پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
در طول سال، ناوگروه هایی به آب‌های آزاد به مدت 40 - 90 روز اعزام می‌شوند:
1- حکم نماز و روزه فرماندهان و کارکنان ناو در این سفرها چگونه است؟ (این افراد چند سال محل خدمت آنها ناو می‌باشد و هر سال چندین بار به آب‌های داخلی و خارجی در حال مأموریت هستند)
2- حکم نماز و روزه افرادی که به عنوان مأمور (نماینده عقیدتی سیاسی، حفاظت اطلاعات، بازرسی و...) اعزام می‌شوند چگونه است؟ (برخی از این افراد مأمور شاید در طول 30 سال خدمت یک یا دو بار اعزام شوند)
3- گاهی افرادی از دیگر شهرها مثل تهران، رشت و... به عنوان مأمور اعزام می‌شوند و چند روزی تا حرکت ناوگروه در بندر عباس یا در ناو (اسکله یا لنگر گاه) توقف دارند؛ حکم نماز و روزه این گونه افراد در این چند روز چگونه است؟
1- در فرض مذکور کارکنان ناو در حکم کثیر السفر شغلی هستند که نماز آنها تمام و روزه صحیح است.
تبصره: کسی که شغلش سفر است چنانچه در وطن یا غیر وطن، با قصد یا بدون قصد، 10 روز توقف کند، در اولین سفر کاری بعد از 10 روز، نمازش، قصر است
2- اگر مدت سفر کمتر از سه ماه باشد حکم مسافر را دارد و اگر بیش از سه ماه باشد، حکم کثیر السفر شغلی را دارد و نمازش تمام و روزه صحیح است و اگر بلاتکلیف و مردد باشد تا سی روز حکم مسافر را دارد.
3- اگر توقف، کمتر از 10 روز باشد، همان حکم کلی مسافر را دارد و اگر توقف بیش از 10 روز باشد و ادامه مأموریت،سفر جدید محسوب نگردد همچنان حکم قبلی را دارد.
حکم عدول از نماز قضای ظهر به قضای صبح چیست؟ آیا بین قضای همان روز یا روز های گذشته فرق دارد؟
اگر انسان مشغول نماز قضا شود و در بین نماز به یاد بیاورد که نماز قضایی که قبل از این نماز، قضا شده است را نخوانده است، عدول اشکال ندارد.
محل کار بنده تا منزل به صورت رفت و برگشت 50 کلیومتر هست البته خروجی شهر را اگه در نظر بگیرم کلاً رفت و برگشت 45 کیلومتر بیشتر نمی شود. آیا دائم السفر محسوب می شوم؟ خانم بنده مریض است و دو سه هفته یکبار یا دوبار باید فاصله 200 کیلومتری بصورت رفت و برگشت بروم و الان مدت 4 سال است که این سفرها ادامه دارد. در هر دو حال تکلیف نماز و روزه من چه می شود؟
ج1) اگر در سفر کاری حدود سه ماه هر روز به غیر از تعطیلات و یا حدود یک سال حداقل هر ده روز یک سفر شغلی داشته باشد، نماز کامل و روزه صحیح است.
ج2) سفرهای مربوط به درمان در فرض سؤال سفر کاری نیست لذا در ترددها نماز شکسته است و روزه صحیح نیست.
اگر شخص دائم السفر برای شغل و مأموریت به شهری برود و به محض رسیدن به آنجا، مدیر یا فرمانده، کار و مأموریت را لغو کند، اگر این شخص، چند روزی را بخواهد برای غیر شغل بماند، نماز و روزه اش در این سفر و در مسیر برگشت، چگونه است؟ همچنین اگر در مسیر رفت یا یکی دو روزی که برای مأموریت در شهر بوده، و نماز را تمام خوانده، آیا صحیح است یا خیر؟
در فرض سؤال تا زمانی که در محل مأموریت باشد، نمازش تمام و روزه صحیح است؛ ولی در راه برگشت نماز را بنا بر احتیاط باید به صورت جمع بین شکسته و تمام بخواند.
مسافر در برگشت از سفر اگر قبل از ظهر به جایی برسد که صدای اذان شهرش (بدون بلندگو) شنیده می شود، آیا روزه اش صحیح است؟ آیا اذان وسط شهر ملاک است یا اذان پشت بام آخرین خانه های ورودی شهر؟
نسبت به روزه می‌بایست وارد شهر شود و رسیدن به حدّ ترخص* کافی نیست، اما با رسیدن به حد ترخص وطن، نماز تمام است.
------------------------
* منظور از حد ترخص مکانی است که در آنجا اذان شهر شنیده نمی شود و مقصود اذانی است که بدون بلندگو، هر چند از آخر شهر، شنیده شود.
1. کسی که تاکنون نمی دانسته که سُرمه مانع از وضو است و با همان سرمه، غسل انجام می داده و وضو می گرفته؛ حکم نماز و روزه‌های گذشتۀ او چیست؟
2. اصلاً به یاد ندارد چه تعداد از نمازها و روزه ها را با وجود سرمه روی پوست چشم و مژه انجام داده است؛ تکلیف چیست؟
ج1) سرمۀ داخل چشم برای وضو و غسل اشکال ندارد؛ ولی اگر روی مژه یا ابرو باشد، چنانچه جِرمی داشته که مانع رسیدن آب به محل وضو و غسل _ از جمله مژه و ابرو _گردد، وضو و غسل با آن صحیح نیست و باید برطرف گردد و وضو و غسل هایی که یقین به وجود این مانع دارد نیز صحیح نبوده و باید نمازهایی که با این وضو و غسل خوانده، قضای آن ها را به جا آورد؛ ولی روزه های ماه رمضان با فرض این که معتقد به صحّت غسل بوده، محکوم به صحّت است.
ج2) در فرض سؤال، فقط آن مقدار از نمازها که یقین دارد با وضو و غسلِ باطل خوانده، باید قضای آن ها را به جا آورد و نسبت به بیشتر از آن تکلیفی ندارد.
اگر کسی یقین یا اطمینان پیدا کند که به حدّ ترخّص رسیده و نماز را شکسته به‌ جا آورد و در خارج وقت معلوم شود که به حدّ ترخّص نرسیده بود، حکم نماز او چیست؟
نماز باطل است و قضا دارد.
اگر فردی به قصد سفر شغلی از وطن خارج شود اما در بین راه برای او مشکلی شخصی پیش آید و مجبور به رفتن به مکانی غیر از وطن و محل کار خود شود یا در بین راه برای مدتی در جایی توقف کند تا پس از رفع مشکل به محل کار خود برود، نماز و روزه در این مدت و در این مسیر و محل کار، چه حکمی دارد؟
در فرض مذکور، اگر بدون تغییر مسیر در آن محل بوده و عبور کرده تا به محل کار برود حکم سفر شغلی را دارد. اما اگر در غیر مسیر سفر شغلی و بیش از مسافت شرعی* باشد، نماز در آن مسیر و محل شکسته و روزه صحیح نمی‌شود.
---------------------------
* مسافت شرعی 41 کیلومتر است.
سال‌ها قبل، پدرم انگشتری را در باغ پیدا کرد؛ چون پدرم تحت پوشش کمیته امداد بود، با راهنمایی فردی، مالک شدن آن را بلا اشکال می‌دانست. بعد از یکی دو سال ناامیدی از پیدا شدن صاحبش، پدرم انگشتر را جهت استفاده به من داد. من انگشتر را فروختم و جنس دیگری خریدم.
1. آیا انگشتر غصبی بوده؟
2. آیا نماز و روزه هایی که انجام شده، صحیح بوده؟
ج1) در فرض سؤال، اگر با اعلام کردن و جستجو امکان پیدا کردن صاحب انگشتر نبوده است، چنانچه شما فقیر بوده اید، تصرف آن برای شما اشکال نداشته است.
ج2) در هر صورت خللی به نمازها و روزه های شما با این انگشتر وارد نشده است.
اگر کسی یقین یا اطمینان داشته باشد که به حد ترخص نرسیده و یا شک داشته باشد که به حد ترخص رسیده یا نه و نماز را تمام بخواند، و بعداً معلوم شود که در وقت نماز، به حد ترخص رسیده بوده، وظیفه اش، در وقت و خارج از وقت چیست؟
در وقت باید اعاده کند و در خارج وقت باید قضا کند.
در حال کشیدن مسح پا بودم که یکی از دوستان، دستم را کشید؛ من دوباره بدون این که خشک کنم، مسح کشیدم. حکم وضو و نمازم چیست؟
اگر هنگام مسح دوم، محل مسح کامل شده بود و دوباره کشیدید و یا هنگام مسح دوم رطوبت دست بر رطوبت قبل، غالب بوده، وضوی شما صحیح و نمازتان قضا ندارد؛ وگرنه وضو باطل است و باید نمازهایی را که با آن وضو خوانده‌اید، قضا کنید.
کسی که در ساعت سه نیمه شب از حیض پاک شده است، آیا نماز مغرب و عشاء ساقط است؟
اگر بعد از غسل کردن وقت خواندن هر دو نماز را تا قبل از اذان صبح داشته باشد، بنا بر احتیاط واجب نماز مغرب و عشاء ساقط نیست و باید آنها را، بدون نیّت ادا یا قضا (به قصد ما فی الذمه) به جا آورد و اگر نخوانده بنا بر احتیاط قضا کند.
حمام بودم، هنگامی که بیرون آمدم دقایقی به غروب آفتاب مانده بود و هنوز نماز ظهر و عصر را نخوانده بودم و چون وقت کافی برای خشک کردن موی سرم نداشتم، تیمم کردم و نماز ظهر را پیش از غروب خواندم و نماز عصر را هنگامی که غروب شده بود خواندم؛ آیا تیمم در این حالتی که ذکر کردم اشکالی ندارد؟ آیا نماز عصری که با همان تیمم خواندم صحیح است؟
اگر تا غروب به مقدار حداقل 5 رکعت وقت نداشته اید، نماز ظهر قضا شده و وظیفه شما خواندن نماز عصر با تیمم بوده است؛ بنا بر این تیممی که در تنگی وقت کرده اید برای بعد از غروب کافی نیست و باید نماز ظهر و عصر قضا شود.
«منشأ عقلایی» نه "منشأ عقلانی" در لسان مراجع محترم تقلید به چه معناست؟ مثلاً در خصوص خوف و بیم ضرر روزه می فرمایند که ضرر منشأ عقلایی داشته باشد. لطفاً در صورت امکان به طور مفصّل و ساده و با ذکر مثال توضیح بفرمائید.
منشأ عقلایی جایی است که در معمول مردم و انسان‎های متعارف موجود باشد؛ و عواملی مانند وسواس، اختلالات روانی شخص و امثال آن تأثیر نگذارد. مثلاً در مورد خوف ضرر روزه، اگر شرایط شخص به گونه ای است که برای معمول مردم با وجود این شرایط خوف ضرر حاصل می شود، این خوف ضرر، منشأ عقلایی دارد.
بنده به عنوان مدیر منطقه‌ای شامل چند استان، مشغول به انجام وظیفه هستم و یکی از شروط استخدام، توانایی جسمی سفر و تردد در بین این استان‌ها است؛ آیا بنده کثیر السفر هستم؟ آیا روزه اینجانب در هنگام تردد صحیح است؟
اگر هر روز غیر از تعطیلات برای کار، سفر می‎کنید و این وضعیت حداقل سه ماه ادامه دارد و یا اگر مدت طولانی مثلا یک سال در هر ده روز یک سفر شغلی دارید، نماز در محل کار و بین راه تمام و روزه صحیح است؛ البته اگر ده روز هیچ سفری نداشته باشید و در یک محل توقف داشته باشید، در اولین سفر حکم مسافر دارید.