اعمال شب اول دفن
سؤال1: چه اعمالی برای شب اول قبر سفارش شده است؟
جواب: در شب اول دفن، دادن صدقه و خواندن نماز هدیه (وحشت) برای میت سفارش شده است، از پیامبرِ رحمت (صلی الله علیه و آله) نقل شده که فرمودند: ساعتی شدیدتر از شب اوّل بر میت نمی گذرد، پس با صدقه دادن، به مردگان خویش رحم کنید و اگر (صدقه) نیافتید، (حداقل) یک نفر از شما دو رکعت نماز (شب اول دفن) بجا آورد.
صحت قرائت در اقتدا به امام جماعت
سؤال2: به امام جماعتی که عدالت او محرز است ولی صحت قرائتش برای من معلوم نیست؛ آیا میتوانم بنا را بر صحت بگذارم و اقتدا کنم؟
جواب: بله، میتوانید اقتدا کنید.
عمل به وصیت های سلبی
سؤال3: آیا عمل به وصایای سلبی متوفی (که در واقع وصیت به انجام ندادن یک کارست) واجب است؟ مثلا وصیت کند برای من سنگ قبر نگذارید و ....؟
جواب: عمل به وصایای میت واجب است و تفاوتی میان وصیت ایجابی و سلبی نیست.
فراموش کردن ذکر مدت عقد
سؤال4: اگر زن و مرد، مدت را هنگام عقد موقت مشخص کنند ولی موقع اجرای صیغه نکاح یادشان میرود که عبارت "فی المده المعلومه" را بگویند؛ آیا عقد تبدیل به دائم میشود؟
جواب: در تبدیل آن به عقد دائم، جانب احتیاط* رعایت شود.
*لازمه احتیاط این است که اگر میخواهند جدا شوند، صیغه طلاق جاری شود و اگر نمیخواهند جدا شوند نیز عقد دائم خوانده شود.
خواندن نماز قبل از وقت
سؤال5: بعد از مدت مدیدی مثلا شش ماه برای شخصی محرز می شود که نماز صبح هایی را که در این مدت میخوانده، چند دقیقهای قبل از وقت بوده است؛ آیا باید شش ماه نماز صبح را قضا کند؟
جواب: غیر از نماز اول، بقیه نمازها (هرچند به نیت ادا اقامه شده باشند) به عنوان قضای نماز صبح روز قبل محسوب می شوند؛ بنابراین اگر فقط قضای آخرین نماز صبح را بجا آورد کفایت میکند.
ضمان غصب در حقوق
سؤال6: آیا غصب حقوق نیز موجب ضمان است؟
جواب: غصب در حقوق هم میتواند باشد اما غاصب، ضمان ید ندارد بلی اگر حق دارای مالیت باشد (مانند حق تحجیر)، اتلاف آن ضمان آور است.
خمس جهیزیه استفاده نشده
سؤال7: شخصی برای دخترش که در شرف ازدواج است جهیزیه را آماده کرده ولی به دلایلی مانند فوت دختر یا طلاق و... مورد استفاده قرار نگرفته و الآن نزد پدر است؛ آیا پدر باید خمس آن را بدهد یا آنکه مؤونه محسوب شده و خمس ندارد؟
جواب: بنابر احتیاط مشمول خمس می گردد.
شکستن نذر روزه
سؤال8: کسی نذر کرده روز معینی را روزه بگیرد اما به هر دلیل اعم از عمد، نسیان و ... به این نذر عمل نمیکند؛ آیا باید روزه را قضا کند؟
جواب: بله باید قضا کند و اگر عمدا نذر را شکسته است، کفاره هم دارد.
شک در وضو
9: 1) اگر شک در اثنای وضو باشد چنانچه:
الف: شک در جزء باشد: لازم است برگردد و انجام دهد.
ب: شک در شرایط باشد: نباید اعتنا کند.
۲) اگر شک بعد از اتمام وضو باشد چنانچه:
الف: شک در غیر جزء اخیر باشد: بنا بر صحت بگذارد.
ب: شک در جزء اخیر باشد: در صورتی که فراغ عرفی حاصل است (مثلا از محل وضو گرفتن خارج شده) بنا را بر صحت بگذارد و در غیر این صورت، جزء اخیر را انجام دهد مگر این که موالات بهم خورده باشد که در این حالت باید دوباره وضو بگیرد.
مصرف کفاره
سؤال10: مبلغی کفاره به مرکز نیکوکاری داده شده:
۱- آیا حتما باید نان تهیه شود و به مستمند داده شود؟
۲- آیا می شود وجه نان را به صورت کارت هدیه به نیازمند بدهیم و تأکید نماییم که نذر نان هست و باید حتما نان تهیه کنید؟
۳- آیا باید نان با قیمت دولتی تهیه شود و یا نان تهیه شده با آرد آزاد هم اشکال ندارد؟
۴- آیا می شود با این پول ماکارونی تهیه کنیم و به نیازمندان بدهیم؟
جواب:
۱و۴) اگر مبلغی که به عنوان کفاره از افراد گرفته اید، بابت نان بوده و قیمت نان با سایر موادی که پرداخت آن برای کفاره صحیح است یکسان نباشد، فقط می توانید نان را به فقیر بدهید.
۲) بیان اینکه نذر نان است صحیح نیست، بلکه باید به فقیر توضیح داده و مطمئن باشید که با این مبلغ برای صاحب پول نان می خرد و بعد به عنوان کفاره برای خودش بر می دارد.
۳) در صورتی که مبالغ جمع آوری شده به قیمت نان دولتی باشد، نمی توانید نان آزاد تهیه کنید.