پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری
دریافت:

احکام حجاب و عفاف

  • روابط زن و مرد نامحرم
    چاپ  ;  PDF
     
    روابط زن و مرد نامحرم
     
    ارتباط با نامحرم در فضای مجازی
    س1. آیا صحبت یا شوخی با نامحرم به شکل صوتی، تصویری یا نوشتاری و نیز فالو یا لایک کردن جنس مخالف در فضای مجازی حرام است؟
    ج. به طور کلی ارتباط با نامحرم که مستلزم مفسده بوده و یا خوف وقوع در حرام در میان باشد، جایز نیست.
     
    پیامکهای افراد نامحرم
    س2. اگر نامحرم طبق عرف پیامک تبریک عید یا مناسبتهای دیگر که ازنظر اخلاقی متن آن مشکلی ندارد بدهد، آیا جواب دادن به آن از نظر شرعی اشکالی دارد یا خیر؟
    ج. به طور کلی ارتباط با نامحرم که مستلزم مفسده بوده و یا خوف ارتکاب گناه در میان باشد، جایز نیست؛ و در غیر این صورت فی نفسه اشکال ندارد.
     
    ورود به دانشگاه
    س3. ورود به دانشگاه یا دانشکده ای که باعث اختلاط با زنانی که بدون پوشش برای تحصیل در آن جا حضور دارند می شود، چه حکمی دارد؟
    ج. وارد شدن به مراکز آموزشی برای تعلیم و تعلّم اشکال ندارد، ولی بر زنان و دختران حفظ حجاب واجب است و بر مردان هم واجب است از نگاه حرام خودداری نموده و همچنین از اختلاط که موجب خوف فتنه و فساد است، اجتناب نمایند.
     

    س4. جوانانی که در مدارس و دانشگاه ها مشغول تحصیل هستند با دختران هم برخورد و ملاقات دارند و به حکم هم کلاسی و هم درس بودن با آنان راجع به مسائل درس و غیر آن گفتگو می کنند که گاهی بعضی از صحبت ها با خنده و شوخی همراه است که البته به قصد ریبه و لذت نیست آیا این کار جایز است؟
    ج. اگر همراه با مراعات حجاب و بدون قصد ریبه و همراه با اطمینان به عدم وقوع در مفاسد باشد، اشکال ندارد، و إلاّ جایز نیست.
     
    چانه زدن با نامحرم
    س5. چانه زدن در معامله با نامحرم چه حکمی دارد؟
    ج. با حفظ حدود و ضوابط شرعی مانع ندارد.
     
    نگاه های حرام
    س6. نگاه های ممنوع و حرام کدام اند؟
    ج. ۱- نگاه به بدن زن نامحرم (به جز صورت و دست ها تا مچ ).
    ۲- نگاه به دست و چهره آرایش شده‌ی زن نامحرم.
    ۳- نگاه به زیور آلاتی که زن پوشیده بدون این که محل زیور دیده شود،(۱) بنابر احتیاط واجب.
    ۴- نگاه مرد نامحرم به عکس بی حجاب زن آشنایی که مُتهتّک(2) نیست.
    ۵- نگاه با ریبه (ترس افتادن به حرام ).
    ۶- نگاه زن به بدن مرد نامحرم (به جز صورت و دست ها و پاها به مقداری که معمولاً نمی پوشانند).
    ۷- نگاه هوس آلود (هر چند به صورت و دست ها و یا به بدن هم جنس).
     
    از ته زدن موی زن
    س7. اگر زنی سر خود را کچل کند نگاه کردن به سر، بدون موی او چه حکمی دارد؟
    ج. جایز نیست.
     
    نگاه به نامحرم در حال امر به معروف
    س8. هرگاه نهی از منکر باعث نگاه به زنان بی مبالات و آرایش کرده شود، آیا باز هم واجب است؟
    ج. نگاهِ اول اگر بدون قصد باشد، اشکال ندارد، ولی نگاه عمدی به غیر از صورت و دست ها تا مچ به شرطی که بدون آرایش باشند، جایز نیست، هر چند به قصد امر به معروف باشد.
     
    س9. امر و نهی زنانی که حجاب کامل ندارند، چه حکمی دارد؟ در صورتی که انسان هنگام نهی زبانی از تحریک شهوت خود بترسد، وظیفه‌اش چیست؟
    ج. نهی از منکر متوقف بر نگاه با ریبه به زن نامحرم نیست، و بر هر مکلفی واجب است که از حرام اجتناب کند، به ‌خصوص زمانی که مبادرت به انجام فریضه نهی از منکر می کند.
     
    نگاه به موی جدا شده از سر نامحرم
    س10. اگر نامحرم موهای کوتاه شده زنی را که به زمین ریخته شده را ببیند، در فرضی که صاحب مو را بشناسد، چه حکمی دارد؟
    ج. ظاهراً اشکال ندارد، هرچند احتیاط مستحب این است که لمس نکند.
     
    مشاوره با نامحرم در خرید و فروش
    س11. مشاوره دادن مشتری مرد توسط فروشنده زن ویا زن توسط مرد در مواردی مثل این که چه رنگی به موهای من مناسب است، یا نحوه رُژ لب زدن چطور باشد، یا انتخاب شماره کرم های روشن کننده یا لباس های زیر، چه حک می‌دارد؟
    ج. چنانچه خوف ارتکاب گناه - مانند نگاه حرام - در میان باشد، و یا مفسده ‌انگیز باشد، جایز نیست.
     
    اختلاط زن و مرد در آرایشگاه جهت آموزش
    س12. اختلاط زن و مرد در آرایشگاه جهت آموزش چه حکمی دارد؟
    ج. در هر صورت بر زنان و دختران حفظ حجاب واجب است، و بر مردان هم واجب است از نگاه حرام خود‌داری نموده، و همچنین از اختلاط که موجب خوف فتنه و فساد است، اجتناب نمایند.
     
    فروش لوازم زنانه توسط مرد
    س13. فروش مواد آرایشی و لباسهای مخصوص زنانه توسط مردان چه حکمی دارد؟
    ج. اگر موجب ترتّب مفاسد اخلاقی و اجتماعی نباشد، اشکال ندارد.
     
    س14. آیا جایز است افرادی که ازدواج نکرده اند با رعایت موازین شرعی و آداب اخلاقی، در فروشگاههای تولید و فروش لباس های زنانه و وسایل آرایشی کار کنند؟
    ج. جواز کارکردن و کسب درآمد حلال شرعاً مختص گروه خاصی ازمردم نیست، بلکه هر کس که موازین و آداب اسلامی را رعایت کند حق آن را دارد، ولی اگر برای دادن پروانه تجاری یا اجازه کار از طرف ادارات و نهادهای مسئول به خاطر رعایت مصالح عمومی برای بعضی از مشاغل شرایط خاصی وضع شده باشد، باید مراعات شود.
     
    اصلاح موی دختران تازه بالغ توسط نامحرم
    س15. بعضی اوقات دختران ۹ یا ۱۰ ساله را به آرایشگاه مردانه می‌آورند که موهایشان را کوتاه کنند. آیا اصلاح موی آن ها با وجود این که به سن تکلیف رسیده‌اند، برای مردان شرعاً اشکال دارد؟
    ج. در فرض مذکور، جایز نیست.
     
    دست دادن با نامحرم
    س16. در اعیاد و دید و بازدیدهایی مانند عید نوروز، خانمها و آقایان نامحرم با یکدیگر دست می دهند، ومی گویند ما صیغه محرمیّت خواندیم! آیا صیغه محرمیّت برای چنین مواردی مانند دست دادن و.... وجود دارد. اگروجود دارد چگونه است؟
    ج. دست دادن با نامحرم جایز نیست. در اسلام چیزی به عنوان محرمیّت خواهر و برادری و امثال آن وجود ندارد؛ و تنها راه محرمیّت، عقد ازدواج دائم یا موقت با مراعات شرایط شرعی است.
     
    نگاه به زن دایی بی حجاب
    س17. زن دایی ای دارم که بی حجاب است، و نگاه به وی تأثیری روی من ندارد، می توانم عید نوروز برای عید دیدنی به مدت کوتاه با زن و بچه ام به منزل ایشان بروم؟
    ج. در هر صورت باید در معاشرت و نگاه به نامحرم ضوابط شرعی مراعات شود و اگر از زنانی باشد که اگر او را نهی کنید نمی پذیرد، و به آن توجه نمی کند بنا بر احتیاط واجب باید از نگاه عمدی به او خودداری کنید.
    توجه داشته باشید، برای صله رحم می توانید با تلفن و امثال آن احوال پرسی کنید، و أیّام عید را تبریک بگویید.
     
    نگاه به زنان بی حجاب
    س18. اگر هنگام عبور از خیابان یا مجامع عمومی مثل ادارات و بازار، زنانی را ببینیم که حجاب واجب را مراعات نمی کنند، آیا مرتکب گناه شده ایم؟
    ج. در فرض مرقوم اگر از زنانی باشند که عادت آن ها بر این است که خود را نمی پوشانند و اگر نهی شوند هم، نمی پذیرند و به آن توجه نمی کنند، در صورتی که ترس افتادن در فتنه نباشد، تردّد در این اماکن اشکال ندارد، هر چند بدانید که نگاه شما به آنها می افتد.
     
    آموزش رانندگی زن توسط مرد نامحرم
    س19. آیا برای زن، یاد گرفتن رانندگی به کمک مرد اجنبی در مکان مخصوص تعلیم رانندگی، با علم به این که آن زن حجاب و عفاف شرعی خود را حفظ می کند، جایز است؟
    ج. آموختن رانندگی با کمک و راهنمایی مرد اجنبی در صورتی که با مواظبت بر حجاب و عفاف و اطمینان به عدم وقوع در مفاسد همراه باشد، اشکال ندارد، ولی در عین حال شایسته است که یکی از محارم وی همراه او باشد، بلکه اولی این است که آموزش رانندگی به کمک مربّی زن یا یکی از محارم صورت بگیرد.
     
    حضور در مجلس عروسی
    س20. حضور در مجالس عروسی چه حکمی دارد؟ آیا بر حضور در مجلس عروسی که خالی از رقص نیست، عنوان «الداخلُ فی عَملِ قومٍ فَهُو مِنهم» صدق می کند و لذا ترک آن مجلس واجب است؛ یا این که حضور در آن مجلس بدون شرکت در رقص و مراسم دیگر، اشکال ندارد؟
    ج. اگر مجلس به گونه ای نباشد که عنوان مجلس لهو و حرام و معصیت بر آن صدق کند و حضور در آن مفسده ای نداشته باشد، حضور و نشستن در آن در صورتی که عرفاً تأیید عملی که جایز نیست، محسوب نشود، اشکال ندارد.
     

    حضور در مجلس معصیّت
    س21. گاهی مجالس جشن دسته جمعی از طرف اساتید یا دانشگاه کشورهای بیگانه برگزار می شود و از قبل معلوم است که مشروبات الکلی در آن مجالس وجود دارد، تکلیف شرعی دانشجویان که قصد شرکت در آن جشن را دارند چیست؟
    ج. حضور در مجالسی که در آن ها شراب نوشیده می شود برای هیچ کس جایز نیست، در این محافل شرکت نکنید تا بفهمند که شما به علت مسلمان بودن در مجلس شرب خمر شرکت ننموده و مشروب نمی خورید.
     
    رقص در برابر محارم
    س22. رقص مردان در برابر زنانی که از محارم آنان هستند و همچنین رقص زنان در برابر مردانی که از محارم آنان هستند، اعم از این‌که سببی باشند یا نسبی، چه حکمی دارد؟
    ج. در رقص حرام فرقی بین مرد یا زن نیست و همچنین فرقی نمی کند که در برابر محرم باشد یا در برابر نامحرم.
     
    س23.
    1) شرکت در جشن هایی که زنان و مردان در آن ها مبادرت به رقص و نواختن موسیقی به طور جداگانه می کنند چه حکمی دارد؟
    2) آیا شرکت در عروسی هایی که در آن ها مبادرت به رقص و نواختن موسیقی میشود، جایز است؟
    3) آیا نهی از منکر در مجالسی که در آن ها رقص انجام می شود، در صورتی که امر به معروف ونهی از منکر در شرکت کنندگان تأثیری نداشته باشد، واجب است؟
    ج1-3. شرکت در مجلس معصیت اگر مستلزم ارتکاب حرام مانند گوش دادن به موسیقی لهوی مناسب با مجالس لهو و گناه باشد و یا مفسده ای بر آن مترتّب شود یا حضور در آن تأیید گناه محسوب شود، جایز نیست و امّا تکلیف امر به معروف و نهی از منکر با عدم احتمال تأثیر ساقط است.

     
    س24. اگر مرد نامحرمی وارد جشن عروسی شود و در آن جا زن، بدون حجابی حضور داشته باشد و مرد بداند که نهی از منکر در او تأثیری ندارد، آیا واجب است مجلس را ترک کند؟
    ج. اگر خروج از مجلس معصیت به عنوان اعتراض مصداق نهی از منکر باشد، واجب است.
     
    س25. آیا حضور در مجالس و محافلی که در آن ها به نوارهای مبتذل غناگوش داده می شود جایز است؟ در صورتی که در غنا بودن آن شک داشته باشد، با توجه به این که نمی تواند از پخش نوار جلوگیری کند، حکم چیست؟
    ج. حضور در مجلس غنا و موسیقی لهوی مناسب با مجالس لهو و گناه در صورتی که منجر به گوش دادن یا تأیید آن شود جایز نیست ولی در صورت شک در موضوع، حضور در آن مجلس و گوش دادن به آن فی نفسه اشکال ندارد.
     
    س26. شرکت در مجالس و محافلی که انسان در آن ها گاهی مبتلا به شنیدن کلام غیرمناسبی از قبیل افترا بر مقامات دینی یا مسئولین جمهوری اسلامی یا مؤمنین دیگر می شود چه حکمی دارد؟
    ج. مجرّد حضور در آن مجالس تا زمانی که مستلزم ابتلا به عمل حرام مانند گوش دادن به غیبت و همچنین موجب تأیید و ترویج منکر نباشد، فی نفسه اشکال ندارد ولی نهی از منکر با وجود شرایط آن واجب است.
     

    س27. در جلسات و انجمن هایی که در بعضی از کشورهای غیر اسلامی تشکیل می شود، طبق عادت برای پذیرایی حاضران از مشروبات الکلی استفاده می شود، آیا شرکت در این جلسات و انجمن ها جایز است؟
    ج. حضور در مجلسی که در آن شراب خورده می شود جایز نیست و در صورت اضطرار واجب است به مقدار ضرورت اکتفا شود.
     
    فروش محصولات فرهنگی مبتذل
    س28. فروش کلیه عکس‌ها و کتاب‌ها و مجلاّتی که به ‌طور آشکار مشتمل بر امور قبیح و مبتذل نیستند، ولی به ‌طور ضمنی باعث ایجاد جوّ فرهنگی فاسد و غیر اسلامی به ‌خصوص در بین جوانان می‌شوند، چه حکمی دارد؟
    ج. خرید و فروش و ترویج اموری از این قبیل که منجر به انحراف جوانان و فساد آنان و باعث پیدایش جوّ فرهنگی فاسدی می‌شوند، جایز نیست و واجب است از آن‌ها اجتناب شود.
     
    وظیفه ی زنان برای مقابله با تهاجم فرهنگی
    س29. امروزه وظیفه زنان برای مقابله با تهاجم فرهنگی به جامعه اسلامی ما چیست؟
    ج. یکی از مهمترین وظایف آنان، حفظ حجاب اسلامی و ترویج آن؛ و پرهیز از لباس‌هایی است که پوشیدن آن‌ها تقلید از فرهنگ دشمن محسوب می ‌شود.
     
    اشتغال زن بدون اذن شوهر
    س30. آیا زن می‌تواند بدون اجازه شوهر کار کند؟
    ج. در هر حال، خروج زن از خانه بدون عذر شرعی باید با اجازه شوهر باشد؛ مگر آن که در ضمن عقد، خروج از منزل شرط شده باشد.
     
    مخارج زن با درآمد خود
    س31. زنی که شاغل است، و درآمدی که به دست می‌آورد می‌تواند هر کاری با آن انجام دهد، مثلاً نذر کند، یا این که باید از شوهرش اجازه بگیرد؟
    ج. درآمد زن مال خود اوست، و می‌تواند در هر مورد حلالی که بخواهد مصرف کند، اما نذر زن در صورت حضور شوهر باید بنا بر احتیاط واجب با اجازه شوهر باشد.
     
    نگاه به زنان معلول ذهنی
    س32. حکم نگاه به زنان عقب افتاده ذهنی که پوشش کافی و کامل ندارند را بیان فرمایید؟
    ج. در نگاه به نامحرم فرقی بین زنان مذکور و زنان دیگر نیست.
     

    (1) نگاه کردن به زیور آلات زن نامحرمی که زیور آلات خود را از روی لباس پوشیده، مثل گردنبد و النگو یا زیور آلات خود را بیرون گذاشته مثل گوشواره، بدون این که گوش یا گردنش دیده شود، بنابر احتیاط واجب جایز نیست. و بر زنان هم واجب است زینت و زیور آلات خود را از دید مرد نامحرم بپوشانند.
    (2) به شخص بی بند و بار و لاابالی، مُتهتّک گفته می‌شود. نگاه کردن مرد نامحرم به عکس بی‌حجاب زن آشنایی که متهتّک و لاابالی است، بدون قصد شهوت اشکال ندارد.
  • فیلم و تصویر زن نامحرم
  • فیلم و عکس در عروسی
  • آرایش
  • لباس و پوشش
  • کفش
  • پزشکی و درمانی
  • زینت و زیور آلات
  • صدای زن
  • احکام نگاه کردن
  • حجاب و عفاف مردان
کاربر گرامی؛ لطفا قبل از تکمیل فرم، موارد زیر را مطالعه کنید:
  • جهت مکاتبه با دفتر، از قسمت ارسال نامه استفاده نمایید.
  • به منظور استفتاء یا ارسال سوال شرعی، از قسمت ارسال سوال شرعی استفاده نمایید.
  • جهت ارایه انتقاد و پیشنهاد به سایت دفتر، از قسمت ارتباط با پایگاه استفاده نمایید.
  • از فرم زیر فقط برای ارایه نظرات در مورد محتوای همین صفحه استفاده نمایید.
  • مسوولیت ارسال اشتباه بر عهده ارسال کننده آن است.
700 /