پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
اگر چیزی از اندرون روزه دار به دهان او بیاید و شخص نداند که فرو بردن آن موجب بطلان روزه می شود، و فرو دهد، آیا روزه اش صحیح است؟ در صورت بطلان، آیا کفاره هم دارد؟
در فرض سؤال روزه باطل است و لکن کفاره ندارد.
قبل از خواب، نیّت کردم که فردا روزه استیجاری بگیرم. در شب جنب شدم و تا طلوع آفتاب، غسل جنابت انجام ندادم؛ روزه ام چه حکمی دارد؟
در فرض سؤال، اگر عمداً غسل نکرده باشید روزه شما صحیح نیست؛ و اگر سهواً غسل نکرده اید بنا بر احتیاط واجب روزه باطل است.
کسی که در رکعت سوم که عادت به خواندن سوره حمد نداشته، ولی سوره حمد را بدون نیت شروع کند، باید برگردد و یکی از تسبیحات یا حمد را با نیت شروع کند. حال اگر قبلاً متوجه حکم نبوده و الآن متوجه شده است، آیا نمازهای گذشته را باید قضا کند؟
به طور کلی اگر نمازگزار در رکعت سوم یا چهارم می خواست «حمد» بخواند، تسبیحات به زبانش آمد، یا می خواست تسبیحات بخواند «حمد» به زبانش آمد، باید آن را رها کند و دوباره «حمد» یا تسبیحات را بخواند و چنان چه بر اثر جهل همان را تمام کرده، نمازهایی که با اعتقاد به صحت خوانده، قضا ندارد.
من تا به حال فکر می کردم حائر حسینی شامل صحن سرپوشیده رواق های اطراف ضریح امام حسین علیه السلام نیز می شود و لذا نمازهایم را کامل خوانده ام؛ آیا باید نمازهایم را قضا کنم؟ تعداد نمازهایی که در سفرهای قبلی برایم مشخص نیست را چه کنم؟
بنابر احتیاط واجب باید آن مقداری که یقین دارید خلاف وظیفه عمل کرده اید قضا کنید و یا به فتوای مجتهد جامع الشرائطی که در فرض مذکور قائل به عدم وجوب قضای نماز است رجوع نمائید.
اگر در حال روزه، خلط سر یا سینه وارد فضای دهان شود و آن را فرو دهیم، آیا روزه باطل می‌شود؟
مبطل روزه نیست؛ اما احتیاط مناسب است.
1. بنده به سفر رفتم و قصد ماندن ده روز کردم و نماز مغرب و عشایم را کامل خواندم و بعد از تمام شدن نماز فهمیدم که کمتر از ده روز می مانم، آیا باید از فردا که اول ماه رمضان است روزه بگیرم یا خیر؟
2. در اینجا یک سوال دیگر هم برایم پیش آمده است است که اگر بر فرض کسی بعد از نماز صبح به مقصد برسد و قصد ده روز کند و روزه اش را بگیرد اما قبل از نماز ظهر و عصر متوجه شود که ده روز نمی ماند و نماز ظهر و عصر را کامل نخواند و شکسته بخواند حکم روزه اش چیست؟
ج1) در فرض سؤال، نماز شما در ادامه سفر تمام است و باید روزه ها را هم بگیرید.
ج2) کسی که قصد اقامت ده روز کرده است، اگر روزه بگیرد و قبل از خواندن نماز یومیه چهار رکعتی از قصدش منصرف شود، در صورتی که انصراف بعد از زوال باشد، روزه ­اش صحیح است، ولی اگر قبل از زوال باشد، روزه باطل است و روزهای آینده نمی تواند روزه بگیرد و نمازش را هم حتی در روز اول باید شکسته بخواند.
آیا مسافر می‌ تواند روزه مستحبی بگیرد؟
خیر، گرفتن روزه مستحبی در سفر جایز نیست؛ مگر در صورتی که در حضر (نه در سفر) نذر شرعی کند که در سفر روزه بگیرد یا در مدینه طیبه که برای بر آورده شدن حاجت، می‌ تواند سه روز، روزه مستحبی بگیرد و احتیاط آن است که روز چهارشنبه، پنج شنبه و جمعه را اختیار کند
فرموده اید: «کسی روزه مستحبی گرفته است، اگر مومنی او را به غذا دعوت کند شرعاً پسندیده است دعوت او را قبول کرده و در اثنای روز افطار نماید» حال در این خصوص دو سوال مطرح است:
الف) آیا در ایام خاصی که روزه گرفتن ثواب ویژه دارد (مثل 27 رجب) اگر روزه دار توسط مومنی دعوت به اطعام شود باز هم اجابت دعوت او و افطار مستحب است و موجب درک فضیلت خاص آن روز می شود؟
ب) کسی که می داند هر روز به طور معمول توسط مومن دعوت به اطعام می شود، اگر روزه بگیرد و مورد دعوت واقع شود باز هم افطار مستحب است؟
بله؛ اجابت دعوت مومن و افطار روزه شرعاً پسندیده است و اگر قصد جدی بر روزه داشته باشد میان صور فوق فرقی نیست.
اگر میت وصیت کرده باشد که برای نماز او اجیر بگیرند، چنانچه وصیت او نافذ باشد، مثل اینکه از ثلث مالش وصیت کرده باشد، آیا در این صورت بر پسر بزرگتر واجب نیست تا نمازهای میت را قضا کند؟
در فرض سؤال، بعد از آنکه اجیر نماز و روزه او را به طور صحیح بجا آورد، بر پسر بزرگتر چیزی واجب نیست.
اگر کسی نذر شرعی با خواندن صیغه مخصوص آن داشته باشد که هر پنجشنبه را تا یکسال روزه بگیرد، چنانچه کفاره روزه عمد بر عهده اش باشد، آن ۳۱ روز پشت سر هم را چگونه باید انجام دهد؟ اگر نذرش تا آخر عمر باشد چه طور؟
اگر به صورت مطلق نذر کرده است که هر پنجشنبه روزه بگیرد، با انجام روزه ی کفاره نیز عمل به نذر محقق می شود.
آیا در روزه مستحبی، اذن پدر لازم است؟
اگر پدر فرزند را از روزه گرفتن نهی نکرده باشد، روزه مستحبی فرزند بدون اذن پدر - مشروط به این که موجب اذیت پدر نشود - مکروه است؛ اما اگر پدر نهی کرده باشد، بنا بر احتیاط واجب فرزند نباید روزه مستحبی بگیرد، همچنین اگر مادر نهی کرده باشد.
اگر کسی در کفاره عمد روزه، در خلال 31 روز، عمداً تا صبح غسل جنابت انجام ندهد، روزه وی چه حکمی دارد؟
روزه باطل نیست و می تواند کفاره را ادامه دهد.
کسی نذر کرده است ده روز اخیر ماه مبارک رمضان را معتکف شود؛ اتفاقاً روز دهم عید فطر را اعلام می کنند، آیا قضای آن دوباره لازم می شود یا نه؟
در فرض سؤال اگر یک اعتکاف ده روزه را در رمضان معین نذر کرده و روز دهم مصادف با عید شده، نذرش اصلاً صحیح نیست و اعتکافش هم قضا ندارد.
اگر نوجوانی که تازه به سنّ تکلیف رسیده، در ماه رمضان استمنا کند، چه وظیفه‌ای دارد؟
استمنا از گناهان بزرگ است و باید توبه و استغفار کرد و در صورتی که عمل مذکور در حال روزه باشد و می‌دانسته که استمنا روزه را باطل می‌کند، قضا و کفاره عمد* واجب است و اگر نمی‌دانسته مبطل است، ولی می‌دانسته که حرام است، علاوه بر قضا، بنابر احتیاط واجب کفاره عمد نیز باید بدهد.
در مورد روزه‌های بعد از آن، اگر اصلا نمی‌دانست جنابت چیست، روزۀ او صحیح است.
و اگر جنابت را می‌دانست و شک داشت بقاء بر جنابت روزه را باطل می‌­کند یا نه و در حال جنابت روزه گرفته، بنابر احتیاط واجب روزه‌­اش باطل است؛ و باید روزه را گرفته و قضای آن­ را نیز به ­جا آورد. ولی اگر یقین داشت که بقای بر جنابت، روزه را باطل نمی­‌کند و بر این اساس روزه گرفت، روزه‌­اش صحیح است، هرچند رعایت احتیاط در قضای روزه، نیکو است.
----------------------------------
*کفاره افطار عمدی روزه ماه رمضان برای هر روز عبارت است از دو ماه روزه یا اطعام شصت فقیر و یا دادن شصت مدّ طعام به شصت مسکین که سهم هر کدام یک مدّ طعام ( 750 گرم گندم یا نان مثلاً) است و قیمت آن را می‌توان از بازار بدست آورد؛ ولی دادن پول کفایت نمی‌کند، مگر این که فقیر ثقه باشد به وکالت از صاحب کفاره طعام خریده و سپس آن را به عنوان کفاره قبول کند، که در این حالت اشکال ندارد.
در تعدادی از نمازهای چهار رکعتی که شک بین 3 و 4 کرده بودم و به دلیل عدم اطلاع از حکم، بین نماز احتیاط و اصل نماز، فاصله انداخته بودم؛ با توجه به اینکه فقط می‌دانم نماز 4 رکعتی بوده و نمی‌دانم ظهر یا عصر یا عشا بوده، این نمازها را دوباره به چه نیتی (ادا یا قضا / ظهر یا عصر یا..) باید بخوانم؟
در فرض سؤال، اگر نماز احتیاط را خوانده‌اید، بنابر احتیاط به همان تعداد، نماز 4 رکعتی قضا بدون تعیین ظهر یا عصر یا عشا، بخوانید.