پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
بنده با توجه به بروز علائم موجود برای بارداری و این که احتمال می‌دهم باردار باشم، در زمان روزه، تحت فشار قرار می‌گیرم. با این احتمال که روزه به خودم و فرزندم آسیب برساند، آیا می‎توانم روزه را بخورم؟ یا کفاره دارد؟ ضمن این که جهت قطعی شدن موضوع به وسیله آزمایش، باید مدت بیشتری صبر کرد.
صرف ضعف و احتمال بارداری مجوّز شرعی برای ترک روزه نیست. بله زن بارداری که زایمان او نزدیک است، اگر می‌‌ترسد که روزه برای جنین یا خودش ضرر داشته باشد، روزه بر او واجب نیست و در صورت اول (ضرر برای جنین) باید برای هر روز یک مدّ طعام، یعنی گندم یا جو و مانند این‌ها (به عنوان فدیه) به فقیر بدهد و بعد از ماه رمضان نیز قضای آن را به جا آورد و در صورت دوم، که روزه برای خودش ضرر دارد، باید روزه‌هایی را که نگرفته، قضای آن‌ها را به جا آورد و بنابر احتیاط، فدیه هم بدهد و در مورد زنی که زایمان او نزدیک نیست، پرداخت فدیه مبنی بر احتیاط وجوبی است.
زنی را بدون آن که بدانم شوهر دارد، عقد موقت کردم؛ بعد از فهمیدن موضوع، سریع رابطۀ خود را با زن قطع کردم؛ زن معتقد است، شوهرش اصلاً رابطه جنسی با او نداشته و ناتوان جنسی است؛
1. تکلیف شرعی من چیست؟
2. اگر زن از شوهرش طلاق بگیرد؛ می‌توانم او را عقد کنم؟
ج1و2) در فرض سؤال، باید با ایشان رابطه را به طور کامل قطع نمایید و در صورتی که دخول انجام شده باشد، نسبت به هم حرام ابد شده‌اید و نمی‌توانید با هم ازدواج کنید.
چه نمازهایی مستحب و چه نمازهایی واجب است؟
الف. نمازهای واجب، شش قسم است:
اول: نماز یومیه. (ظهر و عصر هر کدام چهار رکعت، مغرب سه رکعت، عشا چهار رکعت، صبح دو رکعت)
دوم: نماز آیات.
سوم: نماز میت.
چهارم: نماز طواف واجب خانه کعبه.
پنجم: نماز قضای پدر و بنا بر احتیاط مادر که بر پسر بزرگتر واجب است.
ششم: نمازی که به واسطه اجاره و نذر و قسم و عهد واجب می‌شود.
ب. نمازهای مستحبی زیاد است و آن‌ها را نافله گویند. و بین نمازهای مستحبی، به خواندن نافله‌های شبانه روز، بیشتر سفارش شده، و آن‌ها در غیر روز جمعه، سی و چهار رکعت‌اند:
که هشت رکعت آن نافله ظهر
و هشت رکعت نافله عصر
و چهار رکعت نافله مغرب
و دو رکعت نافله عشا
و یازده رکعت نافله شب
و دو رکعت نافله صبح می باشد.
و چون دو رکعت نافله عشا را بنا بر احتیاط واجب باید نشسته خواند، یک رکعت حساب می‌شود.
ولی در روز جمعه بر شانزده رکعت نافله ظهر و عصر، چهار رکعت اضافه می‌شود.
از یازده رکعت نافله شب، هشت رکعت آن باید به نیت نافله شب، و دو رکعت آن به نیت نماز شفع، و یک رکعت آن به نیت نماز وتر خوانده شود. و دستور کامل نافله شب در کتاب‌های دعا گفته شده است.
اگر کسی در خیابان به منظور نهی از منکر به شخصی بدحجاب، تذکر دهد و چه بسا باعث بی رغبتی و بی احترامی به دین و روحانیت گردد و یا حداقل هیچ تاثیر مثبتی ندارد؛ در اینصورت وظیفه چیست؟
امر به معروف و نهی از منکر با رعایت شرایط آن یک تکلیف شرعی عمومی برای حفظ احکام اسلام و سلامت جامعه است و مجرّد توهم این که موجب بدبینی فاعل منکر یا بعضی از مردم نسبت به اسلام می گردد، باعث نمی شود که این وظیفه بسیار مهم ترک شود. در عین حال واجب است که از تأثیر مداومت بر امر به معروف و نهی از منکر با رعایت شرایط آن، غفلت نشود و اگر به طور کلی شرایط نهی از منکر ـ از جمله احتمال تأثیر ـ وجود ندارد، تکلیفی ندارید.
1. پدرم در حال خواندن قضای نمازهای پدر بزرگ مرحومم است. آیا می توانم با هماهنگی پدرم برخی نمازهای قضای پدر بزرگ را بخوانم؟
2. چنانچه ندانیم که چقدر نماز از پدر بزرگ قضا شده است، تکلیف چیست؟
3. اگر روزه قضا نیز بر عهداش باشد، چگونه باید بجا آورده شود؟
ج1) با رعایت شرایط شرعی آن اشکال ندارد.
ج2) هر مقدار از نمازها را که یقین به قضا شدن دارید، بر پسر بزرگ ایشان واجب است.
ج3) قضای روزه ها مانند روزه معمولی ماه رمضان است؛ البته اگر افطار روزه ها از روی عذر بوده و قدرت بر قضای آن داشته ولی نگرفته، علاوه بر قضا، باید برای هر روز یک مد طعام (تقریبا 750 گرم گندم و یا نان و مانند آنها) کفاره بپردازد. بنابراین بر پسر بزرگ ایشان واجب است که روزه ها را قضا نماید ولیکن کفاره را باید از مال میت پرداخت نمایند.
شخص مسلمانی مثلا ۳۰-۴۰ سال پیش در کشوری از دنیا رفته است که در آن زمان ممکن نبود او را در قبرستان مسلمانان دفن کنند و او را در قبرستان غیر مسلمانان دفن کرده اند. آیا الآن که قبرستان های مسلمانان در آن کشور زیاد شده است، از لحاظ شرعی لازم است جسد آن شخص را از آن قبرستان به قبرستان مسلمانان ببرند و او را آنجا دفن کنند؟
اگر بقاء جسد مسلمان در قبرستان کفار، هتک حرمت مسلمان باشد، نبش قبر و بردن بقایای جسد او به قبرستان مسلمین، واجب است وگرنه اگر ماندن او در آنجا هتک به حساب نیاید، نبش لازم نیست هرچند جایز می باشد.
من مرد هستم؛ تنها در یک مرکز کار می کنم و همکار خانم هم ندارم. سؤالم این است که مراجعه کننده خانم برای کنترل قند خون یا تزریق واکسن به بازو، مراجعه می کند که ناچار به گرفتن نوک انگشت و یا جمع کردن ماهیچه بازو با دست هستم. در این حالت حکم شرعی چیست؟
اگر می دانید که خانم مذکور، اضطرار به تزریق واکسن و یا درمان و یا کنترل قند خون دارد و دسترسی به پزشک همجنس هم ندارد و امکان لمس از روی لباس یا استفاده از دستکش نیز وجود ندارد، در این صورت لمس بدن نامحرم به قدر ضرورت اشکال ندارد.
با عنایت به این که درخواست کاشت ناخن از طرف مراجعه کنندگان به آرایشگری‌ها خیلی زیاد شده، کاشت ناخن توسط من برای خانم‌هایی که می‌دانم در هنگام غسل و وضو به وظیفه شرعی خود عمل نمی‌کنند، چیست؟ حتی می‌دانم که با این ناخن‌ها جلوی نامحرم خودنمایی می‌کنند. آیا با این حال، درآمد من بابت کاشت ناخن، برای این گونه افراد، حلال است؟
اگر آرایشگر، قصد کمک به گناه نداشته باشد و ناخنی که می‌کارد ـ برای اولین وضویی که بر زن لازم است ـ قابل برداشت باشد، کاشت آن و دریافت دستمزد فی‌نفسه اشکال ندارد؛ در غیر این صورت از کاشت ناخن و دریافت اجرت برای آن اجتناب شود.
پدر خانم بنده در حدود چهل سال قبل و حتی قبل از به دنیا آمدن خانم بنده، قطعه زمین وقفی را خریداری کرده و از آن تاریخ در آن زندگی می‌کند. پس از وارد شدن به موضوع و پرسیدن شرایط شرعیِ معامله، متوجه شدیم این معامله از اساس باطل بوده است. تکلیف نمازهایی که در آن خانه خوانده ایم چیست؟
در فرض سؤال که علم به غصبی بودن زمین نداشته‌ اید، نمازهای خوانده شده، صحیح است.
بنده فروردین امسال تفسیر بیست جلدی المیزان رو به قصد مطالعه کردن خریدم ولی نتوانستم مطالعه کنم. چند وقت پیش پی دی اف اون رو از سایت معتبر که مجوز شرعی و قانونی داشت دانلود کرده و کتاب ها را فروختم. آیا به مبلغی که از فروش این کتاب ها حاصل شده است خمس تعلق می گیرد؟
اگر با درآمد کسب خریده شده و قبل از سال خمسی فروخته شده، چنانچه این مبلغ تا حدود یک هفته بعد از سال خمسی صرف در مؤونه نشود خمس دارد و اگر بعد از سال خمسی فروخته شده و داشتن چنین دوره ای در شأن شما بوده، مبلغ فروش آن خمس ندارد.
قبل از بلوغ و چندین بار بعد از بلوغ، شخصی با من عمل لواط انجام داده است و بنده، هم از طریق دهانی و هم از طریق مقعدی مفعول واقع شده‌ام؛ در این که بنده فاعل بوده‌ام یا خیر نیز شک یا گمان دارم اما او به من گفته است که بنده فاعل نبوده‌ام؛ اکنون من با خواهر او ازدواج کرده‌ام؛ آیا با وجود این موارد، ازدواج بنده از لحاظ شرعی صحیح بوده است و مانعی وجود ندارد؟
چنانچه اطمینان به فاعل بودن از طریق مقعد ندارید، ازدواج شما با خواهر فاعل اشکالی ندارد.
1- خانمی بعد از این که دوره حیضش تمام شده بدون این که غسل انجام دهد با همسرش رابطه داشته است؛ آیا مشکل شرعی دارد؟
2- اگر شک داشته‌ که تمام شده یا نه، چطور؟
3- اگر دو هفته از زمان عادتش گذشته و عادت نشده است و با این که نمی‌داند نطفه‌ای تشکیل شده یا نه اقدام به خوردن قرص برای عدم بارداری کند بر فرض اینکه نطفه‌ای تشکیل شده بوده، آیا حرامی انجام داده است؟
ج1) مانعی ندارد، اگر چه مکروه ا ست.
ج2) آمیزش در فرض سؤال، جایز نیست.
ج3) بنابر احتیاط از این کار اجتناب گردد.
آیا حکم ذیل صحیح است؟
"اگر سفر شغلی یا کثرت سفر در حد مسافت شرعی، مختص به وقت معینی از سال باشد، احکام کثیر السفر در اوقات دیگر سال، که فرد در معرض سفر شغلی یا کثرت سفر نیست، بار نمی شود؛ بنابراین در سفرهای اتفاقی و متفرقی که در اوقات دیگر سال دارد، نمازش شکسته است."
برای تحقق سفر شغلی سه شرط لازم است:
1. قصد انجام سفر شغلی؛
2. شروع سفر شغلی؛
3. قصد استمرار سفر شغلی
لذا اگر عرفاً، این سفرها، استمرار همان سفرهای قبلی محسوب گردد نماز در آنها تمام است؛ البته اگر در بین این سفرها ده روز تمام فاصله شده باشد، در اولین سفر شغلی نماز او قصر خواهد بود. بنا بر این اشخاصی که اشتغال به شغلی دارند که در سال یک بار به مدت مثلاً یک ماه طول می‌ کشد مانند کاروان داران حج، چنانچه بنا دارد همه ساله به این کار اشتغال داشته باشد، نمازش حتی در اولین سفر تمام است؛ هم چنین کسی که در بخشی از سال، سفر شغلی دارد و قصد و عزم او استمرار و انجام آن در هر سال است، مانند رانندگی در یک یا دو ماه از تابستان، سفرش حکم سفر شغلی را دارد و از سفر اول نمازش تمام است.
اگر انسان متوجّه نباشد که باید با طریق شرعی معتبر مثل یقین یا اطمینان به داخل شدن وقت، مشغول نماز شود و در حال غفلت نماز بخواند:
الف) اگر بعد از نماز بفهمد که تمام نماز را در وقت خوانده است نمازش چه حکمی دارد؟
ب) اگر بعد از نماز بفهمد که در بین نماز وقت فرا رسیده، در این صورت، نمازش چه حکمی دارد؟
ج1و2) در فرض سؤال، چنانچه بعد از نماز بفهمد که تمام نماز را در وقت خوانده، نماز او صحیح است. و اگر بفهمد تمام نماز را پیش از وقت خوانده یا بفهمد که در بین نماز وقت داخل شده است، نمازش باطل است.
بعضی از رستوران‌ها اصطلاحاً مِنو باز هستند، به این صورت که فروشنده پولی را (اول یا آخر) می‌گیرد و مشتری در مقابل پول ثابت و معینی که داده است، هر مقدار که بخواهد از غذاهایی که در دسترس او قرار گرفته است، استفاده می‌کند، در حالی که پیش از استفاده از غذاها نوع و مقدار غذاها را نمی‌داند و مجموع همه غذاها در اختیار همه مشتری‌ها قرار می‌گیرد. چنین روشی در رستوران‌ها از نظر شرعی چه حکمی دارد؟
اگر مالک غذاها، در مقابل گرفتن مبلغ معیّنی راضی باشد که مشتری از غذاها استفاده کند یا طرفین با یکدیگر مصالحه نمایند، اشکال ندارد.