پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
فطریۀ همسر بنده که عذر شرعی داشته است، چطور باید حساب شود؟ با توجه به اینکه تعدادی از روزه ها را به خاطر عذر شرعی نگرفته است.
زکات فطره برای هر نفر، سه کیلو طعام (گندم یا جو یا خرما یا برنج و مانند آن ) یا قیمت این‌ها است و ارتباطی به نگرفتن روزه (چه با عذر و چه بدون عذر) ندارد. ضمناً روزهایی را که زن به خاطر عادت ماهانه، روزه نگرفته است، باید پس از ماه رمضان قضای آن را بجا آورد و در صورت نگرفتن روزه تا رمضان بعد باید برای هر روز یک مد طعام به عنوان کفاره تأخیر به فقیر بدهد.
مردی همسری اختیار کرده است که هم اکنون مشخص شده ایشان نازا است، از آنجایی که هزینه‌های نازایی بالا است؛ آیا هزینه‌های مالی آن به عهده پدر عروس است یا داماد؟ یا به طور مساوی بین پدر عروس و داماد تقسیم می‌شود؟
هزینه‌های متعارف برای درمان امراض و آلامی که معمولاً افراد در خلال ماه‌ها و سال‌ها به آن مبتلا می‌شوند جزء نفقه واجب زن محسوب می‌شود، ولی مواردی که جهت معالجه امراض و آلام صعب العلاج است که به طور اتفاقی افراد به آن مبتلا می‌شوند ـ و بعضاٌ هزینه‌های سنگینی را هم در پی دارند ـ جزء نفقه واجب محسوب نمی‌شود و این هزینه‌ها بر عهده همسر نیست.
فردی جنین چهار و نیم ماهه خود را با نظر پزشکان معتمد پزشکیِ قانونی، سقط کرده است؛ جنین به دلیل داشتن مشکلات جسمی، به هر حال در شکم مادر می مُرد و این نظر پزشکان بود که برای کاهش خطرات احتمالی برای مادر، مجوّز سقط را صادر کرده بودند.
1. با توجه به این مورد، آیا بر ایشان دیه واجب است یا خیر؟
2. اگر دیه واجب باشد، چه کسی آن را باید بپردازد؟
3. دیه به چه کسانی پرداخت می‌شود؟
ج 1-3) کسی که مباشرت در سقط داشته، بنا بر احتیاط واجب باید دیه را به ورثه جنین پرداخت کند؛ مگر اینکه دیه را ببخشند.
از میت فقط خانه‌ای مانده است و زن و فرزندان صغیری دارد که فقط همین خانه را برای سکونت دارند،‌ اگر دین میت، مستغرق باشد یا برای ادای آن به قسمتی از پول فروش خانه نیاز است،‌ آیا به خاطر بدهی میت این خانه باید فروخته شود یا از باب مستثنیات دین،‌ طلب‌کاران حق تصرف در این خانه را ندارند؟
خانه ولو در فرض سؤال باید فروخته شود و جزو مستثنیات دین نیست.
آیا خانمی که در ایام حیض است و غسل جنابت بر او واجب شده است می‌تواند با غسل جنابت قرآن بخواند یا به اماکن مذهبی برود؟
به طور کلی قرآن خواندن نیاز به غسل جنابت و یا حیض ندارد؛ مگر خواندن آیاتی که سجده واجب دارند و اما مسجد رفتن زن در حالی که حائض یا جنب باشد، حرام است، لازم به ذکر است که بنابر احتیاط واجب در حال حیض، غسل جنابت صحیح نیست و بعد از پاک شدن از خون حیض باید غسل جنابت کند همچنین می‌توان بعد از پاک شدن از حیض، یک غسل به نیت جنابت و حیض انجام داد.
1. آیا خواندن زیارت عاشورا برای جنب یا زنی که حائض است، اشکال دارد؟
2. خواندن ادعیۀ دیگر و یا قرآن چطور؟
3. سر نهادن بر مهر کربلا چطور؟
ج1-3) اشکال ندارد؛ ولی خواندن خصوص آیات سجدۀ سوره‌هایی که سجدۀ واجب دارند، بر حائض حرام است و خواندن سایر آیات قرآن اشکال ندارد؛ هر چند مکروه است و مستحب است زن حائض در وقت نماز، خود را از خون پاک نماید و پنبه و دستمال را عوض کند و وضو بگیرد و اگر نمی تواند وضو بگیرد تیمم نماید و در جای نماز رو به قبله بنشیند و مشغول ذکر و دعا و صلوات شود.
برادر بنده فوت کرده است و کل ماترک وی یک میلیارد ارزش داشته است و ورّاث وی عبارتند از: همسر، مادر و دخترش
لطفاً میزان ارث هر یک از ورّاث را بفرمایید؟
در فرض سوال بعد از کسر دیون مالی میت و وصیت های نافذه، هر آنچه باقی مانده باشد، یک هشتم به همسر می رسد و مقدار باقی مانده (بعد از کسر یک هشتم) بین مادر و دختر به چهار قسمت تقسیم شده که یک قسمت متعلق به مادر و سه قسمت متعلق به دختر است.
لازم به ذکر است که زن از همه اموال منقول و از قیمت اموال غیر منقول اعم از زمین و خانه و... ارث می برد.
اگر شخصی دختری را به خوبی و پاکی توصیف کند و بگوید که این دختر باکره است و قبلاً هم ازدواج نکرده است ولی بعد از ازدواج معلوم شود که قبلاً ازدواج کرده و باکره نیست، آیا می توان عقد را فسخ کرد؟ تکلیف مهریه چیست؟ آیا می‌توان برای مهریه به آن شخص بیگانه رجوع کرد؟
اگر با دختر، شرط بکارت نشده و یا عقد مبنی بر بکارت نبوده باشد، حق فسخ وجود ندارد؛ اما مرد حق دارد از مهر او نسبت تفاوت بین مهر المثل او از حیث باکره بودن و باکره نبودن را کم کند؛ و اگر شخص بیگانه علم به باکره نبودن دختر داشته است و ازدواج هم مستند به قول او باشد و از کسانی است که در ازدواج به قول او اعتماد می‌کرده‌اند، می‌تواند به او برای مطالبه این مقدار، رجوع کند ولی اگر با دختر، شرط بکارت شده است و یا عقد مبنی بر بکارت بوده است حق فسخ دارد و نسبت به مهریه ـ در جایی که حق فسخ دارد ـ در صورت فسخ، اگر قبل از دخول باشد، مهری ثابت نیست و اگر بعد از دخول باشد مهر، استقرار پیدا می‎کند که بر تدلیس کننده، رجوع می‌کند.
1. خانمی هستم چهل و پنج ساله، که برای فرزنددار شدن، می‌خواهم از تخمک اهدایی یک خانم دیگری استفاده کنم. از نظرشرعی چه حکمی دارد؟
2. آیا خانم اهدا کننده برای اهدای تخمک خود، باید از همسرش اجازه بگیرد؟
ج1) عمل مزبور فی نفسه اشکالی ندارد؛ ولی باید از مقدمات حرام از قبیل نگاه و لمس حرام و غیر آن‌ها اجتناب شود. به هر حال در صورتی که با این روش کودکی به دنیا بیاید، ملحق به صاحب نطفه و تخمک است. لذا باید احکام شرعی مربوط به نَسَب مراعات شود.
ج2) زن اهدا کننده، در این کار نیاز به اذن همسر ندارد؛ مگر این که موجب تضییع حق شوهر شود. در هر صورت برای خروج از منزل، نیاز به اذن شوهر دارد.
در زمان عده برای زنی که شوهرش فوت کرده، رنگ کردن مو و زینت کردن چه حکمی دارد؟
در وفات شوهر، مادامی که زن در عده است «حداد» بر او واجب است و منظور از حداد، ترک زینت در بدن، مانند کشیدن سرمه، زدن عطر، خضاب و رنگ کردن مو، سرخ کردن صورت و مانند این‌ها است و در لباس به پوشیدن لباس‌های قرمز و زرد و زیور و مانند این‌ها است و به طور کلی ترک هر چه که زینت حساب می‌شود که با آن خود را برای شوهر تزیین می‌نمایند و به حسب عادت در مناسبت‌ها زینت می‌نمایند مانند عیدها، عروسی‌ها و مانند این‌ها؛ البته این به حسب اشخاص، زمان ها و شهرها، مختلف است.
مدت عدّه زنی که همسرش فوت شده است چقدر است و چگونه محاسبه می‌شود؟
زنی که شوهرش مرده است، اگر باردار نباشد، باید تا چهار ماه و ده روز عدّه نگه دارد یعنی از شوهر کردن خودداری نماید، اگر چه یائسه باشد یا ازدواج، موقت باشد، یا شوهرش با او نزدیکی نکرده باشد، و اگر آبستن باشد، باید تا موقع وضع حمل عده نگه دارد، ولی اگر پیش از گذشتن چهار ماه و ده روز، بچه‌اش به دنیا بیاید، باید تا چهار ماه و ده روز از فوت شوهرش صبر کند، و این عدّه را عدّه وفات می‌گویند و ابتدای عدّه وفات از وقتی محاسبه می شود که زن از فوت شوهر مطلع می شود.
اگر کسی به علت کیست تخمدان، دوبار در یک ماه پریود شود و دوباره بعد از پاک شدن کامل و گذشتن چند روز دچار لکه بینی شود، حکم نمازش چگونه است؟
به طور کلی بین دو حیض باید حداقل ده روز فاصله باشد. بنا بر این در فرض سؤال اگر به فاصله ده روز، دو خون دارای شرائط حیض (استمرار در باطن تا سه روز و...) بوده باشد، هر دو خون، حیض است؛ البته اگر هر یک از دو خون از ده روز بیشتر شود به مقدار عادت ماهانه، حیض و بقیه، استحاضه است. اما چنانچه بین دو حیض، حداقل ده روز فاصله نشده و یا خون تا سه روز استمرار نداشته باشد، در این صورت استحاضه است که زن باید با رعایت احکام استحاضه، عبادات خود را انجام دهد.
در رساله نماز و روزه اینگونه آمده:
مسئله ۹۵۴: زن بارداری که زایمان او نزدیک است، اگر می‌ ترسد که روزه برای جنین یا خودش ضرر داشته باشد، روزه بر او واجب نیست و در صورت اول (ضرر برای جنین) باید برای هر روز یک مدّ طعام، یعنی گندم یا جو و مانند اینها (به عنوان فدیه) به فقیر بدهد و بعد از ماه رمضان نیز قضای آن را به جا آورد و در صورت دوم که برای خودش ضرر دارد، باید روزه هایی را که نگرفته، قضا نماید و بنابر احتیاط فدیه نیز بدهد.
مسأله ۹۵۶: در مساله فوق اگر تا ماه رمضان سال بعد روزه را نگیرد، در صورتی که کوتاهی کرده باشد، علاوه بر قضا، کفارۀ تاخیر هم واجب می شود ولی اگر به خاطر عذر، قضا را انجام نداده باشد، کفاره تاخیر ندارد و چنانچه این عذر، ترس ضرر برای فرزندش باشد، قضای روزه ها را هر زمان که بتواند باید انجام دهد و اگر عذر، ترس ضرر برای خودش باشد، قضا ساقط می شود و باید برای هر روز یک فدیه دهد.

حال در این فرض: زن بارداری که زایمان او نزدیک است، اگر می‌ ترسد که روزه برای جنین یا خودش ضرر داشته باشد باید روزه هایی را که نگرفته، قضا نماید و بنا بر احتیاط فدیه نیز بدهد. اگر تا ماه رمضان سال بعد نتوانست قضای روزه را به جا آورد اگر عذر، ترس ضرر برای خودش باشد، قضا ساقط می شود و باید برای هر روز یک فدیه دهد.

طبق حکم بالا آیا زن باردار باید دو بار فدیه دهد؟ یک بار بنا بر احتیاط واجب و یک بار هم به جای ساقط شدن قضا؟
بله؛ یک فدیه برای روزه نگرفتن در ماه مبارک رمضان که بنابر احتیاط است و دیگری برای ترک قضای آن (به خاطر ترس ضرر برای خودش) تا ماه رمضان آینده.
اسپرم و تخمک زن و شوهری را تلقیح کرده و در محیط آزمایشگاهی نگهداری می‎کنند. حال اگر کسی این جنین لقاح یافته را از بین ببرد:
1. آیا باید دیه بدهد؟
2. در فرض وجوب دیه، آیا مقدار آن به همان مقدار معیّن شده در سقط جنین به صورت طبیعی است؟
3. اگر ولوج روح شده باشد، آیا در صورت سقط، کفاره واجب است؟
ج1و2) چنانچه در رحم استقرار نداشته باشد، هر چند سقط جنین صدق نمی‎کند و دیه ندارد. بله، حق صاحب جنین ضایع شده، لذا لازم است رضایت او را جلب کند.
ج3) ولوج روح، صِرف احتمال است و معمولاً در خارج رحم حاصل نمی‌شود و بر فرض ولوج روح در صورت سقط، باید کفاره بدهد.
لطفاً لیستی از مُحَرّمات احرام را بیان فرمایید.
محرمات احرام عبارتند از:
1ـ پوشیدن لباس دوخته برای مردان
2ـ پوشانیدن تمام روی پا برای مردان
3ـ پوشانیدن سر برای مردان و پوشانیدن صورت برای زنان
4ـ سایه بر سر قرار دادن برای مردان هنگام حرکت و طی مسافت در طول روز
5 ـ استعمال بوی خوش
6 ـ نگاه کردن در آینه
7ـ انگشتر به دست کردن
8 ـ استعمال حنا
9ـ روغن مالیدن به بدن
10ـ کندن مو از بدن خود یا شخص دیگر
11ـ سرمه کشیدن
12ـ ناخن گرفتن
13ـ بیرون آوردن خون از بدن
14ـ فسوق (دروغ گفتن و همچنین دشنام دادن و فخر فروشی)
15ـ جدال کردن یعنی گفتن «لا والله» و «بلی والله»
16 ـ کشتن حشراتی که در بدن ساکن می‌شوند.
17ـ کندن و بریدن درختان یا گیاهان حرم
18ـ حمل سلاح
19ـ شکار حیوان وحشی صحرایی
20ـ جماع کردن و هر گونه لذت و تمتع بردن از زن مانند نگاه کردن، بوسیدن و لمس کردن
21ـ عقد کردن زن
22ـ استمناء