پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
اگر کسی در جمع دوستانه، فقط به قصد شوخی به دوستش مثلاً بگوید "سوار دوچرخه شدن در سرما از مبطلات روزه است." و از این جمله قصد دروغ بستن و اهانت هم نداشته باشد؛ آیا این حرف دروغ بستن محسوب می‌شود و روزه را باطل می کند؟
بیان جمله مزبور در فرض سؤال، مبطل روزه نیست.
آیا استعمال دارویی که پزشک تجویز کرده است از طریق واژن برای خانم‎ها باعث ابطال روزه می‌گردد؟
مورد مذکور، از مبطلات روزه نیست.
به خاطر بیماریِ عضلانی، طبق نظر پزشکان باید سه روز در هفته به باشگاه ورزشی بروم؛ آیا می توانم برخی از روزها را روزه نگیرم؟
به طور کلی، ورزش، مجوز ترک روزه نیست؛ ولی اگر روزه گرفتن برای شما ضرر دارد یا خوف ضرر داشته باشید، روزه بر شما واجب نیست و در صورت بهبودی، بنا بر احتیاط واجب، باید تا ماه رمضان بعدی قضای آن را بگیرید.
آیا استحباب افطار روزه مستحبی به خاطر تعارف برادر مؤمن، فقط در جایی است که نداند روزه هستم، یا اگر بداند و تعارف کند، باز مستحب است که دعوت او را بپذیریم؟
به طور کلی شرعاً پسندیده است انسان دعوت مؤمن را قبول کرده و روزه مستحب خود را افطار کند.
دو نفر با هم به طور مشاع یک سوم و دو سوم در خانه‌ای شریک‌اند. اگر شریک اول یا یکی از شرکاء، بگوید راضی نیستم در خانه من نماز بخوانی یا روزه بگیری ولی شریک دیگر راضی باشد، حکم نماز و روزه چیست؟
نماز خواندن در خانه مذکور، بدون رضایت همه شرکا، جایز نیست؛ ولی روزه اشکالی ندارد.
اگر تشنگی یا ضعف برای فرد روزه دار به قدری زیاد است که در اثر آن به سختی زیادی بیفتد که معمولاً نمی‌شود آن را تحمّل کرد، خوردن روزه چه حکمی دارد؟ آیا فقط به مقدار ضرورت و از بین رفتن ضعف فوق العاده، به خوردن اکتفا کند یا می تواند بیشتر بخورد؟ آیا در بقیه روز امساک بر او واجب است؟
اگر مکلف بیماری خاصی که موجب عطش می شود ندارد و وضعیّت او به گونه‌ای است که به خاطر ضعف جسمانی یا طولانی بودن روز، روزه گرفتن به خودی خود _ حتّی با ترک فعّالیّت و مراعات تغذیه _ سختی فوق ‌العاده داشته باشد، در این صورت بنابر احتیاط روزه بگیرد و وقتی به سختی فوق‌ العاده افتاد، افطار کند و قضای آن را بگیرد. امّا اگر حرجی بودن ادامه‌ روزه به دلیل فعّالیّت مانند اشتغال به کار یا تحصیل و مطالعه باشد، در این صورت بنابر فتوا باید روزه بگیرد و هر گاه به سختی فوق ‌العاده افتاد، افطار کند و قضای آن را بگیرد. ضمناً در فرض مذکور، خوردن به میزان ضرورت یا امساک مابقی روز واجب نیست.
من در یک کارخانه کار می کنم که آلودگیش زیاد است. همیشه گرد و غبار به حدی است که حتی با وجود استفاده از ماسک وارد ریه ها می شود. آیا با این شرایط، روزه ام صحیح است یا خیر؟
اگر گرد و غبار غلیظ از حلق پایین نمی رود برای روزه اشکال ندارد؛ ولی چنانچه با اینکه توجه دارید که روزه هستید، مواظبت نکنید و غبار غلیط به حلق تان برسد، بنا بر احتیاط واجب روزه باطل می شود.
دو فرزندم که دختر هستند یکی به علت بیماری نتوانست روزه هایش را کامل بگیرد و دیگری که تازه به سن تکلیف رسیده به علت ضعف و... روزه نگرفت؛ آیا اینجانب به عنوان پدر می توانم کفاره روزه عذر آنان را پرداخت نمایم.
کفاره روزه هر شخص به عهده خودش می باشد، اگرچه درآمد و شغلی نداشته باشد؛ ولی پدر می تواند پولی به آنها هدیه داده تا آنها کفاره را بدهند و یا پدر به وکالت از آنان پرداخت نماید.
آیا تمام محرمات، باعث بطلان اعتکاف می شود؟
هر چیزی که روزه را باطل می کند، اعتکاف را هم باطل می کند؛ چون شرط صحت آن روزه است. پس باطل شدن روزه سبب باطل شدن اعتکاف می شود. همچنین جماع آن را باطل می کند، هر چند در شب انجام گیرد یا از روی سهو باشد؛ و همچنین است لمس کردن و بوسیدن از روی شهوت. اما در سایر کارهای حرامی که گفته شد بنابر احتیاط واجب اگر عمداً یا سهواً مرتکب شود، چنانچه اعتکاف واجب معین باشد، باید آن را تمام کند، و سپس قضا نماید، و اگر واجب معین نباشد در صورتی که این محرّمات را روز اوّل یا دوّم انجام دهد، باید اعتکاف را از نو شروع کند؛ و اگر در روز سوّم انجام دهد آن را تمام کند و بعد از سر بگیرد. و هر وقت اعتکاف را باطل کند، چنانچه واجب معیّن باشد، قضای آن واجب است، ولی لازم نیست فوراً قضا کند، و اگر واجب غیر معیّن باشد، از سرگرفتن آن واجب است. همچنین اگر اعتکاف مستحب را بعد از روز دوّم باطل کند، قضای آن واجب است، امّا قبل از آن، چیزی بر او نیست.
کار بنده در قسمتی است که پر از دیگ‌های پخت و پز و گرمای زیاد است و کارم خیلی سخت است. وقتی روزه می‌گیرم، خیلی تشنه و گرسنه می‌شوم؛ تکلیف من چیست؟
در فرض سؤال، باید روزه بگیرید و احکام آن را رعایت کنید، مگر آن که به حدّی برسد که ادامه روزه، قابل تحمل نباشد؛ در این زمان می‌توانید روزه را افطار کرده و قضای آن را بعد از ماه رمضان بگیرید.
بنده در ماه رمضان قبل از اذان ظهر از وطن اول حرکت کردم، و چون می دانستم که بعد از اذان ظهر به وطن دوم خواهم رسید، به اشتباه و از روی عدم آگاهی از حکم آن ، قبل از سفر روزه خود را باز کردم! تکلیف بنده چیست در مورد قضای روزه .
به طور کلی مسافری که از شب قبل قصد سفر کرده و پیش از ظهر به مسافرت می رود، نمی تواند تا قبل از رسیدن به حد ترخص، روزه خود را افطار کند و در صورتی که پیش از آن افطار کند، بنابر احتیاط کفاره افطار عمدی روزه ماه رمضان بر او واجب است. البته چنانچه از حکم مسأله غافل بوده، کفاره ندارد.
آیا قسم دروغ خوردن به خدای متعال باعث ابطال روزه است؟
قسم دروغ، هر چند گناه است و باید توبه کند؛ لکن موجب بطلان روزه نیست. بله، دروغ بستن به خدا و پیامبران و معصومین علیهم السلام بنابر احتیاط، موجب باطل شدن روزه می‌شود، هر چند بعداً توبه کند و بگوید که دروغ بسته است.
کسی که بعد از مغرب ماه رمضان، جنب شده و غسل کردن برایش ممکن نبوده است، بعد از نماز صبح نیز یادش نمی‌آید که تیمم انجام داده یا نه؛ روزۀ او چه حکمی دارد؟
اگر شک دارد که قبل از اذان صبح، تیمم انجام داده یا فراموش کرده است، روزه آن روز صحیح است؛ ولی باید برای صحت روزۀ روز بعد، غسل جنابت نماید.
اگر روزه ‌دار بتواند از قی کردن خودداری کند، آیا لازم است از آن جلوگیری کند؟
اگر روزه دار بتواند از قی کردن خودداری کند، چنانچه برای او ضرر و مشقت نداشته باشد، باید خودداری نماید.
نذر کردم هر سال روز عرفه روزه بگیرم اما امسال بخاطر عذر شرعی روزه نگرفتم. آیا باید قضای نذر را بجا آورم؟
اگر صیغه مخصوص نذر* را نخوانده‌اید، قضای آن لازم نیست ولی اگر نذر صحیح شرعی کرده اید باید قضا کنید.
----------------------
* صیغه نذر عبارت است از «لله علیّ أن افعل کذا...» و می‌تواند ترجمه آن را بگوید که عبارت است از «برای خدا بر من است که فلان کار را انجام بدهم» و اگر بگوید: «برای خدا نذر می کنم فلان کار را انجام دهم» بنابر احتیاط واجب باید به آن عمل کند. اما با صرف عبارت «نذر می کنم» نذر شرعی محقق نمی شود.