پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
فردی که نمی‌داند روزه قضا دارد یا نه، آیا می‌تواند برای روزه نیت کند که «اگر روزه قضا دارم به آن نیت و اگر ندارم به نیت روزه مستحبی روزه می‌گیرم»؟ یا این که نیت هر مورد باید مستقل باشد؟
چنانچه نیت نماید که «به نیت ‌آنچه که وظیفه من هست (اعم از روزه قضا و مستحبی) روزه می‌گیرم» درست است و اگر در واقع روزه قضا بر عهده‌‌اش باشد، به عنوان روزه قضا محسوب می‌شود و اشکال ندارد.
به خاطر ندانستن مسأله، چند روز، روزه مستحبی گرفتم؛ در حالی که روزه قضا بر عهده‎ام بوده است. حکم روزه هایی که گرفته‎ام چیست؟
کسی که روزه قضا یا روزه واجب دیگری دارد، نمی تواند روزه مستحبی بگیرد؛ بنا بر این روزه های گرفته شده صحیح نیستند؛ بله اگر فراموش کرده باشید که روزه قضا دارید و بعد از مغرب، یادتان بیاید، در این صورت، روزه مستحبی صحیح است؛ ولی در هر صورت، کفایت از روزه‎های قضا نمی‎کند.
کسی که روزه قضا دارد، آیا می تواند معتکف شود؟
در فرض سؤال شرکت در اعتکاف مانعی ندارد و لکن در آن باید روزه قضا بگیرد.
سلام. کسی که روزه قضا از رمضان دارد، آیا می‌تواند اینگونه نذر کند که برای خدا بر عهده من است اگر فلان گناه را انجام بدهم، تا آخر عمرم هر ماه ۴ روز روزه بگیرم.
با داشتن روزه قضا، نذر روزه صحیح نیست، مگر آن که قصد داشته باشید روزه نذری را بعد از روزه قضا بجا آورید.
آیا معتکف می تواند روز اول و دوم، به نیّت روزه قضا یا روزه استیجاری، برای متوفّی روزه بگیرد؟
می تواند هر سه روز یا بعضی از روزها را، روزه قضا یا استیجاری برای میّت بگیرد.
شخصی در مجموع چندین روزه قضا به صورت متوالی بر عهده‌اش است، اما فراموش می‌کند از هر سال، چند روز را باید روزه قضا بگیرد. برای انجام روزه‌های قضا، چگونه باید نیت کند؟
در فرض مذکور تعیین سال در نیت لازم نیست؛ لذا اگر کسی از چند ماه رمضان، روزه قضا داشته باشد، قضای هر کدام را اول بگیرد، صحیح است. البته اگر وقت قضای آخرین ماه رمضان تنگ باشد، مانند این که می‌داند پنج روز از رمضان آخر، قضا داشته و پنج روز هم به ماه رمضان مانده باشد، در این صورت، احتیاط واجب آن است که قضای ماه رمضان آخر را بگیرد.
معتکف قبل از اذان صبح، نیّت روزۀ مستحبی می کند؛ آیا می تواند بعد از اذان صبح، نیّت خود را به روزۀ قضا تغییر دهد؟
در فرض سؤال اگر بر اثر جهل به مسأله، نیت روزۀ مستحبی کرده، می تواند تا قبل از ظهر نیت روزۀ قضا کند و اعتکاف او صحیح است؛ ولی اگر عمداً باشد اعتکاف باطل است.
آیا شخصی که وقت روزه ی قضایش تنگ شده است می تواند روزه ی کفاره بگیرد؟
مثلاً روز بیستم شعبان است و ده روز روزه ی قضا دارد، آیا می تواند اول روزه های کفاره را بگیرد؟ (که در نتیجه تمام روزه های قضا یا بخشی از روزه های قضاء را نمی تواند قبل از ماه رمضان بگیرد.)
بنا بر احتیاط واجب باید روزه قضا را بگیرد.
اگر کسی روزه قضا داشته باشد، آیا می تواند روزه نذر بجا آورد؟
اگر بدون تعیین زمان، روزه ای را نذر نماید بنابر احتیاط واجب، روزه های قضا را باید قبل از نذر به جا آورد و اگر روز مشخصی را نذر می نماید باید روزی باشد که بتواند قبل از آن، روزه های قضای خود را بگیرد؛ در غیر این صورت، نذر روزه باطل است.
خانمی که به یاد ندارد از سال قبل روزه قضا دارد یا خیر، چه حکمی دارد؟ آیا می تواند روزه مستحبی بگیرد؟
اگر نمی داند روزه ی قضا بر عهده دارد یا نه، می تواند روزه ی مستحبی بگیرد.
1. نذر کردم هفت روز روزه نذری متوالی بجا آورم. روز چهارم به علت عذر شرعی روزه باطل شد و بعد از آن بخاطر مریضی و سفر اضطراری قادر به ادامه روزه نشدم. تکلیف چیست؟
2. تغییر نیّت روزه نذری به روزه قضا، چه حکمی دارد؟
ج1. اگر صیغه مخصوص نذر*را نخوانده‌اید، وظیفه ای ندارید و اگر صیغه نذر را خوانده اید و هنگام نذر، وقت خاصی معیّن نکرده اید باید دوباره 7 روز پشت سرهم روزه بگیرید.
ج2. اگر قبل از ظهر از نیت روزه نذر غیر معین برگردید یعنی قصد قطع روزه را نمایید و بعد از آن تا قبل از ظهر نیت روزه قضا نمایید صحیح است ولیکن عدول از یک روزه به روزه دیگر صحیح نمی باشد.
-------------------
*صیغه نذر: «لله علیّ أن افعل کذا...» و می‌ تواند ترجمه آن را بگوید که عبارت است از «برای خدا بر من است که فلان کار را انجام بدهم». و اگر بگوید: "برای خدا نذر می کنم فلان کار را انجام دهم" بنابر احتیاط واجب باید به آن عمل کند. اما با صرف عبارت "نذر می کنم"، نذر شرعی محقق نمی شود.
بنده چند روز، روزه قضا از چندین ماه رمضان بر عهده دارم و تصمیم گرفته ام روزه‌های قضا را به‌جا آورم. اگر بخواهم نیت کنم آیا باید حتماً ماه رمضان‌هایی که در آن‌ها روزه قضا دارم را مشخص کنم؟ یعنی مثلاً بگویم "سه روز، روزه قضا از ماه رمضان فلان سال"؟ یا این که می‌توانم به طور کلی نیت کنم؟ مثلاً بگویم "ده روز، روزه قضا به جا می‌آورم."
در فرض سؤال، قضای هر کدام را اول بگیرید، صحیح است و لازم نیست نیت کنید که برای فلان سال است. البته اگر وقت قضای آخرین ماه رمضان تنگ باشد، مانند این که پنج روز از ماه رمضان آخر، قضا داشته باشید و پنج روز هم به ماه رمضان مانده باشد، در این صورت احتیاط واجب آن است که قضای ماه رمضان آخر را بگیرید. ضمناً به طور کلی گفتن نیت با زبان واجب نیست.
چند سال روزه قضا بر عهده دارم، که توان ادای قضای آنها را ندارم. تکلیف چیست؟
به هر حال قضای روزه ها ساقط نمی شود و با فرض عدم توانایی از انجام آن تا پایان عمر، باید وصیت کنید تا برای شما انجام دهند؛ مگر اینکه بدانید ولیّ شما (پسر بزرگتان) آنها را قضا می کند. علاوه بر آن، اگر تأخیر قضای روزه ماه رمضان تا اولین ماه رمضان بعدی بر اثر سهل‌ انگاری و بدون عذر شرعی باشد، کفاره تأخیر نیز واجب است و کفّاره تأخیر عبارت است از دادن یک مدّ طعام (تقریباً 750 گرم گندم یا نان یا برنج و مانند آن) به فقیر.
1. پدرم در حال خواندن قضای نمازهای پدر بزرگ مرحومم است. آیا می توانم با هماهنگی پدرم برخی نمازهای قضای پدر بزرگ را بخوانم؟
2. چنانچه ندانیم که چقدر نماز از پدر بزرگ قضا شده است، تکلیف چیست؟
3. اگر روزه قضا نیز بر عهداش باشد، چگونه باید بجا آورده شود؟
ج1) با رعایت شرایط شرعی آن اشکال ندارد.
ج2) هر مقدار از نمازها را که یقین به قضا شدن دارید، بر پسر بزرگ ایشان واجب است.
ج3) قضای روزه ها مانند روزه معمولی ماه رمضان است؛ البته اگر افطار روزه ها از روی عذر بوده و قدرت بر قضای آن داشته ولی نگرفته، علاوه بر قضا، باید برای هر روز یک مد طعام (تقریبا 750 گرم گندم و یا نان و مانند آنها) کفاره بپردازد. بنابراین بر پسر بزرگ ایشان واجب است که روزه ها را قضا نماید ولیکن کفاره را باید از مال میت پرداخت نمایند.
با وجود این‌که روزه قضا دارم، آیا می‌‌توانم روزه نذری بگیرم؟ مثلاً نذر کنم که اگر خداوند در روز عرفه نصیبم گرداند که به زیارت حضرت زینب (سلام‌الله علیها) بروم، آن روز را روزه بگیرم؛ آیا چنین نذری صحیح است؟
عبارت مذکور در سؤال، صیغه نذر محسوب نمی‌شود؛ اما با فرض خواندن صیغه شرعی آن، اگر در حضر نذر کرده باشد که روز معینی را در حضر روزه بگیرید، تنها در صورتی که به مقداری فرصت داشته باشید که بتوانید در آن مدت روزه های قضا را بگیرید، نذر و روزه های نذری صحیح است. البته اگر در حضر (قبل از سفر) نذر کنید که در روز معیّنی در سفر روزه مستحبی بگیرید، نذر و روزه نذریتان صحیح است، هر چند قضای روزه واجب بر عهده‌تان باشد.