پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
1. اگر کسی نذر کند که چهار روز معتکف شود، بعد از اتمام سه روز اعتکاف، چگونه باید عمل کند؟ آیا باید یک روز را به سه روز اعتکاف، اضافه کند و در مسجد باقی بماند؟
2. اعتکاف بیشتر از سه روز، به صورتی که آن زیاده، بخشی از یک روز یا شب باشد، چه حکمی دارد؟
ج1) اگر اعتکاف چهار روزه را با صیغه مخصوص، نذر کرده باشد، باید طبق نذر خود عمل کند.
ج2) اعتکاف در فرض سؤال، مانعی ندارد؛ هر چند مقدار زیادتر، یک روز، یا نصف روز، یا یک شب و یا نصف شب باشد.
آیا استحباب سه روز روزه مستحبی در مدینه منوره برای برآمدن حاجت اختصاص به مسافر دارد یا برای اهالی مدینه و کسی که قصد عشره دارد نیز مستحب است؟
اختصاص به مسافر ندارد.
آیا استحباب سه روز روزه مستحبی در مدینه منوره برای برآورده شدن حاجت اختصاص به مسافر دارد یا برای اهالی مدینه و کسی که قصد عشره دارد نیز مستحب است؟
اختصاص به مسافر ندارد و ذکر مسافر جهت استثناء از صوم در حال مسافر بودن است.
برای نماز و روزه قضای پدر مرحومم، اجیر گرفتم. اگر معلوم نباشد اجیر به تعهدش عمل کرده است یا نه، آیا تکلیف از من و پدرم ساقط است؟
در فرض سؤال تا اطمینان به انجام عمل توسط اجیر پیدا نکنید، ذمۀ شما (اگر پسر بزرگ هستید) فارغ نشده است.
شخصی در قصد اقامه ده روز دچار اشتباه در محاسبه شده، به این صورت که فکر می‌کرده ده روز می‌ماند، اما در واقع نه روز بوده و اشتباه محاسبه کرده است؛ تکلیف نمازهایی که تمام خوانده و بقیه روزهای باقی‌مانده چیست؟
موارد مختلف است؛ اگر قصد داشته که تا روز معینی؛ مثلاً تا دوشنبه (نه بیشتر) در مکانی بماند و به تصور این که تا آن زمان ده روز است، قصد ده روز کرده (در حالی که کمتر می‌باشد)، در این صورت نمازش قصر است و بعد از توجه باید نمازها را قصر بخواند و نسبت به نمازهایی که خوانده اگر در وقت متوجه شد باید نمازش را اعاده کند و اگر خارج وقت متوجه شد بنابر احتیاط واجب قضا کند.
اما اگر قصد داشته در مکانی ده روز بماند و تصور کند تا فلان روز، ده روز می‌شود (در حالی که از ده روز کمتر است) ولی قصد او به گونه‌ای است که اگر بداند تا آن زمان ده روز نمی‌شود، حتماً روزهای بعد را هم می‌ماند تا ده روز کامل شود، در این صورت نمازش تمام است و نمازهای تمام قبلی هم صحیح است.
هنگام اذان مغرب و افطار، نماز خواندن مقدم است یا افطاری خوردن؟
مستحب است روزه دار نماز مغرب را قبل از افطار کردن بخواند، ولی اگر کسی منتظر اوست یا میل زیادی به غذا دارد که نمی‌تواند با حضور قلب نماز بخواند، بهتر است اول افطار کند؛ ولی تا ممکن است نماز را در وقت فضیلت آن به جا آورد.
اول اذان مغرب در ماه مبارک رمضان اگر کسی سر سفره افطار منتظر ما باشد، ولی ما نماز اول وقت بخوانیم و بعد افطار کنیم، مشکلی دارد؟
مستحب است روزه دار نماز مغرب را پیش از افطار بخواند؛ ولی اگر کسی منتظر اوست یا خودش به قدری گرسنه است که نمی تواند نماز را با حضور قلب به جا آورد، بهتر است اوّل افطار کند ولی در صورت امکان نماز را در وقت فضیلت بخواند.
اگر شخصی محل کارش تا وطنش حدود ۲۵ کیلومتر فاصله دارد و هر روز به خاطر شغلش این مسافت را طی می کند و طبق وظیفه ی شرعی اش عمل می کند و نماز و روزه اش را کامل می خواند؛ حال اگر روزی قصد دارد علاوه بر این که به محل کارش می رود، برای عیادت مریض یا رفتن به مراسمی به جایی که با محل کارش ۶ کیلومتر دیگر فاصله دارد برود.
حال تکلیف نماز و روزه اش در آن محل که چند ساعتی در آنجا می ماند، چه می شود؟
کسی که به خاطر شغل، سفر کند و در ضمن آن یا بعد از آن، بدون اینکه سفر جدیدی انجام شود کارهای غیر شغلی از قبیل عیادت مریض دیدن اقوام و... را هم انجام می‌دهد و گاهی یک یا چند شب هم در آن جا می‌ماند، در این مدت حکم سفر شغلی او تغییر نمی کند و نمازش تمام است.
حق حبس، یکی از قوانین دستگاه قضا است؛ بدین صورت که به دلایل مختلف، زوجه مدّعی می‎شود که باید زوج ابتدا مهریه مرا کامل بدهد، تا بعداً از زوج، تمکین عام و خاص داشته باشد. حال ممکن است چندین سال، طول بکشد که زوج به دلیل عدم توانایی مالی و با اقساط، مهریه را بپردازد؛ آیا در این مدت، باید زوجه بدون تمکین، نفقه دریافت نماید؟ آیا شرعاً خوردن و گرفتن نفقه، جایز و درست است؟
اگر مهریه، مؤجّل و مدت‎دار نبوده، زوجه باکره فقط می‎تواند تا گرفتن مهر از نزدیکی شوهر با او امتناع ورزد؛ ولی از سایر استمتاعات، حق امتناع ندارد و اگر از سایر استمتاعات، امتناع ورزید، ناشزه است و استحقاق نفقه ندارد. همچنین حق ندارد از سکونت در محلی که شوهر برای او تعیین کرده، امتناع کند؛ مگر آن که در ضمن عقد، شرط خاصی قرار داده باشد.
خانمی که از شهر دیگر ازدواج کرده و شوهرش برای شهری غیر از شهر خودش می باشد و قرار است در شهر شوهرش زندگی کند، تکلیف نماز و روزه او چگونه است؟ آیا می تواند آنجا را وطن خود قرار دهد؟
وطن شوهر، حکم وطن برای همسرش را ندارد، اما اگر زن به تبع شوهر جایی را به عنوان وطن انتخاب کرده و محل سکونت قرار دهد وطن او محسوب می شود. بنا بر این اگر انسان قصد دارد در جایی حدود ده سال بماند، بعید نیست عرفاً در صدق وطنیت کافی باشد.
لازم به ذکر است جایی را که انسان برای مدت یکی دو سال برای زندگی انتخاب می کند، چون در آنجا عنوان مسافر بر او صدق نمی‌کند، حتی بدون قصد اقامت ده روز، نمازش تمام است.
آیا در فدیه روزه، حتماً ۷۵۰ گرم برنج یا گندم یا خرما یا کشمش و یا معادل ریالی آنرا را باید داد یا اینکه یک پرس غذای آماده هم مورد قبول است؟
در فدیه و کفاره تأخیر که وظیفه مکلف، دادن یک مد طعام به فقیر است، سیر کردن (یک پرس غذا) کفایت نمی کند؛ همچنین پرداخت پول به فقیر کافی نیست، مگر آنکه فقیر به وکالت از صاحب پول یک مد طعام (۷۵۰ گرم برنج یا گندم یا آرد و مانند آن) بخرد و برای خودش استفاده نماید.
آیا در ماه مبارک رمضان که باید روزه واجب خود را بگیریم، می توان معتکف شد؟ یا حتماً در روزهای 13 و 14 و 15 ماه رجب اعتکاف صحیح است؟
در ماه رمضان هم اعتکاف صحیح، بلکه افضل است.
اگر برای فرج امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) سه روز روزه نذر شود، آیا صحیح است، یا باید نذر به خاطر روا شدن حاجتی باشد؟
اگر نذربا صیغه مخصوص* خوانده شود، عمل به آن واجب است و تخلّف از آن کفاره دارد چه معلّق به شرط و تحقق حاجتی باشد و چه منجّز و بدون شرط باشد.
----------------------
* صیغه نذر عبارت است از «لله علیّ أن افعل کذا...» و می‌تواند ترجمه آن را بگوید که عبارت است از « برای خدا بر من است که فلان کار را انجام بدهم». و اگر بگوید: "برای خدا نذر می کنم فلان کار را انجام دهم" بنابر احتیاط واجب باید به آن عمل کند. اما با صرف عبارت "نذر می کنم"، نذر شرعی محقق نمی شود.
کسی که شغلش رانندگی است و از شهرش به نیت کار و تفریح -هر دو- حرکت می کند و بعد از رسیدن به مقصد، کمتر از 10 روز به نیت تفریح می ماند. تکلیف روزه و نمازش در این صورت چیست؟
کسی که شغلش سفر است، اگر در ضمن سفر شغلی، کار شخصی، مانند تفریح انجام دهد، ـ چه غرض اصلی، کار شخصی باشد، و بردن مسافر تبعی، یا به عکس و یا هر دو غرض مساوی باشد ـ نماز تمام است.
بندہ ۱۱ سال پیش، معامله‌ای به شکل زیر انجام دادم: شخصی برای تعمیر خانه اش، سنگ لازم داشت؛ پول را به من تحویل داد و من هم بعد از گرفتن پول، تعهد دادم که ۱۰ بار وانت سنگ به او تحویل بدھم، ولی از قضا به دلائلی نتوانستم سنگ را تحویل بدھم. اکنون طرف معامله فوت شده است و وارثین، سنگ، نیاز ندارند، ایشان، پول روز را از من می‌خواھند و البته قیمت ۱۰ بار وانت از ۱۱ سال پیش خیلی فرق کردہ است، حکم شرعی من چیست؟
اگر معامله محقق شده باشد شما ضامن سنگ هستید و باید به همان مقدار سنگ به ورثه او بپردازید و یا با رضایت شما قیمت فعلی سنگ را بدهید و وراث نمی‌توانند شما را به قیمت روز سنگ ملزم کنند؛ ولی اگر معامله محقق نشده باشد و صرف وعده خرید باشد، در اینصورت، بدهی خود را با محاسبه مقدار کاهش ارزش پول، باید به ورثه او بپردازید.