Ali Məqamlı Rəhbərin informasiya bloku
Oxu / Yüklə:

ŞƏRİ SUALLARA CAVABLAR

  • TƏQLİD MƏSƏLƏLƏRİ
  • Təharətin hökmləri
  • Namazın hökmləri
  • Orucun hökmləri
  • Xümsün hökmləri
  • Cihad
  • Əmr bil-məruf (yaxşı işlərə dəvət) və nəhy ənil-munkər (pis işlərdən çəkindirmə)
  • Haram qazanclar
  • Şahmat və qumar alətləri
  • Musiqi və ğina
  • Rəqs
  • Əl çalmaq
  • Naməhrəmin videogörüntüsü və fotoşəkli
  • Peyk antena
  • Teatr və kinofilm
  • Rəssamlıq və heykəltəraşlıq
  • Sehr etmək, fokus göstərmək, ruhları və cinləri çağırmaq
  • Hipnotizm
  • Bəxt oyunları (lotoreya)
  • Rüşvət
  • Tibbə aid məsələlər
  • Elm öyrənmək və öyrətməyin qaydaları
  • Müəllif hüquqları
  • Qeyri-müsəlman ilə ticarət
  • Zalım dövlətdə hansısa bir peşədə işləmək
  • Şöhrət geyimi və geyimin hökmləri
  • Qərb mədəniyyətini təqlid etmək
  • Casusluq, xəbərçilik, sirri ifşa etmək
  • Tütün məmulatları və narkotik maddələrin istifadəsi
  • Günah məclisində iştirak etmək
  • Dua yazmaq və istixarə etmək
  • İhtikar və israf
  • Alğı-satqı və müamilənin ehkamı
    • Əqdin şərtləri
    • Alıcı və satıcının şərtləri
    • Füzuli müamilə
      Çap versiyası  ;  PDF
       
      Füzuli müamilə[1]
       
      Sual 1478: Mən əkin sahəsinin bir hissəsini qardaşımdan “şərt müamiləsi”[2] şəklində almışam. Amma qardaşım həmin hissəni yenidən başqa bir şəxsə satıbdır. Onun ikinci müamiləsi düzgündürmü?
      Cavab: Əgər birinci müamilə şəri baxımdan düzgün qaydada baş tutubsa, birinci müamiləni pozmadan satıcının həmin yeri başqa bir şəxsə satmaq haqqı yoxdur. Əgər bu işi görərsə, ikinci müamilə “füzuli”dir və (müamilənin düzgünlüyü) birinci alıcının icazəsinə bağlıdır.
       
      Sual 1479: Bir kooperativ şirkətin üzvləri yaşayış üçün torpaq sahəsi almış və onun pulunu özləri ödəmişlər, amma torpaq sahəsinin sənədi şirkətin adına rəsmi qeydiyyata salınıbdır. Torpaq sahəsinin alışında və pulunun ödənilməsində iştirakı olmayan şirkətin idarə heyəti bu yaxınlarda şirkətin üzvləri olmuş və əvvəlki üzvlərin razılığını əldə etmədən sözügedən torpaq sahəsini onun həqiqi qiymətindən aşağı qiymətə satmışlar. Bu müamiləyə icazə verilirmi?
      Cavab: Əgər müəyyən şəxslər özlərinin pulu ilə bir torpaq sahəsini özləri üçün alıblarsa, bu torpaq sahəsi onların mülküdür və başqalarının onda heç bir haqqı yoxdur. Bu torpaq sahəsinin sahiblərinin icazəsi olmadan şirkətin idarə heyətinin onu başqalarına satmaları “füzuli müamilə”dir. Amma əgər şirkətin əvvəlki üzvləri bu torpaq sahəsini “hüquqi şəxs” sayılan həmin şirkətin sərmayəsi ilə şirkətin özü üçün almışlarsa, bu torpaq sahəsi kooperativ şirkətin əmlakı hesab olunacaqdır. Belə olduğu təqdirdə, şirkətin idarə heyəti şirkətin qanunları əsasında ondan yararlana bilərlər.
       
      Sual 1480: Bir şəxs səfərə gedərkən evini satmaqda qardaşını özünə rəsmi vəkil edir. Qardaşı bu evi hətta özünə də sata bilərdi. Amma bu şəxs səfərdən qayıtdıqdan sonra evini satmaq qərarından dönür və qərarından döndüyünü şifahi şəkildə qardaşına məlumat verir. Amma qardaşı sözügedən rəsmi vəkilliyi əsas götürüb evi öz adına qeydiyyata salır, halbuki, vəkil tutan şəxsə (yəni qardaşına) nə evin pulunu vermişdir, nə də evi ondan təhvil almışdır. Bu müamilə düzgündürmü?
      Cavab: Əgər məlum olsa ki, vəkil vəkillikdən çıxarıldığı barədə - hətta şifahi şəkildə - məlumat aldıqdan sonra evi özünə satmışdır, müamilə füzulidir və onun düzgünlüyü vəkil tutan şəxsin icazəsinə bağlıdır.
       
      Sual 1481: Əgər mal sahibi öz malını bir şəxsə satsa, sonra birinci müamiləni pozmağa haqqı olmadığı halda həmin malı yenidən başqa bir şəxsə satsa, onun bu müamiləsi düzgündürmü? Əgər satılan mal onun əlində olsa, ikinci alıcı ikinci müamiləyə əsaslanaraq onu tələb edə bilərmi?
      Cavab: Malın birinci satışı başa çatdıqdan sonra birinci alıcının icazəsi olmadan onu yenidən başqa bir şəxsə satmaq füzuli müamilədir və müamilənin düzgünlüyü birinci alıcının icazəsinə bağlıdır. Əgər o, ikinci müamiləyə icazə verməzsə, malı harada görsə, götürə bilər. İkinci alıcının bu malı satıcıdan tələb etməyə haqqı yoxdur.
       
      Sual 1482: Bir şəxs bir torpaq sahəsini başqa bir şəxsin pulu ilə almışdır. Bu torpaq sahəsi onun mülkü sayılır, yoxsa pul sahibinin mülkü sayılır?
      Cavab: Əgər torpaq sahəsini başqa şəxsin birbaşa pulu ilə alıbdırsa, pul sahibi müamiləyə icazə verdiyi təqdirdə, müamilə onun tərəfindən baş tutmuşdur və alıcının bu torpaq sahəsində heç bir haqqı yoxdur. Yox əgər icazə verməzsə, müamilə pozulmuşdur və düzgün deyildir. Amma əgər alıcı torpaq sahəsini özü üçün və (onun pulunu ödəyəcəyini) boynuna götürərək alarsa, sonra onun pulunu başqa şəxsin pulu ilə ödəyərsə, bu halda torpaq sahəsi alıcının mülkü olacaqdır, amma onun pulunu satıcıya borcludur. Həmçinin satıcıya verdiyi o şəxsin puluna da zamindir. Satıcı da ilk əvvəldə torpaq sahəsinin dəyəri ünvanında aldığı pulu pul sahibinə qaytarmalıdır.
       
      Sual 1483: Əgər bir şəxs başqa bir şəxsin malını füzuli müamilə olaraq satarsa və pulunu alıb öz ehtiyaclarına sərf edərsə, uzun müddət keçdikdən sonra isə bu malın əvəzini mal sahibinə vermək istəyərsə, malın satışından əldə etdiyi məbləğdə pulu ona verməlidir, yoxsa malın o dövrdə olan qiymətini və ya əvəzini vermək istədiyi gündə olan qiymətini verməlidir?
      Cavab: Əgər mal sahibi müamilənin özünə icazə verdikdən sonra malın pulunu təhvil almasına da icazə verərsə, malın qiyməti ünvanında alıcıdan aldığı həmin məbləğdə pulu mal sahibinə verməlidir. Yox əgər mal sahibi müamilənin özünü rədd edərsə, mümkün olduğu təqdirdə malın özünü mal sahibinə qaytarmalıdır. Mümkün olmadığı təqdirdə isə, malın əvəzini – istər onun oxşarını, istərsə də dəyərini – mal sahibinə verməlidir. (Malın dəyərini verdiyi təqdirdə) əhvət budur ki, müamilə günü ilə malın dəyərini verdiyi günün qiymət fərqi barəsində mal sahibi ilə müsalihə etsin.

      [1] Şəxsin icazəsi olmadan onun tərəfindən edilən müamilə.
      [2] Şərt müamiləsi – Bu müamilə əqdinin mətnində şərt olaraq qeyd edilir ki, əgər müəyyən müddət ərzində satıcı malın pulunun hamısını və ya bir hissəsini alıcıya qaytararsa, satıcının müamiləni pozmaq ixtiyarı vardır.
    • Əmlakdan istifadə etmək zəminində qəyyumlar
    • Malın və onun əvəzinin şərtləri
    • Müamilənin müxtəlif məsələləri
    • Müamiləni pozmaq ixtiyarının qisimləri və hökmləri
    • Satılan mala aid olan əşyalar
    • Malın təhvil verilməsi və pulunun ödənilməsi
    • Nağd və nisyə müamilə
    • Sələf müamiləsi
    • Qızıl, gümüş, pul alışı və satışı
    • Ticarətin müxtəlif məsələləri
  • Ribanın (sələm) hökmləri
  • Şuf`ə haqqı
  • İcarə
  • Zaminlik
  • Girov
  • Şəriklik
  • Hədiyyə
  • Borc
  • Sülh (Razılaşma)
  • Vəkillik və həvalə etmək
  • Sədəqə
  • Ariyə və əmanət
  • Vəsiyyət
  • Qəsb
  • Həcr və büluğun nişanələri
  • Müzaribə
  • Bankın hökmləri
  • Sığorta
  • Dövlət qanunları
  • Vəqf
  • Qəbiristanlığın hökmləri
700 /