پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
طرفین به عاقد وکالت داده اند صیغه محرمیّت بین آنان جاری سازد؛ از امروز تا یازده ذی العقده همزمان با ولادت امام رضا علیه السلام. عاقد هنگام خواندن صیغه اعلام کرد ۱۴۶روز و در صیغه نامه نوشته تا ۱۳مرداد. اکنون متوجه شدیم تا سیزده مرداد یعنی یازده ذی العقده صد و پنجاه روز می شود. حال تا چه زمان محرمیّت برقرار است؟ سیزده مرداد یا ۱۴۶روز؟
در فرض سؤال تا زمانی که طرفین اعلام کرده اند (یازدهم ذی القعده) محرمیّت برقرار است.
طبق نظر حضرتعالی، نماز را جمع می‌خوانم؛ آیا در این مدّت می‌توانم روزۀ مستحبی یا واجب (روزه قضا یا روزه نذر) به جا آورم؟
در فرض سؤال، روزه صحیح نیست؛ مگر این که در احتیاطی که معظّم له (در نماز جمع) دارند، به مرجع جامع الشرائطی رجوع کنید، که به تمام بودن نماز و صحت روزه، فتوا داده باشد.
با توجه به این که نجس کردن مسجد، حرام و تطهیر آن واجب فوری است، آیا جایز است در روز کلنگ زنی احداث مسجد، از همان اول، نیت کنند که زیر زمین به نیت سرویس بهداشتی (توالت و وضوخانه) و طبقه همکف به نیّت مسجد، ساخته شود؟
اگر صیغه وقف به عنوان مسجد نسبت به آن زمین خوانده نشده و یا با اذن واقف نماز در آن زمین خوانده نشده باشد واقف می تواند قسمت ها و طبقاتی را برای سرویس بهداشتی و مانند آن را از وقف، استثناء کند.
اگر صیغه طلاق در حضور چهار زن عادل جاری شود، آیا طلاق صحیح است؟
صحیح نیست؛ در فرض سؤال، حضور حداقل دو مرد عادل برای شهادت لازم است.
آیا امکان باطل کردن صیغه مسجد بعد از خراب کردن مسجد قدیمی، وجود دارد؟
به طور کلی اگر وقف، محقّق شده باشد، تغییر و تبدیل آن جائز نیست و خراب کردن مسجد، آن را از مسجد بودن خارج نمی کند.
آیا متولی شرعی موقوفه می‌تواند مثلا دوماه اجاره املاک موقوفه را به دلیل شرایط ویژه‌ای به مستأجرین ببخشد؟
متولی شرعی موقوفه باید بر اساس مصلحت موقوفه و موقوف علیهم عمل کند، لذا نمی‌تواند مستأجر را از پرداخت اجاره معاف کند یا اجاره را تخفیف و تقلیل دهد؛ اما می تواند ـ در صورت لزوم ـ دریافت اجاره را برای مدتی به تأخیر بیندازد یا تقسیط کند. اما اگر بهره برداری از ملک موقوفه به دلیل منع قانونی ـ غیرمستند به مستأجر ـ یا مانع غیراختیاری و فراگیر ـ مثل سیل و زلزله ـ ممکن نباشد، پرداخت اجارۀ مدت مذکور بر مستأجر واجب نیست.
وقت نیّت قضای روزه واجب و مستحب چه موقع است؟
انسان تا پیش از ظهر می تواند نیت روزه قضای ماه رمضان کند و اگر قضای روزه بر عهده او نیست و مفطری انجام نداده تا قبل از غروب شرعی می تواند نیت روزه مستحبی کند. البته اگر روزۀ واجب معینی غیر از روزۀ ماه رمضان بر انسان واجب باشد، مانند اینکه نذر کرده باشد که روز معینی را روزه بگیرد، در صورتی­که عمداً تا طلوع فجر نیّت نکند، روزه‌اش باطل است ولی چنانچه فراموش کند و تا پیش از ظهر یادش بیاید، می‌تواند نیت روزه کند. اما نسبت به روزه ماه رمضان،‌ باید تا طلوع فجر، نیت روزه کند و اگر عمداً نیت نکند، هر چند در اثنای روز نیت کند، روزه ­اش صحیح نیست؛ ولی تا مغرب باید از مبطلات روزه خودداری کند و بعداً نیز روزه آن روز را قضا نماید.
آیا امکان شرطِ عدم نزدیکی در عقد موقت وجود دارد؟ با مقتضای عقد در تناقص است یا خیر؟
زنی که صیغه می‌شود اگر در عقد شرط کند که شوهر با او نزدیکی نکند، عقد و شرط او صحیح است و شوهر فقط می‌تواند لذت‌های دیگر از او ببرد ولی اگر زن بعداً به نزدیکی راضی شود، شوهر می‌تواند با او نزدیکی نماید.
آیا جاری کردن عقد ازدواج از طریق فضای مجازی (صوتی یا تصویری) جایز است؟
اگر صیغه عقد را طرف مقابل بشنود و عقد با موالات بین ایجاب و قبول و سایر شرایط ـ از جمله اذن ولی در ازدواج دختر باکره ـ خوانده شود، اشکال ندارد.
فردی زمینی را برای مسجد و امکانات آن از قبیل آشپزخانه، حیاط، وضو خانه و سرویس بهداشتی وقف کرده است؛ ولی معلوم نکرده که سرویس در کدام قسمت و مسجد و ... در کجا باشد؛ حال آیا می‌توان در هر کجای زمین سرویس بهداشتی ساخت؟ اگر امکان ساخت آن هست، بالای سرویس حکم مسجد را دارد یا خیر؟
در هر جای زمین مذکور که متولّی صلاح بداند، می‌توان سرویس بهداشتی ساخت. همچنین قسمت‌های بالای سرویس بهداشتی و جاهای دیگر با خواندن صیغه مسجد، حکم مسجد را پیدا می‌کند.
کسی که به خاطر شکستن چهار نذر، دوازده روز روزه به عنوان کفاره بر گردنش باشد، آیا می تواند قبل از انجام آن روزه ها در اعتکاف ماه مبارک رجب شرکت کند و معتکف شود؟
در فرض سؤال اعتکاف مانعی ندارد؛ ولی در اعتکاف باید روزه های قضاء و یا کفاره را نیت نماید.
آیا نامزدهایی که شیرینی نامزدی خورده‌اند ولی صیغه عقد نخوانده‌اند، محرم یکدیگرند؟
بدون اجراء عقد، ولو در فرض سؤال محرمیت حاصل نمی‌شود.
یک دختر شیعه با یک پسر اهل سنت قصد ازدواج دارند. هر دو به عقاید خود پایبند هستند و اهل نماز و همه واجبات‌اند. با توجه به اینکه اهل سنت به صیغۀ محرمیت اعتقادی ندارند، برای محرمیت قبل از عقد دائم، آیا صیغه موقت برای نامزدی، با این که یک‌طرف، اهل سنت هست و قبول ندارد، صحیح و جایز است؟
به طور کلی ازدواج دختر شیعه با مرد سنی (غیر ناصبی) کراهت دارد و احتیاط مستحب در ترک چنین ازدواجی است؛ در هر حال برای صحت عقد، باید طرفین، قصد انشاء عقد موقت* داشته باشند و این عقد را با رعایت شرایط آن مثل تعیین مدت و مهریه و بنابر احتیاط واجب با اجازه ولیّ دختر بخوانند. اگر قبول نداشتن عقد موقت، باعث شود قصد جدی انشاء عقد نکند، عقد صحیح نیست.
فردی در محله‌ای با هزینۀ شخصی خودش، مسجدی را بنا کرده و جهت رفع امورات مادی مسجد، چند باب مغازه هم در کنار آن ساخته است. آیا این فرد می‌تواند به عنوان متولی، اداره امور مسجد و مغازه‌ها را تا زمان حیات در دست داشته باشد؟ یا باید بعد از ساخت و اتمام بنا، آن را به ادارۀ اوقاف واگذار نماید؟
مسجد تولیت‌بردار نیست و این حکم، مختص به خود مسجد است و شامل موقوفه‌هایی که برای مسجد وقف شده‌اند نمی‌شود؛ در نتیجه واقف هنگام انشاء صیغۀ وقف، حق تعیین متولّی را دارد و می‌تواند خود را متولی یا ناظر امور فوق نماید.
با خدا عهدی بسته بودم که متأسفانه آن را شکستم، اما توانایی بر کفاره ندارم ولی می توانم صدقه بپردازم. آیا صدقه دادن کافی است؟
اگر صیغه مخصوص عهد* را نخوانده اید، تکلیفی ندارید؛ ولی اگر صیغه مخصوص عهد خوانده شده و عمداً آن را شکسته اید باید یا دو ماه روزه بگیرید که 31 روز آن پشت سر هم باشد و یا اینکه شصت فقیر را غذا بدهید**. البته باید توجه داشت که لازم نیست به صورت یک جا این موارد به فقیر داده شود و می توانید به صورت تدریجی هم انجام دهید. اگر کسی هیچ یک از دو موردی را که برای کفاره مخیر است، نتواند انجام دهد، باید به هر تعداد فقیر که قادر است، غذا بدهد و احتیاط آن است که استغفار هم بکند و اگر به هیچ وجه قادر بر غذا دادن به فقرا نیست، کافی است که استغفار کند، یعنی با دل و زبان بگوید: اَستَغفِرُ اللهَ (از خداوند بخشایش می‌طلبم).
-----------------------------------------
* صیغه عهد به زبان عربی: «عاهدت اللٰه ...» یا «علیّ عهد اللٰه...» به زبان فارسی: «با خدا عهد می کنم که...» یا «بر من است عهد خدا که...».
** غذا دادن به شصت فقیر را می‌توان به دو صورت انجام داد:
1. با غذای آماده آنان را سیر کرد.
2. به هر نفر 750 گرم (یک مُد) گندم، آرد، نان، برنج یا سایر مواد غذایی داد.