پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
بنده جراحی فک داشتم؛ وقتی که روزه میگیرم، درد شدیدی در ناحیه فک خود احساس می کنم که گاهی اوقات باعث سر درد می شود و احساس ضعف و بی حالی شدیدی می گیرم و کم خونی نیز دارم؛ می خواستم بدانم با چنین شرایطی آیا باید روزه بگیرم یا خیر؟
بطور کلی کسی که می داند روزه برای او ضرر دارد یا احتمال عقلائی می دهد که ضرر داشته باشد (یعنی خوف ضرر دارد) روزه بر او واجب نیست، و تشخیص تأثیر روزه در ایجاد بیماری یا تشدید آن و یا تشدید درد و عدم قدرت بر روزه به عهده مکلف است.
پیرمرد و پیرزنی که قادر به روزه گرفتن نیستند، آیا هر روز باید کفاره بدهند؟
پیرمرد و پیرزنی که گرفتن روزه برایشان مشقت دارد، گرفتن روزه بر آنان واجب نیست و باید برای هر روز یک مد طعام (مانند گندم، جو، برنج) به فقیر فدیه بدهند و اگر اصلاً توانایی روزه گرفتن ندارند، بنا بر احتیاط باید فدیه بدهند و در هر دو صورت چنانچه پس از ماه رمضان بتوانند روزه بگیرند، بنا بر احتیاط مستحب قضای روزه ها را بگیرند.
مردی که بیماری آلزایمر داشته و اکنون فوت شده است، آیا نماز و روزه بر او واجب بوده است؟ وظیفه‌ ما در این باره چیست؟
اگر به حدی رسیده که امر به انجام وظیفه در مورد او معقول نباشد (مثل این که نسبت به نماز قادر به تشخیص اوقات نماز نباشد و نسبت به روزه هم فرقی بین حالت روزه و غیر روزه نگذارد)، مکلف به نماز و روزه و قضای آنها نبوده و فرزندان از جمله فرزند بزرگ نیز تکلیف ندارد.
شخصی به گمان اینکه دخول بدون خروج منی، موجب جنابت نمی باشد. در برخی شب های رمضان این عمل را انجام داده و بدون غسل روزه گرفته است. آیا روزه های وی صحیح است؟
در فرض سؤال روزه صحیح است.
کسی که پیر شده است و مریض و زمین گیر است، طوری که کارهای روزمره خودش را هم نمی‌تواند انجام بدهد یا خیلی به سختی انجام می‌دهد، آیا برای روزه‌هایش که نمی‌تواند بگیرد باز هم کفاره تعلق می‌گیرد؟ یا کفاره روزه هم از وی برداشته می‌شود؟
پیرمرد و پیرزنی که گرفتن روزه برایشان مشقت دارد، گرفتن روزه بر آنان واجب نیست و باید برای هر روز یک مد طعام (مانند گندم، جو، برنج) به فقیر فدیه بدهند و اگر اصلاً توانایی روزه گرفتن ندارند، بنابر احتیاط واجب باید فدیه بدهند.
آیا در حالت استحاضه می‌توان روزه گرفت؟
زن مستحاضه باید به احکام استحاضه عمل کند و روزه بگیرد. ضمناً احتیاط واجب آن است که زن مستحاضه در تمام روزی که روزه است، به مقداری که می تواند از بیرون آمدن خون جلوگیری کند.
از چه زمانی به بعد، نماز، قضا می‌شود؟
وقت نماز صبح از هنگام طلوع فجر (فجر صادق) تا طلوع آفتاب است.
وقت نماز ظهر از اول ظهر (زوال خورشید) است تا هنگامی که فقط به مقدار خواندن نماز عصر تا غروب آفتاب وقت مانده ­باشد.
وقت نماز عصر از هنگامی است که به اندازه خواندن نماز ظهر، از ابتدای ظهر گذشته باشد تا غروب آفتاب.
وقت نماز مغرب از هنگامی است که سرخی ایجاد شده در آسمان که (بعد از غروب آفتاب از طرف مشرق بالا می‌آید) از بین برود تا هنگامی که فقط به مقدار خواندن نماز عشا تا نیمه شب شرعی وقت ­مانده باشد.
وقت نماز عشا از هنگامی است که به مقدار خواندن نماز مغرب از اول وقت گذشته باشد تا نیمه شب.
در ضمن توجه داشته باشید اگر کسی از روی معصیت یا به واسطه عذری، نماز مغرب یا عشا را تا نیمه­ شب نخواند، بنا بر احتیاط واجب باید آن‌ها را تا قبل از اذان صبح، بدون نیّت ادا یا قضا (به قصد ما فی الذمه) به­ جا آورد.
اگر مسافر، قبل از اذان ظهر به وطن برسد، آیا واجب است روزه را بگیرد؟
در ماه رمضان شخص می تواند در سفر (با شرایطی) روزه خود را بخورد هر چند که یقین دارد قبل از ظهر به وطن می رسد اما اگر در سفر روزه خود را افطار نکرد، در صورتی که قبل از ظهر به وطن رسید، واجب است روزه را بگیرد.
آیا روزه های اعتکاف را می توان از طرف شخص زنده یا متوفّی به‎ جا آورد؟
معتکف می تواند روزه اعتکاف را به نیابت از طرف کسی که از دنیا رفته انجام دهد؛ اما از طرف شخص زنده، روزۀ واجب استیجاری نمی تواند بگیرد؛ ولی گرفتن روزۀ مستحبی در اعتکاف و اهدای ثواب آن به زنده اشکالی ندارد.
گلوی من خلط دارد و این خلط‌ ها زیاد وارد دهان می شوند. روزه بودم و خلط را در دهان نگه داشته بودم که ناگهان آن را فرو بردم؛ آیا روزه من صحیح است؟
مبطل روزه نیست؛ اما احتیاط مناسب است.
اگر شخصی قبل یا بعد از ظهر روزه استیجاری را باز کند، آیا کفاره دارد؟
ابطال روزه استیجاری اگر وقت آن موسع باشد تا قبل از ظهر اشکال ندارد، اما بعد از ظهر بنابر احتیاط واجب نباید روزه را باطل نماید و در هر صورت کفاره ندارد.
در برخی مکان ها مانند حرم مطهر رضوی در ایام اعتکاف برخی مسافران، بدون قصد اقامت ده روزه، معتکف می شوند. آیا روزه و اعتکاف ایشان صحیح است؟ چه راهی جهت اعتکاف افراد مسافر وجود دارد؟
بدون قصد اقامت ده روز، روزه و به تبع آن اعتکاف صحیح نیست. البته می توان با نذر شرعی، در سفر، روزه مستحبی گرفت و بنابر احتیاط واجب باید نذر قبل از سفر و در وطن باشد.
دختر بچه ای به سن تکلیف رسیده اما جسم ضعیفی دارد، آیا روزه بر او واجب است؟
در فرض سؤال اگر روزه برای او ضرر ندارد واجب است روزه بگیرد؛ بله اگر وضعیّت مکلّف به گونه‌ای است که به خاطر ضعف جسمانی یا طولانی بودن روز، روزه گرفتن به خودی خود _ حتّی با ترک فعّالیّت و مراعات تغذیه _ سختی فوق ‌العاده داشته باشد، در این صورت بنابر احتیاط روزه بگیرد و وقتی به سختی فوق‌ العاده افتاد، افطار کند و قضای آن را بگیرد. امّا اگر حرجی بودن ادامه‌ روزه به دلیل فعّالیّت مانند اشتغال به کار یا تحصیل و مطالعه باشد، در این صورت بنابر فتوا باید روزه بگیرد و هر گاه به سختی فوق ‌العاده افتاد، افطار کند و قضای آن را بگیرد.
اگر روزه دار مخاطبی ندارد و دروغی را در تنهایی به خدا و پیغمبر(ص) نسبت بدهد، آیا روزه اش باطل می شود؟
اگر کسی نیست که خبر دادن به او صدق کند، خبر کذب صدق نمی کند و مبطل روزه نیست.
اگر زن، شوهر خود را مجبور به جماع کند، روزه و کفاره آنان چه حکمی دارد؟
اگر زنی شوهر خود را مجبور کند که جماع نماید، یا کار دیگری که روزه را باطل می کند انجام دهد، واجب نیست که کفاره روزه شوهر را بدهد.