پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری
دریافت:

اصطلاحات فقهى

  • آب جارى ـ ايمان
  • بئر - بينه
  • پلاتين - پورسانت
  • تأجيل - تيمم جبيره‌اى
  • ثلث - ثيب
  • جائر - جهل
  • چانه زدن
  • حائر - حيل فرار از ربا
  • خارق العاده - خيار
  • دائر مدار - ديه
  • ذابح - ذى
  • رؤيت هلال - ريبه
  • زائد - زىّ
  • ژله
  • سُؤر - سيد
  • شؤون - شيوع
  • صاحب اليد - صيغه
  • ضالّه - ضمان
  • طائف - طيور
  • ظاهر اين است - ظهر شرعى
  • عائله - عيوب مجوز فسخ
  • غائط - غير منقول
  • فائت - فَىْءْ
  • قاصر - قَيُّم
  • کابين - کيف
  • گرو - گواه
  • ماترك ـ ميّت
  • ناتنى - نيت
    چاپ  ;  PDF

    ن

    واژه واصطلاح

    تعريف و توضيح

    ناتنی

    خويشاوندی كه تنها بواسطه يكی از والدين، با فرد نسبت داشته باشد.

    ناسيه

    زنی كه نظم عادت ماهيانه او (از جهت وقت، عدد يا هر دو) به هم خورده است.

    ناشزه

    زنی كه حقوق شوهرش را رعايت نمی‌كند.

    ناصب (ناصبی)

    كسی كه نسبت به اهل بيت پيامبر (صلی الله عليه وآله وسلم) و پيروان آنها عداوت و دشمنی می‌ورزد.

    ناظر

    كسی كه مراقب كارهای وصی است و اعمال وصی در ارتباط با وصيت، با نظر او بايد باشد.

    نافذ

    جاری، روا، اطاعت شده؛ قابل اجرا
    شرط نافذ: شرطی كه قابل اجراست.

    نافله

    نماز مستحبی. رجوع کنيد به: نوافل يوميه

    ناقص الخلقه

    انسان يا حيوانی كه در هنگام تولد كامل نيست و نقص مادرزادی دارد.

    نانخور

     رجوع کنيد به: عيال

    نايب

    كسی كه عملی را بجای ديگری انجام دهد (مانند نيابت در حج)

    نبش قبر

    شكافتن قبر بطوری كه جسد ميّت يا بقايای آن آشكار شود.

    نَبيذ

    شراب خرما يا كشمش

    نِتاج

    بچه‌های چهارپايانی مانند گوسفند، گاو و شتر

    نجاست عَرَضی

    نجاستی كه در اصلِ جسم نيست، بلكه بر آن عارض می‌شود؛ مانند نجاست آب

    نجس

    هر چيزی كه ذاتاً پاك نيست و قابل تطهير نباشد؛ مانند: بول، غائط، خون، منی، مردار، سگ، خوك و...

    نجس العين

    چيزی كه اصالتاً نجس باشد؛ مانند سگ و خوك

    نَحْر

    كشتن شتر با زدن نيزه بر بالای سينه‌اش

    نخود

    يكی از واحدهای وزن كه تقريباً معادل يك بيست و چهارم مثقال و  15 / 0 گرم است.

    نذر

    ملزم كردن خود (با صيغه‌ی مخصوص) بر كاری كه از نظر شرع مطلوب است.

    نرد

    نوعی بازی. رجوع کنيد به: قمار

    نَسَب

    ارتباط خويشاوندی كه از ولادت حاصل می‌شود؛ چه نزديك باشد چه دور
    نسب شرعی: نسبتی است كه از آميزش حلال حاصل شده است.

    نسيه

    نوعی معامله كه در آن پول با تأخير پرداخت می‌شود.

    نسيه به نسيه

    معامله‌ای كه در آن هر دو جنس (متاع و پول) مدّت‌دار باشند.

    نُشوز

    مراعات نكردن حقوق توسط هر يك از زوجين

    نصاب زكات

    مقدار معينی از مال (متناسب با موارد نُه‌گانه زكات) است كه شرع آن مقدار را شرط وجوب زكات قرار داده است.

    نظر به ريبه

    نگاه كردن همراه با شهوت. رجوع کنيد به: ريبه

    نفاس

    خونی است كه همراه زايمان يا پس از آن، از رحم زن خارج می‌شود.

    نفاق

    دورويی، اظهار چيزی كه در باطن بر خلاف آن معتقد است.

    نفس محترَمه

    كسی كه كشتن و آزار او حرام باشد و يا حيوانی كه اتلافش جايز نباشد.

    نَفْساء

    زنی كه خون نفاس می‌بيند. رجوع کنيد به: نفاس

    نفقه

    هزينه‌های خوراك، پوشاك، مسكن و وسايل زندگی در حد نياز

    نفقه‌ی واجبه

    هزينه‌هايی كه تأمين آنها بر فرد واجب است؛ مانند نفقه‌ی همسر

    نفْیِ بَلَد

     تبعيد كردن

    نقاء

    پاكی، طهارت از حيض

    نقد

    نوعی معامله است كه در آن دو جنس، در زمان معامله پرداخت می‌شوند.

    نقص

    كم شدن ارزش مالی (بخودی خود يا بواسطه يك چيز ديگر)

    نقض عهد

    شكستن عهد و پيمان

    نكاح

    ازدواج كردن
    نكاح انقطاعی. رجوع کنيد به: متعه
    نكاح منقطع. رجوع کنيد به: متعه

    نُكول

    خودداری كردن از سوگند (در بحث قضا)

    نماء

    رشد، اضافه
    نماء متصل: رشدی كه متصل به اصل است مانند چاق شدن گوسفند
    نماء منفصل: اضافه‌ای كه جدا از اصل است مانند بچه آوردن گوسفند

    نماء‌ات

    جمع نماء. رجوع کنيد به: نماء

    نماز

    نماز آيات: نمازی است دو ركعتی و با كيفيت مخصوص، كه هنگام پيش‌آمدن حوادثی نظير زلزله، كسوف و خسوف واجب می‌شود.
    نماز احتياط: نمازی كه برای جبران ركعات مورد شكّ بجا آورده می‌شود.
    نماز استسقاء: نمازی كه برای طلب باران خوانده می‌شود.
    نماز جمعه: دو ركعت نماز است كه در ظهر روز جمعه، به جای نماز ظهر و به جماعت برگزار می‌شود و با كمتر از 5 نفر انجام پذير نيست.
    نماز خوف: نمازی است كه در حال جنگ و با كيفيت مخصوص بجا آورده می‌شود.
    نماز شفع: دو ركعت نماز مستحبی است كه پس از هشت ركعت نوافل نماز شب خوانده می‌شود.
    نماز شب: يازده ركعت نماز مستحبی است كه به صورت چهار نماز دو ركعتی (نافله شب) و دو ركعت نماز شفع و يك ركعت نماز وتر، بعد از نيمه شب بجا آورده می‌شود.
    نماز طواف: دو ركعت نماز كه بايد پس از طواف خانه‌ی خدا بجا آورده شود.
    نماز عيد: دو ركعت نماز كه در روز عيد فطر و قربان خوانده می‌شود.
    نماز غفيله: دو ركعت نماز كه مستحب است پس از نماز مغرب خوانده شود.
    نماز قصر: منظور نمازهای چهار ركعتی است كه در سفر دو ركعت خوانده می‌شود و به آن «نماز شكسته» می‌گويند.
    نماز قضاء: نمازی كه به جبران نمازهای فوت شده، خوانده می‌شود.
    نماز مسافر:
    رجوع کنيد به: نماز قصر
    نماز ميّت: نمازی با كيفيت مخصوص كه بر جنازه‌ی مسلمان خوانده می‌شود.
    نماز وتر: يك ركعت نماز مستحبی است كه در نماز شب، پس از نماز شفع خوانده می‌شود.
    نماز وحشت: دو ركعت نماز با كيفيت مخصوص كه در شب اول قبر برای مرده، خوانده می‌شود.
    نمازهای يوميه: نمازهای واجب شبانه روزی كه مجموعاً 17 ركعت است.

    نمامی

     رجوع کنيد به: سخن چينی

    نهی از منكر

    يكی از واجبات دين
    منع كردن و بازداشتن ديگران از امور ناپسند

    نوافل يوميّه

    نمازهای مستحبیِ نمازهای يوميه (شبانه‌روزی) كه سی و چهار ركعت است.

    نيابت

    انجام دادن يك عمل برای شخص ديگر

    نيت

    قصد، تصميم به انجام عمل
    نيت تمييز: نيت مشخص كردن عبادت از غير آن؛ مانند نيت نماز ظهر يا عصر
    نيت قاطع: نيت كاری كه آن كار مبطل عبادت است؛ مانند نيت خوردن و آشاميدن در حال روزه‌داری
    نيت قَطع: نيت قطع كردن و شكستن عبادت؛ مانند اينكه تصميم بگيرد كه ديگر روزه نباشد.
    نيت وجه: نيت از جهت استحباب يا وجوب عمل

  • هاشمى (سيد) - هم جنس
  • واجب - ولّى
  • يائسه - يوم الدفع
کاربر گرامی؛ لطفا قبل از تکمیل فرم، موارد زیر را مطالعه کنید:
  • جهت مکاتبه با دفتر، از قسمت ارسال نامه استفاده نمایید.
  • به منظور استفتاء یا ارسال سوال شرعی، از قسمت ارسال سوال شرعی استفاده نمایید.
  • جهت ارایه انتقاد و پیشنهاد به سایت دفتر، از قسمت ارتباط با پایگاه استفاده نمایید.
  • از فرم زیر فقط برای ارایه نظرات در مورد محتوای همین صفحه استفاده نمایید.
  • مسوولیت ارسال اشتباه بر عهده ارسال کننده آن است.
700 /