پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری
دریافت:

اجوبة‌الاستفتائات

    • احكام تقليد
    • احکام طهارت
    • احكام نماز
    • احكام روزه
    • احكام خمس
      • هبه، هديه، جايزه بانكى، مهر و ارث‏
        چاپ  ;  PDF
         
        هبه، هدیه، جایزه بانکی، مهر و ارث
         
        س 851: آیا هبه و هدیه عید (عیدی) خمس دارد؟
        ج. دادن خمس هبه و هدیه واجب نیست، هرچند احوط این است که اگر از مخارج سال زیاد بیاید، خمس آن پرداخت شود.
        س 852: آیا به جایزه هایی که توسط بانکها و صندوق های قرض‌الحسنه به افراد پرداخت می شود، خمس تعلّق می گیرد یا خیر؟
        ج. خمس در جایزه ها و هدیه ها واجب نیست.
        س 853: آیا مبالغی که بنیاد شهید به خانواده های شهدا می پردازد، به مازاد از مخارج سال آن، خمس تعلّق می گیرد؟
        ج. چیزی که بنیاد شهید به خانواده های عزیز شهدا هدیه می کند، خمس ندارد.
        س 854: آیا نفقه ای که شخصی از طرف پدر یا برادر یا یکی از اقوام دریافت می کند، هدیه محسوب می شود یا خیر؟ در صورتی که نفقه دهنده خمس اموال خود را نپردازد، آیا بر نفقه گیرنده پرداخت خمس آنچه که از او می گیرد، واجب است؟
        ج. تحقق عنوان هبه و هدیه تابع قصدِ دهنده است و در فرض سؤال بر نفقه‌گیرنده، پرداخت خمس آن واجب نیست.
        س 855: به دخترم یک واحد مسکونی به عنوان جهیزیه عروسیش داده ام، آیا این واحد مسکونی خمس دارد؟
        ج. اگر هبه واحد مسکونی که به دخترتان بخشیده اید، عرفاً مطابق شأن شما محسوب شود، و در بین سال خمسی بخشیده باشید، دادن خمس آن واجب نیست.
        س 856: آیا جایز است که انسان مالی را قبل از گذشت یک سال بر آن، به همسرش هدیه دهد، با آنکه می داند وی آن مال را برای خرید خانه در آینده و یا مخارج ضروری، ذخیره خواهد کرد؟
        ج. این کار جایز است و مالی که انسان به همسرش بخشیده، اگر به مقداری باشد که عرفاً مناسب شأن شما و افراد مانند شماست و بخشش، صوری و به قصد فرار از خمس هم نباشد، خمس ندارد.
        س 857: زن و شوهری برای اینکه خمس به اموال آنها تعلّق نگیرد، قبل از رسیدن سال خمسی شان، اقدام به هدیه کردن سود سالانه خود به یکدیگر می کنند، امیدواریم حکم خمس آنها را بیان فرمایید.
        ج. با این گونه بخشش که صوری و برای فرار از خمس است، خمسِ واجب از آنان ساقط نمی شود.
        س 858: شخصی برای رفتن به حج استحبابی مبلغی را به حساب سازمان حج واریز کرده، ولی قبل از تشرف به زیارت خانه خدا، فوت نموده است، این مبلغ چه حکمی دارد؟ آیا مصرف کردن آن در نیابت از حج میت واجب است؟ آیا خمس به آن تعلّق می گیرد؟
        ج. فیش حج که در قبال مبلغی که به حساب سازمان حج واریز کرده، دریافت نموده، به قیمت فعلی اش از ترکه میت محسوب می شود، و میت اگر حج برذمّه ندارد و وصیت به حج هم نکرده، صرف آن در حج نیابی برای میت واجب نیست، و خمس آن اگر پرداخت نشده باشد، در فرض سؤال واجب است پرداخت شود.
        س 859: باغ پدری از طریق بخشش یا ارث به پسرش منتقل شده است، آن باغ هنگام هدیه یا انتقال به او بابت ارث، قیمت زیادی نداشت، ولی در حال حاضر قیمت آن هنگام فروش با قیمت قبلی آن تفاوت زیادی کرده است، آیا به آن مقدار زیادی که بر اثر افزایش قیمت حاصل شده، خمس تعلّق می گیرد؟
        ج. ارث و هبه و پول فروش آنها خمس ندارد، هرچند قیمت آنها افزایش یافته باشد، مگر اینکه نگهداری آن به قصد تجارت و زیاد شدن قیمت باشد که در این صورت، پس از فروش بنابر احتیاط واجب باید خمس ارزش افزوده آن پرداخت شود.
        س 860: اداره بیمه مبلغی را بابت هزینه درمان به من بدهکار است و مقرر شده که در همین روزها به من پرداخت شود، آیا به این مبلغ خمس تعلّق می گیرد؟
        ج. مبالغی که بابت درمان و مانند آن از درآمد پرداخت می‌شود و بعد مثلاً شرکت بیمه آن را برمی‌گرداند، درآمد جدید نیست، بلکه برگشت همان پول فرد است که اگر تا سر سال خمسی در مخارج زندگی صرف نشود، متعلق خمس می باشد ولی اگر بعد از گذشت سال خمسی برگردانده شود، باید بلافاصله خمس آن پرداخت شود. 
        س 861: آیا به پولی که از حقوق ماهیانه ام برای خرید لوازم ازدواج در آینده، پس‌انداز می کنم، خمس تعلّق می گیرد؟
        ج. اگر عین پولی را که بابت حقوق ماهیانه می گیرید، پس‌انداز می کنید، باید سر سال خمس آن پرداخت شود، مگر آنکه بخواهید تا چند روز آینده صرف خرید لوازم ضروری ازدواج نمایید.
        س 862: در کتاب «تحریرالوسیله» آمده است که مهریه زن خمس ندارد و فرقی بین مهریه مدت‌دار و بدون مدت گذاشته نشده است، امیدواریم آن را توضیح فرمایید.
        ج. در عدم وجوب خمس مهریه فرقی بین مهریه مدت دار و بدون مدت و بین پول نقد و کالا وجود ندارد.
        س 863: دولت در ایام عید به کارمندان خود اجناسی را به عنوان عیدی داده که مقداری از آن تا سر سال باقی مانده است. با توجه به اینکه عیدی کارمندان خمس ندارد، ولی چون ما در برابر این اجناس مقداری پول پرداخت کرده ایم، لذا آنچه به ما داده می شود هدیه به معنای دقیق آن نیست، بلکه با قیمت کمتری در برابر عوض داده شده است، آیا خمس آن مقدار از کالا که در برابر آن پول پرداخت شده، باید داده شود؟ یا اینکه باید قیمت واقعی آن در بازار آزاد محاسبه و خمس آن پرداخت شود؟ و یا چون عیدی است، هیچ‌گونه خمسی ندارد؟
        ج. در فرض مذکور نظر به اینکه قسمتی از اجناس در واقع از سوی دولت مجانی به کارمند داده می شود و در برابر قسمتی پول دریافت می کنند، فلذا کالای باقیمانده اگر به مقداری باشد که یارانه دولت است، خمس ندارد ولی اگر مازاد بر هبة دولت است، آن مقدار اضافه به قیمت فعلی خمس دارد.
        س 864: شخصی فوت نموده و هنگام حیات، خمسی را که بر ذمّه اش بوده در دفتر خود یادداشت کرده و تصمیم به پرداخت آن داشته است، در حال حاضر بعد از فوت وی همه افراد خانواده او به استثنای یکی از دخترانش از پرداخت خمس خودداری کرده و در ترکه متوفّی برای مخارج خود و میت و غیر آن، تصرّف می کنند، خواهشمندیم نظر خود را در رابطه با مسائل زیر بیان فرمایید:
        1 ـ تصرّف در اموال منقول و غیرمنقول متوفّی توسط داماد یا یکی از ورّاث او، چه حکمی دارد؟
        2 ـ غذا خوردن داماد یا یکی از ورثه در خانه او چه حکمی دارد؟
        3 ـ تصرّفات قبلی این افراد در اموال میت و غذا خوردن آنها در خانه متوفّی چه حکمی دارد؟
        ج. اگر میّت وصیت کند که مقداری از دارایی او به عنوان خمس پرداخت شود یا ورثه یقین پیدا کنند که وی مقداری خمس بدهکار است، تا زمانی که به وصیت میت عمل نشده و یا خمسی را که بر عهده دارد از ما ترک او ادا نکنند، نمی توانند در ترکه او تصرّف نمایند، مگر آنکه تصمیم جدّی بر ادای خمس و انجام وصیت بدون سهل انگاری داشته باشند.و تصرّفات آنان قبل از عمل به وصیت وی یا پرداخت دین او، نسبت به مقدار وصیت یادین در حکم غصب است و نسبت به تصرّفات قبلی نیز ضامن هستند.
      • قرض، حقوق ماهيانه، بيمه، و بازنشستگى‏
      • فروش خانه، وسائل نقليه و زمين‏
      • گنج، معدن و مال حلال مخلوط به حرام‏
      • مؤونه‏
      • دست گردان، مصالحه و مخلوط شدن خمس با غير آن‏
      • سرمايه‏
      • نحوه محاسبه خمس‏
      • تعيين سال مالى‏
      • ولىّ امر خمس‏
      • سهم سادات و انتساب به آنان‏
      • موارد مصرف خمس، كسب اجازه، هديه و شهريه حوزوى
      • مسائل متفرقه خمس‏
      • انفال‏
    • جهاد
    • امر به معروف و نهي از منكر
    • كسبهاى حرام
    • شطرنج و آلات قمار
    • موسيقى و غنا
    • رقص
    • دست زدن‏
    • فيلم و عکس نامحرم
    • آنتن‌هاى ماهواره ‏اى
    • تئاتر و سينما
    • نقاشى و مجسمه سازى
    • سحر و شعبده و احضار ارواح و جنّ
    • هيپنوتيزم
    • بخت آزمايى‏
    • رشوه
    • مسائل پزشكي
    • تعليم و تعلّم و آداب آن
    • حقوق چاپ، تأليف و كارهای هنری
    • تجارت با غير مسلمان
    • كار كردن در دولت ظالم
    • لباس شهرت و احكام پوشش
    • تقليد از فرهنگ غربى
    • تجسّس ، خبرچيني و افشاء اسرار
    • مصرف دخانيات و مواد مخدّر
    • تراشيدن ريش
    • حضور در مجلس معصيت
    • دعا نويسي و استخاره
    • احياء مناسبتهاى ديني
    • احتكار و اسراف
    • احكام خريد و فروش
    • احكام ربا
    • حق شفعه
    • اجاره
    • ضمان
    • رهن
    • شركت
    • هبه
    • دين و قرض
    • صلح
    • وكالت و حواله
    • صدقه
    • عاريه و وديعه
    • وصيت
    • غصب
    • حجر و نشانه‌هاى بلوغ
    • مضاربه
    • احكام بانكها
    • بيمه
    • قوانين و مقررات دولتي
    • وقف
    • احكام قبرستان
کاربر گرامی؛ لطفا قبل از تکمیل فرم، موارد زیر را مطالعه کنید:
  • جهت مکاتبه با دفتر، از قسمت ارسال نامه استفاده نمایید.
  • به منظور استفتاء یا ارسال سوال شرعی، از قسمت ارسال سوال شرعی استفاده نمایید.
  • جهت ارایه انتقاد و پیشنهاد به سایت دفتر، از قسمت ارتباط با پایگاه استفاده نمایید.
  • از فرم زیر فقط برای ارایه نظرات در مورد محتوای همین صفحه استفاده نمایید.
  • مسوولیت ارسال اشتباه بر عهده ارسال کننده آن است.
700 /