Suların Hükmü

Soru 70: Tazyiksiz olarak yukarıdan aşağıya doğru akan az suyun alt tarafı necise ulaşırsa, üst tarafı aynı şekilde pak olarak kalır mı?

Cevap: Suyun aktığı yön, "Su yukarıdan aşağıya doğru akıyor." denecek şekilde olursa, suyun üst tarafı paktır.

Soru 71: Necis olan elbiseleri, akarsu veya kür suyla yıkarken [pak olması için] onu sıkmak da gerekir mi? Yoksa necaseti giderildikten sonra suyun her yerine ulaşması yeterli midir?

Cevap: Farz ihtiyat gereği sıkılmaları veya silkelenmeleri gerekir.

Soru 72: Necis olan bir elbisenin akarsu ve kür su ile temizlenirken suyun dışında mı sıkılması gerekiyor yoksa suyun içinde sıkılmasıyla pak olur mu?

Cevap: Suyun içinde silkelenmesi veya sıkılması yeterlidir.

Soru 73: (Şehirlerde) çok suya bağlı olan musluk suyuyla yıkadığımız kilim veya halı, necis olan yere musluk suyunun ulaşmasıyla pak olur mu? Yoksa yıkanan suyun ayrılması mı gerekir?

Cevap: Musluk suyuyla temizlik yaparken, suyun necis şeyden ayrılması şart değildir. Necasetin kendisi giderildikten ve su akarken el ile halının üzerinden suyun akıtılmasıyla yıkama işlemi gerçekleştikten sonra necis olan yere sadece suyun ulaşmasıyla taharet oluşur.

Soru 74: İçindeki doğal tuz sebebiyle yoğunlaşan sularla, örneğin, Urumiye Gölü, denizler veya onlardan daha yoğun olan sularla abdest alma ve gusletmenin hükmü nedir?

Cevap: Suyun içindeki tuz dolayısıyla yoğunlaşması, ona mutlak su denilmesine mani olmaz ve mutlak suyla ilgili şer'î hükümlerin bir su hakkında geçerli olması için, halkın ona mutlak su demesi yeterlidir.

Soru 75: [Bir su hakkında] çok su hükümlerinin geçerli olması için onun çok su olduğu bilgisine [hâlihazırda] sahip olmak farz mıdır? Yoksa daha önceden çok su olduğunun bilinmesi yeterli midir? (Mesela; trenler ve benzerlerinde olan sular gibi.)

Cevap: Suyun önceden çok su olduğu bilinirse, yine de çok olduğuna karar verilmesi caizdir (kür su hükmündedir).

Soru 76: İmam Humeyni'nin İlmihali'nin 147. meselesinde şöyle bir fetva yer almıştır: " Mümeyyiz çocuğun taharet ve necaset hakkındaki sözüne, baliğ oluncaya kadar itibar edilmez." Bu fetvaya pratikte amel etmenin, anne ve babaların buluğ yaşına erinceye kadar tuvalet sonrası çocuklarının taharet işlerini üstlenmesi gibi pek çok zorlukları vardır. Lütfen bu durum karşısında şer'î görevimizin ne olduğunu açıklar mısınız?

Cevap: Bulûğ çağına yakın bir yaşta olan çocuğun kendisiyle veya kendi sahip olduğu eşyalar ile ilgili temizlik ve necasetler hakkında verdiği bilgilere itibar edilir. Bunların [kendisi ve sahip olduğu eşyalar] dışında eğer [sözleri] insanda itminan ve yakine -kesin bilgiye- sebep olmuyorsa [çocuğun sözleri] geçersizdir.

Soru 77: Bazen klor gibi bazı maddelerin eklenmesinden dolayı su, süt rengini alıyor; bu suya muzaf su denilir mi? Böyle bir suyu abdest ve diğer temizlik gerektiren işlerde kullanmanın hükmü nedir?

Cevap: Bu su, muzaf su hükmünde değildir.

Soru 78: Temizlikde akarsu ile çok su arasında fark var mıdır?

Cevap: İkisi arasında hiçbir fark yoktur.

Soru 79: Tuzlu suyun kaynatılarak buharından elde dilen su ile abdest alınabilir mi?

Cevap: [Buhardan elde edilen suya] mutlak su denilirse, mutlak su hükmündedir.

Soru 80: Ayağın veya ayakkabının altı necis olduğunda pak olması için on beş adım yürümek şarttır. Acaba bu iş necaset giderildikten sonra mı yapılmalıdır? Yoksa necaset giderilmeden de yeterli midir? Başka bir ifadeyle; on beş adım yürüdükten sonra necaset yok olursa ayak veya ayakkabı altı pak olur mu?

Cevap: Yolda yürümenin sonucunda ayağının veya ayakkabısının altı necis olan birisinin, on adım kadar kuru ve temiz bir zeminin üzerinde yürümesinin veya ayağını zemine sürmesinin sonucunda necaset giderilirse, ayak ve ayakkabısının altı temizlenir.

Soru 81: Asfalt döşenmiş olan caddelerde [on adım] yürümek, ayağın veya ayakkabının altını temizler mi?

Cevap: Asfalt döşenmiş olan caddeler ayağın veya ayakkabının altın[daki necaseti] pak etmez.

Soru 82: Güneş pak edici midir? Eğer pak ediciyse şartları nelerdir?

Cevap: Güneş, ağaç, bitkiler, yer ve üzerindeki bina ve bunların yapımında kullanılan kapı, pencere, tahta ve kolon gibi bütün taşınmazları temizler. Ancak daha önce onlardan necasetin giderilmesi, güneş vurduğunda onların ıslak olması, perde ve bulut gibi güneşin doğrudan yansımasına engel olacak şeylerin olmaması ve sadece güneşin vasıtasıyla kuruması şarttır.

Soru 83: Yıkanırken renk veren necis elbiseler nasıl pak olur?

Cevap: Elbisenin rengi suyun muzaf olmasına sebep olmaz ise üzerlerine su dökmekle pak olur.

Soru 84: Cenabet guslü alırken şahsın kullandığı kova ve benzeri kaplara su sıçratması, suyun necis olmasına ve bu su ile guslün tamamlanmasına engel olur mu?

Cevap: Eğer bedenin pak olan yerinden kovaya sıçrıyor veya damlıyorsa, su paktır ve onunla guslü tamamlamanın bir sakıncası yoktur.

Soru 85: Necis su ile karışık çamurdan yapılan tandırın paklanması (temizlenmesi) mümkün müdür?

Cevap: Tandırın, hamur yapışan dış yüzeyi yıkanarak paklanabilir (temizlenebilir). Ekmek pişirmek için de tandırın dış yüzeyinin temiz olması yeterlidir.

Soru 86: Yeni bir özellik alacak şekilde üzerinde kimyasal işlemler yapılan necis yağların necaseti baki kalır mı, yoksa istihale hükmüne mi girer?

Cevap: Necis maddelerin paklanarak helal olmaları için onlara yeni bir özellik kazandıracak şekilde üzerlerinde sadece kimyasal işlemler yapılması yeterli değildir.

Soru 87: Köyümüzdeki hamam, düz bir tavana sahip olduğu için buhardan oluşan su damlacıkları yıkanan kimselerin üzerine damlıyor. Acaba bu su damlacıkları pak mıdır ve alınan gusül bu damlacıklar düştükten sonra sahih midir?

Cevap: Hamamın buharı ve onun pak olan tavanından damlayan su damlacıkları temizdir. Bu su damlacıklarının bedene değmesi onu necis etmez ve guslün sıhhatine de bir zarar vermez.

Soru 88: Bilimsel araştırmalara göre, kanalizasyon suları kirletici madensel kalıntılar ve mikropların bulaşması onun ağırlığını yüzde on artırıyor. Arıtma tesisleri, bu maddeleri sudan arındırarak fiziksel (renk, tat ve koku), kimyasal (kirletici madensel kalıntılardan temizlenmesi) ve hijyen (zararlı mikroplar ve bakterilerden arındırılması) yönünden onu birçok nehir, göl ve sulama suyundan daha temiz ve sağlıklı bir su haline getiriyor. Tasfiye edilmeden önce necis olan bu sular, acaba yapılan bu işlemle pak olur mu ve ona istihale hükmü uygulanır mı? Yoksa bu arıtmadan sonra elde edilen su da necis midir?

Cevap: Açıkladığınız durumda sadece kirletici maden kalıntılarını, mikropları, bakterileri ve benzeri şeyleri sudan arıtmakla da istihale gerçekleşmez. Ancak necis su buharlaştırılıp tekrar su haline getirilirse pak olur.

Helaya Gitmenin Hükümleri

Soru 89: Göçebeler, özellikle göç zamanlarında temizlik için yeterli su bulamıyorlar. Acaba idrar mahallini tahta ve taş parçalarıyla temizlemeleri yeterli midir ve bu halde namaz kılınabilir mi?

Cevap: İdrar mahalli sudan başka bir şeyle temizlenmez. Ama suyla bedenini temizleme imkânına sahip olmayan bir şahsın namazı sahihtir.

Soru 90: Az su ile idrar ve büyük tuvalet mahallini temizlemenin hükmü nedir?

Cevap: İdrar mahallini temizlemek için, ihtiyat gereği idrar giderildikten sonra iki defa az suyla yıkamak gerekiyor. Gâita mahallini ise, necasetten hiçbir eser kalmayana kadar yıkamak lazım.

Soru 91: Namaz kılanın adet üzere idrar ettikten sonra istibra etmesi gerekiyor; ama o bölgede yara olması nedeniyle istibra ettiğimde kan geliyor ve bu kan, yıkamak için kullandığım suya karışarak, beden ve elbisemin necis olmasına sebep oluyor. Eğer istibra etmezsem, muhtemelen yara iyileşecektir. Dolayısıyla, yaranın devam etmesi istibrayı sürdürdüğümden kaynaklandığı kesindir. Bu durumu sürdürürsem yaram üç aya kadar iyileşmez; bu durumda, istibra edip etmemem gerektiğini açıklar mısınız?

Cevap: İstibra etmek farz değildir. Hatta dikkate değer bir zarara sebep olursa caiz de olmayacaktır. Elbette, eğer idrar ettikten sonra istibra yapılmaz ve ondan sonra şüpheli bir rutubet gelirse idrar olduğuna hükmedilir.

Soru 92: İdrar ve istibradan sonra bazen gayri ihtiyarı olarak insandan gelen idrara benzer akıntı necis midir? Eğer insan bir süre sonra tesadüfen bunun farkına varırsa, [bu halde kıldığı] geçmiş namazlarının hükmü nedir? Ayrıca; bundan sonra gayri ihtiyari olarak gelen bu rutubet hakkında araştırma yapması gerekiyor mu?

Cevap: İstibradan sonra gelen ve idrar olup olmadığında şüphe edilen rutubet idrar hükmünü taşımaz ve pak hükmündedir. Bu konu hakkında araştırma yapmak da farz değildir.

Soru 93: İnsandan çıkan rutubetler hakkında bir açıklama yapar mısınız?

Cevap: Bazı zamanlar insandan meniden sonra gelen suya "vezy", idrardan sonra gelen suya "vedy" ve karı koca oynaşmasından sonra gelen suya da "mezy" denilir. Meni dışında bunların hepsi pak olup abdesti de bozmazlar.

Soru 94: Kıblenin tam ters istikametine yerleştirildiğine inandığımız tuvalet taşının bir süre sonra kıblenin 20 ila 22 derece aksi yönüne yerleştirilmiş olduğunun farkına vardık. Bu durumda; tuvalet taşının yönünü değiştirmemiz farz mıdır?

Cevap: [Tuvalet taşının yönünün] "Kıbleye doğru değildir." denecek kadar aksi istikamette olması yeterlidir ve sakıncası yoktur.

Soru 95: İdrar mecrasında bulunan bir hastalık nedeniyle idrar edip istibra yaptıktan sonra idrarımı tutamıyorum ve rutubet geliyor. Tedavi için doktora gittim ve bütün tavsiyelerini yerine getirdim; ama bir fayda vermedi. Bu durumda şer’i görevim nedir?

Cevap: İstibra yaptıktan sonra idrarın gelmesine dair edilen şüpheye itina edilmez. Eğer idrarın damlalar halinde geldiğini kesin olarak biliyorsanız, İmam Humeyni'nin ilmihalinde bulunan meslus ile ilgili hükme göre amel etmeniz gerekir. Buna ilave olarak yapmanız gereken bir vazifeniz yoktur.

Soru 96: Gâita mahallini temizlemeden önce istibra nasıl yapılır?

Cevap: İstibranın keyfiyeti hususunda gâita mahallini temizlemenin öncesi ve sonrası arasında bir fark yoktur.

Soru 97: Bazı kurum ve şirketlerde çalışmak, insanın avret yerinin açılmasını da içeren bir takım tıbbi muayenelerden geçmesine bağlıdır. İhtiyaç duyulduğu takdirde bu incelemeler caiz midir?

Cevap: Bir işe istihdam edilebilmek için zorunlu olsa bile, avret yerinin açılması ve ona bakılması caiz değildir. Fakat doktor iş başvurusunda bulunan şahsın, istihdam edilmesi yasak olan bir tür hastalığa sahip olduğu ihtimalini verir ve bu hastalığın onda olmadığını ispat etmenin de avret mahalline bakmaktan başka bir yolu yoksa o zaman [avret mahalline] bakmak caizdir.

Soru 98: İdrar mahalli kaç kere yıkanırsa pak olur?

Cevap: İdrar mahalli farz ihtiyat gereği az suyla iki kere yıkanırsa pak olur.

Soru 99: Dışkı [gaita] mahalli nasıl temizlenir?

Cevap: Dışkı mahalli iki şekilde temizlenir:
1) Suyla necaset giderilinceye kadar yıkanır ve daha sonra tekrar yıkanmasına gerek yoktur.
2) Üç parça taş, kumaş veya benzeri bir cisimle necaset temizlenir ve eğer üç parçayla temizlenmezse başka parçalarla temizlik tamamlanır. Ayrıca bir taşın veya kumaşın üç ayrı köşesinden de faydalanılabilir.

Abdest Hükümleri

Soru 100: Akşam namazı için temizlenmek niyetiyle aldığım abdestle Kur'ân-ı Kerim'e dokunabilir miyim ve onunla yatsı namazını kılabilir miyim?

Cevap: Sahih bir abdest aldıktan sonra, abdest bozulmadıkça onunla taharetle yapılması gereken her amel yapılabilir.

Soru 101: Başına peruk takan ve çıkardığında zahmete düşen bir kimse, takma saçın üzerine mesh edebilir mi?

Cevap: Protez-takma saç eğer şapka gibi başa takılanlardan ise mesh edilirken onu kaldırmak vaciptir. Ancak protez saç çıkarılması mümkün olmayacak şekilde kafaya ekilmiş ise veya onu çıkarmak tahammülü çok zor sıkıntı ve zarara yol açarsa, takma saçlardan dolayı başın derisine rutubeti ulaştırmak da mümkün olmazsa bu Protez-takma saçların üzerine mesh etmek yeterlidir. Tabi ihtiyat gereği teyemmüm de alması gerekir.

Soru 102: Abdest alırken yüze yalnızca iki avuç su dökülmesi gerektiği ve üçüncü kez su dökmenin abdesti batıl ettiği söyleniyor. Bu söz doğru mudur?

Cevap: Abdest alırken uzuvları bir defa yıkamak farz, iki defa caiz ve ondan fazlası meşru değildir; ancak yıkama sayısını belirlemede ki ölçü insanın kendi niyetidir. Dolayısıyla ilk yıkama kastıyla birkaç kez su dökmenin sakıncası yoktur.

103: İrtimasî abdest alırken yüzü ve elleri iki defadan fazla suya daldırmak caiz midir? Yoksa sadece iki defamı caizdir?

Cevap: İrtimasî abdest alırken yüzü ve elleri sadece iki defa suya daldırabiliriz. Birincisi farz, ikincisi caiz ve ondan fazlası ise caiz değildir. İrtimasî abdestte meshin abdest suyuyla yapılabilmesi için kolların sudan çıkarılırken abdest niyetiyle çıkarılıp yıkanması gerekir.

Soru 104: İnsanın saç ve cildinde doğal olarak oluşan yağ [suyun bedene ulaşmasını önleyen] bir engel sayılır mı?

Cevap: Suyun beden veya saça ulaşmasını önleyecek kadar olmadıkça engel sayılmaz.

Soru 105: Bir süreden beridir, ayaklarıma mesh ederken parmaklarımın ucundan değil, ayağımın üstü ve parmaklarımın bir kısmını mesh ediyorum. Böyle mesh etmem sahih midir? Eğer, böyle mesh etmem sakıncalıysa, kılmış olduğum namazları kaza etmem farz mıdır?

Cevap: Ayak parmaklarının ucundan mesh edilmezse abdest batıl olur ve [böyle bir abdestle kılınan] namazların kazası farzdır. Ancak insan abdest esnasında parmak ucundan itibaren mesh edip etmediğinde şüpheye düşerse; eğer meseleyi [ayak parmaklarının ucundan mesh edilmesi gerektiğini] biliyorduysa ve parmak ucundan mesh ettiğine ihtimal veriyorsa, abdestin ve kılmış olduğu namazların sahih olduğuna hükmedilir.

Soru 106: Ayak meshinin nihaî noktası olan "kaab" neresidir?

Cevap: Ayaklar eklem yerine kadar mesh edilmelidir.

Soru 107: Devletin, diğer İslâmî ülkelerde yaptırdığı camilerde, merkezlerde ve devlet dairelerinde abdest almanın hükmü nedir?

Cevap: Caizdir ve şer'î açıdan bir sakıncası yoktur.

Soru 108: Bir çeşmenin suyunu borularla birkaç km. uzaklıkta olan bir bölgeye götürmek için, su borularının diğerlerine ait tarlalardan geçirilmesi gerekiyor. Tarla sahipleri razı olmadıkları takdirde bu suyu abdest, gusül ve diğer temizlik işleri için kullanmak caiz midir?

Cevap: Eğer su, başkalarının arazisinin dışında kendiliğinden kaynar ve yere akmadan doğrudan boruya bağlanıp hedef bölgeye yönlendirilirse ve bu suyu kullanmak, örfen başkalarının mülkünde tasarruf sayılmazsa sakıncası yoktur.

Soru 109: Su idaresi [suyun basıncını yüksek binalarda artırmak için] su pompalarını kullanmayı yasaklamıştır. Ama bazı mahallelerde suyun tazyiki çok düşük olduğundan mahalle sakinleri üst katlara su ulaştırabilmek için su pompası kullanıyorlar. Yukarıda anlatılanlar göz önünde bulundurularak aşağıdaki sorulara cevap verir misiniz?
1) Daha fazla su kullanabilmek amacıyla su pompası taktırmanın şer’i açıdan hükmü nedir?
2) Eğer su pompalarından faydalanmak caiz değilse, su pompasından elde edilen suyla alınan abdest ve gusüllerin hükmü nedir?

Cevap: Böyle bir durumda su pompası kullanmak caiz değildir, su pompasının çalışmasıyla alınan abdest ve gusül de sakıncalıdır.

Soru 110: Bir istiftanın cevabında "Namazın ilk vaktinin girmesine yakın abdest alınırsa, onunla namaz kılınabilir." buyurmuşsunuz. Namazın ilk vaktinin girmesine yakın zamandan maksat nedir?

Cevap: Ölçü; örfen "Namaz vakti yakındır." denilebilmesidir ve o vakitte namaz için abdest almanın bir sakıncası yoktur.

Soru 111: Abdest alırken, parmakların yürüme esnasında yere gelen alt kısmını mesh etmek müstehap mıdır?

Cevap: Ayakların mesh edilmesi gereken yeri, parmaklardan birisinin ucundan başlayarak ayak eklemine kadardır. Parmakların alt kısmının mesh edilmesinin müstehap oluşu sabit değildir.

Soru 112: Abdest alan kimsenin, abdest kastıyla yüz ve ellerini yıkarken eliyle musluğu açıp kapatmasının hükmü nedir?

Cevap: Sakıncası yoktur ve abdeste bir halel getirmez; ancak sol kolunu yıkadıktan sonra, onunla mesh etmeden önce eğer elini ıslak musluğa vurur ve elindeki abdest suyuna dışarıdan su karışırsa, dışarıdan su karışan eliyle yapacağı mesh sakıncalıdır.

Soru 113: Mesh etmek için abdest suyunun dışındaki bir su kullanılabilir mi? Başı ille de sağ elle ve yukarıdan aşağıya doğru mu mesh etmek gerekiyor?

Cevap: Baş ve ayakların meshi abdest suyunun elde kalan ıslaklığıyla yapılmalıdır. Eğer elde ıslaklık kalmamışsa, sakal ve kaşlardan alınarak mesh yapılmalıdır. Ayrıca ihtiyata uygun olan başın sağ elle mesh edilmesidir; ancak yukarıdan aşağıya mesh etmek şart değildir.

Soru 114: Bazı kadınlar tırnaklardaki ojenin abdest için engel olmadığını ve ince çorap üzerinden mesh etmenin de caiz olduğunu iddia ediyorlar; bu konudaki görüşünüz nedir?

Cevap: Oje [plastik, silikon ve yağlı boyalar gibi] kütlesi yoğun [bir madde] olduğundan suyun tırnaklara geçmesine engel olarak abdesti batıl eder. Çorap ise her ne kadar ince olursa olsun, onun üzerinden mesh etmek sahih değildir.

Soru 115: Savaşta omuriliğinin kesilmesi nedeniyle idrarını kontrol edemeyen gazilerin, Cuma namazına katılarak hutbeleri dinlemeleri ve meslus olanların vazifesine amel ederek Cuma ve ikindi namazlarını kılmaları caiz midir?

Cevap: Onların Cuma namazına katılmalarında sakınca yoktur. Ancak onların, namazı abdest alır almaz ara vermeden kılmaları farz olduğundan dolayı Cuma hutbesinden önce aldıkları abdestle namaz kılabilmeleri için abdest aldıktan sonra onu bozan bir hadesin meydana gelmemesi gerekir.

Soru 116: Abdest almaya kudreti olmayan kimse, abdest aldırması için kendisine bir yardımcı (naib) tutar, ancak abdest niyetini kendi yapar ve kendisi mesh eder. Eğer kendisinin mesh etmeye kudreti olmazsa yardımcı onun elinden tutarak ona mesh ettirir. Eğer bundan da aciz ise yardımcı onun elinden rutubet-ıslaklık alarak mesh eder. Şimdi eğer bu adamın eli yoksa, o zaman hükmü nedir?

Cevap: Eğer şahsın eli yoksa mesh etmek için onun kolundan ve eğer kolu da olmazsa, onun sakal veya kirpiklerinden ıslaklık alınarak baş ve ayaklarına mesh edilmelidir.

Soru 117: Cuma namazının kılındığı yerin yakınında merkez camisine ait bir abdesthane bulunmaktadır. Oranın su parası cami gelirinin dışında bir bütçeyle ödenmektedir. Bu durumda, Cuma namazı kılanların o suyu kullanmaları caiz midir?

Cevap: Oranın suyu mutlak olarak namaz kılanlar için vakfedildiğinden dolayı onu kullanmanın sakıncası yoktur.

Soru 118: Öğle ve ikindi namazlarından önce alınan abdest ile bozulmadığını kesin olarak bildiğimiz takdirde akşam ve yatsı namazları da kılınabilir mi? Yoksa her namazın kendine ait bir niyet ve abdesti mi vardır?

Cevap: Her namaz için ayrı bir abdest almak gerekmez; alınan abdest bozulmadıkça onunla istendiği kadar namaz kılınabilir.

Soru 119: Farz bir namaz için vakit girmeden önce abdest almak caiz midir?

Cevap: Eğer namaz vaktinin girmesi yakınsa farz bir namaz için abdest almanın sakıncası yoktur.

Soru 120: Her iki ayağım da felç olduğundan dolayı özel bir ayakkabı ve koltuk değnekleri ile yürüyebiliyorum. Abdest alırken ayakkabılarımı çıkarmam kesinlikle mümkün olmadığından dolayı ayaklarımı mesh etmek hususundaki şer'î vazifemi açıklar mısınız?

Cevap: Eğer mesh etmek için ayakkabılarınızı çıkarmak sizin için çok zor ve çetin ise; ayakkabının üzerinden mesh etmeniz yeterli ve caizdir.

Soru 121: Gittiğimiz bir yerde su bulmak için etrafı kaç kilometre araştırmamıza rağmen sadece kirli su bulursak, bu durumda teyemmüm etmemiz mi yoksa o suyla abdest almamız mı farzdır?

Cevap: Eğer o su mutlak ve pak olur ve kullanılması zararlı olmaz ve zarar verme korkusu da olmazsa, abdest almak farzdır ve [su bulunan yerde] teyemmüm alınamaz.

Soru 122: Abdest almak kendiliğinden müstehap mıdır? Kurbet (Allah'a yakın olmak) kastı ile namaz vakti girmeden abdest alıp aynı abdestle namaz kılınabilir mi?

Cevap: Temiz [ve abdestli] olmak kastıyla abdest almak şer'î açıdan müstehap ve beğenilen bir şeydir. Müstehap olarak alınan abdestle de namaz kılmak caizdir.

Soru 123: Sürekli abdestinde şüpheye düşen biri, camiye girmek, namaz kılmak, Kur'ân okumak ve masumların mezarını ziyaret etmek için ne yapmalıdır?

Cevap: Abdest aldıktan sonra taharetin bekasında edilen şüpheye itibar edilmez. Abdestin bozulduğunu kesin olarak bilmedikçe onunla namaz kılmak, Kur'ân okumak ve Masum İmamlar’ın kabrini ziyaret etmek gibi amelleri yapabilir.

Soru 124: Abdestin sıhhatinde suyun elin her yerine akıtılması şart mıdır? Yoksa ıslak elle abdest uzuvlarını sıvazlamak yeterli midir?

Cevap: Yıkamada ölçü, elle sıvazlamakla bile olsa suyun, uzuvların her yerine ulaşmasıdır; ancak uzuvların sadece ıslak elle mesh edilmesi yeterli değildir.

Soru 125: Başı mesh ederken saçın ıslanması yeterli midir? Yoksa ıslaklık başın derisine de mi ulaşmalıdır?

Cevap: Başın ön kısmındaki derisine veya saçlara mesh edilebilir; ancak başın başka bölgelerine ait saç telleri ön kısımda toplanmışsa veya saçın ön kısmı yüze ya da omuzlara dökülecek kadar uzun olursa, onlara mesh edilmesi yeterli olmaz. [Böyle bir durumda] başın ön kısmındaki saçı ikiye ayırarak deri veya saç dipleri mesh edilmelidir.

Soru 126: Yapay [peruk vb.] saç kullanan birisi başını nasıl mesh etmelidir ve gusül alırken görevi nedir?

Cevap: Eğer yapay saç başın derisine ekilmiş ve kaldırılması mümkün değilse veya onu kaldırmak tahammül edilemeyecek kadar çok zor ve zararlıysa ve ıslaklığın yapay saçtan dolayı deriye ulaştırılması da mümkün olmazsa, yapay saç üzerine mesh etmek yeterlidir. Gusül alırken de hüküm aynıdır.

Soru 127: Abdest ve gusül azalarını yıkama arasında ara vermenin hükmü nedir?

Cevap: Gusülde fasıla vermenin (muvalâtı terk etmenin) bir sakıncası yoktur; ama abdest alırken, bir önceki aza kuruyacak kadar ara verirse, abdesti batıl olur.

Soru 128: Sürekli olarak az miktarda [da olsa] yellenen birinin abdest ve namazının hükmü nedir?

Cevap: Eğer namazın sonuna kadar abdestini tutamıyorsa ve namaz esnasında abdestini yenilemesi de çok meşakkatli olursa, bir abdestle bir namaz kılabilir. Yani namaz esnasında abdesti batıl olsa bile her namaz için bir abdestle yetinmesinin sakıncası yoktur.

Soru 129: Toplu konutlarda oturan bazı şahıslar, faydalandıkları kapıcı, sıcak su, soğuk su ve klima gibi hizmetlerde kendi paylarına düşen parayı ödemiyor ve bu gibi hizmetlerin karşılığını razı olmadıkları hâlde komşularının üzerine yıkıyorlar; acaba, şer'î açıdan bunların namaz, oruç vb. ibadetleri batıl mıdır?

Cevap: Toplu konutlarda oturan fertlerin her biri şer'î açıdan faydalandıkları ortak imkânların ücreti karşısında sorumludurlar. Kullandıkları suyun tutarını vermemek gibi bir kasıtları varsa onunla aldıkları abdest ve gusül batıldır.

Soru 130: Cenabet guslü aldıktan üç-dört saat sonra namaz kılmak isteyen bir şahıs, [cenabet guslü aldıktan sonra abdest almaya ihtiyaç olmadığından] bu süre içerisinde guslünün [abdestinin] batıl olup olmadığında şüphe etmektedir. Bu durumda, ihtiyat olarak abdest almasında bir sakınca var mıdır?

Cevap: Böyle bir durumda abdest alması farz değildir; ama ihtiyat olarak abdest almasında sakınca yoktur.

Soru 131: Bulûğ çağına ermemiş küçük çocuklar küçük hades yüzünden abdestsiz sayılırlar mı? Acaba onların Kur'ân'ın yazısına dokunmalarına müsaade etmek caiz midir?

Cevap: Evet, çocuklar da abdesti bozan şeylerin gerçekleşmesiyle muhdis [abdestsiz] olur; ancak Kur'ân-ı Kerim'in yazılarına el sürmek onlara haram değildir. Mükelleflerin de çocukların Kur’an’ın yazılarına el sürmelerini engellemeleri farz değildir.

Soru 132: Abdest uzuvlarından biri yıkadıktan sonra, eğer abdest bitmeden önce necis olursa hükmü nedir?

Cevap: O uzvun necis olması abdesti bozmaz; ama namaz kılmak için necasetten temizlenmek amacıyla o uzvu yıkamak farzdır.

Soru 133: Mesh ederken, ayakların üzerinde birkaç damla suyun olması abdesti bozar mı?

Cevap: Mesh ederken, başka suyun değil de eldeki suyun ayağa etki etmesi için, mesh edilen yerdeki su damlalarını kurulamak farzdır.

Soru 134: Sağ eli omuzdan kesilen birinden, sağ ayağın meshi kalkar mı?

Cevap: Sağ ayağın meshi onun üzerinden kalkmaz; belki sol eli ile onu mesh etmesi gerekir.

Soru 135: Abdest uzuvlarından birisinde yara veya kırık olan birisinin vazifesi nedir?

Cevap: Abdest uzuvlarında yara veya kırık varsa, o bölgenin üzeri açık ve suyun da zararı yoksa o bölge yıkanmalıdır, ama yıkamak zararlıysa sadece etrafı yıkanmalıdır. Eğer ıslak elin o bölgenin üzerine çekilmesi zararlı değilse, farz ihtiyat gereği üzerine ıslak elin çekilmesi gerekir.

Soru 136: Mesh edilecek yeri yara olan şahsın vazifesi nedir?

Cevap: Eğer ıslak elle yaralı bölgeye mesh edemiyorsa abdest yerine teyemmüm yapmalıdır. Ancak yaralı yerin üzerine bez parçası koyup elini onun üzerine çekebiliyorsa, ihtiyat gereği teyemmüme ilave olarak anlatıldığı şekilde mesh etmek suretiyle abdest de almalıdır.

Soru 137: Abdest aldıktan sonra aldığı abdesttin batıl olduğunu anlayan kimsenin hükmü nedir?

Cevap: Abdestin şart olduğu ibadetler[i yerine getirmek] için yeniden abdest alması farzdır. Eğer batıl abdestle namaz kılmış ise onları da kaza etmesi vaciptir.

Soru 138: Abdest uzuvlarında, bezle sarılmasına rağmen kanaması durmayan bir yara bulunan kimse nasıl abdest almalıdır?

Cevap: Yarayı naylon gibi kanı geçirmeyen bir şeyle sararak cebire abdesti alması farzdır.

Soru 139: Abdestten sonra yüz ve kolları kurulamak mekruh mudur? Ve aksi (kurulamamak) müstehap mıdır?

Cevap: Bu iş [abdest uzuvlarını kurulamak] için bir mendil veya özel bir bez ayırırsa sakıncası yoktur [yani mekruh değildir].

Soru 140: Kadınların saç ve kaşlarını boyamada kullandıkları [doğal olmayan] kimyasal boyalar, abdest ve gusül için sakıncalı mıdır?

Cevap: Eğer sadece boya olur ve suyun saça ulaşmasına engel olacak [yağ vb. gibi suyu geçirmeyecek] kadar yoğun olmazsa abdest ve guslü sahihtir.

Soru 141: Mürekkep, elin üzerinde bulunduğunda [suyun bedene ulaşmamasına neden olduğu için] abdestin batıl olmasına sebep olan engellerden midir?

Cevap: Mürekkep, içinde suyun deriye ulaşmasını engelleyecek bir maddeye sahipse, abdesti batıl eder; konunun teşhisi ise mükellefin görevidir.

Soru 142: Başa mesh ederken, elin ıslaklığının yüzdeki ıslaklığa ulaşması-değmesi abdesti batıl eder mi?

Cevap: Ayakların ellerde kalan abdest suyunun ıslaklığıyla mesh edilmesi gerektiğinden, ayaklar mesh edilirken ihtiyaç duyulan ıslaklığın yüzde kalan ıslaklıkla karışmasını önlemek amacıyla, baş mesh edilirken elin alına değdirilmemesi ve yüzde kalan ıslaklıkla temas etmemesi gerekir.

Soru 143: Abdest alması, halkın arasında yaygın olan zamandan fazla süren biri, abdest uzuvlarını yıkadığından kesin olarak emin olmak için ne yapmalıdır?

Cevap: Vesveseden sakınmalı ve şeytanın kendisinden ümidi kesmesi için vesveselerine itina etmeyip diğerleri gibi sadece şer'î açıdan farz olan miktarı yıkamakla yetinmelidir.

Soru 144: Vücudumun bazı yerlerinde dövmeler var; bunun abdest, gusül ve namazı batıl ettiği ve namazlarımın kabul olmayacağı söyleniyor, bu hususta yapmam gereken nedir?

Cevap: Vücudunuzdaki dövmeler, sadece boya olursa veya derinin altında olur ve derinin yüzeyinde suyun deriye ulaşmasına engel olacak bir şey bulunmaz ise abdest, gusül ve namazınız sahihtir.

Soru 145: İdrar ve istibra edip abdest aldıktan sonra insandan idrar mı yoksa meni mi olduğu belli olmayan bir rutubet gelirse hükmü nedir?

Cevap: Bu durumda taharetli olduğundan kesin olarak emin olmak için, hem abdest alması hem de gusletmesi farzdır.

Soru 146: Abdest almada, kadınlarla erkeklerin arasındaki farkı açıklar mısınız?

Cevap: Erkeklerin kollarını yıkarken, kolun dış kısmından (dirseğin üstünden), kadınların ise kolun iç kısmından başlayarak yıkamasının müstehap oluşu dışında, abdestin alınışında kadınla erkek arasında herhangi bir fark yoktur.

Allah'ın İsimlerine ve Kur'ân Ayetlerine Dokunmak

Soru 147: "O'nun yüce adıyla" cümlesinde olan "O" zamiri gibi Allah Tealâ'ya dönen zamirlere dokunmanın hükmü nedir?

Cevap: Zamir, lafz-ı celâle (Allah Tealâ'nın ismi) hükmünde değildir (zamire abdestsiz dokunmanın sakıncası yoktur).

Soru 148: Lafz-ı celale olan "Allah" kelimesini [Arapça] "...l" olarak yazmak [halk arasında] adet haline gelmiştir. Buna abdestsiz olarak dokunmanın hükmü nedir?

Cevap: [Arapça olarak yazılan] Hemze harfi ve noktalar lafz-ı celâle ["Allah" kelimesi] hükmünde değildir.

Soru 149: Çalıştığım kurumda yazılan bütün mektuplarda "Allah" kelimesi [Arapça] "...l" şeklinde yazılmaktadır; lafz-ı celâle yerine bir elif ve üç nokta yazılmasının şer'an hükmü nedir?

Cevap: Bunun şer'an bir mahzuru yoktur.

Soru 150: Abdesti olmayan kimselerin ellerinin değebileceği ihtimaline dayanarak lafz-ı celâleyi yazmaktan kaçınmak veya [Arapça] "...l" şeklinde yazmak caiz midir?

Cevap: Sakıncası yoktur.

Soru 151: Körler, okumak ve yazmak için parmaklarını sürerek okudukları Braille alfabesini kullanmaktadırlar. Kur'ân-ı Kerim’i öğrenirken bu alfabeyle yazılan Kur’an yazılarına ve mukaddes isimlere dokunmak için körlerin abdestli olmaları farz mıdır?

Cevap: Eğer o alfabede kullanılan şekiller harflerin sembolleriyse, Kur’an harflerinin hükmünde değildirler. Ancak meseleye vakıf olan insanlar nezdinde o şekiller harf olarak sayılırsa, onlara dokunurken ihtiyata uygun hareket edilmelidir (yani abdestsiz dokunulmamalıdır).

Soru 152: "Abdullah" ve "Habibullah" gibi [içinde "Allah" kelimesi olan] isimlere abdestsiz dokunmanın hükmü nedir?

Cevap: Bileşik ismin bir bölümü olsa bile lafz-ı celâle'ye ("Allah" kelimesine) abdestsiz dokunmak caiz değildir.

Soru 153: Hayızlı kadının, Hz. Resulullah'ın (s.a.a) isminin yazılı olduğu bir kolyeyi boynuna takması caiz midir?

Cevap: Boyuna takılmasının sakıncası yoktur; ama farz ihtiyat gereği Resulullah'ın (s.a.a) isminin [hayızlı iken) bedene temas etmemesi gerekir.

Soru 154: Kur'ân-ı Kerim'in yazılarına abdestsiz olarak dokunmanın haram oluşu, sadece Mushaf-ı Şerif'e mi mahsustur, yoksa başka bir kitapta, tabloda veya duvar vb. gibi şeylerde yazılmış Kur'ân ayetlerini de kapsar mı?

Cevap: Kur’an-ı Kerim’deki yazılı ayet ve kelimelere abdestsiz olarak dokunmanın haram oluşu Mushaf-ı Şerif'e mahsus değildir; başka bir kitapta, dergide, gazetede, tabloda veya duvar üzerine yazılmış olsa bile, Kur'ân'a ait tüm ayet ve kelimeleri kapsar.

Soru 155: Üzerine "Ayete'l-Kursi" gibi Kur'ân ayetleri yazılmış olan bir tabağı bereket ve hayra vesile olsun diye yemek tabağı olarak kullanmanın bir sakıncası var mıdır?

Cevap: Abdestli olunursa veya yemek kaşıkla yenirse sakıncası yoktur.

Soru 156: Klavye vb. yazı araçlarıyla Allah'ın isimlerini, Kur'ân ayetlerini ve masumların isimlerini yazarken abdestli olmak gerekir mi?

Cevap: Yazarken abdestli olmak şart değildir; ancak, [telefon, tablet, monitör vb. elektronik cihazların ekranlarında bile olsa bu tür] yazılan yazılara abdestsiz dokunmak caiz değildir.

Soru 157: İran İslâm Cumhuriyeti'nin armasına [üzerinde lafz-ı celâle olduğu için] abdestsiz olarak dokunmak haram mıdır?

Cevap: [İran İslâm Cumhuriyeti arması] eğer örfen lafz-ı celâle olarak okunur ve sayılırsa, taharetsiz dokunulması haramdır. Bunun dışında her ne kadar ihtiyat taharetsiz dokunmaktan kaçınmak olsa da bir sakıncası yoktur.

Soru 158: İran İslam Cumhuriyeti’nin armasının idarî kâğıtlar üzerinde basılıp yazışma vb. işlerde kullanılmasının hükmü nedir?

Cevap: Yazışmalarda lafzı celâlenin veya İran İslâm Cumhuriyeti'nin armasının yazılmasının bir sakıncası yoktur. Ancak İran İslâm Cumhuriyeti armasında bulunan lafzı celâlenin hükümlerine uymak [taharetsiz ona dokunmamak] ihtiyat gereğidir.

Soru 159: Üzerinde Kur'ân ayetleri yazılı olan posta pullarını kullanmanın hükmü nedir? Yine lafz-ı celâleyi, Yüce Allah’ın isimlerini, Kur'ân ayetlerini veya kurumların Kur'ân-ı Kerim ayetlerini içeren armalarını dergilerde ve günlük yayınlanan gazetelerde basmanın hükmü nedir?

Cevap: Kur'ân ayetlerini ve Yüce Allah’ın isimleri gibi benzeri şeyleri basıp yayınlamanın bir sakıncası yoktur. Ancak bu yazıların ulaştığı kimselerin, saygısızlık, necis etmek ve abdestsiz el sürmek gibi şeylerden sakınarak o yazıların şer'î hükümlerine riayet etmeleri farzdır.

Soru 160: Bazı gazetelere Yüce Allah’ın isimleri veya Kur’an’dan bazı ayetler yazılmaktadır. Bu gazetelere yemek sarmanın, üzerlerinde oturmanın, sofra olarak kullanmanın veya onları çöpe atmanın, başka şekillerde bu gazetelerden faydalanmanın çok zor olduğunu da dikkate alırsak hükmü nedir?

Cevap: Bu gazeteleri bahsedilen yerlerde ve durumlarda kullanmak örfte [halkın nezdinde] saygısızlık olarak görülürse caiz değildir. Ancak bu kullanma şekilleri saygısızlık sayılmazsa sakıncası yoktur.

Soru 161: Yüzük kaşlarına yazılan yazılara [mukaddes isimlere veya ayetlere] el sürmek caiz midir?

Cevap: Eğer dokunulması taharetin şart olduğu kelimelerden olursa, taharetsiz el sürmek caiz değildir.

Soru 162: Allah'ın isimlerinin yazılı olduğu şeyleri nehir ve kanallara atmanın hükmü nedir; bu saygısızlık sayılır mı?

Cevap: Eğer bunları nehir ve kanallara atmak örf açısından saygısızlık sayılmazsa, sakıncası yoktur.

Soru 163: Acaba sınav kâğıtlarını incelendikten sonra çöpe atarken veya yakarken araştırıp onların üzerinde Allah ve masumların isimlerinin yazılı olmadığından emin olmamız gerekir mi? Yine bir tarafı yazılmamış olan kâğıtları atmak israf sayılır mı?

Cevap: Araştırmak gerekmez; bir kâğıtta Allah'ın isminin yazılı olduğu bilinmedikçe onu çöpe atmanın sakıncası yoktur. Ama [geri dönüşüm ile] karton yapımında ve benzeri yerlerde kullanılabilecek kâğıtlarla, diğer tarafı yine yazmada kullanılabilecek olan kâğıtların, yakılmalarının veya atılmalarının israf olma ihtimali olduğundan sakıncasızdır denilemez.

Soru 164: Saygı gösterilmesi farz olup taharetsiz olarak dokunulması haram olan mübarek isimler hangileridir?

Cevap: Allah Tealâ'nın isimlerine ve zatına mahsus sıfatlarına abdestsiz olarak dokunmak haramdır. Peygamberlerin ve Masum İmamlar’ın (a.s) isimlerini de aynı hükme dahil etmek [farz] ihtiyat gereğidir.

Soru 165: Mukaddes isimleri ve Kur'ân ayetlerini gerektiğinde yok etmenin şer'î yolları nelerdir. Yine, bir takım önemli bilgileri korumak için onları yok etmek gerektiğinde lafz-ı celâle ve Kur'ân ayetlerinin yazılı olduğu kâğıtları yakmanın hükmü nedir?

Cevap: Toprağa defnedilmelerinin veya tekrar suyla hamur yapılmalarının bir sakıncası yoktur. Ancak zaruret gereği ve Kur'ân ayetlerini veya mübarek isimleri ayrıştırmanın imkânsız olduğu durumlar hariç saygısızlık sayıldığı takdirde yakmak caiz değildir.

Soru 166: İki harfi bir arada kalmayacak şekilde mübarek isimleri ve Kur'ân ayetlerini küçük parçalara keserek okunmaz hale getirmenin hükmü nedir? Yine, onların yok edilip hükümlerini düşürmek için bazı harfler ekleyerek veya bazı harfleri silerek yazı şekillerinin değiştirilmesi yeterli midir?

Cevap: Bu şekilde parçalamak saygısızlık sayılırsa caiz değildir. Saygısızlık sayılmadığı takdirde küçük parçalara kesmek, lafz-ı celâlenin ve Kur'ân ayetlerinin yazısını yok etmedikçe yeterli değildir. Nitekim harfin şeklinin değiştirilmesi neticesinde hükmünün kalkması uzak bir ihtimal olmamasına rağmen yazı şeklini değiştirmek ihtiyaten onların hükmünün kalkması için yeterli değildir. Her halükârda bu harflere abdestsiz el sürmekten sakınmak ihtiyata daha uygundur.

Cenabet Guslü Hükümleri

Soru 167: Cünüp olan biri, vakit dar olduğunda teyemmüm edip, necis beden ve elbiseyle namaz kılabilir mi, yoksa temizlenip gusül aldıktan sonra namazını kaza mı etmelidir?

Cevap: Eğer beden ve elbisesini temizleyecek veya üzerini değiştirecek kadar yeterli vakti olmaz, soğuk vb. nedenlerden dolayı namazını çıplak olarak da kılamazsa, gusül yerine teyemmüm edip, aynı necis beden ve elbiseyle namazını kılmalıdır. [Bu şartlarda] kılınan namaz geçerlidir ve bu namazı kaza etmesi gerekmez.

Soru 168: Cinsi münasebet olmaksızın meninin rahme ulaşması kadının cünüp olmasına sebep olur mu?

Cevap: [Hayır,] bu durumda kadın cünüp olmaz.

Soru 169: Tıbbî aletlerle rahimleri dâhili muayene edildikten sonra kadınların gusletmeleri farz mıdır?

Cevap: Meni gelmedikçe gusül farz olmaz.

Soru 170: Eğer [cinsel ilişki sırasında erkeğin aleti] sünnet yerine kadar dâhil olur ama ondan meni gelmez ve kadında orgazm olmaz ise cenabet guslü yalnızca kadına mı farz olur, yoksa sadece erkeğe mi? Yoksa her ikisine de mi?

Cevap: Erkeğin aleti sünnet yerine kadar bile olsa dâhil olursa, gusül her ikisine de farz olur.

Soru 171: Hangi durumda ihtilam dolayısıyla kadınlara gusül farz olur? Acaba, kocasıyla şakalaşma ve oynaşma esnasında gelen rutubet meni hükmünde midir? Bedende [orgazm belirtileri olan] gevşeme ve tatmin olmazsa yine de onlara gusül farz olur mu? [Kısacası] genel olarak cinsel birliktelik olmaksızın kadınlar nasıl cünüp olurlar?

Cevap: Eğer kadın orgazm olur ve o durumda ondan bir sıvı gelirse cenabet olmuştur ve gusletmesi vaciptir. Ama eğer orgazm aşamasına ulaşıp ulaşmadığından veya ondan bir sıvının gelip gelmediğinden şüpheye düşerse gusletmesi farz değildir.

Soru 172: Şehveti tahrik edici kitap okumak veya filim seyretmek caiz midir?

Cevap: Caiz değildir.

Soru 173: Eğer kadın kocası onunla birlikte olduktan hemen sonra rahminde meni kaldığı halde gusül alır ve gusülden sonra rahminden meni gelirse guslü sahih midir? Acaba gusül aldıktan sonra gelen meni pak mıdır yoksa necis mi? Ve [kadının] yeniden cünüp olmasına sebep olur mu?

Cevap: Guslü sahihtir ve gusül aldıktan sonra eğer kendisinden gelen ıslaklık erkeğin menisi ise necistir; ama tekrar gusletmesi gerekmez. [Ancak eğer gelen ıslaklık kadının kendi menisi ise hem necistir hem de tekrar gusletmesi gerekir.]

Soru 174: Bir süredir [aldığım] cenabet guslünde şüpheye düşüyorum; öyle ki eşimle birlikte olmuyorum. Buna rağmen bende gayri iradi bir durum meydana geliyor ve cenabet guslünün bana farz olduğunu zannediyorum. Hatta bir günde 2-3 defa guslediyorum. Bu [vesvaslık] şüphe beni çok rahatsız ediyor; [bu durumda] görevim nedir?

Cevap: İnsandan gelen ıslaklık, şer'î açıdan meni belirtilerini taşımadıkça veya meni geldiği kesin olarak bilinmedikçe, sırf şüphe etmekle insana cenabet guslü farz olmaz.

Soru 175: Hayız hâlindeyken yapılan cenabet guslü sahih midir ve kadının üzerinden cenabet guslü mükellefiyetini kaldırır mı?

Cevap: Böyle bir durumda guslün doğruluğu şüphelidir.

Soru 176: Eğer kadın hayızlıyken, cünüp veya cünüpken hayız olursa, temizlendikten sonra her iki gusül [hayız ve cenabet] de ona farz mıdır? Yoksa cünüp olduğunda hayız halinde bulunduğu ve henüz temizlenmediği için farz olmaz mı?

Cevap: Her iki durumda da hayız guslüne ilave olarak cenabet guslü de alması farzdır; ancak ameli olarak cenabet guslü almakla yetinmesi de caizdir. Fakat her iki gusle de niyet etmesi ihtiyata daha uygundur.

Soru 177: Hangi durumda insandan gelen ıslaklığın meni olduğuna hükmedilir?

Cevap: Sağlıklı olan birisinde, eğer şehvetle ve sıçrayarak gelir, beden de gevşerse onun meni olduğuna hükmedilir.

Soru 178: Bazen guslettikten sonra, el ve ayak tırnaklarının kenarlarında kireç veya sabun kalıntılarının kalmış olduğu görülüyor. Elbette gusül esnasında değil, hamamdan çıkıp dikkat edince anlaşılıyor. Bu durumda, görev nedir? Bu kalıntıların altına suyun işleyeceği kesin olarak bilinmediği halde, bazıları bilmeyerek veya bu hususa dikkat etmeksizin abdest alıyor ve guslediyorlar.

Cevap: Bedenin kurumasından sonra ortaya çıkan sabun veya kireç kalıntısı, suyun deriye ulaşmasına engel olacak bir kütleye [yoğunluk-katman] sahip olmadıkça tek başına abdest ve guslün sıhhatine bir zarar vermez.

Soru 179: Guslün sıhhatinin şartlarından birinin de gusletmeden önce bedeni necasetten temizlemek olduğu ve gusül esnasında bedeni meni vb. gibi necislerden temizlemenin guslü batıl ettiği söyleniyor. Bu sözün doğru olduğunu varsayıp benim de meseleye cahil olduğumu dikkate alırsak eğer, acaba benim geçmişte kılmış olduğum namazlar batıl mıdır ve onları kaza etmek farz mıdır?

Cevap: Gusül öncesi bütün bedenin pak olması farz değildir. Her uzvun yıkandığı esnada temiz olması yeterlidir. Bundan dolayı her uzuv, eğer onu yıkamadan önce temizlenmişse, gusül de onunla kılınmış olan namazlar da sahihtir. Ama eğer necis olan uzuv, yıkanmadan önce temizlenmemişse ve bir yıkamayla hem uzvu temizlemek hem de gusletmek istenirse, gusül batıldır ve böyle bir gusülle kılınmış olan namazlarda batıldır ve onları kaza etmek farzdır.

Soru 180: Uykudayken insandan gelen ıslaklık meni hükmünde midir? Elbette, bu rutubet geldiğinde üç alametten hiçbirisini, (yani sıçrayarak, şehvetle gelmesi ve bedenin gevşemesi) taşımadığını ve insanın sadece uyandıktan sonra iç çamaşırındaki rutubeti gördüğü zaman farkına varabildiğini biliyoruz.

Cevap: Eğer belirtilerin her üçü veya onlardan [en az] birisi olmaz veyahut [bir tane de olsa belirtinin olup olmadığında] şüphe olursa, o ıslaklık meni hükmünde değildir. Elbette başka bir yoldan meni olduğu kesin olarak bilinirse o başka.

Soru 181: Ben fakir ailede yaşayan bir gencim, sık sık muhtelim oluyorum ve babamdan hamam ücretini istemekten utanıyorum; evimizde de banyo yoktur. Bu konuda bana yol gösterir misiniz?

Cevap: Şer'î görevleri yerine getirmekte utanılmaz. Utanmak, farzı terk etmek için şer'î bir mazeret değildir. Her halükârda, eğer cenabet guslü almak için imkânınız yoksa namaz ve oruç için gusül yerine teyemmüm etmelisiniz.

Soru 182: Ben bir sıkıntı ile karşı karşıyayım. Bir damla suyla bile olsa bedenimi yıkamam veya ıslak elimle dokunmam vücuduma zarar veriyor. Vücudumun çok az bir kısmını yıkadığımda dahi birçok yan etkilere ilave olarak kalp atışlarım hızlanıyor. Bu durumda, eşimle cinsel münasebette bulunmam, aylarca cenabet guslü yerine teyemmüm alarak onunla namaz kılmam ve camiye gitmem caiz midir?

Cevap: Eşiniz ile cinsel ilişki kurmayı terk etmeniz farz değildir. Cünüp olduktan sonra cenabet guslü almaktan mazur olursanız, taharetin şart olduğu amelleri yapmak için şer'î göreviniz gusül yerine teyemmüm etmektir. Aldığınız bu teyemmüm ile camilere girmek, namaz kılmak, Kur’an’ın yazılarına dokunmak ve cenabetten temiz olmanın şart olduğu diğer bütün amelleri yapmanın bir sakıncası yoktur.

Soru 183: Farz veya müstehap bir gusül alırken kıbleye doğru dönmek farz mıdır?

Cevap: Gusül alırken kıbleye doğru dönmek farz değildir.

Soru 184: Bedeni necasetten temizledikten sonra gusül almak için kullanılan az suyla tekrar gusül alınabilir mi?

Cevap: Bahsettiğiniz durumda o suyla tekrar gusül almanın bir sakıncası yoktur.

Soru 185: Cenabet guslü esnasında insan küçük abdesti bozan bir durumla karşılaşırsa, gusle yeniden baştan başlaması mı gerekir? Yoksa guslü bitirip namaz için abdest mi almalıdır?

Cevap: Cenabet guslü esnasında küçük abdesti bozan şeylerin guslün sıhhatine zararı yoktur. [Bundan dolayı] guslü baştan alması gerekmez; ancak böyle bir gusül, namaz kılmak ve küçük hadesten pak olmanın şart olduğu diğer ameller için abdest yerine geçmez.

Soru 186: İdrardan sonra gayr-i ihtiyari ve şehvetsiz olarak meniye benzer yoğun bir sıvı gelmektedir. Bu rutubet meni hükmünde midir?

Cevap: Meni olduğu kesin olarak bilinmedikçe veya çıkarken meninin şer’i belirtilerini taşımadıkça o rutubet meni hükmünde değildir.

Soru 187: Üzerinde birden fazla müstehap veya farz gusül olan birinin, yalnızca bir gusül alması diğerlerinden kifayet eder mi?

Cevap: Bütün gusülleri niyet ederek bir gusül alması yeterlidir. Eğer onların arasında cenabet guslü de olur ve sadece ona niyet ederek gusül alırsa, diğer gusüllerden de kifayet eder. Elbette [gusül alırken] hepsini niyet etmesi ihtiyata daha uygundur.

Soru 188: Cenabet guslü dışındaki diğer gusüller de abdest yerine geçer mi?

Cevap: Cenabet guslü dışındaki gusüller, abdest yerine geçmez.

Soru 189: Cenabet guslü alındığında suyun beden üzerinde akması şart mıdır?

Cevap: Ölçü, "Gusül niyetiyle beden yıkandı." denmesidir; suyun akması şart değildir.

Soru 190: Hanımıyla birlikte olarak kendini cünüp ettiği takdirde, gusül etmek için su bulamayacağını ya da vaktin gusül ve namaz için yeterli olmayacağını bilen biri, [yine de] hanımıyla cinsel münasebette bulunabilir mi?

Cevap: Gusülden aciz kaldığı takdirde teyemmüm edebilecekse eşiyle birlikte olabilir.

Soru 191: Cenabet guslünde başla bedenin diğer uzuvları arasında tertibe riayet etmek yeterli midir? Yoksa bedenin sağ ve sol tarafı arasında da tertibe riayet etmek gerekir mi?

Cevap Bedenin iki tarafı arasında farz ihtiyat gereği sağ tarafı, sol taraftan önce yıkayarak tertibe uyulmalıdır.

Soru 192: Tertibî gusül alırken önce sırtı yıkayıp daha sonra tertibi gusül almaya niyet ederek onu yapmanın bir sakıncası var mıdır?

Cevap: Niyet edip gusle başlamadan önce sırtı veya bedenin herhangi bir yerini yıkamanın sakıncası yoktur. Tertibî guslün alınış şekli şöyledir: Bedeni [necasetten] temizledikten sonra gusle niyet edilir. İlk önce baş ve boynu yıkayıp sonra farz ihtiyat gereği bedenin sağ tarafı [omuzdan ayakaltına kadar,] sonra da sol tarafı yıkanır.

Soru 193: Kadına, gusül alırken saçlarının tamamını yıkaması farz mıdır? Acaba suyun başın derisinin tamamına ulaşmasına rağmen saçların tamamına ulaşmaması guslü batıl eder mi?

Cevap: Farz ihtiyat gereği saçların tamamı yıkanmalıdır.

Batıl Gusüllerle İlgili Hükümler

Soru 194: Bulûğ çağına erişen ancak guslün farz oluşunu ve nasıl alındığını bilmeyen ve yaklaşık on yıl geçtikten sonra taklit etmesi gerektiğini ve guslün ona farz olduğunu anlayan birinin hükmü nedir? Geçmişteki namaz ve oruçlarını kaza etmek için vazifesi nedir?

Cevap: Cünüp halinde kılmış olduğu namazların kazasını yeri getirmesi farzdır. Orucuna gelince, eğer cünüp kalmanın orucu batıl edip etmediğinde şüphe etmiş ve cünüplü olarak oruç tutmuşsa farz ihtiyat gereği oruçları batıldır ve onları da kaza etmesi gerekir. Ancak eğer cünüp kalmanın orucu batıl etmediğine kesin olarak inandığı için o şekilde oruç tutmuş ise her ne kadar ihtiyata uyarak oruçların kazasını yerine getirmesi iyi olsa da tuttuğu oruçlar sahihtir.

Soru 195: 14 yaşından önce ve sonra cahilliğinden dolayı kendisinden meni gelene kadar sürekli istimna yapan, ancak insandan meni gelmesinin onu cünüp ettiğini, [bu nedenle] oruç ve namaz [gibi ibadetler] için gusül alması gerektiğini bilmeyen bir gencin görevi nedir? Acaba kendisinden meni gelecek şekilde istimna ettiği bu süre içerisinde gusletmesi farz mıydı? Ve cünüp halinde şimdiye kadar kılmış olduğu bütün namazlar, tuttuğu oruçlar batıl ve onları kaza etmesi farz mıdır?

Cevap: Şimdiye kadar gusül almadığı bütün cenabetler için bir defa gusletmesi yeterlidir. Cünüplü olarak kıldığını kesin olarak bildiği bütün namazları da kaza etmelidir. Bu amel [istimna] mübarek Ramazan ayı gecelerinde olmuşsa, eğer cenabet hükümlerini bilmiyorduysa [ve o halde oruç tutmuşsa] oruçları doğrudur ve kaza etmesi de gerekmez. Ama eğer ondan meni geldiğini, cünüp olduğunu biliyor; ama cünüp kalmanın orucu batıl edip etmediğinde şek ettiği için cünüplü olarak oruç tutmuşsa, farz ihtiyat gereği oruçları batıldır ve kazasını yerine getirmelidir. Ancak eğer cünüp kalmanın orucu batıl etmediğine kesin olarak inandığı için o şekilde oruç tutmuş ise her ne kadar ihtiyata uyarak oruçların kazasını yerine getirmesi iyi olsa da tuttuğu oruçlar sahihtir.

Soru 196: Nasıl gusül alındığını ve hükümlerini bilmediğinden dolayı yanlış ve batıl gusül alan birinin şimdiye kadar bu gusüllerle kılmış olduğu namazların hükmü nedir?

Cevap: Batıl olarak alınan gusüller ile kılınan namazlar da batıldır; yeniden kılınması veya kaza edilmesi gerekir.

Soru 197: Farz gusüllerden birini almak niyetiyle guslettim. Hamamdan çıktıktan sonra gusülde uyulması gereken tertibi [önce baş, sonra sağ ve sol tarafı yıkamak] yerine getirdim mi diye şüpheye düştüm; ama tertibî niyet etmenin yeterli olduğuna ihtimal verdiğimden yeniden gusül almadım. Fakat şimdi bu konuda tereddüt içerisindeyim. Acaba [bu şekilde] kıldığım bütün namazları kaza etmem farz mıdır?

Cevap: Söz konusu durumda sizin üzerinize bir şey farz değildir. Evet, eğer aldığınız guslün batıl olduğuna dair kesin bir bilgiye ulaşırsanız, kıldığınız bütün namazları kaza etmeniz farzdır.

Soru 198: Ben cenabet guslü alırken, önce sağ tarafımı, sonra başımı, daha sonra da sol tarafımı yıkıyordum. Bu konu hakkında gerekli araştırmayı yapıp öğrenmede de ihmalkâr davrandım; bu durumda benim [şimdiye kadar yerine getirdiğim] namaz ve oruçlarımın hükmü nedir?

Cevap: Bu şekilde alınan gusül batıldır; dolayısıyla, böyle yapılan gusül ile kılınmış namazlar da batıldır ve kaza edilmesi farzdır. Ama bahsettiğiniz şekilde aldığınız guslün doğru olduğuna inandığınız ve [Ramazan ayında sabah namazına kadar] kasıtlı olarak cünüp kalmadığınız için, oruçlarınız sahihtir.

Soru 199: Vacip secde ayetlerinin bulunduğu sureleri okumak cünüplü kişiye haram mıdır?

Cevap: Cünüp olan şahsa haram olan işlerden biriside o surelerde ki secde ayetlerini okumaktır. Ancak o surelerdeki diğer ayetleri okumanın sakıncası yoktur.

Teyemmüm Hükümleri

Soru 200: Teyemmümün sahih olduğu toprak, alçı ve taş gibi şeyler duvarda olursa, onların üzerine teyemmüm etmek sahih midir? Yoksa onların yer üzerinde olması mı gerekir?

Cevap: Teyemmümün sıhhatinde bunların yerin üzerinde olması şart değildir.

Soru 201: Eğer cünüplü hamama ulaşma [veya gusül alma] imkânı olmadığından birkaç gün cünüp olarak kalırsa, gusül yerine aldığı teyemmümle kıldığı namazdan sonra eğer ondan [sadece abdesti bozan] küçük hades hâsıl olursa bir sonraki namaz için [önceki gibi] gusül yerine teyemmüm mü etmesi gerekiyor? Yoksa ilk aldığı teyemmüm cenabet için yeter ve daha sonraki namazları için sadece abdesti bozulduğu için abdest veya teyemmüm alması mı farzdır?

Cevap: Cünüp olan biri, gusül yerine doğru olarak teyemmüm ettikten sonra, küçük abdesti bozulursa ve teyemmüm için var olan şer’i özrü devam ederse, farz ihtiyat gereği taharetin şart olduğu bütün ameller için önce gusül yerine teyemmüm etmeli, daha sonra abdest de almalıdır. Eğer abdest alma konusunda da mazursa bir teyemmüm de onun yerine yapmalıdır.

Soru 202: Gusül yerine alınan teyemmüm, tam olarak cenabet guslünün sabit ve kesin olan hükümlerini taşır mı? Şu anlamdaki onunla da [gusül yerine alınan teyemmümle] camiye girmek caiz midir?

Cevap: Vakit darlığı yüzünden gusül yerine alınan teyemmüm hariç, gusül için geçerli olan bütün şer'î hükümler, teyemmüm almak için mazeret devam ettiği ve teyemmüm batıl olmadığı sürece gusül yerine yapılan teyemmüm için de geçerlidir.

Soru 203: Savaşta omuriliğinin kopması sonucu meslus olan (idrarını tutamayan) biri, banyo etmesi biraz zahmetli olduğundan dolayı Cuma, ziyaret ve benzeri müstehap gusüller yerine teyemmüm edebilir mi?

Cevap: Ziyaret gibi taharetin şart olmadığı amellerde, gusül yerine teyemmümün geçerliliği şüphelidir. Ama meşakkat, zorluk ve sıkıntılı durumlarda sevap ve Allah’ın rızasını kazanma ümidiyle müstehap gusüller yerine teyemmüm edilmesinin bir sakıncası yoktur.

Soru 204: Su olmadığı veya suyu kullanmak zararlı olduğu için cenabet guslü yerine alınan teyemmüm ile camiye girmek, cemaat namazı kılmak veya Kur'ân okumak caiz midir?

Cevap: Teyemmüm etmesini caiz kılan mazereti kalkmadıkça ve teyemmüm batıl olmadıkça yaptığı teyemmümle taharetin şart olduğu bütün amelleri yapabilir.

Soru 205: Uykudayken bir rutubet gelir ve uyandıktan sonra hiçbir şey hatırlanmaz ve sabah namazı kaza olmak üzere olduğundan hatırlamak için vakit de olmazsa, insanın bu durumdaki vazifesi nedir? Cenabet guslü yerine teyemmüm niyeti mi etmelidir? Bu konudaki gerçek hüküm nedir?

Cevap: Eğer muhtelim olduğunu bilirse, gusletmesi farzdır; vakit dar ise de bedenini temizledikten sonra, teyemmüm ederek namazını kılmalı ve daha sonra vakit geniş olduğunda gusül etmelidir. Ancak ihtilam ve cünüp olduğundan şüphe ederse cenabet hükümleri onun için geçerli değildir.

Soru 206: Hadis-i şerifte, “Bir kaç gün üst üste banyo etmek insanı zayıflatır.” buyruğu dikkate alınarak; birkaç gece aralıksız cünüp olan kimsenin görevi nedir?

Cevap: Gusletmesi farzdır; ancak suyun ona zararı olursa, teyemmüm etmelidir.

Soru 207: Doğal olmayan nedenlerden dolayı elimde olmadan, şehvet ve lezzet söz konusu olmaksızın benden sık sık meni geliyor. [Bu durumda kılmak istediğim] her namaz için görevim nedir?

Cevap: Eğer her namaz için gusletmek zararlıysa veya sizin için çok zor bir görevse, bedeni temizledikten sonra teyemmümle namaz kılmalısınız.

Soru 208: Hasta olacağına inandığından dolayı cenabet guslü yerine sabah namazını teyemmümle kılan bir kimsenin hükmü nedir?

Cevap: Eğer gusletmenin ona zarar vereceğine inanırsa, teyemmüm etmesinin sakıncası yoktur ve onunla kılınan namaz da sahihtir.

Soru 209: Teyemmüm nasıl alınır? Abdest yerine alınan ile gusül yerine alınan teyemmüm arasında bir fark var mıdır?

Cevap: Teyemmüm şu şekilde yapılır: Önce niyet edilir, daha sonra teyemmüm etmenin sahih olduğu bir şeye her iki elin de avuç içinin tamamı birlikte vurulur ve anlın tamamına saçın bittiği yerden kaşlara ve burun ucuna kadar her iki elin de avuç içi birlikte sürülür. Daha sonra sol elin iç kısmı sağ elin üstünün tamamına ve sağ elin iç kısmı sol elin üst kısmının tamamına sürülür. Farz ihtiyatı gereği eller tekrar teyemmüm etmenin sahih olduğu bir şeye vurulup sonra sol elin iç kısmı sağ elin üstünün tamamına ve sağ elin iç kısmı sol elin üst kısmının tamamına sürülmelidir. [Bu tertip ve yöntem] abdest yerine yapılan teyemmümle gusül yerine alınan teyemmüm arasında aynıdır, farkı yoktur.

Soru 210: Kireç, alçı taşı ve onların pişmişleriyle tuğlaya teyemmüm etmenin hükmü nedir?

Cevap: Kireç ve alçı taşı gibi yeryüzünden sayılacak şeylere teyemmüm etmenin sakıncası yoktur. Bunların pişmişlerine, tuğlaya ve benzerlerine de teyemmüm etmenin sahih oluşu uzak bir ihtimal değildir.

Soru 211: Teyemmüm edilen şeylerin pak olması gerektiğini buyurmuşsunuz. Acaba teyemmüm uzuvlarının da (alın, el üstleri [ve avuç içleri]) pak olması gerekir mi?

Cevap: İhtiyata uygun olan mümkün olduğu takdirde alın ve el üstlerinin pak olmasıdır. Ancak teyemmüm yerlerini paklayamayan-temizleyemeyen biri o şekilde teyemmüm etmelidir. Gerçi her halükârda taharetin şart olmaması uzak bir ihtimal değildir.

Soru 212: Eğer bir insan abdest alamaz ve teyemmüm imkânına da sahip değilse vazifesi nedir?

Cevap: Eğer bir insan namaz için abdest alamaz ve teyemmüm imkânına da sahip olmazsa, ihtiyat gereği namazı vaktinde o şekilde kılıp daha sonra abdest veya teyemmümle namazını kaza etmelidir.

Soru 213: Ben yıkandığımda cildimin kurumasına neden olan bir hastalığına yakalandım. Hatta el ve yüzümü yıkadığımda bile bu durum ortaya çıkıyor. Dolayısıyla, vücuduma yağ [krem vb.] sürmek zorundayım. Bu yüzden de abdest almak istediğimde zorluk çekiyorum; özellikle de sabah namazı için abdest almam çok zor oluyor. Bu durumda, sabahları abdest yerine teyemmüm etmem caiz midir?

Cevap: Eğer su kullanmanın size zararı varsa, abdest almanız doğru değildir; onun yerine teyemmüm etmelisiniz. Ancak su kullanmanın zararı yoksa ve söz konusu yağ [krem vb.] suyun abdest azalarına ulaşmasına engel olmuyorsa, abdest almalısınız. Engel teşkil ettiği takdirde ise eğer yağı temizleyip abdest alabiliyor ve sonra tekrar onu sürebiliyorsanız teyemmüm edemezsiniz.

Soru 214: Vakit dar olduğu için namazını teyemmümle kılan, ancak namaz bittikten sonra abdest için de yeterli vaktinin olduğunu anlayan birinin namazının hükmü nedir?

Cevap: Namazı yeniden kılması ona farzdır.

Soru 215: Hamamı ve yıkanmak için her hangi bir yeri olmayan, soğuk iklime sahip bir bölgede yaşıyoruz. Mübarek Ramazan ayında [bazı geceler] uykudan muhtelim olarak uyanıyoruz. Gençlerin halkın gözü önünde gece yarısı su tulumundaki sularla veya [bölgede bulunan gölet benzeri] su birikintilerinde gusletmesi ayıp sayılıyor ve o saatlerde de genelde sular [ve hava] çok soğuk oluyor. Bu durumda, yarınki oruç hususunda görevimiz nedir? Acaba Teyemmüm etmek caiz midir? Gusledemediğimiz takdirde o günkü orucu yememizin hükmü nedir?

Cevap: Gençlerin gece yarısı gusül almalarının ayıp karşılanması veya [o saatlerde] gusletmenin zor olması şer'î açıdan özür sayılmaz. Gusletmek mükellefe çok çetin veya zararlı olmadıkça mümkün olan her yolla gusletmesi farzdır. Ama eğer çok meşakkatli veya zararlı olursa, şafak vaktinden önce teyemmüm etmelidir ve şafaktan önce gusül yerine aldığı teyemmümle orucu sahihtir. Ama eğer teyemmüm etmezse orucu batıldır; ancak gün boyunca orucu bozan şeylerden sakınması farzdır.

Kadınlarla İlgili Hükümler

Soru 216: Annem, Peygamber Efendimizin (s.a.a) neslindendir Acaba ben de seyyide sayılır mıyım? Altmış yaşına kadar aybaşı olduğumda hayız kabul edip adet dönemi namaz ve oruçlarımı terk edebilir miyim?

Cevap: Menopoz yaşının belirlenmesi üzerinde düşünülmesi ve ihtiyat edilmesi gereken konulardandır. Bayanlar bu konuda tüm şartlara sahip diğer taklit mercilerine başvurabilir.

Soru 217: Günü belli olan bir adak orucunu tuttuğu esnada hayız olan kadının hükmü nedir?

Cevap: Günün az bir kısmında bile olsa hayız olunca orucu batıl olur ve temizlendikten sonra onu kaza etmesi farzdır.

Soru 218: Kadının, temizlendiğine kanaat getirdikten sonra gördüğü, kan veya suyla karışmış kan özelliklerini taşımayan lekelerin hükmü nedir?

Cevap: Kan değilse hayız hükmünü taşımaz. Ama eğer kan olursa sarı lekeler şeklinde dahi olsa, âdetin başlangıcından on gün geçmediği takdirde, o lekelerin hepsi âdet kanı hükmündedir. Konunun teşhisi kadının görevidir.

Soru 219: Mübarek Ramazan ayının orucunu tutmak için ilaç kullanarak adet olmayı önlemenin hükmü nedir?

Cevap: Sakıncası yoktur.

Soru 220: Hamilelik döneminde çocuğunu düşürmesine neden olmayacak şekilde az bir kanama geçiren kadına, gusletmesi farz olur mu? Bu bir durumda kadının vazifesi nedir?

Cevap: Kadının, hamilelik döneminde gördüğü kan, eğer hayız özelliklerini ve şartlarını taşırsa veya bu kan adet zamanında görülür ve içeride dahi olsa üç gün devam ederse, adet kanıdır. Aksi takdirde istihazedir.

Soru 221: Adet süresi belli -örneğin yedi gün- olan bir kadın hamileliği önlemek için spiral kullandığı için her defasında on iki gün kan görüyor. Acaba yedinci günden sonra gördüğü kan, hayız kanı mıdır yoksa istihaze mi?

Cevap: Eğer kan on gün içerisinde kesilmezse, adet günleri hayız, geri kalanı ise istihazedir.

Soru 222: Kadınların hayız ve nifas halinde, Masum İmamlar’ın evlatlarının türbelerine girmeleri caiz midir?

Cevap: Caizdir.

Soru 223: Kürtaj yaptıran bir kadın nifaslı sayılır mı?

Cevap: [Düşen çocuk] pıhtılaşmış bir kan gibi bile olsa, kadının çocuk düşürdükten sonra gördüğü kan nifas hükmündedir.

Soru 224: Kadının menopoz döneminde gördüğü kanın hükmü ve onun [bu durumdaki] şer’i vazifesi nedir?

Cevap: İstihaze hükmündedir.

Soru 225: İstenmeyen hamileliklerden korunma yollarından biri de hamileliği önleyici ilaçlar kullanmaktır. Fakat bu ilaçları kullanan kadınlar adet günlerinde ve dışında kan lekeleri görüyorlar, bu kan lekelerinin hükmü nedir?

Cevap: Eğer bu lekeler hayızın şer’i belirtilerine sahip değilse hayız hükmünde değildir; istihaze hükmündedir.

Ölülerle İlgili Hükümler

Soru 226: Ölülerin; gusül, kefen ve defin gibi işlerini kendi cinslerinden birinin üstlenmesi şart mıdır? Yoksa bunlardan her hangi birisi üstlenebilir mi?

Cevap: Ölüyle aynı cinsten [erkek veya kadın olma açısından] olmak sadece ona gusül verirken şarttır. Ölüye aynı cinsten olan birinin gusül verme imkânı olduğu takdirde karşı cinsten birinin gusül vermesi doğru değildir ve guslü batıl eder. Ama kefen ve defin işlemlerinde ölüyle aynı cinsten olmak şart değildir.

Soru 227: Günümüzde köylerde genelde ölülere evlerin içerisinde gusül veriyorlar. Bazen ölünün bir vasisi olmuyor ve sadece bir kaç küçük çocuk oluyor. Bu gibi durumlar hakkında görüşünüz nedir?

Cevap: Ölünün gusül, kefen ve defniyle ilgili herkesçe bilinen ve gerekli olan normal ölçüdeki tasarruflar için çocuğun velisinin izni gerekmez. Dolayısıyla, küçük çocukların olması sorun çıkarmaz.

Soru 228: Trafik kazası veya yüksek bir yerden düşme sonucu ölen ve cesedinden sürekli kan gelen birini defnetmek için kanın kendiliğinden veya tıbbî yollarla kesilmesi beklenmeli midir? Yoksa kan gelmesine rağmen defnetmek caiz midir?

Cevap: İmkân dâhilinde gusülden önce ölünün bedeninin temizlenmesi vaciptir. Eğer kanın akması engellenebiliyorsa veya kendiliğinden durmasını beklemek mümkünse, beklemek farzdır.

Soru 229: Halk meydanı haline gelmiş bir yeri kanal açmak için kazdıklarında yaklaşık 40-50 yıl önce defnedilmiş olup mezarının izleri kaybolan bir ölüye ait kemikler bulunmuştur. Acaba bakmak için bu kemiklere el sürmenin bir sakıncası var mıdır? Ve bu kemikler necis midir?

Cevap: Gusül verilmiş olan ölü bir Müslümanın kemikleri necis değildir; ancak onları yeniden toprağa defnetmek farzdır.

Soru 230: İnsanın kendisi için satın almış olduğu kefen ile babasını, annesini veya yakın bir akrabasını kefenlemesi caiz midir?

Cevap: Sakıncası yoktur.

Soru 231: Doktorlardan oluşan bir tim, bazı tıbbî inceleme ve deneyler yapmak için ölünün kalp ve diğer bazı uzuvlarını bedeninden çıkarıp bir gün sonra defnediyorlar. Buna bağlı olarak şu soruları cevaplandırmanızı rica ediyoruz:
a) Üzerinde deney ve inceleme yapılan cenazelerin Müslümanlara ait olduğu dikkate alındığında, bizim bu işi yapmamız caiz midir?
b) Bu kalp ve cesede ait ölünün bedeninden ayrı defnetmek caiz midir?
c) Bu kalp ve bazı organları ayrı defnetmenin bizim için birçok zorlukları bulunduğundan onları başka bir ölünün bedeniyle birlikte defnetmek caiz midir?

Cevap: Korunması gereken bir canı kurtarmanın veya toplumun muhtaç olduğu tıbbî bilgi ve tecrübeleri elde etmenin ya da halkın hayatını tehdit eden bir hastalığı tanımlamanın gerekli olduğu durumlarda, bir cesede otopsi yapmak gerekiyorsa bu iş caizdir. Ama bu amaç için gayri Müslümlerin cesedi kullanılabildiği müddetçe Müslüman ölünün bedeni kullanılmamalıdır. Müslümanın cesedinden koparılan uzuvların şer’i hükümleri ise onların aynı beden ile birlikte defnedilmeleridir; ancak eğer mümkün değilse, ayrı olarak veya başka bedenler ile birlikte defnedilmesinin sakıncası yoktur.

Soru 232: İnsanın kendisi için kefen alıp farz ve müstehap namaz vakitlerinde onu yere serip üzerinde namaz kılması, Kur'ân okuması ve ölürken onu kendine kefen yapması caiz midir? Yine, İslâm dininde, insanın kendisi için kefen alıp onun üzerine Kur'ân ayetlerini yazması ve onu yalnızca kefen zamanı kullanması caiz midir?

Cevap: Mezkûr şeylerin hiçbirisinin sakıncası yoktur.

Soru 233: Son zamanlarda yaklaşık yedi yüz yıl öncesine ait eski bir mezarda, kafatasında çok az saç bulunan, büyük ve kâmil bir iskelete sahip kadın cenazesi bulunmuştur. Arkeologlar onun Müslüman bir kadının iskeleti olduğunu söylüyorlar. Acaba ibret olsun diye bu iskeletin mezar şeklinde yapılan bir yere konarak, ahireti hatırlatan bazı ayet ve hadislerin de yazılarak tarihî eserler müzesi tarafından sergilenmesi caiz midir?

Cevap: Eğer bu kemik iskeletin Müslüman bir ölüye ait olduğu tespit edilirse, onun bir an evvel defnedilmesi farzdır.

Soru 234: Bir köyde kimsenin malı, mülkü veya vakfı olmayan bir mezarlık var. Acaba o köy halkının, şehirden veya başka bir köyden olan cenazelerin ya da o mezarlığa defnedilmeyi vasiyet etmiş olan birisinin oraya defnedilmesini önlemeleri caiz midir?

Cevap: Eğer bahsettiğiniz mezarlık birinin özel mülkü değilse veya sadece o köyün halkı için vakfedilmemişse, başkalarının ölülerini oraya defnetmelerini engellemeye hakları yoktur. Ayrıca eğer birisi orada defnedilmeyi vasiyet etmişse, tıpkı vasiyete göre amel edilmesi farzdır.

Soru 235: Leali'l-Ahbar kitabında da yer aldığı gibi, mezarların üzerine su dökmenin müstehap olduğunu gösteren hadisler vardır. Acaba bu, ölünün defnedildiği güne mi özeldir, yoksa Leali'l-Ahbar kitabının müellifinin görüşünde belirtildiği gibi her zaman için geçerli midir? Sizin bu konudaki görüşünüz nedir?

Cevap: Mezarın üzerine cenazenin defnedildiği gün su dökmek müstehaptır ve diğer günlerde de sevap ümidiyle sakıncası yoktur.

Soru 236: Niçin ölüyü geceleyin defnetmiyorlar? Ölüyü geceleyin defnetmek haram mıdır?

Cevap: Ölüyü geceleyin defnetmenin bir mahzuru yoktur.

Soru 237: Trafik kazasında ölen birini, gusül verip kefenledikten sonra defnetmek için mezarlığa getirdiklerinde tabut ve kefeninin ölüden akmakta olan kana bulaşmış olduğunu görüyorlar; bu durumda kefeni değiştirmeleri farz mıdır?

Cevap: Eğer kefenin kana bulaşan bölümünü yıkamak veya kesmek ya da kefenin tamamını değiştirmek mümkünse [hangisi mümkünse onun] yapılması farzdır; ama eğer imkân yoksa ölüyü o halde defnetmeleri caizdir.

Soru 238: Bir ölüyü kanlı bir kefenle defnettikten üç ay sonra, [kefenini değiştirmek için] kabrini açmak caiz midir?

Cevap: Bahsi geçen soruda kabri açmak caiz değildir.

Soru 239: Aşağıdaki üç soruya cevap verir misiniz?
1- Hamile bir kadın doğum esnasında ölürse, karnındaki çocuğun aşağıdaki durumlarda hükmü nedir:
a) Eğer çocuğa yeni ruh verilmişse (üç aylık veya daha fazla olabilir), anne rahminden çıkarıldığı takdirde ölme ihtimali çok yüksek ise.
b) Eğer çocuk yedi aylık veya daha fazla olursa.
c) Eğer çocuk anne rahminde ölmüşse.

2- Eğer hamile kadın doğum esnasında ölürse ölümünü ve karnındaki çocuğun durumunu tam olarak araştırmaları diğerlerine farz mıdır?

3- Eğer hamile kadın doğum esnasında ölür ama karnındaki çocuk sağ kalırsa ve normalin aksine çocuk sağ olmasına rağmen birisi annenin karnındaki çocukla birlikte defnedilmesini emrederse, bu konudaki görüşünüz nedir?

Cevap: Çocuk annesiyle birlikte ölmüşse veya çocuğa ruh verilmeden önce anne ölürse, çocuğun çıkarılması farz olmadığı gibi caiz de değildir. Ama eğer çocuğa ruh verilmişse ve ölen annesinin rahminde sağ kalmış ve annesinin karnından çıkarılana kadar hayatta kalma ihtimali varsa, onu bir an evvel annesinin karnından çıkarmak farzdır. Çocuğun anne rahminde öldüğü doğrulanmadıkça anneyi karnındaki çocukla birlikte defnetmek caiz değildir. Eğer çocuk sağ olarak annesiyle birlikte defnedilirse, hatta defnettikten sonra bile hayatta olma ihtimali varsa, kabrin açılıp çocuğun anne rahminden sağ olarak çıkarılması farzdır. Nitekim eğer annesinin rahminde çocuğun hayatını korumak, annenin defninin geciktirilmesine bağlı olursa, çocuğu kurtarmak için defnin geciktirilmesi farzdır. Eğer birisi, "Ölmüş hamile kadını rahmindeki sağ çocuğuyla birlikte defnetmek caizdir." der, diğerleri de onun görüşünün doğru olduğunu sanarak anneyi öylece defneder ve bu, çocuğun da mezarda ölmesine sebep olursa, çocuğun diyetini ödemek bizzat defin işleriyle sorumlu olan kimseye farzdır. Ancak çocuğun ölümü bu görüşü ileri süren kimseye dayanırsa bu durumda diyeti ödemek ona farzdır.

Soru 240: Belediye, mezar yerlerinden daha iyi yararlanılması için mezarların iki kat halinde yapılmasına karar vermiştir. Bu konudaki şer'î hükmü açıklamanızı rica ederiz?

Cevap: Bir Müslümanın mezarının açılmasına ve saygınlığının yitirilmesine sebep olmadıkça Müslümanların mezarlarını birkaç kat yapmak caizdir.

Soru 241: Bir çocuk su kuyusuna düşerek orada ölmüştür. Kuyuda bulunan su, çocuğun bedeninin çıkarılmasına engel oluyor bu durumda ne yapmak gerekir?

Cevap: Çocuğun cesedi kuyuda o halde bırakılır ve kuyu onun mezarı olur. Eğer kuyu başkasının şahsi mülkü değilse veya sahibi oranın kapatılmasına razı olursa, o kuyunun kullanılmayarak kapatılması farzdır.

Soru 242: Bölgemizde sine ve zincir vurma törenleri sadece Ehlibeyt İmamları (a.s), şehitler ve din büyüklerinin matem merasimlerinde yapılmaktadır. Acaba besic [gönüllü sivil askerler] kuvvetlerine bağlı fertlerin veya İslâm Cumhuriyetine ve bu Müslüman halka önemli hizmetlerde bulunan şahsiyetlerin vefatında da bu tür matem merasimlerinin yapılması caiz midir?

Cevap: Bu işin bir sakıncası yoktur.

Soru 243: Geceleyin mezarlığa gitmenin mekruh olduğunu dikkate alarak, eğer birisi geceleyin mezarlığa gitmenin İslâmî terbiyede etkili olduğuna inanarak geceleri mezarlığa giderse hükmü nedir?

Cevap: Bunun bir sakıncası yoktur.

Soru 244: Kadınların cenaze merasimine katılmaları ve cenazeyi taşımaları caiz midir?

Cevap: Sakıncası yoktur.

Soru 245: Bazı aşiretler arasında biri ölünce matem törenlerine katılanların hepsine yemek vermek için borç alarak çok sayıda koyun kesmek bir gelenek halini almıştır. Bu iş onlara [borç altına girdikleri için] büyük boyutta zararlar vermektedir. Acaba bu âdet ve gelenekleri yaşatmak için bu zararları üstlenmek caiz midir?

Cevap: Eğer verilen yemeğin masrafları, yaşı büyük varislerin malından ve onların rızası ile olursa caizdir; ancak eğer bu iş bazı zorlukların ve mali zararların ortaya çıkmasına sebep oluyorsa ondan kaçınılmalıdır. Ayrıca ihsan yemeğini ölünün kendi malından vermek isterlerse bu onun vasiyetinin keyfiyetine bağlıdır. Her halükarda bu gibi durumlarda, israftan ve ilahi nimetlerin zayi olmasına sebep olacak kadar aşırıya gitmekten kaçınılmalıdır.

Soru 246: Eğer içinde bulunduğumuz [ve savaşta olmadığımız] bu zamanda bir bölgede mayın patlaması sonucu ölen birine şehit hükmü uygulanır mı?

Cevap: Şehitlerin özel hükümlerinden olan kefensiz ve gusülsüz olarak defnedilmek, sadece savaş meydanında öldürülen şehide mahsustur.

Soru 247: İslam Devrim Muhafızları ordusunda görev yapan kardeşler sınır bölgelerinde devriye gezerken İran İslâm Cumhuriyeti'ne karşı savaşan düşman çetelerinin kurdukları tuzaklarla karşılaşıyorlar ve bazen şehit düşenler oluyor. Acaba bu aziz şehitlere gusül veya teyemmüm vermek farz mıdır? Yoksa bu bölgeler de savaş meydanı sayılmakta mıdır?

Cevap: Eğer bahsi geçen bölgeler, hak ve batıl ordusu arasında savaş meydanı olursa, hak ordusundan orada ölenler şehit hükmündedirler.

Soru 248: Cemaat namazı imamlığı şartlarına sahip olmayan biri, müminlerden birinin cenaze namazına imamlık edebilir mi?

Cevap: Cemaat namazlarında ve diğer namazlarda cemaat imamlarında gerekli olan şartların, cenaze namazında şart olmadığı uzak bir ihtimal değildir. Gerçi o şartlara cenaze namazında da riayet etmek ihtiyata daha uygundur.

Soru 249: Eğer Mümin biri dünyanın herhangi bir yerinde İslâm hükümlerini icra etmek yolunda veya gösteri sırasında ya da Caferî fıkhını uygulama yolunda öldürülürse şehit sayılır mı?

Cevap: Böyle bir şehit için şehit sevabı vardır; ama şehidin defniyle ilgili hükümler, savaşta, savaş alanında, çatışma sırasında şehit edilen kimseye mahsustur.

Soru 250: Eğer bir Müslüman, uyuşturucu madde kaçakçılığı suçundan kanun gereği idama mahkûm olup yüksek divan yetkililerinin onayı ile idam edilirse:
1- Acaba ona cenaze namazı kılınır mı?
2- Onun için düzenlenen, Kur’an ve Ehlibeyt mersiyelerinin okunduğu matem merasimlerine katılmanın hükmü nedir?

Cevap: İdam hükmü infaz edilen bir Müslüman da aynen diğer Müslümanlar gibidir; ölülere uygulanan bütün İslami hüküm ve kurallar onun hakkında da uygulanır.

Soru 251: Canlı insanın bedeninden kopmuş [ve henüz] üzerinde et bulunan bir kemiğe dokunmak meyyite dokunma guslünü gerektirir mi?

Cevap: Canlı insanın bedeninden kopmuş bir uzva dokunmak gusül gerektirmez.

Soru 252: Ölü insanın bedeninden kopmuş bir uzva dokunmakla, meyyite dokunma guslü farz olur mu?

Cevap: Ölüden kopmuş bir uzva dokunmak, eğer beden soğuduktan sonra ve ölüye gusül verilmeden önce gerçekleşirse, ölüye dokunma hükmündedir [ve gusül gerektirir].

Soru 253: Ölmek üzere olan Müslümanı kıbleye doğru yatırmak gerekli midir?

Cevap: Ölmek üzere olan bir Müslümanın, ayakaltları kıbleye gelecek şekilde sırt üstü kıbleye doğru yatırmak uygundur. Birçok fakih, muhtazarın gücü [ve imkânı] olduğu takdirde kendisine ve [onun yanında bulunan] diğerlerine bu ameli farz bilmişlerdir. Dolayısıyla ihtiyata uygun olan, bu amelin terk edilmemesidir.

Soru 254: Çekilen dişin üzerinde gelen diş etine dokunmak meyyite dokunma guslünü gerektirir mi?

Cevap: Ona dokunmak gusül gerektirmez.

Soru 255: Acaba elbisesiyle birlikte defnolunan Müslüman bir şehide dokunmak meyyite dokunma guslünü gerektirir mi?

Cevap: Üzerinden gusül ve kefenin kalktığı bir şehide dokunmak meyyite dokunma guslünü gerektirmez.

Soru 256: Ben Tıp Fakültesi'nde okuyan bir öğrenciyim. Otopsi esnasında bazen ölünün bedenine dokunmak zorunda kalıyoruz. Elbette, Müslüman ölüler olup olmadıklarını bilmiyoruz. Fakat yetkili kişiler onların gusül verilmiş olduğunu söylüyorlar. Bunlara atfen bu ölülere dokunduktan sonra namaz ve diğer ibadetler için görevimizin ne olduğunu ve üzerimize meyyite dokunma guslünün farz olup olmadığını açıklamanızı rica ediyoruz.

Cevap: Eğer ölüye gusül verildiği doğrulanmazsa ve siz de bu hususta şüphe ederseniz, o ölünün bedenine veya uzuvlarına dokunmakla gusül size farz olur ve meyyite dokunma guslü almadıkça namaz sahih olmaz. Ancak ölüye gusül verildiği doğrulandıktan sonra onun guslünün doğru verilip verilmediğinde şüphe edilse bile onun bedenine veya uzuvlarına dokunmak guslü gerektirmez.

Soru 257: İsmi ve nereli olduğu bilinmeyen bir şehit, birkaç çocukla birlikte aynı mezara defnedilmiştir. Bir müddet sonra bu şehidin, defnedildiği şehrin halkından olmadığını kanıtlayacak bazı deliller ele geçmiştir. Acaba şehidin cesedini kendi şehrine taşımak için o mezarı açmak caiz midir?

Cevap: Eğer şer'î hükümlere uygun olarak defnedilmişse, artık mezarı açmak caiz değildir.

Soru 258: Eğer mezarı kazmadan ve üzerindeki toprağı açmadan, bazı özel kameralarla kabrin içerisinden bilgi ve filim elde etmek mümkün olursa, buna da mezarı açmak denir mi?

Cevap: Mezarı kazmadan ve üzerindeki toprağı açıp ölünün bedenini açığa çıkarmadan, kabrin içindeki ölünün bedenini kameraya almaya mezarı açmak denmez.

Soru 259: Belediye, sokakları genişletmek amacıyla mezarlığın etrafındaki kabirleri yıkmak istiyor, bunu yapması caiz midir? İkinci olarak da bu ölülerin kemiklerini oradan çıkarıp ayrı bir yerde defnetmenin hükmü nedir?

Cevap: Müminlerin mezarlarını yıkmak ve açmak, yolları genişletme ve yenileme kastıyla bile olsa caiz değildir. Mezarların açılması ve Müslüman bir ölünün bedeninin veya çürümemiş kemiklerinin ortaya çıkması durumunda, onu yeniden defnetmek farzdır.

Soru 260: Şer'î ölçülere riayet etmeksizin Müslümanların mezarlarını yıkmağa kalkışan birine karşı diğer Müslümanların görevi nedir?

Cevap: Diğerlerinin bu konudaki görevi şart ve derecelerine riayet ederek onları kötülükten sakındırmaktır. Ayrıca eğer kabirlerin tahrip edilmesi sonucu Müslüman ölülerin kemikleri ortaya çıkarsa, onları yeniden gömmek farzdır.

Soru 261: Babam yaklaşık 36 yıldır bir mezarda gömülüdür. Vakıflar idaresinden izin alarak kendim o mezardan yararlanmak istiyorum. Mezarlık vakıf olduğuna göre kardeşlerimden de bu konuda izin almam gerekir mi?

Cevap: Ölülerin defnedilmesi için genel olarak vakfedilen bir mezar yeri için oradaki cenazenin vârislerinden izin almak şart değildir. Ancak ölünün kemikleri toprak olmadan önce, oraya başka bir cenazeyi defnetmek için mezarı açmak caiz değildir.

Soru 262: Müslümanların mezarlığını yıkıp yerine başka merkezler yapmanın [şer'î bir] yolu varsa açıklar mısınız?

Cevap: Müslümanların ölülerinin defnedilmesi için vakfedilmiş olan bir Müslüman mezarlığını başka bir şeye çevirmek ve değiştirmek caiz değildir.

Soru 263: Dinî merciden izin aldıktan sonra mezarları açıp ölülerin defni için vakfedilmiş olan mezarlığı başka bir şeye çevirmek caiz midir?

Cevap: Mezarı açmanın caiz olmadığı ve ölülerin defni için vakfedilmiş olan mezarlığın tahrip edilmesinin caiz olmadığı yerlerde taklit merciinin izni geçersizdir. Ancak eğer istisna edilen yerlerden birisi olursa sakıncası yoktur.

Soru 264: Yirmi yıl önce ölmüş olan bir kişinin mezarına, yanlışlıkla aynı köyden yeni ölen bir hanımın cenazesini defnetmişler. Elbette, söz konusu kişiye ait mezarda hiçbir kalıntıya rastlanmamıştır. [bu konudaki] görevimiz nedir?

Cevap: Hâlihazırda sormuş olduğunuz soruya göre diğerlerinin hiç bir görevi yoktur. Cenazenin sırf başka bir meyyitin kabrine defnedilmesi, cenazeyi başka bir yere nakletmek için o mezarın açılmasını caiz kılmaz.

Soru 265: Caddenin birisinin ortasında dört tane mezar bulunmaktadır. Bu mezarlar caddelerin yapımına engel oluyor. Öte yandan, mezarları açmak da şer'î açıdan caiz değildir. Bu konuda belediyenin şer'î hükümlerin dışına çıkmaması için ne yapmamız gerektiği hususunda bizleri aydınlatmanızı rica ediyoruz.

Cevap: Eğer caddenin yapımı mezarların açılmasına bağlı değilse ve caddeyi onların üzerinden geçirmek mümkünse veya tıpkı kanun gereği mezarlara rağmen caddenin yapılması zaruri ve gerekliyse caddeleri yapmanın sakıncası yoktur.

Necaset Hükümleri

Soru 266: Kan pak mıdır?

Cevap: Eğer kanı sıçrayarak akan hayvanların ise, o kan necistir.

Soru 267: İmam Hüseyin'in (a.s) yas merasiminde başı şiddetle duvara vurma sonucu insanların başlarından akarak bu merasime katılanların yüzüne gözüne bulaşan kan pak mıdır?

Cevap: İnsan kanı her durumda necistir.

Soru 268: Elbiseyi yıkadıktan sonra üzerinde kalan hafif kan lekesi necis midir?

Cevap: Eğer kanın kendisi değil de yalnızca yıkadıktan sonra kalan rengi olursa, paktır.

Soru 269: Bazı yumurtalarda görülen kanın hükmü nedir?

Cevap: Paktır; ama yenilmesi haramdır.

Soru 270: Haramla cünüp olan kimsenin ve necis yiyen hayvanın terinin hükmü nedir?

Cevap: Güçlü görüş gereği paktır; fakat farz ihtiyat gereği onunla [her iki ter ile de] namaz kılınmamalıdır.

Soru 271: Ölünün, sidir ve kâfur ile gusül verdikten sonra, normal su ile gusül vermeden önce, bedeninden damlayan su damlacıkları pak mıdır?

Cevap: Üçüncü guslü tamamlanmadıkça ölünün bedeni necaset hükmündedir.

Soru 272: Bazen el, ayak ve dudaklardan kopan deri parçaları pak mıdır?

Cevap: Ellerden, ayaklardan, dudaklardan veya bedenin ayrı bir yerinden kendiliğinden kopan ince deri parçaları paktır.

Soru 273: Savaş alanlarında domuz öldürüp yemek mecburiyetinde kalan birinin, bedeninin rutubeti [teri] ve ağız suyu necis midir?

Cevap: Haram ve necis et yiyen birinin ağız suyu ve beden teri necis değildir, ancak ıslak olarak domuz etine temas eden her şey necistir.

Soru 274: Ressamlık ve çizim işlerinde kıl fırçalar kullanılmaktadır. Eğer bunların en iyi ve kaliteli çeşitlerinin genellikle domuz kılından yapıldığını ve gayr-i İslâmî ülkelerden getirilerek özellikle kültürel merkezler ve tebliğ büroları başta olmak üzere herkesin kullanımına sunulduğunu dikkate alırsak, Bu kıl fırça ve kalemleri kullanmanın şer'î hükmü nedir?

Cevap: Domuz kılı necistir ve taharetin şart olduğu yerlerde kullanmak caiz değildir; ama taharetin şart olmadığı yerlerde onları kullanmanın sakıncası yoktur. Eğer kıl fırça ve kalemlerin domuz kılından yapılıp yapılmadığı bilinmezse onu taharetin şart olduğu işlerde de kullanmanın sakıncası yoktur.

Soru 275: Gayri İslami ülkelerden ithal edilen etleri yemek helal midir? Bu etlerin pak ve necis olma açısından hükmü nedir?

Cevap: Şer’i usullere göre kesildiği doğrulanmadıkça onları yemek haramdır; ancak paklık açısından şer’i usullere göre kesilmediği kesin olarak bilinmedikçe, paktırlar.

Soru 276: Gayri İslami ülkelerden gelen deri ve diğer hayvan azalarıyla ilgili görüşünüz nedir?

Cevap: Eğer hayvanın İslami usullere göre kesildiğine ihtimal verirseniz paktırlar. Ancak İslami usullere göre kesilmediğine [kesin olarak] eminseniz necistirler.

Soru 277: Cenabetli birinin elbisesi meni ile necis olursa: 1- Islakken ona dokunmanın hükmü nedir? 2- Acaba cünüplünün, elbisesini yıkaması için bir başkasına vermesi caiz midir? 3- Muhtelim olan biri elbisesini yıkayacak olan kimseye, elbisesinin necis olduğunu haber vermeli midir?

Cevap: Meni necistir ve eğer sirayet edici bir ıslaklıkla başka bir şeye değerse onu da necis eder. Elbiseyi yıkayan kimseye onun necis olduğunu söylemek gerekmez. Ancak elbisenin sahibi onun temizlendiğini kesin olarak bilmedikçe, ona pak elbise hükmü uygulayamaz.

Soru 278: İdrardan sonra istibra yaparken benden meni kokusu veren bir sıvı geliyor; acaba necis midir? Bu durumda namaz konusunda görevim nedir?

Cevap: Eğer meni olduğunu kesin olarak bilmiyorsanız ve meninin şer’i belirtilerini taşımıyorsa, meni hükmünde değildir ve paktır.

Soru 279: Karga, kartal ve papağan gibi eti haram olan hayvanların dışkıları necis midir?

Cevap: Eti haram olan hayvanların dışkıları necis değildir.

Soru 280: İlmihal kitaplarında eti haram olan hayvanların ve kuşların dışkılarının necis olduğu yazılmıştır. Acaba sığır, koyun ve tavuk gibi eti helal olan hayvanların da dışkısı necis midir?

Cevap: Eti helal olan kuş ve diğer hayvanların ve aynı şekilde eti haram olan kuşların dışkıları paktır.

Soru 281: Eğer tuvalet taşının kenarında veya içinde bir necis olur ve orası kür veya az suyla yıkanır ama necisin kendisi kalırsa, suyla yıkanan ve necasetin olmadığı yerler, pak mıdır?

Cevap: Necis suyun ulaşmadığı yerler paktır.

Soru 282: Eğer misafir, ev eşyalarından birini necis ederse, ev sahibine haber vermesi farz mıdır?

Cevap: Yiyecek, içecek ve yemek tabakları dışındaki şeylerde haber vermesi gerekmez.

Soru 283: Necis olmuş şeye değen başka bir şey de necis olur mu? Eğer necis olursa, kaç vasıtaya kadar necis eder?

Cevap: Necisin kendisiyle temas ederek necis olan şey, pak olan başka bir şeye değerse ve ikisinden biri eğer ıslak olursa, yine o pak olan şeyi necis eder. Necis olan [bu ikinci] şey de pak olan başka bir şeye [ikisinden birinin ıslak olması şartıyla] değerse yine farz ihtiyat gereği [ikinci necis olmuş şeye, değen şey de] necis olur. Ama bu üçüncü necis olan şey, artık başka bir şeye değmekle onu [ıslak bile olsa] necis etmez.

Soru 284: Şer'î usullere göre kesilmemiş hayvanın derisinden imal edilmiş ayakkabıyı giyen birinin, her abdest almadan önce ayağını yıkaması farz mıdır? Bazıları, ayakkabı içerisinde ayağın terlediği takdirde ayakları yıkamanın vacip olduğunu söylüyorlar. Genel olarak da her türlü ayakkabıda az-çok ayaklar terlemektedir. Bu konuda görüşünüz nedir?

Cevap: Eğer ayakkabının şer’i usullere göre kesilmemiş hayvanın derisinden yapıldığını kesin olarak bilirse ve böyle bir ayakkabı içerisinde ayakların terlediği doğrulanırsa, namaz için ayakları yıkamak farzdır; ancak eğer ayakların terlediğinden veya derisinden ayakkabı yapılan hayvanın şer’i usullere göre kesilip kesilmediğinden şüphe ederse, pak hükmündedir [dolayısıyla ayakları yıkaması da gerekmez].

Soru 285: Devamlı kendisini necis eden çocuğun elinin terinin, ağız suyu ve artığının hükmü nedir. Yine, ıslak ellerini ayaklarına vuran çocukların hükmü nedir?

Cevap: Necis olduğu kesin olarak bilinmedikçe paktır.

Soru 286: Doktorun teşhisine göre sürekli ovmak zorunda kaldığım bir dişeti hastalığım var ve bu, diş etlerimin içerisinde kan toplanmış gibi bazı yerlerinin siyahlaşmasına sebep oluyor. Üzerine kâğıt mendil bıraktığımda rengi kırmızılaşıyor. Bu yüzden kür suyla ağzımı temizlemeğe çalışıyorum; ancak katılaşmış olan bu kan uzun bir müddet kalıyor ve yıkamakla da gitmiyor. Acaba ağzıma aldığım kür suyu çıkardığımda, ağzımda kalan ve dişetindeki katılaşmış kana değen bu su necis midir, yoksa o da ağız suyunun bir parçası sayılarak pak mıdır?

Cevap: Her ne kadar ondan sakınmak ihtiyata uygun olsa da pak hükmündedir.

Soru 287: Diş etlerinde katılaşmış olan kana değdikten sonra yediğim yemek, necis midir? Necis olduğu takdirde, acaba yemeği yuttuktan sonra ağzın iç kısmı necis olarak kalır mı?

Cevap: Mezkûr durumda, yemek necis olmaz ve yutulmasında bir sakınca yoktur. Ağzın içi de temizdir.

Soru 288: Bir süredir makyaj malzemelerinin, çocuklar doğduğunda onlardan kesilip ayrılan göbek bağından veya ölü çocuktan yapıldığına dair söylentiler var. Biz bazen bunları kullanıyoruz ve hatta bazı zamanlar [kullandığımız] ruj yeniliyor bile; acaba bunlar necis midir?

Cevap: Söylentiler, makyaj malzemelerinin necis olduğuna dair şer'î delil sayılmazlar ve şer’i yollardan onların necis olduğu ispatlanmadıkça, onları kullanmanızın sakıncası yoktur.

Soru 289: Yıkadığımız her elbise veya kumaştan, leğene baktığımızda açıkça görünen ince küçük tüyler dökülmektedir. Leğen suyla dolu vaziyette ve çeşme suyuna bağlıyken elbiseyi daldırdığımızda leğenin kenarlarından etrafa su taşıyor. Ben de leğenden taşan suda bu tüylerin olması nedeniyle, ihtiyat ederek suyun taştığı her yeri yıkıyorum. Yine, çocukların necis elbiselerini dışarıya çıkardığımda, kuru bile olsalar, bu tüylerden düşmüştür düşüncesiyle bıraktığım bütün yerleri yıkıyorum. Acaba [yaptığım] bu ihtiyat gerekli midir?

Cevap: Yıkamak için leğene koyulan bir elbisenin, su, musluktan akarak üzerine dökülüp her tarafına ulaştıktan sonra ondan ayrılırsa veya leğenin içinde yer değiştirirse, elbise, leğen, su ve elbiseden ayrılıp suyun üzerinde görülen ve suyla birlikte dışarı dökülen tüyler, hepsi paktır. Nitekim çocukların necis elbiselerinden ayrılan tüy veya toz parçacıkları da elbisenin necis yerinden ayrıldıkları kesin olarak bilinmedikçe paktırlar. Ayrıca o ayrılan tüylerin necis bölgeden ayrıldıklarından şüphe edilirse, ihtiyat gerekli değildir.

Soru 290: Islaklığın, bir şeyden diğer bir şeye geçmesi için ne kadar olması gerekiyor?

Cevap: Islaklığın geçmesindeki ölçü, ıslak olan bir cisim başka bir cisme değdiğinde birinin ıslaklığının diğerine geçmesidir.

Soru 291: Hıristiyan ve Yahudiler gibi dinî azınlıkların da elbiselerini yıkanması ve ütülenmesi için verdikleri kuru temizleyicilere verilen elbiseler pak mıdır? Ayrıca bunların temizlik için kimyasal madde kullandıklarını biliyoruz.

Cevap: Eğer kuru temizleyicilere verilen elbiseler önceden necis değillerse, pak hükmündedirler ve elbiselerin ehl-i kitap olan dinî azınlıkların elbiselerine değmeleri onların necis olmasına sebep olmaz.

Soru 292: Tam otomatik çamaşır makinelerinde yıkanan necis elbiseler pak olur mu? Bu çamaşır makinelerinin çalışma tarzı şöyledir: Birinci defada toz deterjanla birlikte çamaşır makinesine koyulan çamaşırların üzerine bir miktar su dökülür ve makine biraz çalışınca, kapak, cam ve etrafındaki plastik üzerinde köpük oluşur. Sonra köpük bunları tamamen kapatınca ikinci kez su alır. Daha sonra da makine otomatik olarak çamaşırı üç defa az suyla yıkar ve her defasında suyu dışarıya atar. Sizden ricamız, böyle yıkanan çamaşırların pak olup olmadıklarını açıklamanızdır.

Cevap: [Necis elbiseler] çamaşır makinesinde paklanırken [necasetten temizlerken] eğer necasetin kendisi giderildikten sonra musluğa bağlı çok su ile bir defa yıkanırsa ve yine makinenin içi elbiseleri koymadan önce pak olur ve daha sonrada iki defa az suyla yıkanıp normal şekilde suyu alınırsa [sıkılırsa] elbiseler pak olurlar.

Soru 293: Eğer su, yere, havuza veya çamaşır yıkanan hamamlara [vb. yerlere] dökülür ve oradan da birkaç damla insanın elbisesine sıçrarsa, elbise necis olur mu?

Cevap: Temiz [leğen, havuz, hamam vb.] yerlere dökülen sudan sıçrayan su da paktır. Eğer o yerin pak mı yoksa necis mi olduğunda şüphe edersek, yine de ondan sıçrayan su paktır.

Soru 294: Belediyeye bağlı çöp kamyonlardan caddelere dökülen su, bazen şiddetli rüzgâr nedeniyle halkın üzerine sıçramaktadır. Bu su pak mıdır?

Cevap: Necise değmesi sonucunda necis olduğu kesin olarak bilinmediği takdirde, o su temizdir.

Soru 295: Cadde ve yol üzerlerinde oluşan çukurlarda toplanan sular pak mıdır?

Cevap: Bu sular pak hükmündedirler.

Soru 296: Yemek, içmek vb. şeylerde temizlik ve necaset hükümlerine önem vermeyen kimselerle ailece gidip gelmenin hükmü nedir?

Cevap: Yüce İslam dininin taharet ve necaset konusundaki genel hükmü şöyledir: Necis olduğu kesin olarak bilinmeyen her şey, şer’i açıdan pak [temiz] hükmündedir.

Soru 297: Aşağıda geçen kusmukların şer'î açıdan hükümlerini açıklar mısınız?
a) Süt emen çocuğun kusmuğu.
b) Süt emen ve yemek yiyen çocuğun kusmuğu.
c) Yetişkin insanın kusmuğu.

Cevap: Hepsi paktır.

Soru 298: Eğer birkaç şeyden biri necis olur ama hangisinin necis olduğu bilinmezse bunlara değen şeyin hükmü nedir?

Cevap: Eğer onlardan bazılarına değerse [hepsine değmezse] necis hükmünde değildir.

Soru 299: Başka ülkelerden çalışmak için İslami ülkelere gelerek şarküteri dükkânı açan ve hangi dine mensup olduğu bilinmeyen biri, elinde sirayet edici (geçici) ıslaklık olduğu halde yiyecek maddeleri satmaktadır ve satış esnasında eli gıda maddelerine değmektedir. Acaba ondan hangi dine mensup olduğu sorulmalı mıdır? Yoksa "Necis olduğu kesin olarak bilinmedikçe her şey paktır." hükmü onun hakkında da geçerli midir?

Cevap: Ona hangi dine bağlı olduğunu sormak farz değildir. Onun kendisi ve ıslak olarak dokunduğu şeyler hakkında, "Necis olduğu kesin olarak bilinmedikçe her şey paktır." hükmü geçerlidir.

Soru 300: Eğer aile fertlerinden biri veya eve gidip gelen birisi, taharet ve necasete önem vermez ve evin ve evdeki eşyaların yıkamakla temizlenmeyecek kadar geniş bir ölçüde necis olmasına sebep olursa, bu evde yaşayanların görevi nedir? Böyle bir durumda insan nasıl temiz kalabilir. Özellikle de sahih olması taharete bağlı olan namazlar için ne yapmak gerekir. Bu durumda şer’i hüküm nedir?

Cevap: Bütün evi temizlemek gerekmez. Namazın sahih olması için de namaz kılanın elbisesiyle [secdede] alnın koyulduğu yerin temiz olması yeterlidir. Evin ve eşyaların necis olması, namazda ve yemek-içmekte temizliğe uyulmasının dışında daha fazla bir yükümlülük gerektirmez.

Sarhoş Edici Şeyler

Soru 301: Alkollü içecekler necis midir?

Cevap: Sarhoş edici içecekler [farz] ihtiyat gereği necistirler.

Soru 302: Ateşte kaynayan ve üçte biri gitmeyen, ancak, sarhoş edici de olmayan üzüm suyunun hükmü nedir?

Cevap: İçilmesi haramdır, ama necis değildir.

Soru 303: İçerisinde bir veya birkaç üzüm tanesi olan koruk (yetişmemiş üzüm), suyunu çıkarmak amacıyla kaynatılırsa, kaynatıldıktan sonra geriye kalan suyun haram olduğu söylenmektedir. Bu söz doğru mudur?

Cevap: Eğer üzüm taneleri, çok az olur ve ona üzüm suyu denilmeyecek şekilde koruk suyunda kaybolup giderse helâldir. Ancak sadece üzüm tanelerinin kendisi ateşte kaynarsa haramdır.

Soru 304: Günümüzde sarhoş edici [olsa da] alkol, birçok ilaçların özellikle de sıvı ilaçların ve güzel kokuların bilhassa da dış ülkelerden getirilen kolonyaların yapımında kullanılmaktadır. Acaba meselenin hükmünü bilen veya bilmeyen kimselerin bunları alıp-satmalarına, kullanmalarına ve farklı şekilde onlardan yaralanmalarına izin veriyor musunuz?

Cevap: Asaleten [şarap gibi] sıvı sarhoş edicilerin çeşitlerinden olduğu bilinmeyen alkoller pak hükmündedirler ve bu tür alkollerin katıldığı [kolonya, ilaç vb.] sıvı maddeleri alıp satmanın ve kullanmanın sakıncası yoktur.

Soru 305: Sağlık görevlilerinin çalışma esnasında tıbbi nedenlerden dolayı ellerini ve tıbbî malzemeleri dezenfekte etmek gibi gerekli olan her yerde ve her alanda beyaz alkol kullanmaları caiz midir? Beyaz alkol tıbbî bir alkol olmanın yanı sıra içilebilir de. Ayrıca, üzerine bu alkolden bir veya birkaç damla dökülmüş elbiseyle kılınan namaz sahih midir?

Cevap: Eğer [beyaz alkol] asaleten sıvı olmayan [katı maddelerden üretilen etil alkol gibi] alkollerden olursa, sarhoş edici olsa bile pak hükmündedir ve onun bulaştığı elbiseyle namaz kılmak sahihtir ve temizlenmesi gerekmez. Ancak asaleten sıvı olan alkollerden olur ve uzmanların teşhisine göre de sarhoş edici olursa, ihtiyat gereği necistir ve onun değdiği elbise veya bedenle namaz kılmak için temizlenmesi gerekir. Elbette tıbbi araç ve gereçleri dezenfekte de vb. işlerde onu kullanmanın sakıncası yoktur.

Soru 306: İlaç ve gıda sanayiinde "Kefir" denen bir madde kullanılmaktadır. Mayalandığında elde edilen maddede %5 ile %8 oranında bir alkol meydana gelmektedir. Bu miktardaki bir alkol, kullanıcıda hiçbir şekilde sarhoşluğa yol açmıyor. Bu maddenin kullanılmasının şer'î açıdan bir sakıncası var mıdır?

Cevap: Elde edilen maddede bulunan alkol kendi zatında sarhoş edici ise, elde edilen maddeye karışması ve miktarının az olması yüzünden kullanıcı açısından sarhoş edici olmasa bile yenilmesi haramdır ve ihtiyat gereği necistir. Ancak onun kendi zatında sarhoş edici olup olmadığından veya aslen sıvı olup olmadığından şüphe edilirse hüküm değişir.

Soru 307:
1) Etil alkol necis midir? (Galiba bu alkol bütün sarhoş edicilerin içerisinde bulunuyor ve sarhoşluğa yol açıyor.)
2) Alkolün necis olmasındaki ölçü nedir?
3) Bir içeceğin sarhoş edici olduğunu tespit etmenin yolu nedir?

Cevap:
a) Aslen sıvı ve sarhoş edici olan bütün alkol çeşitleri necistir.
b) Ölçü aslen sıvı ve sarhoş edici olmasıdır.
c) Eğer mükellefin kendisinin kesin bilgisi olmazsa, güvenilir uzman kişinin bildirmesi yeterlidir.

Soru 308: Koka kola [Coca cola] ve pepsi gibi ülke içerisinde üretilen ve piyasada satılmakta olan bazı içeceklerin temel maddelerinin dış ülkelerden getirildiği ve içlerinde alkol kullandıkları ihtimali olduğu söylenmektedir. Bunların hükmü nedir?

Cevap: Mükellefin kendisi bunlara aslı sıvı olan sarhoş edici alkol katıldığını kesin olarak bilmedikçe pak ve helaldir.

Soru 309: Gıda maddelerini satın alırken, onları satan veya yapan kimselerden Müslüman olmayanların onlara ellerini vurup vurmadığını veya onların yapımında alkol kullanıp kullanmadıklarını araştırmak gerekir mi?

Cevap: Sormak ve araştırmak gerekmez.

Soru 310: Ben kimyasal gazlara karşı etkili olan, "sprey atropine sülfat" formülünde bir ilacın yapımına başladım. Alkol, bu ilacın bileşiminde temel bir role sahiptir; öyle ki eğer alkol eklenmezse bu ilaç üretilemez. Öte yandan bu ilaç, İslâm ordularını kimyasal sinir gazları karşısında koruyabilecek bir silahtır. Acaba anlattığımız şekilde alkolü ilaç sanayiinde kullanmamız caiz midir?

Cevap: Eğer [kullanılan alkol] aslen sıvı ve sarhoş edici olan alkollerden ise haramdır ve ihtiyat gereği necistir; ancak onun ilaç sanayiinde kullanılmasında sakınca yoktur.

Vesvese ve Çaresi

Soru 311: Birkaç yıldan beridir vesvese hastalığına müptela olmuşum. Bu konu beni çok rahatsız etmektedir ve günden güne bu hastalığım daha da şiddetlenerek hayatımda her şeyden şüphe etmeme neden oluyor. Öyle ki yaşamım sanki şüphe üzerine kurulmuş. Çoğunlukla yiyeceklerde ve ıslak eşyalarda şüpheye düşüyorum. Bu nedenle diğer normal insanlar gibi yaşayamıyorum. Bir yere gittiğimde ayağımın terlediğini ve necise değmesi sonucu, necis olacağını düşünerek hemen çorabımı çıkarıyorum; hatta seccade üzerinde bile oturamıyorum. Ne zaman otursam, tüyleri elbiseme yapışır ve onu suyla yıkamak zorunda kalırım diye vesvese olduğum için hemen kalkıyorum. Eskiden böyle değildim, ama şimdi, artık bu işlerimden utanıyorum. Her zaman, rüyamda birisini görüp, derdimi ona söylemeyi veya hayatımı tamamen değiştirip beni eski halime getirecek bir mucizenin gerçekleşmesini çok istiyorum. Bu konuda bana yol göstermenizi rica ediyorum.

Cevap: Taharet ve necaset hükümleri, tıpkı ilmihal kitaplarında açıklananlarla aynıdır. Şer’i açıdan necis olduğuna hükmedilen ve insanın da necis olduğunu kesin olarak bildiği şeyler dışında her şey paktır [temizdir]. Bu durumda, vesvese hastalığından kurtulmak için rüya görmeye veya mucize olmasına ihtiyaç yoktur. Sadece mükellefin kendi şahsî görüş ve düşüncelerini bir kenara bırakarak mukaddes İslâm şeriatına inanıp onunla amel etmesi ve necis olduğunu kesin olarak bilmediği şeyleri necis saymaması gerekir. Çünkü siz kapının, duvarın, seccade ve kullandığınız diğer eşyaların necis olduğunu kesin olarak nereden biliyorsunuz? Üzerinde yürüdüğünüz veya oturduğunuz seccadenin tüylerinin necis olduğunu ve onun çorabınıza, elbisenize ve bedeninize bulaştığını kesin olarak nasıl ve nereden biliyorsunuz? Bu yüzden bu durumlarda vesveseye itina etmeniz sizin için caiz değildir. [Her şeyin] necis olabileceğine dair vesveseleri biraz görmezden gelmekle ve vesveseye itina etmeme konusunda biraz alıştırma yapmakla, inşallah Allah’ın izni ve yardımıyla kendinizi vesvesenin pençesinden kurtaracaksınız.

Soru 312: Ben yükseköğrenim görmüş, birkaç çocuk annesi bir kadınım. Taharet konusunda çok sıkıntı yaşıyorum. Dindar bir ailede büyüdüğüm için İslâm'ın bütün öğretilerine uymak istiyorum. Küçük çocuklarım olduğundan dolayı sürekli idrar ve kakalarıyla uğraşıyorum. [Çocuklar tuvalete gittikten sonra] sifonu çektiğimde dökülen su ayağıma, yüzüme ve hatta başıma bile sıçrıyor, bu yüzden her defasında suyun sıçradığı yerleri yıkamak zorunda kalıyorum. Bu ise yaşantımda birçok zorluklara sebep oluyor. Öte yandan benim dinim ve akidemle alakalı olduğundan taharet konusunu göz ardı etmem mümkün değil. Hatta bu sorunu çözmek için psikoloğa bile müracaat ettim; ama bir sonuç alamadım. Bu arada necis olan şeyin tozu veya çocuğun eli necis olduğu zaman onları yıkamak veya bir şeye el sürmesini engellemek zorunda kalmak gibi bana sıkıntı veren diğer şeyler de vardır. Necis olan bir şeyi yıkamak benim için çok zor oluyor; ama tamda o anda sadece kirli olan elbise ve bulaşıkları yıkamak ise benim için kolay. Sizden ricam lütfen bu konuda yol göstererek hayatı bana kolaylaştırınız.

Cevap:
1) Mukaddes İslâm açısından necaset ve taharet konusunda asıl olan [temel prensip] her ne kadar necis olduğuna çok fazla ihtimal verilse de kesin olarak necis olduğu bilinmedikçe eşyanın pak oluşudur.
2) Taharet ve necaset konusunda, psikolojik nedenlerden dolayı diğerlerine göre daha şiddetli hassasiyetleri olanlar, örneğin bir şeyin necis oluşuna başkalarından daha çabuk ve pak oluşuna ise diğerlerinden daha geç kanaat getiren insanlara İslam fıkhında vesveseci denir. Böyle biri, eğer bir şeyin necis olduğuna kesin olarak inansa dahi, normal bir insanın kanaat getireceği ölçüde olmadıkça ona amel etmesi gerekmez. Necis bir şeyin vesveseci birisi tarafından paklanmasında da ölçü yine halk tarafından bilinen normal süreçtir ve vesvesecinin, necisin kendisinin giderildiğine veya pak olduğuna kesin olarak kanaat getirmesi gerekmez.
Bu hükümler mezkûr kimseler hakkında, bu hassasiyetleri kalkıncaya kadar geçerlidir.
3) Necis olan her şeyi veya her uzvu, paklamak için necasetin kendisi giderildikten sonra musluk suyuyla yalnızca bir defa yıkamak yeterlidir. Tekrar yıkamak ya da suyun altına tutmak gerekmez. Eğer necis olan şey, elbise ve benzeri bir şey olursa ihtiyat gereği içindeki suyun dışarı çıkması için normal miktarda sıkılır veya silkelenir.
4) Necasete karşı şiddetli bir hassasiyete sahip olduğunuzdan, şunu bilmelisiniz ki necis bir şeyin tozu, sizin için hiçbir durumda necis değildir. Yine sizin, çocuğun elinin necis veya temiz olduğuna veya kanın bedenden temizlenip temizlenmediğine dikkat etmeniz gerekmez. Bu hüküm, sizin bu hassasiyetiniz tamamen yok olana kadar geçerlidir.
5) İslâm dini kolay, hafif ve insan fıtratına uygun hükümlere sahiptir; öyleyse onları kendinize zorlaştırarak ruhunuza ve cisminize eziyet edip, zarar gelmesine sebep olmayın. Bu gibi durumlarda ıstırap ve endişe hali, hayatı size zehir ediyor; oysa Yüce Allah sizin ve sizinle ilişkisi olan hiç kimsenin sıkıntı ve zorluğa düşmesine razı değildir. Kolay bir dine sahip olmanın şükrünü yerine getirin ve bu nimetin şükrü, ilahi öğretilere uygun bir şekilde amel etmektir.
6) Bu [ruh] haliniz, geçici ve tedavi edilebilir bir durumdur. Birçok insan buna müptela olduktan sonra yukarıda söylenildiği şekilde amel ederek ondan kurtulmuştur. Siz de Allah’a tevekkül edin, himmet ve iradenizle kendinizi rahatlatın; Allah’ın izniyle başaracaksınız.

Ehl-i Kitap Ve Diğer Fırkaların Hükmü

Soru 313: Bazı fakihler ehl-i kitabın pak, bazıları da necis olduğuna inanıyorlar; bu konuda sizin görüşünüz nedir?

Cevap: Ehl-i kitabın zat itibarıyla necis olduğu malum değildir. Bize göre onlar, zat itibarıyla pak hükmündedirler.

Soru 314: İnanç yönünden Peygamber Efendimizin peygamberliğine inanan, ama buna rağmen kendi baba ve dedelerinin geleneklerini sürdüren bazı ehl-i kitap mensupları, taharet açısından kâfir hükmünde midirler?

Cevap: [Ehl-i kitabın] Peygamber Efendimizin (s.a.a) peygamberliğine inanmaları, tek başına İslami hükümleri onlar hakkında uygulamak için yeterli değildir. Ancak eğer ehl-i kitaptan sayılıyorlarsa [zaten] pak hükmündedirler.

Soru 315: Birkaç arkadaşla birlikte bir ev kiraladık; sonra arkadaşlarımızdan birinin namaz kılmadığını fark ettik. Kendisine sorduğumuzda, kalben Allah'a inandığını ama namaz kılmadığını söyledi. Onunla birlikte yemek yediğimizi ve çok yakın ilişkiler kurduğumuzu dikkate alırsak, acaba onu necis mi bilmeliyiz?

Cevap: Sadece namazı, orucu veya diğer şer'î farzları terk etmesi Müslümanın mürtet olmasına (dinden çıkmasına) ve necis olmasına sebep olmaz. Onun mürtet olduğu ispatlanmadıkça, diğer Müslümanların hükmündedir.

Soru 316: Ehl-i kitaptan kastedilen kimlerdir ve onlarla ilişki sınırlarını belirleyen ölçü nedir?

Cevap: Ehl-i kitaptan maksat, ilahî dinlerden birine inanan ve kendisini Allah'ın peygamberlerinden bir peygamberin (a.s) takipçisi olarak bilen Yahudiler, Hıristiyanlar, Zerdüştiler ve aynı şekilde bizim araştırmalarımıza göre ehl-i kitaptan olan Sabiin gibi semavi kitapları olan kimselerdir. Bu dinlere mensup kimselerle İslâmî ölçü ve ahlâk kurallarına uyularak muaşerette bulunmanın bir sakıncası yoktur.

Soru 317: Aliyullahiler adında, Emirü'l-Müminin Ali'yi (a.s) ilâh olarak kabul eden, namaz ve oruç yerine dua etmeğe inanan bir fırka vardır; bunlar necis midir?

Cevap: Eğer Emirü'l-Müminin Ali'nin (a.s) ilâh olduğuna inanıyorlarsa, onlar ehl-i kitap olmayan gayr-i Müslimlerin hükmündedir. Yani kâfir ve necistirler.

Soru 318: "Hz. Ali (a.s) ilâh değildir, ama ilâhtan aşağı da değildir." görüşüne inanan ve kendilerini Aliyullahiler olarak adlandıran fırkanın hükmü nedir?

Cevap: Eğer [Hz. Ali’yi] tek olan Yüce Allah Teala'ya ortak koşmuyorlarsa, müşrik hükmünde değildirler.

Soru 319: On iki imam Şiaları tarafından Hz. İmam Hüseyin (a.s) veya Ashab-ı Kisa [Hz. Resulullah, Ali, Fatıma, Hasan ve Hüseyin (Allah’ın selamı onlara olsun)] için yapılan nezirlerin Aliyullahiler fırkasının toplandığı merkezlere, bu yerlerin ihya olmasına sebep olacak şekilde vermek caiz midir?

Cevap: Muvahhitlerin önderi Hz. Ali'nin (a.s) ilah olduğuna inanmak batıl bir inançtır ve bu inanca sahip olan kişinin İslâm dininden çıkmasına sebep olur. Bu sapık akidenin yayılmasına yardım etmek haramdır; ayrıca nezredilen malları, nezredildiği yerlerin dışında harcamak caiz değildir.

Soru 320: Bizim bölgemizde ve diğer bazı bölgelerde, [On iki] İmamlardan [sadece] altısına inanan ama hiçbir dinî farizaya ve velâyet-i fakih ilkesine inanmayan, kendilerini İsmailiyye diye adlandıran bir fırka vardır. Acaba bu fırkaya mensup olanlar necis midir?

Cevap: Onların, İmamların (a.s) diğer altısına veya herhangi bir dini hükme inanmaması, dinin aslını ve Peygamber Efendimizin peygamberliğini inkâra sebep olmadıkça, [onların] kâfir ve necis olmasına sebep olmaz. Ancak İmamlardan (a.s) birine (haşa) saygısızlık edip küfrederlerse, başka.

Soru 321: Bizim kaldığımız ve öğrenim gördüğümüz bölge halkının mutlak çoğunluğu Budist kâfirlerdir. Eğer bir üniversite öğrencisi onlardan bir ev kiralarsa, bu evin taharet ve necaset açısından hükmü nedir? Bu evi yıkayıp temizlemek gerekir mi? Şunu da belirtmek gerekir ki, bu bölgedeki evler çoğunlukla tahtadan yapıldığından onları yıkamak mümkün değildir. Ayrıca otellerin, onlarda bulunan mobilya ve eşyaların hükmü nedir?

Cevap: Ehl-i kitap olmayan bir kâfirin, ıslak el ve beden ile sizin kullandığınız eşyalara dokunduğu ispatlanmadıkça onların necis olduğuna hükmedilmez; necis olduğu kesin olarak bilinse dahi ev ve otellerin kapı, duvar, mobilya ve eşyalarını yıkamak farz değildir. Sadece yemek, içmek veya namaz kılmak için kullanılması gereken necis eşyaların yıkanması farzdır.

Soru 322: Huzistan bölgesinde kendilerine Sabiîler adını veren büyük bir grup yaşamaktadır. Onlar, "Biz Hz. Yahya'ya (a.s) tabiyiz ve onun kitabı bizim yanımızdadır." diyorlar. Din âlimlerinin görüşüne göre de bunların Kur'ân-ı Kerim'de ismi geçen Sabiîler olduğu ispatlanmıştır. Bunların ehl-i kitap olup olmadığını açıklamanızı rica ediyoruz.

Cevap: Adı geçen taife ehl-i kitap hükmündedir.

Soru 323: Acaba, "Kâfir birinin yaptığı ev necistir ve orda namaz kılmak da mekruhtur." sözü doğru mudur?

Cevap: Böyle bir evde namaz kılmak mekruh değildir.

Soru 324: Yahudi, Hristiyan ve diğer kâfir fırkaların yanında çalışmanın ve onlardan ücret almanın hükmü nedir?

Cevap: Haram işlerden olmaması, İslâm'ın ve Müslümanların genel maslahatlarına da aykırı olmaması şartıyla kâfirlerin yanında çalışmanın kendisinde bir sakınca yoktur.

Soru 325: Askerlik görevini yaptığım bölgede, Hak Ehli adında bir fırkaya mensup olan aşiretler yaşamaktadır. Acaba onlarda bulunan süt, peynir ve tere yağı gibi ürünleri kullanmak caiz midir?

Cevap: Eğer, İslâm'ın temel inançlarına inanıyorlarsa, taharet ve necaset konusunda diğer Müslümanların hükmündedirler.

Soru 326: Öğretmenlik yaptığım köy halkı Hak Ehli fırkasına mensup oldukları için namaz kılmıyorlar ve biz onların yemek ve ekmeklerinden yemek zorundayız. Çünkü gece gündüz sürekli olarak bu köyde kalıyoruz. Acaba bizim namazlarımızın bir sakıncası var mı?

Cevap: Eğer tevhit, nübüvvet ve İslam dinin diğer zaruri hükümlerinden hiçbirini inkâr etmezlerse ve Peygamber Efendimizin risaletinin eksik olduğuna da inanmazlarsa; onların kâfir ve necis olduklarına hükmedilmez. Aksi takdirde, onlara dokunulduğunda veya yemeklerini yerken taharet ve necaset hükümlerine riayet edilmelidir.

Soru 327: Komünist olan akrabalarımızdan biri, çocukluğumuzda bize çok miktarda mal ve gerekli eşya bağışlamıştır. Hâlihazırda bağışladığı şeylerin kendisi duruyorsa, hükmü nedir?

Cevap: Eğer kâfir ve mürtet olduğu ispatlanır ve bulûğ çağına ulaştığında, İslam’ı kabul etmeden önce kâfirliği seçmiş olursa, onun malları diğer kâfirlerin malları hükmündedir.

Soru 328: Aşağıdaki sorulara cevap vermenizi rica ediyoruz:
1- İlkokul, ortaokul ve lise gibi çeşitli tahsil dönemlerinde erkek olsun kız olsun, okulun içinde veya dışında, mükellef olsun veya olmasın batıl Bahaî fırkasına mensup öğrencilerle Müslüman öğrencilerin oturup kalkmalarının ve tokalaşmalarının hükmü nedir?
2- Bahaî olduklarını açıkça gösteren veya Bahaî olduklarını kesin olarak bildiğimiz öğrencilerle eğitim görevlilerinin ve öğretmenlerin tutumu nasıl olmalıdır?
3- İçme suyu muslukları, tuvalet muslukları, sabun vb. bütün öğrencilerin ortaklaşa kullandıkları eşyaları ıslak el ve bedenle dokunduklarını kesin olarak bildiğimiz halde kullanmanın şer'î hükmü nedir?

Cevap: Sapık/batıl Bahaî fırkasına bağlı olan herkes necistir. Taharetin şart olduğu işlerde, Bahaîler'in [ıslak olarak] dokundukları eşyalarda taharet hükümlerine riayet etmek farzdır. Ancak müdürlerin ve öğretmenlerin Bahaî öğrencilere karşı tutumları tıpkı yasal düzenlemelere ve İslâm ahlakına uygun bir şekilde olmalıdır.

Soru 329: Müminlerin, sapık Bahaî fırkasına karşı tutumları ve o fırkaya mensup olanların, İslâm toplumu arasında bulunmalarının getirdiği yükümlülüklerin neler olduğunu açıklar mısınız?

Cevap: Bütün müminler, sapık Bahaî fırkasının hile ve fesatlarına karşı durmalı ve onların, diğer Müslümanları saptırmalarını ve onlara katılmalarını engellemelidir.

Soru 330: Bazen sapık Bahai fırkası mensupları bizlere yemek veya başka şeyler getiriyorlar; onları tüketmemiz caiz midir?

Cevap: Yoldan çıkmış ve insanları saptıran bu fırkanın mensuplarıyla her türlü ilişkiden sakının.

Soru 331: Çevremizde birçok Bahaî fırkası mensupları yaşamaktadır. Onlar, [bize karşı çok] güzel ahlak ve davranış göstermekle birlikte evlerimize de çok gelip gidiyorlar. Bazıları, onların necis, bazıları da pak olduklarını söylüyorlar. Acaba bunlar pak mıdır?

Cevap: Onlar necistirler ve sizin din ve imanınızın düşmanıdırlar; öyleyse aziz çocuklarım gerçekten de onlardan sakının.

Soru 332: Bazı bölgelerde kâfirlerin sayısının Müslümanlardan daha çok olması, hava sıcaklığının da terlemeye ve ıslaklığın geçmesine sebep olduğu dikkate alındığında Müslümanların ve kâfirlerin ortak olarak kullandıkları otobüs ve tren koltuklarının hükmü nedir?

Cevap: Ehli kitap kâfirler, pak hükmündedirler ve her halükârda kâfir ve Müslümanların ortak kullandıkları eşyaların, necis oldukları kesin olarak bilinmedikleri müddetçe pak olduğuna hükmedilir.

Soru 333: Yurt dışında öğrenim görmek, gayr-i Müslimlerle iletişim ve ilişkide bulunmayı gerektiriyor. Böyle bir durumda, şer'î usullere göre kesilmeyen hayvanın eti gibi haram olan ürünlerden olmamak şartıyla onların eliyle imal edilen gıda maddelerini, kâfirlerin ıslak elinin temas etme ihtimali verilmesine rağmen kullanmanın hükmü nedir?

Cevap: Kafirin elinin gıda maddelerine ıslak olarak değme ihtimali, tek başına onlardan sakınmanın farz olması için yeterli [bir delil] değildir; dolayısıyla [kâfirin elinin] kesin olarak temas ettiğine kanaat getirilmedikçe [gıda maddelerinin] pak olduklarına hükmedilir. Eğer kâfir ehl-i kitaptan olursa, zatı itibariyle necis olmadığından elinin ıslak olarak bir şeye değmesi onun necis olmasına sebep olmaz.

Soru 334: İslâm hükümetinde yaşamakta olan bir Müslümanın, eğer bütün masrafları ve giderleri, aralarında sıcak dostluk ilişkisi bulunan gayr-i Müslim bir işveren tarafından karşılanırsa, böyle bir Müslümanla sıkı ailevi ilişkiler kurup bazı zamanlar da onun yemeğinden yemek caiz midir?

Cevap: Müslümanların, bahsi geçen Müslümanla ilişki kurmalarında bir sakınca yoktur; ancak söz konusu Müslümanın, gayr-i Müslüman birisine çalışma ve onunla sıkı ilişkiler kurma sonucu kendi inancından sapma korkusu olursa, o işi terk etmesi/bırakması farzdır. Diğer Müslümanların da onu kötülükten sakındırmaları gerekir.

Soru 335: Kayınbiraderim çeşitli sebeplerden dolayı, dinin bazı mukaddesatına hakaret edecek kadar ileri giderek maalesef tamamen dinden çıktı. Hali hazırda mürtet oluşundan birkaç yıl geçtikten sonra, gönderdiği bir mektupla İslâm'a inandığını, fakat namaz kılmadığını ve oruç tutmadığını belirtmektedir. Bu durumda, anne babasının ve diğer aile fertlerinin onunla ilişkileri nasıl olmalıdır? Acaba ona kâfir denilebilir mi veya onu necis sayabilir miyiz?

Cevap: Önceden mürtet oluşunun sabit olduğunu varsayarsak, eğer ondan sonra tövbe etmişse pak olduğuna hükmedilir. Anne-babasının ve diğer aile fertlerinin de onunla ilişki kurmalarının sakıncası yoktur.

Soru 336: Eğer birisi, oruç ve onun gibi dinin zaruri hükümlerinden birini inkâr ederse kâfir hükmünde olur mu?

Cevap: Eğer dinin zaruri hükümlerinden her hangi birini inkâr etmesi, peygamberliği inkâr etmeğe, Yüce İslam Peygamberini yalanlamaya ya da şeriata bir noksanlık katmaya sebep olursa, kâfir ve mürtet olmaya sebep olur.

Soru 337: Acaba mürtet ve harbî kâfirler için konulan ceza kanunları, İslam rehberinin sorumluluğu altında olan siyasî işlerden midir? Yoksa kıyamet gününe kadar değişmez olan şer'î ceza hükümlerinden midir?

Cevap: Bu cezalar şer'î ve ilahî olan bir hükümdür.