Ali Məqamlı Rəhbərin informasiya bloku
Oxu / Yüklə:

ŞƏRİ SUALLARA CAVABLAR

  • TƏQLİD MƏSƏLƏLƏRİ
  • Təharətin hökmləri
  • Namazın hökmləri
  • Orucun hökmləri
  • Xümsün hökmləri
  • Cihad
  • Əmr bil-məruf (yaxşı işlərə dəvət) və nəhy ənil-munkər (pis işlərdən çəkindirmə)
  • Haram qazanclar
  • Şahmat və qumar alətləri
  • Musiqi və ğina
  • Rəqs
  • Əl çalmaq
  • Naməhrəmin videogörüntüsü və fotoşəkli
  • Peyk antena
  • Teatr və kinofilm
  • Rəssamlıq və heykəltəraşlıq
  • Sehr etmək, fokus göstərmək, ruhları və cinləri çağırmaq
  • Hipnotizm
  • Bəxt oyunları (lotoreya)
  • Rüşvət
  • Tibbə aid məsələlər
  • Elm öyrənmək və öyrətməyin qaydaları
  • Müəllif hüquqları
  • Qeyri-müsəlman ilə ticarət
  • Zalım dövlətdə hansısa bir peşədə işləmək
  • Şöhrət geyimi və geyimin hökmləri
  • Qərb mədəniyyətini təqlid etmək
  • Casusluq, xəbərçilik, sirri ifşa etmək
  • Tütün məmulatları və narkotik maddələrin istifadəsi
  • Günah məclisində iştirak etmək
  • Dua yazmaq və istixarə etmək
  • İhtikar və israf
  • Alğı-satqı və müamilənin ehkamı
    • Əqdin şərtləri
    • Alıcı və satıcının şərtləri
    • Füzuli müamilə
    • Əmlakdan istifadə etmək zəminində qəyyumlar
    • Malın və onun əvəzinin şərtləri
    • Müamilənin müxtəlif məsələləri
    • Müamiləni pozmaq ixtiyarının qisimləri və hökmləri
      • Məclis ixtiyarı:
      • Qüsur ixtiyarı
      • Gecikdirmə ixtiyarı
      • Şərt ixtiyarı
      • Görmə ixtiyarı
      • Ziyan ixtiyarı
        Çap versiyası  ;  PDF
         
        Ziyan ixtiyarı
         
        Sual 1558: Əgər alıcı aldığı malın pulunu müəyyən edilən vaxtda ödəməyib gecikdirərsə və malın qiyməti satış günü ilə müqayisədə bahalaşarsa, bu, satıcı üçün “ziyana düşmə səbəbilə müamiləni pozmaq ixtiyarı”nın yaranmasına səbəb olurmu? Yoxsa malın pulu müəyyən edilən vaxtda ödənilmədiyi və gecikdirildiyinə görə satıcı üçün “gecikdirmə səbəbilə müamiləni pozmaq ixtiyarı”nın yaranmasına səbəb olur?
        Cavab: Ziyana düşmə səbəbilə müamiləni pozmaq ixtiyarının yaranması meyarı, müamilə zamanı malın ədalətli qiymətində ziyana düşməkdir. Məsələn, satıcı hansısa bir malı ürfdə güzəşt edilməyəcək həddə aşağı qiymətə satmışdır. Amma müamilə baş tutduqdan sonra malın qiymətinin artması, ziyana düşmə səbəbilə müamiləni pozmaq ixtiyarının yaranmasına meyar deyildir. Eləcə də, malın pulunun ödənişinin gecikdirilməsi, satıcı üçün “gecikdirmə səbəbilə müamiləni pozmaq ixtiyarı”nın yaranmasına səbəb olmur.
         
        Sual 1559: Mən bir torpaq sahəsini müəyyən məbləğə satdım. Amma bir şəxs mənə dedi ki, bu müamilədə sən ziyan etmisən. Onun bu sözü ilə mənim üçün “ziyana düşmə səbəbilə müamiləni pozmaq ixtiyarı” yaranırmı?
        Cavab: Torpaqların qiymətindən məlumatsız olub, öz torpaq sahənizi satış gününün məzənnəsindən güzəşt edilməyəcək həddə aşağı qiymətə satdığınız sübut olunmayanadək, sizin üçün “ziyana düşmə səbəbilə müamiləni pozmaq ixtiyarı” yaranmır.
         
        Sual 1560: Bir şəxs bir torpaq sahəsini müəyyən kvadrat metr sahəsi olan yer ünvanında satmış, amma sonra məlum olmuşdur ki, satılan torpağın həqiqi sahəsi bu şəxsin satıb pulunu aldığı sahədən çox imiş. Bu şəxsin torpağın artıq olan hissəsinin pulunu tələb etmək haqqı vardırmı?
        Cavab: Əgər bu torpaq sahəsinin müəyyən kvadrat metr sahəsi olduğunu düşünüb onu bütövlükdə müəyyən qiymətə satıbsa, amma sonra onun sahəsinin çox olduğu məlum olubsa və nəticədə, bu torpaq sahəsinin qiyməti satdığı qiymətdən çoxdursa, ziyana düşmə səbəbilə müamiləni pozmaq ixtiyarı yarandığına görə, onun müamiləni pozmaq haqqı vardır. Amma əgər torpaq sahəsinin hər kvadrat metrini müəyyən qiymətə satıbdırsa, artıq olan bir neçə kvadrat metr sahənin pulunu tələb edə bilər.
         
        Sual 1561: Əgər iki şəxs bu şərtlə müamilə etsələr ki, alıcının müamilədə ziyana düşüb-düşmədiyinin məlum olması üçün alınan malın pulunu bir müddət ödəməyəcəkdir, bu müamilə şəri baxımdan düzgündürmü? Əgər düzgündürsə, alıcının müamiləni pozmaq haqqı vardırmı?
        Cavab: Malın pulunun ödənişini müəyyən müddətədək gecikdirmək şərtilə müamilə etməyin - hətta məqsəd, alıcının bu müamilədə ziyana düşüb-düşmədiyinin məlum olması olsa belə - maneəsi yoxdur. Amma alıcının ziyana düşdüyü sübuta yetməyənədək müamiləni pozmaq haqqı yoxdur.
         
        Sual 1562: Əgər müamilədə ziyana düşən tərəf qeyri-müsəlman olarsa, bu müamilənin hökmü nədir?
        Cavab: Ziyana düşmək səbəbilə müamiləni pozmaq ixtiyarının yaranması baxımından müsəlman və qeyri-müsəlman arasında fərq yoxdur.
         
        Sual 1563: Mən bir evi bir şəxsə satdım. Bu şəxs evin pulunu mənə verdikdən və evi məndən təhvil aldıqdan sonra ziyana düşdüyünü və müamiləni pozduğunu elan etdi. Amma həmin vaxtdan etibarən müxtəlif səbəblərə görə evi boşaltmaqdan və mənə verdiyi pulu geri almaqdan boyun qaçırmışdır. İki il keçdikdən sonra isə iddia edir ki, mən müamiləni evin yarısı barəsində pozmuşam. İndi də məndən evin pulunun yarısını tələb edir. Nəzərə alsaq ki, o, müamilədə ziyana düşdüyünü iddia etmiş və buna görə müamiləni pozmuşdur, şəri baxımdan evin yarısına sahib olduğunu iddia edə bilərmi?
        Cavab: Alıcının ziyana düşdüyü sübuta yetdiyi təqdirdə, alınan malın hamısı barəsində müamiləni pozmaq və verdiyi pulun geri qaytarılmasını tələb etmək haqqı vardır. Alınan malın yalnız bir hissəsi barəsində müamiləni pozmaq, yaxud verdiyi puldan artıq məbləğdə pul tələb etmək haqqı yoxdur.
         
        Sual 1564: İki şəxs müamilə etmiş və bu müamilə üçün adi bir sənəd tənzimləmişlər. Müamilə əqdi əsnasında belə bir şərt qeyd etmişlər ki, əgər onlardan biri müamilədən peşman olarsa, qarşı tərəfə müəyyən məbləğ pul verməlidir. Əgər tərəflərdən biri ziyan etdiyinə görə müamilədən peşman olarsa, onun müamiləni pozmaq haqqı vardırmı? Əgər o, ziyana düşdüyünə görə müamiləni pozarsa, sözükeçən şərtə əməl etməlidirmi?
        Cavab: Müamiləni başa çatdırmaqdan imtina edən tərəfin qarşı tərəfə müəyyən məbləğ pul verəcəyi şərti əgər müamilə əqdi əsnasında qeyd edilərsə, yaxud əqd bu şərt əsasında bağlanarsa, bu şərt öz-özlüyündə düzgündür və ona əməl etmək vacibdir. Amma bu, ziyana düşmə səbəbilə müamiləni pozmaq ixtiyarının yarandığı hallara şamil olmur.
         
        Sual 1565: Evi aldıqdan bir həftə sonra müamilədə ziyana düşdüyüm məlum oldu. Buna görə də, müamiləni pozmaq üçün satıcıya müraciət etdim. Amma o, müamiləni pozmağa və mənim pulumu geri qaytarmağa razı olmadı, nəticədə, ev mənim ixtiyarımda və istifadəmdə qaldı. Bundan sonra evin qiyməti bahalaşdı, satıcı da müamiləni pozmağı və evi boşaltmağımı istədi. Mən isə onun istəyini qəbul etməkdən imtina etdim və ona verdiyim puldan artıq məbləğdə pul verəcəyi təqdirdə müamiləni pozmağa razılaşacağımı bildirdim. Amma o, artıq pul verməkdən imtina etdi. Sualım budur ki, ziyan etdiyim sübuta yetdikdən sonra müamiləni pozmaq üçün satıcıya müraciət etməyim, yaxud ona verdiyim puldan artıq məbləğdə pul verəcəyi təqdirdə müamiləni pozacağımı qəbul etməyim, müamiləni pozmaq hesab olunurmu, yoxsa yox?
        Cavab: Müamiləni pozmaq ixtiyarına malik olan tərəfin müamiləni pozmağa razılaşması üçün digər tərəfə müraciət etməsi, yaxud verdiyi puldan artıq məbləğdə pul alacağı təqdirdə aldığı malı satıcıya qaytaracağına razılaşması, müamiləni pozmaq hesab olunmur. Amma müamiləni pozmaq ixtiyarına malik olan tərəfin müamiləni poza bilməsi qarşı tərəfin razılığına və aldığı malı satıcıya qaytarmasına bağlı deyildir, buna görə də, əgər siz ziyana düşdüyünüzü bildikdən sonra müamiləni həqiqətən pozmusunuzsa, bu, şəri baxımdan düzgündür. Müamiləni pozduqdan sonra isə sözügedən evin sahibi deyilsiniz və siz ondan isitfadə etməməli, onu sahibinə təhvil verməlisiniz.

         

      • Şərt müamiləsi ixtiyarı
      • Şərtə xilaf çıxma ixtiyarı
      • Müamiləni pozmaq ixtiyarının müxtəlif hökmləri
    • Satılan mala aid olan əşyalar
    • Malın təhvil verilməsi və pulunun ödənilməsi
    • Nağd və nisyə müamilə
    • Sələf müamiləsi
    • Qızıl, gümüş, pul alışı və satışı
    • Ticarətin müxtəlif məsələləri
  • Ribanın (sələm) hökmləri
  • Şuf`ə haqqı
  • İcarə
  • Zaminlik
  • Girov
  • Şəriklik
  • Hədiyyə
  • Borc
  • Sülh (Razılaşma)
  • Vəkillik və həvalə etmək
  • Sədəqə
  • Ariyə və əmanət
  • Vəsiyyət
  • Qəsb
  • Həcr və büluğun nişanələri
  • Müzaribə
  • Bankın hökmləri
  • Sığorta
  • Dövlət qanunları
  • Vəqf
  • Qəbiristanlığın hökmləri
700 /