پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
اگر مرد بعد از ازدواج بفهمد که همسرش قبلاً رابطه جنسی داشته و دختر نیست، آیا مهریه به او تعلق می گیرد؟
اگر در عقد، شرط بکارت شده و یا دختر توصیف به باکره شده و یا عقد مبنی بر اشتراط یا توصیف قبلی بوده شوهر حق فسخ دارد و در این صورت اگر همبستر نشده اند زن حق مهر ندارد و همین طور در صورت همبستر شدن در صورتی که خود زن موجب تدلیس شده باشد؛ اما اگر دیگری موجب تدلیس باشد مهر را مرد می دهد و از تدلیس کننده، مهر را طلب می کند. ولی اگر هیچ شرط و توصیفی در کار نبوده و تنها مرد خیال می کرده زن باکره است حق فسخی در کار نیست و باید مهریه را بپردازد.
اگر زنی به عقد مردی درآمده و دخول هم صورت گرفته باشد، ولی در خانه پدر ساکن است و هنوز با همسرش زیر یک سقف نرفته و مرد هم نفقه‌ای به زن نمی‌پردازد. با توجه به این که زن ساکن منزل پدر است، آیا مرد حق دارد زن را از رفت و آمد منع کند؟
تا زمانی که زن به خانه شوهر نرفته، برای خروج از منزل، اجازۀ شوهر لازم نیست.
1. حکم زنی که صیغه مردی است، ولی با مرد دیگر در حد دست دادن و روبوسی در ارتباط بوده چیست؟
2. آیا امکان ازدواج با مرد دوم هست؟
ج1و2) تا وقتی که مدت صیغه تمام نشده و یا مرد، بقیه مدت را نبخشیده و در صورت نزدیکی ولو از پشت، تا وقتی که عده زن تمام نشده باشد نمی‌تواند به ازدواج با مرد دیگر در بیاید. در هر صورت در ارتباط مذکور با نامحرم، مرتکب معصیت شده و لازم است با توبه و استغفار از درگاه خداوند متعال، طلب مغفرت نمایند.
چنانچه در عقد موقت، مرد برای خواندن صیغه، وکیل شده، ولی میزان مهریه را به همسر خود اطلاع ندهد و بگوید مقداری تعیین کردم و در کل دوران عقد نیز این میزان را اطلاع ندهد، صحت عقد چگونه است؟
اگر زن، مرد را در تعیین مهریه وکیل کرده و مرد هنگام خواندن عقد موقت، مهریه را تعیین کرده باشد، عقد صحیح است.
اگر مردی به دلیل ندانستن حکم شرعی، روزه ماه رمضان را بخورد و بعد از خوردن روزه، همسر او متوجه شود که شوهرش اشتباه کرده است، آیا زن، مکلف است حکم صحیح را به شوهرش بگوید؟ گفتن یا نگفتن زن، تفاوتی در حکم شرعی مرد (قضا و کفاره روزه) ایجاد می‌کند؟
به طور کلی اگر کسی به دلیل بی‌اطلاعی از حکم شرعی، کاری انجام دهد که روزه را باطل می‌کند، مانند این که نداند خوردن دارو نیز مثل سایر خوردنی‌ها روزه را باطل می‌کند و در روز ماه رمضان دارو بخورد، روزه‌اش باطل می‌شود و باید قضای آن را به جا آورد؛ ولی کفاره واجب نیست و در این جهت گفتن و نگفتن همسر بعد از آن دخالتی ندارد. در هر حال، اگر مرد، جاهل به حکم شرعی باشد، بر زن واجب است او را ارشاد کند.
1- در صورتی که نیت خواستگار، واقعاً ازدواج باشد، در مراحل خواستگاری به کدام قسمت‌ها و اعضای بدون پوشش بدن خانم، می‌توان نگاه کرد؟
2- آیا خانم می‌تواند درخواست مرد، برای دیدن آن بخش که مورد تأیید شرع است، را رد نماید؟
ج1) در زمان خواستگاری باز بودن صورت، دست، مو و محاسن زنی که مرد قصد ازدواج با او را دارد به چند شرط جایز است:
1. نگاه مرد به قصد لذّت نباشد ـ اگر چه قهراًً لذت حاصل شود ـ 2. نگاه مرد به زن باعث افزایش آگاهی خواستگار شود. 3. در حال حاضر مانعی از ازدواج زن نباشد، مثلا زن شوهر دار یا در عدّه نباشد. 4. احتمال حاصل شدن توافق برای ازدواج باشد.
ج2) زن می‌تواند اجابت نکند.
زن و شوهری پس از ازدواج، با تلاش و همکاری یکدیگر، صاحبِ خانه و اموالی شدند، مرد در بیرون از منزل کار می کرد و زن درون منزل با حفظ و نگهداری از بچه ها و انجام کارهای خانه؛ پس از گذشت ده سال با توجه به مالی که شوهر جمع کرده، ادعا کرده که فقط خودش مستطیع است و باید به حج برود، اما زن معتقد است که اموالِ جمع شده، حاصل همکاری دو نفر بوده ‌است، آیا هر دو مستطیع هستند یا فقط مرد مستطیع است؟
چنانچه پول در ملک شوهر بوده و به مقدار استطاعت شرعی او باشد، مرد مستطیع است.
1. مرد مسلمانی دارای یک دختر، زن مسلمان خود را طلاق داده و با یک زن بهایی ازدواج کرده و از این زن بهایی صاحب چند فرزند شده است؛ آیا پس از فوت این مرد، کل ارث به فرزند مسلمان می‌رسد؟
2. آیا فرزند مسلمان مجاز است ارث را بین برادران و خواهران بهایی تقسیم کند؟
ج1و2) اگر مرد نمی‌دانسته که ازدواج با بهایی باطل است، بچه‌های حاصل از این ازدواج، حکم بچّۀ حلال را دارند، و ملحق به مسلمان هستند و ارث می‌برند، مگر این که بچه‌ها بعد از بلوغ بهایی شده باشند.
زن و شوهری که فرزند ندارند در صورت فوت یکی از طرفین، سهم اعلای زوجیت را از هم ارث می‌برند و به محض ولادت اولین فرزند، سهم زوجیت از اعلی به ادنی تنزل می‌یابد. اکنون اگر این بچه بمیرد و بچه دیگری در کار نباشد آیا سهم زوجیت در صورت فوت یکی از طرفین، دوباره به سهم اعلی بر می گردد یا بر همان سهم ادنی باقی می‌ماند؟
ملاک، بودن بچه در زمان فوت یکی از آن دو است؛ بنا بر این در فرض سؤال اگر مرد بمیرد سهم زن یک چهارم و اگر زن بمیرد سهم مرد یک دوم است.
اگر مرد در ازدواج دائم، فرزند بخواهد و زن بدون اجازۀ شوهر از بچه‌دار شدن، جلوگیری کند، آیا نشوز حساب می‌شود یا خیر؟ آیا دادن نفقه‌اش واجب است؟
جلوگیری از بارداری برای زن در فرض سؤال اشکال دارد، مگر در صورتی که با تشخیص دکتر مورد وثوق، برای او خطر جانی داشته باشد. در هر صورت اگر زن تمکین کند، جلوگیری زن از بچه دار شدن موجب نشوز زن نمی‌شود.
من دختر هستم و می‌خواستم رانندگی یاد بگیرم. بیشتر زن‌هایی که در آموزشگاه، آموزش رانندگی می‌دهند خوب یاد نمی‌دهند یا اذیت می‌کنند، اما بعضی از اساتید مرد که در آموزشگاه، آموزش رانندگی می‌دهند مشهورند به این که رانندگی را خوب آموزش می‌دهند. آیا جایز است رانندگی را از ایشان یاد بگیرم، درحالی که موقع آموزش، یکی از افراد خانواده‌مان همراه ما هست؟
به طور کلی آموختن رانندگی با کمک و راهنمایی مرد اجنبی در صورتی که با مواظبت بر حجاب و عفاف و اطمینان به عدم وقوع در مفاسد همراه باشد، اشکال ندارد، ولی در عین حال شایسته است که یکی از محارم وی همراه او باشد، بلکه اولی این است که آموزش رانندگی به کمک مربّی زن یا یکی از محارم صورت بگیرد.
آیا زن بعد از ازدواج برای محل سکونت باید از شوهر تبعیت کند؟ یا می تواند مخالفت کند؟
اگر در ضمن عقد لازم، حق انتخاب محل سکونت به زوجه واگذار نشده، زوجه شرعاً موظف است هر جا که شوهر سکونت اختیار می کند، با او در آن جا زندگی نماید. البته مرد نیز محل مناسب شأن زن را باید فراهم کند و زن می‌تواند آن را مطالبه نماید.
1) مدیر اقتصادی خانواده چه کسی است؟
2) دو لباس مختلف وجود دارد که هیچ کدام از لحاظ جنس و کیفیت خارج از شأن زن نیست. آیا مرد می تواند هر کدام را که می‌خواهد برای زن تهیه کند حتی اگر خلاف سلیقه زن باشد؟
3) آیا بردن زن به بیرون از خانه برای خرید واجب است؟
ج1) آنچه برشوهر لازم است پرداخت نفقه همسر است و نفقۀ واجب زن عبارت است از هر آنچه زن به طور متعارف به آن احتیاج دارد، مانند غذا و وسایل مورد نیاز آن، لباس، مسکن، هزینۀ درمان بیماری های متعارف و نظافت و ... به مقدار و کیفیتی که برای امثال او متعارف است.
ج2) در فرض سؤال هر کدام را تهیه کند به مقدار واجب عمل کرده است ولی شایسته است سلیقه زن مراعات شود.
ج3) واجب نیست.
به طور کلی سزاوار است امور خانواده با تفاهم، همدلی، رفق و مدارا و گذشت انجام شود.
در صورتی که مرد از انجام نزدیکی متنفّر باشد، مرد تا چه مدّت می تواند از همسر خود امتناع کرده و عمل زناشویی انجام ندهد؟ این امتناع چه حکمی دارد؟
مرد باید حداقل هر چهار ماه یک بار عمل زناشویی داشته باشد و در صورتی که زن میل زیاد به رابطه زناشویی قبل از چهار ماه داشته باشد به طوری که خوف آن باشد که به معصیت آلوده شود، بنابر احتیاط واجب، باید قبل از چهار ماه با او رابطه زناشویی داشته باشد یا او را طلاق دهد.
طبق فتوای امام خمینی "ره" که در کتاب تحریر الوسیله ایشان آمده، در باره احکام شرعی پیش از عمل تغییر جنسیت با این مضمون: « اگر کسی را فرض کنیم که قبل از عمل جراحی یقین داشته باشد به این که از جنس مخالف است؛ و عمل جراحی اگر بر روی او انجام شود، او را به جنس مخالف مبدّل نمی‎کند، بلکه جنسیت واقعیش را که تاکنون پنهان بوده، کشف می‎کند؛ شبهه‎ای نیست در این که واجب است مادام که عمل را انجام نداده، مانند بعد از عمل، آثار جنس مخالف را مترتّب کند؛ و حرام است آثار جنسی که فعلاً به حسب ظاهر دارد مترتّب نماید؛ بنابر این اگر کسی که فعلاً در جنس زنان است، یقین داشته باشد به این که در واقع مرد است همه آنچه بر مردان واجب و یا حرام است بر او نیز واجب و یا حرام است؛ و به عکس آن»؛ آیا مقام معظم رهبری نیز همین فتوا را دارند؟ و انجام احکام شرعی جنس مخالف شامل پوشش و نماز و ... را برای فرد پیش از عمل جراحی تغییر جنسیت، مجاز می‎دانند یا خیر؟
اگر علم دارد و می‎داند که حقیقت جنسی او زن است، از هر جهت احکام زن را دارد و همچنین اگر علم دارد که مرد است، احکام مرد را دارد.