پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
تاجری نذر کرده است روز عاشورای حسینی (ع) از کسب خودداری کند. وی سایتی طراحی کرده که تقاضاهای خرید مشتریان در آن ثبت شده و قابل پیگیری است. او تمامی تقاضاهای خرید خود را در روز تاسوعا به تجارتخانه ها ارسال می کند و در روز یازدهم محرم به تقاضاهای مشتریان پاسخ می دهد. آیا این کار موجب حنث نذر می شود؟
در فرض سؤال، حنث نذر نیست.
حکم نذر روزه با داشتن کفاره روزه چیست؟
شخصی که روزۀ کفاره بر عهده دارد، بنابر احتیاط واجب نمی تواند روزه مستحبی نذر کند.
می دانیم که زن شوهردار نمی تواند بی اذن شوهر نذر منعقد کرده و یا به آن وفا کند:
1- در صورتی که خود زن، درآمد شخصی داشته باشد و از مال شخصی یا ارث خود بخواهد نذری را منعقد کند، تکلیف چه خواهد بود. و اصولاً زنی که خود شاغل و استقلال اقتصادی دارد آیا می تواند بدون اذن همسر در مال خود دخل و تصرف کند، آیا می تواند پولش را خرج چیزی کند که احیانا شوهر موافق آن نباشد؟
2- دختری که همسر ندارد و در خانه ی پدر زندگی می کند، آیا باید حتماً با اذن پدر یا ولیّ خود، نذر کند؟
ج1) نذر زن در صورت حضور شوهر بنا بر احتیاط واجب باید با اجازه شوهر باشد و در این مورد تفاوتی بین نذر مالی و غیر آن نیست. البته این اجازه مربوط به اصل نذر است و ارتباطی به تصرفات مالی زن ندارد؛ بنا بر این اجازه شوهر در تصرف اموالی که متعلق به زن است لازم نیست.
ج2) اجازه ولی یا پدر برای صحت نذر دختر مجرد لازم نیست.
1. چنانچه نذر کننده قبل از ادای نذر، فوت کند، آیا ورثه وظیفه‌ای دارند؟
2. آیا فرقی بین نذر مالی و غیر مالی هست؟ مثلاً نذر کرده زیارت عاشورا بخواند.
3. اگر ورثه شک کنند که میت، نذر را درست ادا کرده یا نه، حکم چیست؟ یعنی صیغۀ نذر را به جا آورده یا نه؟
ج1و2) موارد مختلف است. اگر نذر شرعی بر مال تعلق گرفته باشد بر ورثه واجب است آن را از اصل اموال میت خارج کرده و ادا نمایند.
ج3) ورثه در فرض مذکور وظیفه ای ندارند.
اگر کسی برای محقق شدن حاجت بنده و البته بدون اطلاع بنده نذری کرده باشد و پس از تحقق آن حاجت ، بنده را از نحوه نذر خود مطلع نماید و بگوید حال که حاجتت براورده شده باید مثلاً وجهی به فلان مسجد پرداخت نمایی ، اولاً آیا اینگونه نذر صحیح است؟ و ثانیاً آیا بنده حتماً باید آنرا ادا نمایم؟
نذر مذکور صحیح نیست و شما وظیفه ای ندارید.
نذر کردم که با یکی از دوستان بنا بر دلائلی، سفر زیارتی نروم. آیا چنین نذری صحیح است؟
به طور کلی کاری که نذر شده است، باید شرائطی داشته باشد؛ از جمله شرائط این است که باید نذر، همراه با صیغه مخصوص آن بوده و مورد نذر، رجحان داشته باشد؛ بنا بر این در فرض سؤال اگر نرفتن به زیارت با دوستتان، رجحان داشته باشد و ترک زیارت همراه او بهتر از انجام آن باشد، همچنین صیغه نذر هم خوانده باشید، نذر صحیح و عمل به آن واجب است.
با وجود این‌که روزه قضا دارم، آیا می‌‌توانم روزه نذری بگیرم؟ مثلاً نذر کنم که اگر خداوند در روز عرفه نصیبم گرداند که به زیارت حضرت زینب (سلام‌الله علیها) بروم، آن روز را روزه بگیرم؛ آیا چنین نذری صحیح است؟
عبارت مذکور در سؤال، صیغه نذر محسوب نمی‌شود؛ اما با فرض خواندن صیغه شرعی آن، اگر در حضر نذر کرده باشد که روز معینی را در حضر روزه بگیرید، تنها در صورتی که به مقداری فرصت داشته باشید که بتوانید در آن مدت روزه های قضا را بگیرید، نذر و روزه های نذری صحیح است. البته اگر در حضر (قبل از سفر) نذر کنید که در روز معیّنی در سفر روزه مستحبی بگیرید، نذر و روزه نذریتان صحیح است، هر چند قضای روزه واجب بر عهده‌تان باشد.
اگر برای کسی (برای مثال برای سلامتی مادرم) نذر کرده باشم، روزی ۱۰۰ صلوات تا ۱۰ روز بفرستم، اما او راضی نباشد، آیا نذر باطل است؟
نذر مذکور ولو در فرض سؤال، باطل نیست و اگر صیغه مخصوص نذر را خوانده‌اید، عمل به آن واجب است و تخلف از آن کفاره دارد.
اگر کسی نذر کرده باشد سه روز پیاپی که غیر معین است روزه بگیرد، وقتی دو روز را روزه گرفت و روز سوم به علت مریضی یا خوف ضرر روزه نگرفت، آیا باید فقط یک روزه بگیرد به جای آن روز سوم یا باید دوباره سه روز پیاپی را روزه بگیرد تا نذر مذکور ادا شود؟
اگر صیغه نذر را با رعایت شرایط صحت نذر خوانده، احتیاط در این است که از اول به صورت پی در پی انجام دهد.
نذری کرده بودم که در صورت برآورده شدن حاجت، آن را در امامزاده ابراهیم (بابلسر) ادا کنم؛ می‌خواستم بدانم می‌شود مکان نذر را عوض کنم و در امامزاده ابراهیم (آمل) نذرم را ادا کنم؟
اگر صیغه مخصوص نذر* را نخوانده‌اید، اختیار آن با خود شما است و اگر صیغه نذر را خوانده اید باید طبق آن عمل کنید و تغییر آن صحیح نیست.
----------------------
* صیغه نذر عبارت است از «لله علیّ أن افعل کذا...» و می‌تواند ترجمه آن را بگوید که عبارت است از «برای خدا بر من است که فلان کار را انجام بدهم». و اگر بگوید: "برای خدا نذر می‌کنم فلان کار را انجام دهم" بنابر احتیاط واجب باید به آن عمل کنید.
1. کسی که برای شخص سیدی نذوراتی می داده است، پس از فوت سید این نذورات متعلق به کیست؟ برای وارث سید یا خیرات برای شخص سید؟
2. نذوراتی که بعد از فوت یا قبل از فوت ایشان انشاء شده، ولی بعد از فوت، نذر ادا شده، متعلق به کیست و نوع مصرف آن کدام است؟
ج1) نسبت به اموالی که با شرایط شرعی و صیغه مخصوص، نذر شده اند احتیاط در این است که به ورثه او داده شود.
ج2) اگر پرداخت مال نذر شده بعد از فوت سید واجب شده است، مال را در امور خیر به قصد رسیدن ثواب آن، به سید متوفی، مصرف کنند.
بنده برای به دست آوردن شغلی، نذرهای زیادی کرده ام، متأسفانه حاجتم برآورده نشد؛ می‌خواستم بدانم می‌شود نذر را باطل کرد؟ مهلت آن شغل یک ماه بود که خبری نشد زمانش گذشته است، ولی مشخص نیست ممکن است ماه دیگر یا سال دیگر همان شغل فراهم شود؛ ولی در این مدت یک ماهه حاجت نگرفتم، یادم نمی‌آید مدتی برای نذرم تعیین کرده باشم، حالا می‌شود نذر را باطل کرد؟
اگر صیغه نذر* را به زبان جاری کرده‌اید و زمانی هم برای آن تعیین نکرده اید، در صورت فراهم شدن شغل در هر زمانی، ادای نذر بر شما واجب است و اگر صیغه مخصوص آن را به زبان جاری نکرده‌اید یا زمانی برای آن مد نظرتان بوده است و نذرتان بعد از زمان برآورده شده، ادای آن واجب نیست.
-----------------------
*صیغه مخصوص نذر «لله عَلَیَّ کذا...» یا لفظی مرادف آن می‌باشد مانند آن که بگوید: «برای خدا بر من است که چنین کاری بکنم».
اگر کسی نذر شرعی با خواندن صیغه مخصوص آن داشته باشد که هر پنجشنبه را تا یکسال روزه بگیرد، چنانچه کفاره روزه عمد بر عهده اش باشد، آن ۳۱ روز پشت سر هم را چگونه باید انجام دهد؟ اگر نذرش تا آخر عمر باشد چه طور؟
اگر به صورت مطلق نذر کرده است که هر پنجشنبه روزه بگیرد، با انجام روزه ی کفاره نیز عمل به نذر محقق می شود.
می‌خواستم بدانم ادا کردن نذر، قبل از برآورده شدن خواسته یا حاجت، مشکلی ندارد؟ بی اثرش نمی کند؟
چنانچه صیغه نذر را خوانده باشید و آن را مشروط به امری کرده باشید، قبل از برآورده شدن حاجت، عمل به نذر واجب نشده، بنا بر این عمل به آن، عمل به نذر محسوب نمی‌شود و اگر بعد از آن، حاجت برآورده شد، باید به نذر عمل کنید.
اگر نذری دارای مدت باشد، مثلاً تا یک سال هر جمعه دعای ندبه شرکت کند. اگر در این مدت انسان هر بار نذر را بشکند، آیا کفاره بر او واجب می‌شود؟ یعنی اگر ۳ جمعه به عمد به مراسم دعای ندبه نرود، ۳ کفاره بر او واجب می‌شود؟
اگر نذر، شرعی و همراه صیغه باشد در صورتی که هنگام نذر، منظورش تمام جمعه‌ها به عنوان مجموعه واحد بوده است، به این معنا که اگر حتی یک جمعه هم شرکت نکند، مطلوب تأمین نشده است، در این صورت به خاطر یک بار تخلف، نذر منحل شده و کفاره بر او واجب می‌شود و هفته‌های بعد، دیگر واجب نیست. اما اگر هر جمعه جداگانه مد نظر است، در این صورت در ازای هر جمعه یک کفاره، واجب است.