پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
پدری که اهل نماز نیست، آیا بر پسر بزرگ او واجب است که نمازهای فوت شده پدر را بخواند؟
بر پسر بزرگ واجب است نمازهایی را که از پدرش فوت شده است قضا کند؛ البته اگر پدری اصلاً نماز نخوانده باشد، در این صورت بنابر احتیاط واجب قضای نمازها بر پسر بزرگ واجب است.
راننده اتوبوس برای نماز توقف نمی‌کند و تا توقف بعدی، حتماً نماز قضا می‌شود و توقف نخواهد کرد. چگونه و کجا باید نماز بخوانیم؟ ضمن این که نمی‌دانم جهت قبله کدام طرف است.
باید از راننده بخواهید توقف کند و نماز بخوانید. در صورتی که ناچار شوید نماز را در اتوبوس بخوانید، باید وضو بگیرید و اگر ممکن نیست، تیمم کنید. اگر نتوانید قبله را مشخص کنید، به هر سمتی که گمان به قبله دارید، نماز بخوانید. و در صورت شک و وسعت وقت، بنا بر احتیاط باید به چهار طرف نماز بخوانید و اگر برای چهار نماز وقت ندارید، به هر اندازه که وقت دارید، نماز بخوانید. رکوع و سجود را به مقداری که می‌توانید - هر چند با اشاره - انجام دهید.
اگر شخصی مدت‎ها بعد از انجام اعتکاف (رجبیه و مستحب) به یاد آورد که غسل بر او واجب بوده است، چه وظیفه ‎ای دارد؟
اگر در اعتکاف، روزۀ مستحب گرفته باشد، اعتکاف و روزه صحیح است و تکلیفی ندارد. اما اگر روزۀ قضای ماه رمضان گرفته باشد، بنا بر احتیاط واجب روزه‎ها و اعتکاف باطل است؛ البته نسبت به اعتکاف مستحبی تکلیفی ندارد.
در مورد اشخاصی که در ماه رمضان به جهت کارشان ناچار به افطار هستند، آیا از اول صبح می توانند افطار کنند؟
تا زمانی که روزه، حرجی نشده است انسان نمی تواند روزه را افطار کند و باید عنوان حرج حاصل شود تا مجوز افطار داشته باشد.
اگر کسی نذر کرده باشد سه روز پیاپی که غیر معین است روزه بگیرد، وقتی دو روز را روزه گرفت و روز سوم به علت مریضی یا خوف ضرر روزه نگرفت، آیا باید فقط یک روزه بگیرد به جای آن روز سوم یا باید دوباره سه روز پیاپی را روزه بگیرد تا نذر مذکور ادا شود؟
اگر صیغه نذر را با رعایت شرایط صحت نذر خوانده، احتیاط در این است که از اول به صورت پی در پی انجام دهد.
اگر نمازگزار، نماز قضای صبح، ظهر و عصر مربوط به همان روز را داشته باشد آیا می تواند در ابتدا، نماز قضای صبح را به جا آورد و بعد از آن، نماز مغرب را بخواند، سپس نماز قضای ظهر و عصر را به جا آورد و بعد از آن هم نماز عشاء را بخواند؟ آیا اشکالی ندارد؟
در فرض مذکور، اشکال ندارد و به طور کلی رعایت ترتیب در خواندن نماز قضا واجب نیست؛ مگر در قضای نماز ظهر و عصر از یک روز و قضای نماز مغرب و عشای یک روز.
تکرار کلمه‌ای در دو جای نماز یا تکرار بیش از دو بار، آیا موجب بطلان نماز می شود؟ کثیرالشک اگر حس کند کلمه ای را غلط تلفظ کرده و تکرار کند، آیا نماز باطل است و باید نمازها را قضا کند؟
تکرار اذکار نماز غیر از تکبیرة الاحرام* -که صورت‌های مختلفی دارد- حتی اگر از روی وسواس باشد موجب بطلان نماز نیست؛ البته اگر تکرار ذکر به حدی برسد که موالات و یا صورت نماز را به هم بزند، موجب بطلان نماز می‌شود.
-------------
* گفتن تکبیرة الاحرام کامل برای بار دوم و چهارم و... (در عددهای زوج) موجب بطلان نماز است؛ ولی گفتن ناقص یا در عددهای فرد موجب بطلان نماز نمی‌شود.
چنانچه نمازهایی که باید شکسته خوانده می‌شده است به علت بی اطلاعی از احکام آن، کامل خوانده شده باشد تکلیف چیست؟
موارد، مختلف است. اگر اصلاً نمی دانسته است نماز در سفر، قصر (شکسته) است، در صورتی که جاهل قاصر* باشد، پس از فهمیدن حکم، لازم نیست نماز را اعاده یا قضا کند. اما اگر جاهل مقصر باشد** به ­خاطر کوتاهی در یادگیری گناه کرده و پس از فهمیدن حکم، باید نمازش را در وقت اعاده و در خارج وقت قضاء کند.
ولی اگر اصل حکم را می دانسته است ولی از جزئیات و فروعات آن اطلاع نداشته است، بنا بر احتیاط واجب باید نمازهایی را که بر خلاف وظیفه به جا آورده است، به صورت شکسته قضا کند.
.........................
* یعنی کسی که حکم را نمی­‌داند، و توجه به جهل خود هم ندارد.
**یعنی کسی­ که توجه به جهل خود دارد و با این که می­‌تواند آن را برطرف کند، این کار را نمی­‌کند.
اگر حشره (پشه) وارد حلق روزه دار شود، آیا روزه باطل می شود؟
اگر سهواً یا بی اختیار فرو رفته باشد، اشکال ندارد.
وظیفه کسی که تشهد را فراموش کند و قبل از رکوع یا بعد از آن یا بعد از نماز یادش بیاید، چیست؟
اگر قبل از رکوع یادش بیاید، باید برگردد و بعد از خواندن تشهد، نماز را ادامه دهد و اگر در رکوع رکعت بعد یا بعد از آن متوجه شود، بعد از سلام نماز، بنابر احتیاط واجب تشهد را قضا کند و بعد از آن برای تشهد فراموش شده، باید دو سجده سهو انجام دهد.
اگر غسل جمعه از وقتش بگذرد، به چه نیتی انجام دهیم؟
اگر ‎‎غسل جمعه را تا ظهر انجام ندهید، بهتر است بدون نیت ادا و قضا، تا عصر جمعه به جا آورید و اگر در روز جمعه غسل نکنید، مستحب است از صبح شنبه تا غروب، قضای آن را‎‎ به جا آورید‎.
حکم مسافری که در ماه رمضان، صبح حرکت می کند و بعد از ظهر به وطن یا جایی که می خواهد ده روز در آنجا بماند، برسد، چیست؟
اگر از شب قبل، قصد سفر داشته، روزه آن روز باطل است؛ ولی اگر در روز، قصد سفر کرده است، بنابر احتیاط واجب باید روزه بگیرد و پس از ماه رمضان هم قضای آن را به جا آورد.
آیا خوردن سحری واجب است؟
فی نفسه واجب نیست و روزه بدون خوردن سحری هم صحیح است؛ ولی لازم است به نحوی روزه بگیرید که موجب ضرر معتنا به، به بدن نشود.
اگر فردی در جایی زندگی کند که دور تا دور آن را کوه فرا گرفته باشد؛ آیا زمان قضا شدن نماز صبح چنین فردی، زمانی است که آفتاب از پشت کوه بالا می‌آید؛ یا زمانی است که در صورت نبودن کوه، آفتاب طلوع می‌کند؟
ملاکِ طلوعِ خورشید (پایان وقت نماز صبح)، دیدن آن در افق مکان نمازگزار است ـ که اگر کوه نبود، خورشید دیده می‌شد ـ نه رسیدن نور آن بر زمین.
اگر کسی به این حکم که «تکرار اذکار و قرائت از روی وسواس جایز نیست، و بنا بر احتیاط واجب نماز را باطل می کند.» علم نداشته‌ باشد و بعداً بفهمد؛ آیا باید نمازها را قضا کند؟ اگر غیرارادی تکرار کند یا بدون توجه باشد، چه حکمی دارد؟
ج1و2) نمازها ولو در فرض مذکور صحیح است.