پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
برای بهبودی و درمان بیماری فرزندم نذر کردم گوسفندی را قربانی کنم. بعداً متوجه شدم پدرم همین نذر را برای نوه اش (فرزند من) نیت کرده؛ آیا می شود هر دوی ما یک گوسفند، بزرگتر از آنچه مورد نظرمان بوده را به جای دو گوسفند، قربانی کنیم؟
اگر صیغه مخصوص نذر را خوانده باشید، و شرایط دیگر نذر مانند اذن شوهر برای نذر زن، مراعات شده باشد، باید هر کدام طبق نذر خود عمل نمایید و قربانی یک گوسفند کفایت نمی کند.
چند سالی است که من نذری کردم (با خواندن صیغه و گفتن لله علیّ) که در ساعت معیّنی، عمل مستحبی خاصی را انجام دهم؛ ولی برخی از روزها به علت فراموشی یا مهیا نشدن شرائط، نتوانستم آن را انجام دهم. آیا در اولین مرتبه ای که نذر انجام نگرفت، کل نذر باطل می شود؟
در فرض سؤال، نذر شرعی با ترک غیر عمدی مثل فراموشی یا عذر در عمل به آن، باطل نمی شود.
اگر شخصی نذر کند که نام فرزند خود را هانی بگذارد؛ آیا می تواند قبل یا بعد از نام هانی، نام محمد نیز اضافه کند؟ یعنی مثلاً نام فرزند خود را محمد هانی بگذارد؟
اگر صیغۀ نذر با شرایط معتبر در نذر خوانده شده باشد، باید مطابق آن چه هنگام نذر کردن قصد کرده عمل کند و حق تغییر ندارد.
برای قبولی در یکی از مراحل مصاحبه، نذری کردم و گفتم اگر قبول شدم به نذر عمل می کنم. بعد از اعلام نتایج، قبول نشدم ولی گفتند قابل اعتراض است. اگر در فرض پذیرش اعتراض، قبول شدم باید نذر را ادا کنم؟
در فرض سؤال اگر نذر معلّق بر اصل قبول شدن در مصاحبه بوده است، در صورتی که صیغه مخصوص نذر را خوانده باشید، بعد از قبول شدن ـ اگرچه با اعتراض باشدـ باید به نذر عمل کنید.
کسی نذر کردہ که اگر کارش درست شود پدر و مادرش را به زیارت بفرستد و مبلغی که برای زیارت از پاکستان تا مشھد مقدس کفایت کند را به پدر و مادرش داده است. اما پدر و مادر نمی خواهند به زیارت روند بلکه می خواھند آن پول را برای مسجدی بدھند که احتیاج به کمک مردمی دارد.
لطفا بفرمایید که:
۱۔ آیا مسئولیت نذر کنندہ ادا شدہ یا نه؟
۲۔ آیا بر پدر و مادر لازم است که زیارت اهدایی فرزند را قبول کنند؟
۳۔ اگر آنھا به زیارت نروند، آیا پول در ملک والدین است و می توانند آن را در غیر زیارت مصرف کنند؟
ج1) اگر کسی نذر شرعی کرده، یعنی صیغه مخصوص نذر را خوانده است باید طبق نذر عمل کند. بنا بر این اگر نذر کرده پدر و مادر را به زیارت مشهد مقدس بفرستد، باید به نذر عمل کند.
ج2) والدین می توانند زیارت را قبول نکنند و رفتن به زیارت بر ایشان واجب نیست.
ج3) اگر والدین به زیارت نروند چنانچه پول آن را گرفته اند باید آن را به پسر خود برگردانند و مالک پول نمی شوند لذا نمی توانند بدون اجازه فرزند پول را به مسجد کمک کنند.
نذر کردم هر سال روز عرفه روزه بگیرم اما امسال بخاطر عذر شرعی روزه نگرفتم. آیا باید قضای نذر را بجا آورم؟
اگر صیغه مخصوص نذر* را نخوانده‌اید، قضای آن لازم نیست ولی اگر نذر صحیح شرعی کرده اید باید قضا کنید.
----------------------
* صیغه نذر عبارت است از «لله علیّ أن افعل کذا...» و می‌تواند ترجمه آن را بگوید که عبارت است از «برای خدا بر من است که فلان کار را انجام بدهم» و اگر بگوید: «برای خدا نذر می کنم فلان کار را انجام دهم» بنابر احتیاط واجب باید به آن عمل کند. اما با صرف عبارت «نذر می کنم» نذر شرعی محقق نمی شود.
آیا می‌توان نذر را قبل از برآورده شدن حاجت، به جا آورد؟
چنانچه صیغه نذر خوانده شده باشد و آن را مشروط به امری کرده باشید عمل به آن، قبل از برآورده شدن آن امر کافی نیست.
من نذر کردم که تا آخر محرم و صفر، قرآن را ختم کنم ولی موفق به ختم قرآن در این مدت نشدم، چکار کنم؟
اگر صیغه مخصوص نذر را ـ که در رساله‌های عملیه ذکر شده است ـ نخوانده‌اید، یا از عمل به نذر عاجز بوده اید، تکلیفی ندارید، ولی اگر با رعایت کلیه شرایط و به‌طور صحیح ، صیغه نذر را خوانده و آن را مقید به ماه محرم و صفر کرده اید، باید طبق آن عمل کنید و اگر عمداً تخلف نموده اید، کفاره دارد. یعنی یا ده فقیر را اطعام کنید و یا بپوشانید و اگر متمکن از انجام آنها نباشید، سه روز روزه بگیرید.
زمانی که بچه نابالغ بودم مطلبی را شنیدم که شخصی هر چه درآمد کسب می کند، نصفش را در راه خدا می دهد من هم خیلی تحت تأثیر قرار گرفتم و همان موقع نذر کردم که وقتی بزرگ و شاغل شدم همین کار را انجام بدهم. تا کنون فقط ٧ ماه شاغل بوده ام و درآمدم خیلی کم است؛ آیا نذرم درست بوده و باید ادا کنم؟
اگر قبل از تکلیف نذر کرده اید، و یا صیغۀ مخصوص نذر را نخوانده اید، عمل به آن واجب نیست.
مادرم نذر کرده بود اگر حاجتش برآورده شود، ۸ نفر مشخص که اعضای خانواده هستند را به زیارت کربلا ببرد. الآن حاجتش روا شده است؛ آیا یک نفر از اعضای این جمع می تواند هزینه ی مربوط به خود را داوطلبانه به زلزله زدگان اهدا کند و به زیارت نرود؟
اگر صیغه مخصوص نذر* را نخوانده‌اند، اختیار آن با خود ایشان است و می توانند آن را تغییر دهند ولی اگر صیغه نذر خوانده شده، عمل به آن توسط مادرتان لازم است و تخلف از آن کفاره دارد. البته خود این افراد می توانند از رفتن به زیارت امتناع کنند، ولی نمی توانند پول کربلا را طلب نمایند.
اگر کسی به صورت شرعی نذر کرده باشد زیارت عاشورا بخواند، آیا باید با صد لعن و صد سلام بخواند یا بدون آن نیز کافی است؟ همچنین آیا خواندن نماز زیارت عاشورا و دعای علقمه در فرض فوق واجب است؟
اگر صیغه نذر شرعی را خوانده باشد، باید طبق نذر خود و آنچه در نیت داشته است، عمل نماید ولی اگر صیغه نذر شرعی را نخوانده باشد، در عمل به آن وظیفه‌ای ندارد و اختیار با خودش است.
-------------------------
* صیغه نذر عبارت است از «لله علی أن افعل کذا...» و می تواند ترجمه آن را بگوید که عبارت است از «برای خدا بر من است که فلان کار را انجام بدهم». و اگر بگوید: "برای خدا نذر می کنم فلان کار را انجام دهم" بنابر احتیاط واجب باید به آن عمل کند.
آیا می توان مبلغ ماهیانه که به قصد و نیّت امام زمان (عج) کنار گذاشته می شود، را به گروهی که فعالیت تبیین و روشنگری دارند، پرداخت کرد؟
صرف قصد و نیت در فرض سؤال، وظیفه ای بر عهده مالک پول نمی آورد؛ بنا بر این نسبت به مصرف آن اختیار با شما می باشد؛ اما اگر چنانچه صیغه شرعی نذر با شرایط آن خوانده شده باشد، مثل سهم امام ع مصرف کنید. (و به نماینده مرجع تقلید خود تحویل دهید.)
آیا صیغه نذر به صورت ذیل صحیح است و باید به آن عمل شود؟
مثلاً شخصی عمل ثوابی (مثل نماز شب) را در نظر دارد و هنگام نذر می گوید برای خدا بر من است که آن عمل را 40 شب انجام دهم. (اشاره مستقیم به نماز شب نمی کند.)
در فرض سؤال نذر صحیح و عمل به آنچه در ذهن بوده (نماز شب) واجب است.
1. اگر نذر کنیم در صورت برآورده شدن حاجتمان، پولی را به یک شخص خاص بدهیم؛ اگر آن شخص فوت کند، تکلیف چیست؟
2. آیا مبلغ را باید به ورثه او داد؟
3. آیا بدهی او یا خانواده اش را می توان از محل نذر پرداخت کرد؟
ج1-3) احتیاط واجب در نذر شرعی آن است که مبلغ مزبور را به ورثه او بدهید و نمی توان بدون اجازه ورثه، بدهی میت را از محل نذر پرداخت کرد.
در اوایل سن تکلیف بعد از هر نماز، 14 صلوات نذر کردم، اما اکنون ادای نذر به ویژه بعد از نوافل و نماز شب، برایم سخت شده است. آیا می توانم در نمازهای مستحبی، به نذر مذکور عمل نکنم؟
اگر صیغۀ مخصوص نذر را نخوانده‌اید، اختیار آن با خود شما است. اما به هر حال اگر نذر صحیح شرعی با صیغۀ مخصوص نذر* محقق شده است، باید به آنچه که نذر کرده اید عمل کنید مگر اینکه از عمل به نذر ناتوان شوید که در اینصورت عمل به آن واجب نیست.
----------------------
* صیغه نذر عبارت است از «لله علیّ أن افعل کذا...» و می‌توانید ترجمه آن را بگویید که عبارت است از « برای خدا بر من است که فلان کار را انجام بدهم». و اگر بگوید: "برای خدا نذر می کنم فلان کار را انجام دهم" بنابر احتیاط واجب باید به آن عمل کند. اما با صرف عبارت "نذر می کنم"، نذر شرعی محقق نمی شود.