در فرض سؤال اگر مفطر انجام داده و یا بعد از اذان ظهر متوجه شده که ماه رمضان است باید بقیه روز را امساک کند و روزه آن روز را قضا کند و اگر مفطر انجام نداده و قبل از اذان ظهر متوجه شده که ماه رمضان است احتیاط در این است که نیت روزه کند و روزه را بگیرد و بعداً هم قضای این روزه را بجا بیاورد.

ج1و2) در هر دو فرض، روزه ها را باید قضا نموده و لکن کفاره ندارد.

به طور کلی کسی که نماز قضا دارد، می تواند نماز اداء را بخواند؛ ولی احتیاط واجب آن است که اگر فقط یک نماز قضا دارد، ابتدا نماز قضا را بخواند؛ به خصوص اگر نماز قضا مربوط به همان روز باشد.

در فرض مذکور، روزه باطل است و علاوه بر قضا، کفاره نیز واجب می شود ولی کفاره جمع ندارد.

اگر عمداً تمام سر را در آب فرو برده اید، روزه تان بنا بر احتیاط واجب باطل و قضا و کفاره - افطار عمدی - دارد.
اما اگر فراموش کنید که روزه اید و سر را در آب فرو برده باشید، یا بی اختیار سر زیر آب رود روزه‌ باطل نمی‎شود اگرچه هرگاه یادتان آمد، باید فوراً سر را از آب بیرون آورید.

فرد مذکور در فرض سؤال، اگر یقین دارد زمانی که مفطر انجام داده، طلوع فجر (نه صرف اذان) محقق شده بوده باید روزه ها را قضا کند ولی کفاره ندارد؛ اما اگر یقین ندارد (شک دارد که طلوع فجر صادق شده بوده یا نه) روزه اش صحیح است.

به طور کلی اگر در ماه رمضان، انسان، غسل جنابت را فراموش کند و با حالت جنابت صبح کند، روزه آن روزش صحیح است؛ ولی اگر این فراموشی چند روز طول بکشد باید روزه های ایام فراموشی را قضا کند؛ البته نمازها در هر حال باطل است.

به طور کلی اگر کسی به دلیل بی‌اطلاعی از حکم شرعی، کاری انجام دهد که روزه را باطل می‌کند، مانند این که نداند خوردن دارو نیز مثل سایر خوردنی‌ها روزه را باطل می‌کند و در روز ماه رمضان دارو بخورد، روزه‌اش باطل می‌شود و باید قضای آن را به جا آورد؛ ولی کفاره واجب نیست و در این جهت گفتن و نگفتن همسر بعد از آن دخالتی ندارد. در هر حال، اگر مرد، جاهل به حکم شرعی باشد، بر زن واجب است او را ارشاد کند.

افطار روزه قضای ماه رمضان در بعد از ظهر، به صورت عمدی جایز نیست و علاوه بر انجام دوباره قضا، کفاره هم واجب می شود که عبارت است از: پرداخت ده مد طعام به ده فقیر (هر نفر یک مد) و اگر ندارد، باید سه روز روزه بگیرد که بنا بر احتیاط واجب پی در پی باشد. ضمناً کفاره جمع واجب نیست.

انسان به صرف رفتن به اندازۀ حد ترخص* حکم مسافر را پیدا نمی‌کند و برای افطار روزه کافی نیست؛ بلکه باید از شب قبل، قصد مسافرت به مقدار حداقل بیست و نیم کیلومتر قبل از اذان ظهر را داشته باشد که در اینصورت می تواند بعد از حد ترخص روزه را افطار نماید. ولی اگر در روز قصد سفر کرده است، بنابر احتیاط واجب باید روزه بگیرد و پس از ماه رمضان هم آن را قضا کند.

روزه شما در فرض مذکور، بنا بر احتیاط واجب باطل است؛ ولی‌ کفاره ای به عهده شما نیست. همین که قضا نمایید، کفایت می‌کند.

باید دوباره قضا کند.

انسان تا پیش از ظهر می تواند نیت روزه قضای ماه رمضان کند و اگر قضای روزه بر عهده او نیست و مفطری انجام نداده تا قبل از غروب شرعی می تواند نیت روزه مستحبی کند. البته اگر روزۀ واجب معینی غیر از روزۀ ماه رمضان بر انسان واجب باشد، مانند اینکه نذر کرده باشد که روز معینی را روزه بگیرد، در صورتی­که عمداً تا طلوع فجر نیّت نکند، روزه‌اش باطل است ولی چنانچه فراموش کند و تا پیش از ظهر یادش بیاید، می‌تواند نیت روزه کند. اما نسبت به روزه ماه رمضان،‌ باید تا طلوع فجر، نیت روزه کند و اگر عمداً نیت نکند، هر چند در اثنای روز نیت کند، روزه ­اش صحیح نیست؛ ولی تا مغرب باید از مبطلات روزه خودداری کند و بعداً نیز روزه آن روز را قضا نماید.

بجا آوردن قضای نوافل یومیه مستحب موکّد است و نیز نمازهای مستحبی که وقت معیّن دارد، در صورت فوت شدن، مستحب است قضا گردد؛ هر چند بهتر است به قصد احتمال مطلوبیت و قصد رجاء قضا نماید و قضای بقیه نمازهای مستحبی وجهی ندارد.

موارد مختلف است؛ خوردن عمدی روزه واجب ماه رمضان، کفاره دارد مگر روزه را تا حدی ادامه داده باشید که روزه بر اثر تشنگی و گرسنگی برای شما حرجی شده و در نتیجه آن را افطار نموده و آب خورده اید، که در این صورت فقط قضای روزه به هر مقداری که یقین دارید به نحو مذکور افطار کرده اید، بر شما واجب است. البته اگر قضای روزه را تا قبل از رمضان سال بعد قضا نکرده‌اید، کفارۀ تأخیر نیز واجب است و نسبت به مقدار مشکوک وظیفه ای ندارید.