پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
غنای زن برای شوهر یا مرد برای همسر خود اشکال دارد؟
گوش دادن به غنای حرام (که عبارت است از ترجیع صدا به نحوی که مضلّ عن سبیل اللّه باشد)، مطلقاً حرام است، حتّی غنای زن برای شوهرش و بالعکس.
آیا نفقه زن در دوران عقد بر مرد واجب است؟
در دوران عقد، اگر زن تمکین داشته باشد، نفقه‌اش بر شوهر واجب است هر چند او را به منزل خود نبرده باشد؛ مگر آن که عدم تمکین متعارف باشد و عقد مبنی بر آن واقع شده باشد که در چنین صورتی هر چند تمکین نکند، نفقه ساقط نیست.
ازدواج موقت در ایام عدّه - عدّه طلاق رجعی یا بائن - با همان مرد که در عده ی اوست، چه حکمی دارد؟
در ایام عدّه طلاق بائن، اشکال ندارد، مگر اینکه به خاطر مانعی، ازدواج آنها حرام باشد، مانند این که طلاق سوم باشد - که نیاز به محلل دارد - اما ازدواج با شوهر در ایام عدّه طلاق رجعی، باطل است زیرا زن به منزله همسر مرد محسوب می شود و مرد می تواند بدون خواندن عقد به همسرش رجوع کند.
در عقد موقت، اگر مرد باقی‌مانده مدت عقد را به زوجه ببخشد، در حالی که زن تمایل به ادامه زندگی دارد و هیچ‌گونه تقصیری از ناحیه او صورت نگرفته باشد، آیا زوجه مستحق دریافت تمام مهر المسمی می‌باشد؟ چرا که کوتاه شدن مدت عقد صرفاً ناشی از تصمیم مرد بوده و زن نقشی در آن نداشته است.
اگر نزدیکی صورت گرفته باشد زوجه مستحق تمام مهر می باشد ولی اگر قبل از نزدیکی مدت را بخشیده باشد زن مستحق نصف مهر است.
طلاق خلع واقع شده و در عدۀ طلاق رابطه‌ای برقرار می‌شود و زوجین با یکدیگر آشتی می‌کنند:
1. زن به مهریۀ خود رجوع نکرده است و به اصطلاح، فقط با هم آشتی کرده‌اند. آیا این رجوع، صحیح است؟ هر چند رجوع به ما بذل نشده باشد.
2. آیا جهل و علم زن نسبت به این موضوع، اثرگذار است؟
ج1) در صورتی که طلاق خلع بوده (با شرائطش که از جملۀ آن‌ها این است که زن نسبت به مرد کراهت داشته باشد) رجوع صحیح نیست و بدون اجرای عقد یا رجوع به مابذل، زنا واقع شده است.
ج2) جهل و علم زن اثری ندارد؛ فقط در صورتی که در جهل به حکم تقصیر نداشته باشد، گناهی برای او نوشته نشده است.
اگر زنی مدعی عقد دایم با مردی باشد و هیچ مدرک یا شاهدی نداشته باشد، ولی مرد مدعی باشد با وی عقد موقت بوده و شهود و ادله در خصوص موقت بودن عقد نیز داشته باشد، حکم این عقد چیست؟ قول مرد معتبر است یا قول زن؟ شهود و ادله ادعای مرد از نظر شرع ملاک است یا ادعای زن؟ در مورد اختلاف، عقد چه حکمی دارد؟
اگر مرد که مدعی وکالت در اجرای عقد موقت است نتواند اثبات کند که وکالت در ذکر مدت هم داشته و در عین حال ثابت شود که عقد را با ذکر مدت و به صورت عقد متعه خوانده، عقد باطل است؛ مگر آنکه زوجه آن را تنفیذ و امضاء کند و اگر ثابت نشود که عقد را به صورت عقد متعه خوانده، عقد در فرض سؤال صحیح است و آثار عقد دائم بر آن مترتب است.
زنی که پسری دارد با مردی که دختری دارد ازدواج می کند؛ آیا وجهی هست که دختر مرد به این پسر محرم شود؟ آیا وجهی هست که پدر آن زن به دختر آن مرد محرم شود؟
در فرض سؤال اگر دختر را با مراعات شرایط شرعی، به عقد موقت پدرِ پسر یا پدر بزرگ (مادری یا پدری) او درآورند، این دختر و پسر با هم محرم می شوند. همچنین اگر دختر را با مراعات شرایط شرعی به عقد موقت پسر یا عقد موقت پدر بزرگ (مادری یا پدری) زن در آورند، دختر بر پدر آن زن محرم می شود.
البته توجه داشته باشید:
اولاً: برای خواندن عقد دختر نابالغ اجازه پدر یا جد پدری او لازم است و نباید عقد برای او مفسده داشته باشد و برای خواندن عقد دختر بالغ باکره، افزون بر رضایت خود دختر بنا بر احتیاط واجب اجازه پدر یا جد پدری او لازم است.
ثانیاً: بعد از تمام شدن مدت عقد موقت، این دختر بر کسی که با او عقد شده، نامحرم می شود.
ثالثاً: اگر دختر یا پسر شیر خوار باشند از راه شیر دادن نیز - با شرائط شرعی - امکان محرمیت وجود دارد.
آیا شرط استطاعت مالی مرد در پرداخت مهریه، شرط صحیحی است یا خیر؟
به طور کلی، مهریه بر ذمۀ مرد است که اگر پرداخت آن مقید به زمان خاصی نشده باشد، زن حق مطالبۀ تمام آن را دارد و در این صورت، واجب است شوهر مقداری که توانایی پرداخت آن را دارد بپردازد و مابقی همچنان بر ذمۀ او باقی است و هر زمان که قدرت پیدا کرد، واجب است بپردازد. بنا بر این در پرداخت مهریه، شرط استطاعت اشکال ندارد.
1- آیا مرد می‌تواند ضمن عقد شرط کند که نفقه با زن باشد؟
2- فردی در غیاب شوهر خواهرش، هزینه های زندگی او را پرداخت کرده است و خواهرش فوت شده است، آیا او می‌تواند هزینه هایی را که برای خواهرش کرده است ـ حتی مخارج کفن و دفن ـ را از شوهر او مطالبه نماید؟
ج1) فی نفسه جایز است.
ج2) اگر به قصد هبه پرداخت کرده، نمی‌تواند مطالبه کند؛ اما اگر به درخواست شوهر پرداخته باشد و یا زن از او خواسته باشد که نفقه او را بپردازد تا بعداً این زن از شوهرش دریافت کند و به برادرش بدهد، می‌تواند مطالبه کند.
1. مراد از رعایت عدالت بین همسران چیست؟ در واقع مقدار واجب آن کدام است؟
2. آیا در جماع، نفقه و هدیه دادن هم عدالت لازم است؟ باید به هر یک طبق شأن خود زن نفقه بدهد یا به طور مساوی؟
3. آیا تقسیم شب به معنای ماندن در خانه و اتاق همسر است یا همخوابگی هم لازم است؟
ج1) اگر مردی بیشتر از یک زن دائمی داشته باشد، چنانچه پیش یکی از آن ها شب بماند بر او واجب است که نزد غیر او هم شب بماند؛ بنا بر این اگر چهار زن باشند و پیش یکی از آن ها بخوابد باید با هر کدام از غیر او هم یک شب بخوابد و بعضی از آن ها را بر بعضی دیگر برتری ندهد و اگر چهارتا نباشند برایش جایز است که بعضی از آن ها را برتری دهد پس اگر دو زن داشته باشد جایز است که پیش یکی از آن ها سه شب و پیش دیگری یک شب باشد و اگر سه زن داشته باشد، برایش جایز است که پیش یکی از آن ها دو شب و دو شب دیگر را نزد دو زن دیگر بماند.
ج2) در جماع و هدیه و مقدار نفقه، مراعات تساوی بین زن‎ها لازم نیست، هرچند مستحب است. البته باید نفقه هر زن را طبق شأن امثال او بپردازد.
ج3) در شب هایی که مرد نزد هر زن می ماند، (که در پاسخ اول گذشت) همخوابگی لازم است هرچند جماع واجب نیست.
آقایی با این ذهنیت که خانم، شروط متعارف مورد نظر از جمله شرط بکارت را دارا است، مبلغی را به عنوان مهریه تعیین کرده و می پردازد و خانم نیز پس از دریافت مهریه، در آن تصرف می کند؛ بعداً معلوم می شود که خانم باکره نبوده؛ آیا مرد می تواند درخواست برگرداندن کل یا بخشی از مهریه را داشته باشد؟
اگر در عقد تدلیس صورت گرفته یا شرط بکارت شده یا دختر توصیف به باکره بودن شده یا حتی عقد مبنی بر اشتراط یا توصیف قبلی بوده، شوهر حق فسخ دارد. بنا بر این اگر زن و شوهر نزدیکی نداشته‌اند یا در صورت نزدیکی، چنانچه خود زن، موجب تدلیس شده، زن حق مهر ندارد. اما اگر دیگری موجب تدلیس باشد، مهر را مرد می‎‌دهد و از او (مدلِّس) طلب می کند ولی اگر هیچ شرط و توصیفی در کار نبوده و تنها مرد گمان می کرده زن، باکره است، حق فسخی در کار نیست، اما می‌تواند نسبت تفاوت مهر المثل دختر باکره و غیر باکره را از مهر المسمی کسر کند؛ مثلاً اگر مهریه این خانم را ده سکه قرار داده ولی مهر المثل دختر باکره هشت سکه و مهرالمثل دختر غیر باکره شش سکه است، با توجه به این که تفاوت مهر المثل باکره و غیر باکره یک چهارم (2 سکه) است می تواند در فرض مذکور یک چهارم مهر المسمی (2/5 سکه) را کسر کرده و 7/5 سکه به عنوان مهریه بپردازد.
فردی در دوران نامزدی و قبل از جاری شدن صیغه عقد نکاح، به وعده ازدواج، مالکیت چهاردانگ از یک قطعه زمین را به نام همسر آینده خود انتقال می‌دهد ولی بعد از مدتی، وصلت فوق به علت عدم تفاهم طرفین به عقد نکاح، منتهی نمی‌شود و دختر با فرد دیگری ازدواج می‌کند؛ در فرض مذکور آیا پسر می‌تواند مالکیت خود نسبت به ملک فوق که در دوران نامزدی هبه کرده است را اعاده و درخواست نماید؟
اگر مرد و زن، فامیل نسبی نباشند و زن سهم خود را از زمین به دیگری منتقل نکرده باشد، مرد حق رجوع از هبه خودش را دارد.
آیا در حج، زن می تواند نایب مرد شود؟ و یا مرد می تواند نایب زن شود؟
در هر دو صورت، فی نفسه منعی ندارد.
خانمی از شوهرش طلاق گرفته است و می‌خواهد به عقد موقت مرد دیگری در بیاید، باید چند روز عدّه نگهدارد؟
میزان عدّه طلاق عقد دائم، سه پاکی است؛ یعنی زنی که نه سالش تمام شده و یائسه نیست، اگر شوهر با او نزدیکی کرده و با شرایط شرعی در پاکی، او را طلاق داده باشد، بعد از اجرای صیغه طلاق بلافاصله عدّه او شروع می‌شود که باید به قدری صبر کند که دو بار حیض ببیند و پاک شود و همین که حیض سوم را دید عدّه او تمام می شود (اگر چه سه ماه نشود و لازم نیست حیض سوّم او نیز تمام شود)، امّا اگر حیض نمی‌بیند، ولی در سن زنهایی باشد که حیض می‎بینند یا حیض می‌بیند ولی پاکی او بیش از سه ماه است، چنانچه شوهرش بعد از نزدیکی، او را در پاکی طلاق دهد و پاکی همچنان تا سه ماه ادامه داشته باشد، باید تا سه ماه قمری، عدّه نگه دارد. همچنین در صورتی که مرد پیش از نزدیکی کردن با همسرش او را طلاق دهد یا زن یائسه باشد، عدّه ندارد، یعنی زن می‎تواند بعد از طلاق فوراً ازدواج کند.
پوشش مرد در نماز، باید چگونه باشد؟
مرد باید در حال نماز اگر چه کسی او را نمی بیند، عورتین خود را بپوشاند و بهتر است از ناف تا زانو را هم بپوشاند.