه از نقش‌آفريني عقب بماند که اگر نخبه‌ي ما از نقش‌آفريني عقب ماند
کشور عقب خواهد ماند. نخبه بايد تحرّک داشته باشد، بايد پيشرفت کند، وَالّا صِرف نخبه بودن کافي نيست
نخبه‌ي متحرّک، نخبه‌ي پيش‌رونده، نخبه‌ي فعّال، براي کشور يک ثروت عظيمي است. اين يک نکته
يک نکته‌ي ديگر که اين هم بايد مورد توجّه باشد، اين است که امروز در دنيا ثابت شده که
هيچ چيز به اندازه‌ي منابع انساني در پيشرفت يک کشور تأثير ندارد؛ اين ديگر روشن است
اگر منابع انساني قابل توجّه و خوبي بود، کشور پيشرفت خواهد کرد، وَالّا فَلا
پس منابع انساني يک گنجينه و يک ثروت عظيم براي هر کشوري هستند، از جمله کشور ما
خب، حالا که اين گنجينه است، حالا که ثروت است، مثل هر ثروت ديگري در معرض چپاول و غارت و تطاول است
و دشمن درصدد است که اين ثروت را از چنگ کشور بيرون بياورد. البتّه اين مخصوص ما نيست
در مورد کشور عزيز ما البتّه شايد شدّت بيشتري دارد
بلکه] دستگاه سلطه، نظام سلطه، درصدد است که اين ثروت را از چنگ ملّتها خارج کند
حالا براي چه خارج کند؟ براي اينکه خودش استفاده کند؟ نه، اين همه‌ي قضيّه نيست
البتّه [اگر] خودش بتواند استفاده کند خواهد کرد، امّا هدف عمده‌ي ديگر او عبارت است از انحصار
دستگاه سلطه دنبال انحصار است: انحصار علمي، انحصار فنّاوري
انحصار داشته‌هاي ثروت‌آفرين، انحصار داشته‌هاي قدرت‌آفرين؛ دنبال اين است
لذاست که شما ميبينيد در يک کشوري مي‌آيند دانشمندان را ترور ميکنند -دانشمندان هسته‌ايِ ما را ترور کردند
چون] ميخواهد اين ثروت در اين کشور نباشد. گفتم، مخصوص ما هم نيست؛ در عراق
در آن برهه‌ي سه چهار ساله‌اي که آمريکايي‌ها مستقيماً مسائل عراق را بعد از رفتن صدّام به عهده داشتند
ده‌ها دانشمند عراقي ترور شدند
آمريکايي‌ها ميدانستند که اگر چنانچه با نبودن صدّام اين دانشمندها باشند، کشور را حرکت ميدهند، پيش ميبرند
لذا] شناسايي کردند، دانه‌دانه دانشمندها را ترور کردند. در جاهاي ديگر هم همين‌جور است
انحصار، توجّه کنيد! پس نخبه در معرض است. من نميخواهم شماها را بترسانم
ميخواهم شماها توجّه داشته باشيد که دستگاه استکبار و نظام سلطه
با وجود نخبه در يک کشور -که مايه‌ي پيشرفت آن کشور است و بزرگ‌ترين ثروت يک کشور محسوب ميشود- مخالف است
از هر راهي بتوانند سعي ميکنند اين نخبه را از اين کشور بگيرند: يا با اِمحاء فيزيکي يا با اِمحاء فرهنگي
و نرم‌افزاري يا با بيکار کردن يا با مشغول کردن او به مسائل شخصي
غير مرتبط با کشور و از اين قبيل؛ بايد به اين توجّه داشته باشيد
نظام سلطه يعني چه؟ نظام سلطه -که در ادبيّات سياسي ما و بين‌المللي ما سالها است وارد شده
و تعبير بسيار قوي و رسايي است- سردمدارانش کساني هستند که ابزارهاي قدرت را دارند
ولي] ابزارهاي کنترل قدرت را ندارند. ابزار قدرت عبارت است از سياست، رسانه، سلاح، پول، پُررويي
اينها ابزار قدرت است- ابزار کنترل قدرت عبارت است از دين، اخلاق، شرف؛ که ندارند
لذا هر کاري از دستشان بربيايد ميکنند. نظام سلطه يعني تقسيم دنيا به سلطه‌گر و سلطه‌پذير
مديرانش هم اينهايي هستند که گفتم. مراقب نظام سلطه باشيد
نکته‌ي دنبال اين حرف اين است که راه جلوگيري از فريب و اغواي دشمنِ نخبگي کشور
عبارت است از تقويت هويّت ملّي و تقويت آرمان‌خواهي در مجموعه‌ي نخبه‌ها
هويّت ملّي بايد در مجموعه‌ي نخبه‌ي کشور تقويت بشود
بايد احساس کنند که ايرانيِ مسلمانند، بايد افتخار کنند به اينکه ايرانيِ مسلمانند؛ اين بايد در آنها تقويت بشود
بايد افتخار کنند که تتمّه و دنباله‌ي يک تاريخ بسيار شرافتمندانه و باارزشند
دانش ما يک روز دنيا را در تصرّف داشته، فلسفه‌ي ما يک روز برترين فلسفه در دنيا بوده
دانشمندان ما، حقوق ما، فقه ما همين‌جور؛ ما دنباله‌ي آن تاريخ هستيم. البتّه انقطاع پيدا شده
گفتم که اقلّاً دويست سال انقطاع حاصل شد- لکن بعد از پيروزي انقلاب
آن حرکت عظيم تاريخي ادامه پيدا کرده و با همه‌ي مشکلات و با همه‌ي کارشکني‌ها پيشرفت کرده‌ايم
افتخار بايد بکنيم؛ هويّت ملّي و آرمانها
بار سنگيني بر دوش شما نخبه‌ها است. استعداد شما و نخبگي شما به شما مسئوليّت ميدهد
البتّه اين مسئوليّت مثل همه‌ي مسئوليّتها، مايه‌ي شرف و افتخار و عزّت دنيا و آخرت است
هم در دنيا، هم در آخرت ان‌شاءالله سربلند خواهيد بود. بدانيد! يکي از کارهاي دشمن، آرمان‌زدايي است
هويّت‌زدايي است؛ اين يکي از کارها است؛ متوجّه اين نقطه‌ي تهاجم دشمن باشيد
نکته‌ي بعد؛ مظهر نخبگي البتّه تخصّصها است، خيلي هم باارزش است و همه‌ي تخصّصهاي گوناگوني که براي اداره‌ي کشور
و اداره‌ي جوامع بشري لازم است، مهم است -اين يک ارزش والا است؛ بدون هيچ ترديدي
لکن جامعه‌ي نخبگان نبايد به اين اکتفا کند. جامعه‌ي نخبگان بايد متوجّه‌ هدفهاي برتر هم باشد
هدفهاي برتري وجود دارد: فرد نخبه نبايد در فضاي تخصّص خودش غرق بشود
به‌طوري که از فضاي پيراموني، از فضاي جامعه، از مردم غفلت پيدا بکند؛ اين نبايد اتّفاق بيفتد
نخبه نبايد مسائل انسانها را فراموش کند؛ مسائل عمده و مهمّ ملّتش را، استقلال را، عدالت را، پيشرفت را
مسائل عمده‌ي آسيب‌هاي اجتماعي را نبايد فراموش کرد
نخبه نبايد صرفاً به دانشي که در آن نخبه است بپردازد
اگر چنانچه شما کار نخبگي را زير پرچم عدالت‌خواهي انجام بدهيد، ارزشش مضاعف ميشود
زير پرچم استقلال ملّي و هويّت ملّي انجام بدهيد ارزشش مضاعف ميشود
يک جنگ تحميلي اقتصادي و سياسي و امنيّتي عليه ما در جريان است؛ شما نميتوانيد در اين جنگ بي‌تفاوت باشيد؛ نميتوانيد
آن‌وقتي که آمدند اطراف اميرالمؤمنين (عليه ‌السّلام) را گرفتند که حتماً شما بياييد خلافت را قبول کنيد، فرمود
لَو لا حُضورُ الحاضِرِ وَ قيامُ الحُجَّةِ بِوُجودِ النّاصِرِ وَ ما اَخَذَ اللهُ عَلَي العُلَماءِ اَلَّا يُقارُّوا عَلي کِظَّةِ ظالِمٍ وَ لا سَغَبِ مَظلوم‌
اگر اين مسئوليّتها نبود، من قبول نميکردم، امّا اين مسئوليّت هست. چيست اين مسئوليّت
اَلّا يُقارُّوا عَلي کِظَّةِ ظالِم
کِظَّة» در عربي به معناي زياده‌خواري و افزون‌خواري‌اي است که
آدم را از کار مي‌اندازد -البتّه اين کنايه است ديگر، خوردن به معناي غذاخوردن مورد نظر نيست؛ يعني برخورداري‌ها
يعني پاداش نجومي، حقوق نجومي- اينها نبايد باشد
وَ لا سَغَبِ مَظلوم
سَغَب» يعني گرسنگي- اميرالمؤمنين ميگويد اگر نگراني من
و دغدغه‌ي من درباره‌ي مسئوليّت در برابر زياده‌خواران، ويژه‌خواران از يک سو
و محرومان از يک سوي ديگر نبود، قبول نميکردم؛ آن‌وقت ميفرمايد
وَ ما اَخَذَ اللهُ عَلَي العُلَماء
يعني مسئوليّت شما دانشمندها فقط درس‌ دادن و درس‌ خواندن و تحقيق‌ کردن نيست
يکي از مسئوليّتهايتان هم اين است که
اَلَّا يُقارُّوا عَلي کِظَّةِ ظالِمٍ وَ لا سَغَبِ مَظلوم
توجّه کرديد؟ اين هم يک مطلب
خب، يک مسئله‌ي تصويرسازي دشمن هم هست؛ الان يک جنگ تبليغاتي و رسانه‌اي بسيار تندي عليه ما وجود دارد
درست مثل جنگ تحميلي. در جنگ تحميلي، ما اوايل جنگ حتّي آرپي‌جي نداشتيم؛ آرپي‌جي
خب مقابل ما يگانهاي بزرگ زرهي آمده بودند صف کشيده بودند؛ بنده اهواز بودم
که همين‌طور پشت سر هم يگانهاي زرهي، لشکرهاي زرهي دشمن [مي‌آمدند]؛ خب اينها [سلاح] ضدّ تانک لازم داشتند
ضدّ تانک معموليِ دم‌دستيِ همه‌کس‌استفاده‌کن هم آر‌پي‌جي است، ما آرپي‌جي نداشتيم
سلاح سازماني ارتش هم نبود؛ حتّي اين را نداشتيم. آن‌وقت دشمن از انواع و اقسام تسليحات برخوردار بود؛ الان هم همان‌جور شده
الان امکانات تبليغاتي و رسانه‌اي ‌ما در مقابل دشمن، مثل امکانات آن روز ما است در مقابل دشمن
البتّه آن روز ما غلبه کرديم بر دشمن، امروز هم غلبه خواهيم کرد؛ بدون ترديد غلبه خواهيم کرد، امّا وضع اين است
با آن امکانات وسيع، مهم‌ترين کاري که دشمن ميخواهد بکند تصويرسازي غلط از وضع کشور است
نه‌فقط براي اغواي افکار عمومي دنيا بلکه حتّي براي اغواي افکار عمومي داخل خود کشور
حتّي داخل خود کشور! يعني حرف ميزنند براي اينکه بنده و جنابعالي که خودمان در اين فضا داريم تنفّس ميکنيم
چيز ديگري فرض کنيم غير از آن واقعيّتي که وجود دارد. خب، اين جنگ وجود دارد ديگر
اگر نتوانيم ما در اين جنگ سهم ايفا کنيم، نخبه نتواند سهم ايفا کند، وظيفه‌اش را انجام نداده
بنابراين اين نکته‌ي آخري که گفتم و تلاش علمي زير پرچم عدالت‌خواهي، انحصارشکني
ستم‌ستيزي، رسيدگي به مسائل گوناگون مردمي که پيرامون نخبه زندگي ميکنند
جزو کارهاي لازم است. اين راجع به مسائل نخبه‌ها
البتّه بنياد نخبگان هم يک بحث ديگر است؛ من بايد تشکّر کنم از بنياد نخبگان
شبانه‌روزي بايد کار کنيم. آقاي ستّاري والفجر هشت را اينجا مثال زدند
که هشتاد فروند هواپيماي نظامي پيشرفته را در ظرف چند روز دستگاه ما
و نظامي‌هاي ما توانستند ساقط کنند؛ آن کسي که محور اين کارها بود، پدر خود ايشان بود
مرحوم شهيد سرتيپ ستّاري. اينها خواب نداشتند؛ بنده ميدانستم، کاملاً در جريان بودم
شايد مثلاً ۴۸ ساعت ميگذشت، اينها فرصت خوابيدن پيدا نميکردند
اين هاگ را اينها به دو بخش تقسيم کرده بودند که دشمن نتواند ردگيري کند و ضدّ هوايي ما را بزند؛ اينجا هاگ را به کار مي‌انداختند
موشک را شلّيک ميکرد، بلافاصله جمع ميکردند ميبردند چند کيلومتر آن‌طرف‌تر تا دشمن نتواند مقابله کند
يعني يک چنين کار سنگيني را انجام ميدادند. شبانه‌روزي کار کردند که ما توانستيم
به قول ايشان -و همين‌طور هم هست- هشتاد نود فروند هواپيماي جنگي مدرن دشمن را ساقط کنيم
الان هم همين کارها لازم است؛ الان هم آقاي سورنا ستّاري -که پسر آن شهيد است
و دوستانش و همکارانش بايد شب و روز نشناسند؛ بايد شب و روز نشناسيد، بايد کار کنيد
کار کنيد تا بتوانيد نخبه را شناسايي کنيد، نخبه را جذب کنيد، نخبه را هدايت کنيد، نخبه را سازمان‌دهي کنيد
سخن نخبه را بشنويد، درد نخبه را دوا کنيد که مثل اين پسرِ جوانِ تکواندوکار
نيايد اينجا بِايستد گله کند و شکايت کند؛ يعني بايد شب و روز نشناسيد، کار کنيد ان‌شاءالله
يک نکته‌ي ديگر اين است که آقاياني که در بخش هدايت نخبگان مشغول کار هستند
بيش از همه بنياد نخبگان- مراقب باشند کارشان تبديل به يک کار روزمرّه‌ي عادت‌شده نشود
انسان يک کاري را اوّل با شوق و ذوق و علاقه شروع ميکند، بعد -يک مدّتي که گذشت- برايش کارِ عادي ميشود
ميشود يک کار روزمرّه‌ي معمولي؛ اين حالت نبايد پيش بيايد. دائم بايد کارِ نو و ابتکار [باشد
نوسازي بايد بشود روشها و شيوه‌ها و کارها و مانند اينها؛ و اگر لازم شد سازمان
براي اين مسئله‌ي «هويّت ملّي» هم که گفتم، بنياد نخبگان حتماً بايد برنامه‌ريزي کنند
و از دفتر نمايندگي رهبري در دانشگاه‌ها هم حتماً استفاده کنند که به آنها کمک خواهند کرد
به شرکتهاي دانش‌بنيان اهمّيّت بدهند. من شنيدم ضوابط اين شرکتها -که من قبلاً يک‌وقتي سفارش کرده بودم
نگذاريد ضوابط شرکتهاي دانش‌بنيان تنزّل پيدا کند- تنزّل پيدا کرده؛ البتّه اين يک گزارش است
اين را حتماً دنبال کنيد، نگذاريد ضوابط شرکتهاي دانش‌بنيان تنزّل [پيدا کند
به عدد خيلي دل خوش نکنيد؛ البتّه شکّي نيست که اگر به جاي سه هزار، سي هزار شرکت دانش‌بنيان داشته باشيم، بهتر است
امّا به شرطي که واقعاً شرکت دانش‌بنيان باشند و ضوابط لازم در آنها رعايت بشود
و نکته‌ي آخر هم در مورد مسئله‌ي نخبگان: تلاش کنيد از نخبگان در چيدمان مديريّتي کشور استفاده کنيد
مديريّتهاي مياني به اين‌جور جوانها احتياج دارند. حالا ممکن است شما مثلاً بگوييد
اين جوان تجربه‌ي مديريّت سطح درجه‌ي يک را ندارد»، ولي مديريّتهاي مياني را
اين جوانها ميتوانند انجام بدهند و از آنها استفاده کنيد؛ بخصوص از آنهايي که متديّن و
دنبال کارهاي ديني و اسلامي و مانند اينها هستند که بحمدالله تعدادشان هم خيلي زياد است؛ شايد اکثر، از اين قبيلند
چند جمله راجع به دانشگاه بگويم، ديگر وقت هم دارد تمام ميشود
در چهار دهه‌ي اخير، دانشگاه‌ها در خدمت کشور بوده‌اند
بعضي‌ها به دانشگاه ايراد [وارد] ميکنند که فقط دنبال مقاله‌ي آ‌ي‌اس‌آي و از اين قبيل [است
بله، اين اشکالِ خود بنده هم هست. من هم بارها اين را گفته‌ام که نگاه نکنيد به اينکه کسي
که مقاله‌ي شما را ميخواهد يا آن يک درصد برتر را از شما مطالبه ميکند، او چه ميخواهد؛ نگاه کنيد ببينيد کشور چه ميخواهد
اين را ما بارها گفته‌ايم و الان هم تأکيد ميکنم؛ لکن اين هم گفته نشود و تصوّر نشود که دانشگاه‌هاي کشور
در خدمت مسائل کشور نبوده‌اند؛ چرا، اين‌همه کارِ مهمِّ سازندگي در کشور انجام گرفته، اينها را چه‌کسي انجام داده
بچّه‌هاي دانشگاه انجام داده‌اند، غالباً جوانها انجام داده‌اند. من اينجا يادداشت کرده‌ام
صنايع سد، صنايع نيروگاه، صنايع پل، صنايع راه؛ اينها پديده‌هايي است در کشور؛ اينها را چه‌کسي انجام داد
اوايل جنگ بود، من رفته بودم منطقه‌ي نظامي؛ بازديد ميکردم
آنجا بچّه‌هاي جهاد آمدند به من گفتند که ما داريم سيلو ميسازيم
سيلو يک سازه‌ي پيچيده است؛ برخلاف ظاهرش که خيال ميکنند [فقط] يک ستون است
يک سازه‌ي پيچيده و فنّي مهمّي است. گفتند ما داريم سيلو ميسازيم؛ گفتم ميتوانيد؟ گفتند بله
گفتم خب پس برويد بسازيد؛ کمک ميکنيم که بکنيد اين کار را. و ما شديم يکي از سيلوسازهاي مطرح منطقه
توجّه ميکنيد؟ چند بچّه‌ي جوان دانشجو بودند
اين در حالي است که ما تا قبل از انقلاب گندممان را از آمريکا ميخريديم، سيلويمان را شوروي برايمان درست ميکرد
اين جزو حرفهايي بود که ما پيش از انقلاب هميشه در تعرّض به دستگاه ميگفتيم؛ گندم آمريکايي، سيلوي روسي (يا شوروي
اصلاً قدرت اين کار را نداشتيم، بچّه‌ها جرئت کردند رفتند [ساختند
اين‌همه کار انجام گرفته، اين‌همه‌ راه‌هاي پيشرفته، اين‌همه پلهاي فوق‌العاده زيبا و محکم
در تهران يک‌جور، در شهرستان‌ها يک‌جور، در بعضي از جادّه‌ها يک‌جور! اينها را چه‌کسي درست کرده
همين بچّه‌هاي دانشگاه درست کرده‌اند
صنايع دفاعي؛ صنايع دفاعي ما برجسته است
خوشبختانه يکي از بخشهاي بسيار خوبِ همکاري با دانشگاه، بخش صنايع دفاعي ما است، يعني آنها با دانشگاه همکاري دارند
متأسّفانه دستگاه‌هاي ديگر -دستگاه‌هاي دولتي- کمتر همکاري دارند؛ آنها خوب همکاري دارند
صنايع دفاعي، موشک، پهپاد و غيره. صنعت مهمّ هسته‌اي با ابعاد گوناگوني که دارد
چند سال قبل از اين -آن‌وقتي که هنوز نيروي هسته‌اي حقّ مسلّم ما بود
اينجا در همين حسينيّه نمايشگاه مفصّلي زدند؛ غالباً جوان [بودند]! من وارد شدم و شايد يکي دو ساعت
در اين نمايشگاه دور زدم؛ همه بچّه‌هاي جوان! همين هم‌سن‌هاي شماها
خب اينها را بچّه‌هاي دانشگاه درست کردند، دانشجوها درست کردند، فارغ‌التّحصيل‌ها درست کردند
فنّاوري رادار، صنايع هوافضا، علوم زيستي، زيست‌فنّاوري
ده‌ها محصول پيشرفته در ساخت داروهاي نوترکيب، فراورده‌هاي بيولوژيک
دانش و صنعت بسيار مهمّ سلّولهاي بنيادي، که يافته‌هاي علميِ بسيار خوبي در سطوح بالاي جهاني
بچّه‌هاي مرحوم شهيد کاظمي (رحمة الله عليه) ايجاد کردند، درست کردند
و آن يافته‌هاي علمي را تبديل کردند به فنّاوري، از آن فنّاوري هم استفاده کردند براي درمان
الان سلّول‌هاي بنيادي يکي از کارهاي مهمّ کشور است و کارهاي بزرگي هم دارد انجام ميدهد
دانشمندانش هم جزو دانشمندهاي بالاي جهاني هستند
و از اين قبيل؛ اينها همه خدمات دانشگاه‌ها است
بنابراين، دانشگاه‌ها را نبايستي متّهم کرد به اينکه در خدمت کشور نبوده‌اند؛ نه، انصافاً دانشگاه‌ها در خدمت کشور بوده‌اند
البتّه نقص در کار دانشگاه‌ها زياد است؛ همين برادران عزيز يا خواهران عزيزي که اينجا صحبت کردند
بعضي از اينها را در خلال حرفهايشان گفتند
بنده توصيه ميکنم به اهتمام به پژوهش در همه‌ي سطوح
پژوهش را اهمّيّت بدهند. جدّي گرفتن ارتباط با صعنت؛ ارتباط دانشگاه و مجموعه‌ي صنعت
صنعت شامل صنايع کشاورزي و مانند اينها- خيلي موضوع مهمّي است
هم براي دانشگاه فوز عظيمي است، هم براي صنعت يک توفيق بزرگي است
بايد کار به جايي برسد که هر پايان‌نامه‌اي
که يک دانشجويي در زمينه‌هاي گوناگون علمي تهيّه ميکند، از همان اوّلي که اين پايان‌نامه ميخواهد تشکيل بشود
يک حامي داشته باشد، چه از بخش خصوصي، چه از بخش دولتي؛ ما بايد به اينجا برسيم
کمااينکه الان در خيلي از کشورهاي دنيا همين‌جور هم هست؛ در جلسه‌ي دفاع دانشجوها
صاحبان صنايعي که مرتبط با آن پايان‌نامه است مي‌آيند مي‌نشينند، همان‌جا
آن دانشجويي را که دارد از پايان‌نامه‌اش دفاع ميکند شکار ميکنند، قرارداد را همان‌جا ميبندند، ميروند از او استفاده ميکنند
صنعت از دانشگاه ميتواند خيلي استفاده کند، دانشگاه هم از صنعت ميتواند خيلي استفاده کند
اين کار هنوز آن‌جور که ما خواسته‌ايم و گفته‌ايم نشده
نقشه‌ي جامع علمي را پس از نُه سال بايستي به‌روز کنند
البتّه نقشه‌ي جامع علمي خيلي خوب تهيّه شده، ولي الان نُه سال گذشته
اين را بايستي تجديدنظر کنند، به‌روز کنند، مسائل جديدي هست که [بايد] واردش بکنند
و همه هم البتّه به آن اهمّيّت بدهند
ارتباط علمي با کشورهايي که در مسيرِ رشدِ جهشي قرار دارند
يعني] کشورهاي آسيا. عمدتاً نگاه بايد طرف شرق باشد؛ نگاه طرف غرب و اروپا و مانند اينها
براي ما جز معطّل کردن، جز دردسر، جز منّت کشيدن و کوچک شدن هيچ اثري ندارد
بايد نگاهمان طرف شرق باشد؛ کشورهايي هستند که ميتوانند به ما کمک کنند
ميتوانيم با چهره‌ي برابر با آنها مواجه بشويم، ما به آنها کمک کنيم، آنها هم به ما کمک کنند، تبادل علمي با آنها داشته باشيم
تعامل با دولت درباره‌ي شناخت نيازها و اولويّتها؛ يعني تعامل دانشگاه بايستي با دولت اين‌جوري باشد
و کارهايي را که دولت نياز دارد [انجام دهد]. اين کاري که اخيراً چند گروه از اساتيد
درباره‌ي مسائل اقتصادي انجام دادند، بنده را واقعاً خوشحال کرد؛ اين کارِ خيلي خوبي بود
حالا من نميدانم دولت به آن توصيه‌ها عمل ميکند، نميکند، چقدر عمل ميکند، چقدر نميکند -آن بحث ديگري است
امّا اينکه اساتيد کشور، اقتصاددان‌هاي کشور احساس مسئوليّت کنند [خوب است
جمعهاي مختلف، بخصوص اساتيد بسيجي
نامه‌هاي متعدّد به ما نوشته‌اند -ما هم البتّه ميفرستيم براي دولت، آنها بايد اقدام کنند
به خود دولت نوشته‌اند، به رئيس‌جمهور محترم نوشته‌اند، درباره‌ي مسائل بانکي، مسائل نقدينگي کشور
مسائل ارز کشور، چه به‌صورتِ دسته‌جمعي، چه به‌صورتِ فردي
تعدادي از جوانهاي نخبه و خوش‌فکر به‌صورتِ فردي
راه‌حل و توصيه دادند که البتّه ما همه‌ي اينها را در دفتر گفته‌ايم بررسي کنند، جمع‌بندي کنند و فرستاده بشود
براي مسئولين اجرائي کشور که از آن استفاده کنند؛ اينها بسيار خوب است، اين «تعريف رابطه‌ي بين دانشگاه و دولت
يکي از مسائل مهم است.خب اين بحث تمام شد
به نظرم وقت هم ديگر تمام شد يعني گمانم اذان است
من يک چيزهايي راجع ‌به مسائل کشور نوشته بودم که خلاصه‌اش در يک کلمه اين است که دشمن ميخواهد
تصوير غلط و زشتي از کشور ارائه بدهد؛ اين درست عکس واقعيّت است
کشور از جهات مختلف، تصوير دلنشين و زيبايي دارد
از همه جهت؛ حالا چهار صباح قيمت ارز بالا ميرود، پايين مي‌آيد، مشکلات معيشتي براي مردم پيش مي‌آيد، اينها هست، اينها را ميدانيم
امّا آن تصويري که دشمن ميخواهد القا کند و تحميل کند
به کوري چشم او وجود ندارد، [بلکه] عکس آن تصوير وجود دارد
اذان شد و طبعاً ما بحثمان تمام ميشود
اذان شد و طبعاً ما بحثمان تمام ميشود بعدِ اذان، نماز و ناهار است
مسائل کشور ديگر حالا طلبتان، اگر زنده بوديم
و باز شماها را ديديم، ممکن است با همديگر صحبت کنيم
خدا ان‌شاءالله شماها را تأييد کند و حفظتان کند
همه‌ي شما امروز نهالهاي زيبا و سرسبز هستيد، ان‌شاءالله به شجرات طيّبه‌ي
مثمري تبديل بشويد و براي کشورتان مفيد باشيد
والسّلام عليکم و‌ رحمة‌الله و‌ برکاته