پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
من اطلاعی از این که خروج منی در هر سنی باعث رسیدن به سن تکلیف و واجب شدن روزه و نماز می‌شود، نداشتم لذا دو سال قبل از 15 سالگی نماز و روزه را انجام ندادم:
1. تکلیف نمازها و روزه‌هایی که از من فوت شده، چیست؟
2. آیا برای روزه‌ها کفاره هم باید بپردازم؟
ج1) قضای همه نمازها و روزه‌هایی که یقین به فوت آن‌ها پس از رسیدن به سنّ بلوغ و تکلیف شرعی دارید، واجب است.
ج2) در فرض مذکور کفاره عمد واجب نیست، ولی احتیاط در این است که کفاره تأخیر بپردازید کفاره تأخیر یک مد طعام است؛ یعنی بابت هر روزه باید 750 گرم گندم، آرد، نان، برنج و امثال آن را به فقیر بدهید.
اگر کسی حکم قسمتی از نماز را نداند؛ برای مثال، حکم این که اگر حمد را در نماز فراموش کرد، نداند چه کاری انجام دهد؛ و یا یک سجده به جای دو سجده به جا آورد؛ و با اتمام نماز، نماز خود را اعاده کند، حکم این نماز چیست؟
مکلف باید مسائلی‌ را که انجام تکالیف شرعی روزمره وابسته به دانستن آن است فرا بگیرد، مانند مسائل اصلی نماز و روزه و طهارت و برخی معاملات و غیر آن. و اگر در اثنای نماز مسئله‌ای پیش بیاید که حکم آن را نمی‌داند، جایز است به یکی از دو طرفی که احتمال آن را می‌دهد عمل کند و نماز را به آخر برساند، ولی پس از نماز باید مسأله را بپرسد و اگر آنچه عمل کرده موجب بطلان نمازش شده باشد، نماز را دوباره بخواند.
در بعضی از رشته‌های تحصیلی دانشگاه، تعهد خدمت وجود دارد. این مدت برای رشته پزشکی ۲۱ سال است و قابل خرید هم نیست. آیا این که با قصد عدم انجام تعهد خدمت وارد دانشگاه شویم از نظر شرعی اشکال دارد؟
رعایت قوانین و مقررات مربوطه لازم است و تخلف از آن جایز نیست؛ در هر حال ورود به دانشگاه فی نفسه اشکال ندارد.
1. اگر فرد برای لهو و خوش گذرانی برای صید و شکار به حد مسافت شرعی برود، آیا این عمل به خودی خود جایز است؟
2. حکم نماز فرد در فرض مذکور، در مسیر رفت و برگشت چگونه است؟
ج1) حرام است.
ج2) در سفرِ برای صید و شکار لهوی، نماز تمام است.
کسی که شرایط ازدواج دائم یا موقت برایش فراهم نشده است، و به سن 42 سالگی رسیده است، گاهی اوقات بدون اینکه کاری انجام دهد بسیار تحریک شده و به حدّ ارضاء می رسد؛ تکلیف و حکم شرعی چنین زنی چیست؟
اگر تحریک بدون اختیار و اراده باشد، و با مقدمات اختیاری مثل فکرهای شهوانی و نگاه به فیلم و ...نباشد مرتکب فعل حرام نشده است. لیکن اگر در اثر ازدواج نکردن به گناه بیفتد و شرایط ازدواج برای او فراهم باشد باید برای ازدواج اقدام نماید.
اگر مأموری در حین انجام مأموریت، شاهد رفتار دو نفر با ظاهری نامتعارف باشد به گونه ای که روابط نامشروع آنان در انظار عمومی محرز شده است، آیا تفحص به جهت ارشاد و جلوگیری از ترویج روابط غیر شرعی، جایز است؟
تفحص جایز نیست؛ البته اگر قانونی در این زمینه وجود دارد، باید رعایت شود.
1. آیا زن برای قبول کردن روزه استیجاری (برای اجیر شدن) واجب است از شوهرش اذن بگیرد؟
2. آیا زن شوهردار برای اجاره دادن رحمش، (با رعایت ضوابط شرعی و قانونی) باید از شوهرش اجازه بگیرد؟
ج1و2) اگر منافات با حق شوهر داشته باشد، یا مستلزم بیرون رفتن از منزل باشد، اجازه شوهر لازم است.
شخصی جهت افطار کردن روزه، قصد سفر کرده؛ آیا بعد از این که حد ترخص را رد کرد، می‌تواند روزه را افطار کند؟ با توجه به این که قبل از رسیدن به مسافت شرعی، نمازش قصر است. اگر به خاطر همین قیاس افطار کرد، چه حکمی دارد؟ آیا باید کفاره پرداخت کند؟
اگر از شب قبل نیت سفر داشته است، می‌تواند بعد از حد ترخص افطار کند؛ اما اگر از شب قبل، قصد سفر نداشته است، بنابر احتیاط واجب باید روزه را نگهدارد و بعد از ماه رمضان قضای آن را هم بگیرد.
در خارج از کشور زندگی می‌کنم و راننده کامیون شرکتی هستم. گاهی داخل وسایلی که حمل می‌کنم شراب و گوشت خوک وجود دارد؛ آیا اجازه کار در این شرکت را دارم و آیا حقوقم از نظر شرعی بی‌اشکال است؟
موارد مختلف است؛ اگر در اصل قرارداد شما برای رانندگی در این شرکت، حمل موارد حرام گنجانده نشده باشد، ادامه کار در این شرکت و دریافت دستمزد بی اشکال است؛ ولی در هر حال در مواردی که می‌دانید بار ماشین مشروبات الکلی است، باید از حمل آن اجتناب کنید و همچنین احتیاط در ترک حمل گوشت خوک است.
اگر مادری در قید حیات باشد و قبلاً مالی را به پسرش بخشیده و پسر، آن مال را خرج کرده است. بعد از مدتی مادر مال مذکور را از پسرش طلب کند در حالی که مال، خرج شده است، حکم شرعی بر عهده پسر چیست؟
مادر حق باز پس گرفتن مال بخشیده شده به فرزند را ندارد.
اگر دختری بیش از سی سال سن داشته باشد و از لحاظ عقلی و مالی کاملا مستقل باشد و حتی خرج و مخارج پدر و مادر هم بر عهده او باشد، آیا می تواند بدون اذن پدر ازدواج کند؟
بنا بر احتیاط واجب در ازدواج با دختر باکره اجازه ولیّ او (پدر یا جدّ پدری) لازم است و بدون آن بنا بر احتیاط، عقد صحیح نیست؛ بنا بر این مجرّد آنچه ذکر شده مجوّز برای سقوط اذن ولیّ نمی‌باشد؛ بله در صورتی که دختر، نیاز به ازدواج دارد، و خواستگار هم کفو شرعی و عرفی او موجود می‌باشد و در حال حاضر، خواستگار دیگری که واجد شرایط بوده، تا ولیّ دختر به آن اذن دهد وجود ندارد، در این صورت اذن ولیّ ساقط است.
شخصی که غسل جنابت بر عهده اوست و تا چند روز، دسترسی به آب ندارد یا این که آب برایش مضر است:
1- آیا اگر تیمم بدل از غسل انجام داد، برای نماز خواندن وضو هم باید بگیرد؟
2- اگر عذرش برای استفاده از آب هنوز باقی است، آیا برای نمازهای بعدی باز هم باید تیمم بدل از غسل نماید یا این که چون یک‌بار تیمم بدل از غسل را انجام داده به نیت وضو باید تیمم نماید؟
ج1) در فرض سؤال مادامی که مبطل وضو انجام نشده است، وضو لازم نیست.
ج2) کسی که تیمم بدل از غسل کرده است، اگر حدث اصغر از او سر بزند، مثلاً بول کند، تا زمانی که عذر شرعی مجوّز تیمم برطرف نشده است بنا بر احتیاط واجب باید برای اعمال مشروط به طهارت، بار دیگر تیمم بدل از غسل نماید و وضو هم بگیرد و اگر معذور از وضو باشد باید تیمم دیگری بدل از آن نماید.
آیا وام خرید کالا را می شود با اجازه بانک در جایی دیگر مصرف کرد؟
پول هایی که بانک ها می پردازند، غالباً وام (قرض) نیست، بلکه تحت عنوان یکی از عقود اسلامی از قبیل جعاله، مشارکت، مضاربه و امثال آن می باشد. بنابراین، گیرنده پول فقط طبق همان قراردادی که منعقد کرده، حق تصرّف دارد وگرنه تصرّف، غاصبانه و موجب ضمان است. در فرض مرقوم چنانچه مسئول مربوط اجازه قانونی جهت عقد قرارداد جدید را دارد و با رعایت احکام شرعی، قراردادی طبق مورد مصرف، انجام گیرد، (هر چند به صورت شفاهی) مانعی ندارد.
به دلیل معذوریت از حمام رفتن به مدت چند روز متوالی، آیا می‎توان به خاطر جنب شدن تیمم بدل از غسل کرد؟
اگر یکی از موارد جواز تیمم مثل ضرر داشتن آب برای بدن یا نبود آب، باشد باید تیمم کند. البته شخص جنب پس از آن که به طور صحیح، تیمّم بدل از غسل جنابت کرد، اگر حدث اصغر از او سر بزند، تا زمانی که عذرِ شرعیِ مجوّز تیمّم برطرف نشده است، بنا بر احتیاط واجب باید برای اعمال مشروط به طهارت، تیمّم بدل از غسل نماید و وضو هم بگیرد و اگر معذور از وضو باشد، باید تیمّم دیگری بدل از آن نماید.
اگر مرد قبل از ازدواج، مطمئن باشد قبول و پذیرش تعهد یک مهریۀ خاص به طور مثال سیصد سکه، به دلیل اصرار خانوادۀ عروس، در توانش نیست و نمی‌تواند پرداخت کند، آیا از نظر شرعی پذیرش چنین تعهدی صحیح است یا خیر؟
پذیرش مهریه ولو در فرض سؤال، اشکالی ندارد. به طور کلی مهریه، مقدار معینی ندارد؛ بلکه مقدار آن، چیزی است که زوجین به توافق برسند، زیاد باشد یا کم؛ ولی نباید به اندازه‌ای کم باشد که از مالیت خارج شود.
البته از طرف زیادی، مستحب است که از مهر السنه بیشتر نباشد و مقدار مهر السنة پانصد درهم (262.5 مثقال نقرۀ مسکوک) است و قیمت آن موکول به نظر عرف بازار می‌باشد.