پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری
دریافت:

اصطلاحات فقهى

  • آب جارى ـ ايمان
  • بئر - بينه
  • پلاتين - پورسانت
  • تأجيل - تيمم جبيره‌اى
  • ثلث - ثيب
  • جائر - جهل
  • چانه زدن
  • حائر - حيل فرار از ربا
  • خارق العاده - خيار
  • دائر مدار - ديه
  • ذابح - ذى
  • رؤيت هلال - ريبه
  • زائد - زىّ
  • ژله
  • سُؤر - سيد
  • شؤون - شيوع
  • صاحب اليد - صيغه
  • ضالّه - ضمان
  • طائف - طيور
  • ظاهر اين است - ظهر شرعى
  • عائله - عيوب مجوز فسخ
    چاپ  ;  PDF

    ع

    واژه واصطلاح

    تعريف و توضيح

    عائله

    نانخور

    عائله

     رجوع کنيد به: عيال

    عادت/عادت ماهيانه

    حيض، قاعدگی
    عادت وقتيّه: عادت ماهيانه‌ی زنی است كه وقت عادت او ثابت است؛ ولی تعداد روزهای عادتش كم و زياد می‌شود.
    عادت عدديه: عادت ماهيانه‌ی زنی است كه تعداد روزهای عادتش كم و زياد نمی‌شود ؛ ولی وقت ثابتی ندارد.
    عادت وقتيّه وعدديّه: عادت ماهيانه‌ی زنی است كه وقت عادت و تعداد روزهای عادت او تغيير نمی‌كند.

    عادل

    كسی است كه دارای ملكه‌ی عدالت باشد ß عدالت

    عاريه

    عقدی است بين صاحب مال و عاريه گيرنده كه طی آن، حق بهره‌برداری از چيزی بدون پرداخت عوض برای فرد ديگر حاصل می‌گردد.

    عاصی

    گناهكار

    عاقد

    كسی كه صيغه عقد را جاری می‌كند.
    كسی كه از طرفين عقد يا يكی از آنها، وكالت در اجرای صيغه دارد.

    عاقله

    خويشاوندان ذكور پدریِ جانی كه ضامن ديه‌ی جنايت غير عمد هستند.

    عام المنفعه

    آنچه كه عموم مردم از آن بهره می‌برند.

    عامل

    كسی كه به واسطه مضاربه، جعاله و مانند آن، متصدی كارهای ديگری می‌شود.
    كسی كه متصدی جمع آوری، حسابرسی، تقسيم و ساير امور مربوط به زكات است.

    عايدات

    درآمدها

    عتبه

    آستانه

    عتق رقبه

    آزاد كردن بنده

    عُجب

    بزرگ ديدن اعمال خويش، احساس اينكه حق خداوند را، تمام و كمال بجا آورده است.

    عَجز

    ناتوانی از انجام كار

    عدالت

    ملكه‌ی نفسانيه‌ای كه انسان را به تقوا وا می‌دارد به حدّی كه از روی عمد هيچ گناهی را انجام ندهد.

    عدّه

    مدت زمانی است كه زن جدا شده از شوهر (به سبب طلاق يا پايان مدّت ازدواج موقّت و يا مرگ شوهر) بايد منتظر بماند و ازدواج نكند.
    عدّه حامله: تا زمان وضع حمل
    عدّه ذات اشهر: كسی كه حيض نمی‌بيند، هر چند در سن حيض ديدن است (3ماه)
    عدّه ذات اقراء: كسی كه حيض می‌بيند. (3 طُهر)
    عدّه وفات: عده زنی كه شوهرش از دنيا رفته است. 4 ماه و 10 روز

    عدول

    جمع عادل رجوع کنيد به: عادل
    رجوع كردن، بازگشتن

    عدول كردن

    برگشتن؛ بازگشتن؛ إعراض كردن

    عذر شرعی

    عذری كه شرعاً قابل قبول است.

    عرصه

    بخشی از خانه كه در آن ساختمان وجود ندارد.

    عرف

    آنچه مردم كوچه و بازار به طبع سليم خود پذيرفته‌اند.

    عرفات

    بيابانی است مسطح و وسيع در جنوب شرقی مكه كه حجاج در روز نهم ذی حجه، از ظهر تا مغرب در آنجا می‌مانند.

    عَرَفه

    نام كوهی است در نزديكی مكه

    عرق جنب از حرام

    عرق كسی است كه از راه حرام جنب شده باشد.

    عزائم

    رجوع کنيد به: سُوَر عزائم

    عَزَب

    مجرد، مرد بی‌همسر

    عزل

    1- انزال منی در خارج از فرج برای جلو‌گيری از انعقاد نطفه
    2- بركنار كردن متصدّی كاری از سمتش
    3- جداكردن مقدار خمس يا زكات يا ارث مشخص و مانند آن از بقيه‌ی اموال

    عسر و حرج

    مشقت، سختی و دشواری؛ بطوريكه معمولاً قابل تحمل نباشد.

    عصاره

    آبی كه از گياهان، ميوه‌ها و ديگر مواد غذايی گرفته می‌شود.

    عصير عِنَبی

    آب انگور

    عطيّه

    آنچه بخشيده شده است.

    عفت عمومی

    سلامت اخلاقی و رفتاری جامعه

    عِقار

    زمين

    عقب

    فرزند، نوه، نبيره
    بلاعقب: منقطع النسل

    عقد

    پيمان، عهد. صيغه ايجاب و قبول در معاملات (خصوصاً در ازدواج)
    عقد بيع: قرارداد خريد و فروش
    عقد دائم: قرارداد ازدواج دائم، پيمان ازدواج دائم
    عقد غير دائم: قرارداد ازدواج موقت، پيمان ازدواج موقت

    عقد اكراهی

    عقدی كه بدون رضايت شخص، انجام شود.

    عقد بيع

    قرارداد خريد و فروش

    عقد جايز

    عقدی كه يك يا هر دو طرف معامله حق فسخ آن عقد را داشته باشند.

    عقد غيابی

    عقدی كه يكی از طرفين يا هر دو، در زمان اجرای صيغه، غايب باشند.

    عقد لازم

    قراردادی كه در آن هيچ يك از طرفين حق فسخ معامله را ندارند.

    عقوبت

    كيفر، جزا

    عقود

    جمع عقد رجوع کنيد به: عقد

    عقود شرعی

    عقدهايی كه شرع آن را تأييد كرده است.

    عقيقه

    به حيوانی گفته می‌شود كه برای حفظ صحت و سلامتی فرزند ذبح می‌شود.

    عقيم

    آنكه صاحب اولاد نمی‌شود، اعم از مرد و زن

    عقيم سازی

    عملی كه امكان بچه دار شدن زن يا مرد را سلب می‌كند.

    علائم بلوغ

    1- روئيدن موهای خش بر روی عانه
    2- احتلام
    3- گذشتن از سن 15 سال قمری برای پسران و  9 سال قمری برای دختران

    عَلَقه

    خون لخته‌ای كه از تكامل اوليه‌ی نطفه حاصل می‌شود.

    عُلقه‌ی زناشويی

    همسر بودن، نسبت و ارتباطی كه در اثر ازدواج حاصل میشود.

    علوی (علويه)

     رجوع کنيد به: سادات علوی

    علی الحساب

    مبلغی كه پيش از موعد مقرر يا اتمام قرار داد پرداخت می‌شود تا در نهايت حسابرسی صورت گيرد.

    علی الظاهر

    آنچه از ظاهر دليل فهميده می‌شود، اين تعبير در مقام اظهار نظر، حكم فتوا را دارد.

    علی اللهی

    فرقه‌ای ازغلات شيعه كه حضرت علی (ع) را خدا می‌پندارند: رجوع کنيد به: غلات

    علی ما فرض الله

    براساس حكم خدا

    عمد

    از روی قصد كاری را انجام دادن
    عمداً: از روی قصد

    عمره

    زيارت خانه‌ی خدا و انجام اعمال مخصوص به آن [كه كمتر از اعمال حج است]
    عمره مفرده: عمره‌ای كه جدا از عمره تمتع انجام می‌گيرد و علاوه بر اعمال آن طواف النساء و نماز آن را نيز دربردارد.
    عمره‌ی تمتّع: عمره‌ای است كه قبل از حج تمتع انجام می‌شود
    .

    عمل به احتياط

    رعايت همه‌ی جوانب احتمالی تكليف؛ بطوری كه يقين حاصل شود به وظيفه‌ی واقعی عمل شده است.

    عُمّال

    كارگزاران

    عند الاستطاعة

    هنگام حصول استطاعت رجوع کنيد به: استطاعت

    عند القدرة

    هنگام توانايی

    عند اللزوم

    هنگام ضرورت

    عند المطالبه

    هنگام درخواست.

    عُنف

    كسی را بزور بر كاری وادار كردن.

    عِنَن

    نوعی بيماری كه توانايی جماع را از مرد سلب می‌كند.

    عِنّين

    مردی كه نمی‌تواند آميزش كند.

    عهد

    پيمان؛ تعهد انسان با خداوند (با صيغه‌ی مخصوص) برای انجام دادن كاری كه مباح يا پسنديده است، و يا اجتناب كردن از كاری كه مباح يا ناپسند است.

    عوايد

     رجوع کنيد به: عايدات

    عورت

    شرمگاه ، آنچه انسان از ظاهر كردنش حيا می‌كند (قُبل و دُبر).

    عوض

    مالی كه در قبال كالا يا منفعتی، پرداخت می‌شود.

    عيال

    همسر، نانخور

    عيب

    خرابی، نقص

    عيد فطر

    نخستين روز ماه شوال كه يكی از اعياد بزرگ اسلامی است.

    عيد قربان

    دهمين روز ماه ذی الحجه كه يكی از اعياد بزرگ اسلامی است.

    عين

     مالی كه وجود خارجی دارد.

    عين مرهونه

    مالی كه بعنوان گرو معين شده است. رجوع کنيد به: رهن

    عين نجس

    چيزی كه اصالتاً نجس است؛ مانند خون (نه اينكه به واسطه برخورد با چيزی نجس شده است).

    عيوب‌ مجوز فسخ

    عيب‌هايی كه در عقد، حق فسخ را برای يكی از طرفين ايجاد می‌كند.

  • غائط - غير منقول
  • فائت - فَىْءْ
  • قاصر - قَيُّم
  • کابين - کيف
  • گرو - گواه
  • ماترك ـ ميّت
  • ناتنى - نيت
  • هاشمى (سيد) - هم جنس
  • واجب - ولّى
  • يائسه - يوم الدفع
کاربر گرامی؛ لطفا قبل از تکمیل فرم، موارد زیر را مطالعه کنید:
  • جهت مکاتبه با دفتر، از قسمت ارسال نامه استفاده نمایید.
  • به منظور استفتاء یا ارسال سوال شرعی، از قسمت ارسال سوال شرعی استفاده نمایید.
  • جهت ارایه انتقاد و پیشنهاد به سایت دفتر، از قسمت ارتباط با پایگاه استفاده نمایید.
  • از فرم زیر فقط برای ارایه نظرات در مورد محتوای همین صفحه استفاده نمایید.
  • مسوولیت ارسال اشتباه بر عهده ارسال کننده آن است.
700 /