پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
آیا گوش کردن به تمام خطبه‌های نماز جمعه واجب است یا نسبت به مقدار واجب خطبه‌ها، لازم است؟
بنا بر احتیاط واجب باید نمازگزاران به خطبه‌های امام (به تمام خطبه) گوش دهند و ساکت باشند و از حرف زدن بپرهیزند.
چنین خوانده ام که در انتخاب مرجع تقلید باید نظر دو مجتهدشناس عادل را ملاک انتخاب قرار داد؛ آیا ائمه جماعات مساجد می توانند همان مجتهدشناسان عادل باشند؟ با این توضیح که بنده این ائمه جماعات را به طور خاص نمی شناسم. آیا به اعتبار این که ایشان روحانی هستند و مردم پشت سر ایشان نماز می خوانند، می توانم نظر ایشان را معیار انتخاب مرجع تقلید قرار دهم؟
امام جماعت بودن به تنهایی کافی نیست، بلکه باید احراز کنید و مطمئن شوید که پیش نماز مذکور علاوه بر عدالت، مجتهد شناس هم هست.
آیا هنگام خطبه های نماز جمعه اگر کسی رو به قبله نباشد، اشکالی دارد؟
اشکال ندارد البته احتیاط مستحب آن است که مأمومین هنگام ایراد خطبه‌ها، رو به روی امام باشند و بیش از مقدار مُجاز در نماز روی خود را از قبله برنگردانند.
اگر مادر بزرگی، به نوه پسری‌اش شیر بدهد، آیا این بچه می‌تواند با فرزند عمویش ازدواج کند؟
در فرض سؤال با تحقق شرائط شرعی شیر دادن - که در توضیح المسائل امام خمینی ذکر شده است-، ازدواج صحیح نیست.
گفتن جملاتی نظیر «ألّلهم ارزُقنی شفاعة الحسین (علیه‌ السّلام)» در قنوت، یا سجده آخر، از این حیث که سلام ابتدایی به شمار می رود، و مخاطب نیز غیر خدا است، چه حکمی دارد؟ (مورد سؤال، «علیه السلام» است.)
در مورد سؤال، عبارت «علیه السلام»، دعایی در حق امام حسین (ع) است؛ لذا چون ایشان مخاطب این دعا نیستند اشکالی ندارد.
عدالت امام جماعت چگونه و از چه راه هایی احراز می شود؟
عدالت عبارت از حالت نفسانی است که باعث می شود انسان همیشه تقوایی داشته باشد که مانع از ترک واجبات یا انجام محرمات شرعی است؛ برای احراز عدالت، شهادت دو مرد عادل و همچنین با شیوعی که موجب اطمینان باشد و هر راهی که اطمینان به عدالت حاصل شود، اگرچه با اقتدای عده ای از اهل بصیرت و صلاح باشد کافی است؛ بلکه حسن ظاهر نیز کفایت می کند و حسن ظاهر یعنی رفتار و کردار آن شخص که مشاهده می شود بر طبق میزان شرع است و گناهی از او دیده نشده است.
در نماز جماعت ظهر، مأموم یقین دارد که امام در رکعت چهارم به جای تشهد و سلام و اتمام نماز، برخاسته و نمازش را پنج رکعتی خوانده است، لذا خودش تشهد و سلام داده و نمازش را چهار رکعت خوانده است؛ ولی امام می‌گوید یقین دارم که من چهار رکعت خوانده‌ام. حالا وظیفه نماز ظهر امام و مأموم چیست؟
هر دو می توانند طبق یقین خود عمل کنند و لازم نیست نماز ظهر را دوباره بخوانند.
آیا در نماز جماعت بعد از سوره حمد امام، هنگامی که امام شروع به گفتن "بسم الله الرّحمن الرّحیم" برای سوره کرده است، مأموم می تواند ذکر "الحمد لله ربّ العالمین" را بگوید؟
گفتن الحمدلله رب العالمین بعد از سوره حمد، مستحب و پس از آن نیز به قصد مطلق ذکر، بدون اشکال می باشد.
آیا در نماز جماعت، گفتن تکبیرة الاحرام توسط مأمومین، باید به جهر باشد یا به جهر گفتن کراهت دارد؟
به طور کلی بلند گفتن تکبیرة الاحرام واجب نیست؛ هرچند اگر طوری بگوید که امام جماعت صدای او را بشنود، مکروه است.
کسی که کمرش خمیده و در حالت عادی حالت رکوع دارد، آیا می توان به او اقتدا کرد؟
اگر به نحوی باشد که قیام و رکوعش تفاوت محسوسی ندارد، بنا بر احتیاط واجب اقتدا صحیح نیست؛ مگر برای کسی که عذر مشابه امام جماعت را دارد.
بنده 8 هکتار زمین کشاورزی دارم و گندم کاشته ام. با توجه به بارش خوب باران، آبیاری ما به شیوه باران و با موتور آب از نهر انجام شد (تقریباً نصف آب باران و نصف آبیاری با موتور آب از نهر)؛
1. می خواستم ببینم با توجه به شیوه آبیاری مذکور تکلیف زکات ما به چه شکل می شود؟ و چطور زکات رو حساب کنیم؟ (نکته: ما نیاز به دوبار آبیاری داریم که یکبار با موتور انجام دادیم و یکبار بارون خوبی زد و ما رو از آبیاری بی نیاز کرد. هر چند بارانهای متوالی و خوب، کیفیت و کمیت گندم را بیشتر و بهتر می کند.) آیا این افزایش کیفیت و کمیت به دلیل بارانهای زیاد هم اثری در بحث زکات دارد؟
2. آیا همه خرجهایی که انجام شده مثل قیمت بذر و کود شیمیایی و آبیاری و کارگر و... از بحث زکات کسر می شود؟
3. آیا به جای گندم می شود معادل ریالی آن را پرداخت کنیم؟
4. زکات رو به چه کسانی باید بدیم؟
ج1) اگر هر دو مساوی باشد به طوری که آبیاری محصول به هر دو آبیاری نسبت داده شود، زکات نصف محصول یک دهم و نصف دیگر نصف یک دهم (یک بیستم) است.
ج2) هزینه هایی که بابت محصول پرداخت کرده اید، از محصول کسر می شود.
ج3) اشکالی ندارد.
4) زکات در هفت مورد مصرف می شود: اول: فقیر، و آن کسی که مخارج سال خود و عیالاتش را ندارد و کسی که صنعت یا ملک یا سرمایه ای دارد که می تواند مخارج سال خود را بگذراند فقیر نیست. دوم: مسکین، و آن کسی است که از فقیر سخت تر می گذراند. سوم: کسی که از طرف امام علیه السلام یا نایب امام مأمور است که زکات را جمع و نگهداری نماید و به حساب آن رسیدگی کند و آن را به امام علیه السلام یا نایب امام یا فقرا برساند. چهارم: کافرهایی که اگر زکات به آنان بدهند به دین اسلام مایل می شوند یا در جنگ به مسلمانان کمک می کنند. پنجم: بدهکاری که نمی تواند قرض خود را بدهد. ششم: فی سبیل الله یعنی کاری که مانند ساختن مسجد منفعت عمومی دینی دارد، یا مثل ساختن پل و اصلاح راه که نفعش به عموم مسلمانان می رسد و آنچه برای اسلام نفع داشته باشد به هر نحو که باشد. هفتم: ابن السبیل، یعنی مسافری که در سفر درمانده شده.
آیا امام جماعت شدن سادات بر دیگران ارجح است و استحباب دارد؟
اگر دو نفر یا بیشتر در همه شرائط امامت، مساوی باشند، در فرض مذکور سید بر غیر سید، اولی است.
در رکعت سوم و چهارم نماز، گفتن تسبیحات اربعه افضل است یا خواندن سوره حمد؟
در نماز فرادا خواندن هر دو از جهت ثواب یکی است، ولی در نماز جماعت، برای امام قرائت سوره حمد و برای مأموم تسبیحات اربعه افضل است.
فردی که به خطبه‌های نماز جمعه نرسد و فقط به خود نماز جمعه برسد، آیا باید نماز ظهر را هم به جا آورد؟
اگر مأموم به خطبه های نماز جمعه نرسد، بلکه فقط هنگام نماز حاضر شود و به امام جمعه اقتدا کند، نماز او صحیح و مُجزی از نماز ظهر است.
گفتن "الحمد لله" بعد از اتمام سوره حمد در نماز جماعت توسط مأمومین، آیا صحیح است یا موجب بطلان نماز می‌شود؟
نماز صحیح است؛ بلکه مستحب است پس از قرائت سوره حمد، چه در جماعت و چه در فرادا و چه امام باشد یا مأموم، بگوید: «اَلحَمْدُ لِلهِ رَبِّ العالَمیْنَ».