پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
بنده به گمان این که هنوز وقت برای نماز هست اما تنگ است، تیمم بدل از وضو انجام دادم و با نیت ما فی الذمه نماز خواندم اما بعد از فراغت از نماز تحقیق کرده و متوجه شدم که از اول، وقت نماز گذشته بوده است. آیا باید نماز دیگری با وضو و نیت قضا به جا بیاورم یا آن نماز، صحیح بوده؟
در فرض سؤال که تیمم را در زمانی انجام داده‌اید که برای وضو وقت بوده است، نماز، صحیح نیست و باید آن را قضا نمایید.
شخصی در ماه رمضان و بدون قصد انزال، به عکس شهوت انگیزی نگاه کرده و جنب شده است، سپس با تصور اینکه روزه باطل شده، استمناء کرده است. روزه وی چه حکمی دارد؟
اگر بدون قصد بیرون آمدن منی به عکس نگاه کرده است، در صورتی که عادتاً با این کار منی از او خارج نمی شود اگر چه اتفاقاً منی بیرون آید روزۀ او صحیح است. ولی اگر نگاه را ادامه دهد تا آنجا که نزدیک است منی خارج شود و خودداری نکند تا خارج گردد روزه‌اش باطل است و باید قضای آن را به همراه کفاره به جا آورد. بنا بر این در فرض سؤال اگر روزه دار سهواً یکی از کارهایی که روزه را باطل می‌کند انجام دهد و به خیال این که روزه‌اش باطل شده عمداً دوباره یکی از آنها را به جا آورد، روزۀ او باطل می‌شود و اگر از این مسأله اطلاعی نداشته است، کفاره بر او واجب نمی باشد.
شخصی شب ماه رمضان جنب شد، قصد داشت سحر غسل انجام دهد. اما بعد از اذان صبح بیدار شد و به خیال اینکه روزه باطل شده است، افطار کرد؛ تکلیف چیست؟
در فرض سؤال، فقط قضا واجب است و کفاره ندارد.
خوردن و آشامیدن در روزه واجب و مستحب (چه عمدی و چه سهوی) چه حکمی دارد؟ آیا باعث بطلان روزه می شود؟
اگر روزه دار عمداً و آگاهانه چیزی بخورد یا بیاشامد، روزه او باطل می شود، خواه از خوراکی ها و آشامیدنی های معمول باشد یا غیرخوراکی؛ مانند کاغذ، پارچه و امثال آن، و خواه زیاد باشد یا کم، مانند قطره های کوچک آب یا خرده کوچکی از نان؛ اما اگر سهواً چیزی بخورد یا بیاشامد، روزه اش باطل نمی شود، خواه روزه واجب باشد یا مستحب.
آیا روزه مستحبی برای کسی که روزه واجب غیر از قضای ماه رمضان بر عهده اش است مشروعیت دارد یا خیر؟
روزه مستحبی برای کسی که روزه واجب غیر از قضاء ماه رمضان بر عهده دارد بنابر احتیاط واجب صحیح نیست.
اگر به خاطر جهل در مسئله روزه که نمی دانستم وقتی به سن تکلیف برسم باید روزه بگیرم، نظر حضرت آقا در مورد کفاره روزه عمد چیست؟ آیا احتیاط واجب است که کفاره پرداخت شود یا فتوی؟
اگر مکلف نسبت به حکم گرفتن روزه واقعا جاهل باشد، فقط قضای روزه بر او واجب است و کفاره عمد ندارد.
شخصی امام جماعت بوده و تصور می کرده در سفرهای شغلی حتی اگر استمرار و کثرت نداشته باشد، باید نماز را تمام خواند و بر این اساس نمازش را تمام می خوانده و به دیگران نیز این فتوای اشتباه را منعکس کرده و آنها نیز نماز را تمام می خوانده اند؛ آیا این شخص و افراد تابع ایشان باید نمازهای خود را قضا نمایند؟
اگر بر خلاف وظیفه نماز را تمام خوانده اند، بنا بر احتیاط واجب باید نمازها را اعاده یا قضا کنند. ضمناً این شخص باید به کسانی که حکم را اشتباه گفته، حکم صحیح را بگوید.
کسی که روزه نمی‌گیرد و بدون نیّت، مفطری هم انجام نمی‌دهد، علاوه بر قضا، آیا کفاره عمد بر او واجب است؟
کفاره واجب نیست.
در رساله آمده است: «دخترانی که تازه به سن بلوغ می‌رسند، واجب است روزه بگیرند و ترک آن به صرف دشواری، ضعف جسمانی و مانند آن جایز نیست؛ مگر آنکه روزه برای آنها ضرر داشته یا تحمل آن با مشقت زیادی همراه باشد.» قسمت دوم که با لفظ "مگر" آمده است، آیا به معنای آن است که روزه واجب نیست یا روزه واجب است ولکن افطار بعد از ضعف جایز است؟ آیا در صورت دوم به مقدار ضرورت باید آب یا غذا بخورد و بعد امساک کند؟
در صورت ضرر داشتن روزه، روزه گرفتن از ابتدای روز واجب نیست و نسبت به مشقت زیاد، اگر وضعیت مکلف به گونه‌ای است که به خاطر ضعف جسمانی یا طولانی بودن روز، روزه گرفتن به خودی خود ـ حتی با ترک فعالیت و مراعات تغذیه ـ سختی فوق العاده داشته باشد، در این صورت بنا بر احتیاط روزه بگیرد و وقتی به سختی فوق العاده افتاد، افطار کند و قضای آن را بگیرد اما اگر حرجی بودن ادامۀ روزه به دلیل فعالیت مانند اشتغال به کار یا تحصیل و مطالعه باشد، در این صورت بنابر فتوا باید روزه بگیرد و هرگاه به سختی فوق العاده افتاد، افطار کند و قضای آن را بگیرد.
من به دلیل این که دیروز مریض بودم، فکر می‌کردم نمی‌توانم روزه بگیرم، لذا قبل از اذان صبح نیت نکردم؛ اما قبل از اذان ظهر احساس کردم می‌توانم روزه بگیرم و تا آن موقع چیزی نخورده بودم؛ الآن روزه‌ای که گرفتم صحیح است یا نه؟
در فرض سؤال، بنابر احتیاط واجب علاوه بر روزه گرفته شده، قضای روزۀ آن روز را نیز به جا آورید.
اگر به واسطه بی‌اطلاعی و ندانستن مسئله، کاری را انجام دهد که می‌داند حرام است، ولی نمی‌دانسته است، روزه را باطل می‌کند، حکم آن چیست؟
اگر می‌دانسته است که حرام است، علاوه بر قضا، بنابر احتیاط واجب کفاره نیز بدهد.
اگر برای ناهار دعوت شده ایم، آیا روزه مستحبی در آن روز جایز است؟ آیا برای روزه گرفتن اجازه صاحبخانه لازم است؟
گرفتن روزه مستحبی جایز است و اجازه گرفتن شرط نیست هر چند روزه مستحبی میهمان بدون اذن میزبان کراهت دارد.
دختری که در یک خانه روستایی بزرگ شده و در اوایل بلوغ تا حدود یک سال مسأله حیض و غسل را متوجه نبوده است و بدون غسل، نماز خوانده و روزه گرفته است؛ با توجه به این‌که بعد از یک سال متوجه حکم شده است؛ تکلیف آن نمازهای یک سال او و روزه‌هایش چه می‌شود؟
قضای نمازهایی که بدون غسل خوانده، بر او واجب است، و نسبت به روزه اگر شک داشته بقاء بر حیض روزه را باطل می­ کند یا نه، بنابر احتیاط واجب روزه ­اش باطل است[1] و باید قضای آن ­را نیز بگیرد ولی اگر یقین داشته که بقای بر حیض روزه را باطل نمی­‌کند و بر این اساس روزه گرفته، روزه‌اش صحیح است، هرچند رعایت احتیاط در قضای روزه نیکو است.
--------------
[1]. مواردی که بنابر احتیاط واجب روزه باطل است، مکلف باید روزه را گرفته و قضای آن­ را نیز به­ جا آورد.
چنانچه فردی در روزه واجب، از روی فراموشی ارتباط جنسی برقرار کند و ارضا شود سپس به یاد آورد که روزه بوده است، حکم روزه او چیست؟
در فرض مذکور روزه‌اش صحیح است.
بنده نذر روزه معینی برای پنجشنبه کرده‌ام اما ظاهراً آن روز مسافر هستم؛ آیا بنده باید آن روز را روزه بگیرم حتی اگر در سفر باشم؟
در فرض مذکور سفر اشکال ندارد ولی اگر در نذر، قید "روزه حتی در سفر" مد نظرتان نبوده، نباید در سفر روزه بگیرید ولی اگر نذر با تمام شرائط آن محقق شده باشد، قضای روزه آن روز را باید بگیرید.