پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
حدود سه سال پیش با خانمی ازدواج کردم که پسری یازده ساله داشت (الآن حدود چهارده سال دارد)؛ آن زمان ازدواجمان را از پسرش مخفی نگه داشتیم. سرپرستی این پسر بر عهده مادرش است و خانه مسکونی آن ها به نام پسر است.
سؤال بنده این است که رفت و آمد بنده به این خانه و وضو و غسل و نماز در آن چه حکمی دارد؟ همچنین حکم غسل و نمازهای قبلی بنده که در این خانه انجام داده ام، چیست؟
در فرض سؤال اگر خانه شرعاً مِلک پسر است، مثل این که به وی ارث رسیده، چنان چه پسر بالغ و عاقل است، باید با اجازۀ خود او باشد و إلّا تصرف جایز نیست. اما در صورتی که بالغ نشده، تصرف در اموال او باید با اجازۀ ولیّ (پدر یا جدّ پدری) بچه باشد. و اگر هر دو فوت شده اند، اختیار با قیّم شرعی است که توسط پدر یا جدّ پدری یا حاکم شرع معیّن می شود.
در هر صورت چنان چه مادر قیّم شرعی او باشد، باید کلیه تصرفات در مال صغیر، با اذن او و رعایت مصلحت بچه باشد (مثلاً اجاره استفاده از منزل برای بچه کنار گذاشته شود یا ...) که در این صورت عبادات قبلی هم صحیح است.
موقوفه‌ای است که درآمد آن وقف بر حمام محل می‌باشد ولی حمام، چند سال است که متروکه شده و کسی هم حالا از حمام عمومی استفاده نمی‌کند و درآمد موقوفه هم چند سال است که بلاتکلیف مانده است؛ آیا می‌شود این درآمد را خرج حسینیه و یا امورات عام المنفعه دیگر کرد؟
در فرض سؤال، وقف در وجوه برّ مصرف می‌شود و احتیاط آن است که آن را - با نظر متولی شرعی - در مصلحت دیگری از جنس همان مصلحت وقف و در همان محل، مصرف نمایند و در صورت متعذر بودن آن، الاقرب فالاقرب به آن مصلحت، رعایت شود.
کسانی که مادرشان یا مادربزرگشان سید است و میرزا حساب می شوند، آیا احکام مربوط به سید، شاملشان می شود؟ مثلاً می توانند عمامه سیاه بگذارند یا خیر؟
گرچه منتسبین به اهل بیت «علیهم السلام» از طرف مادر هم از اولاد آن بزرگواران محسوب می شوند، ولی ملاک ترتب آثار و احکام شرعی سیادت (مانند موارد فوق)، انتساب از طرف پدر است.
آیا مضاربه در غیر خرید و فروش، صحیح است؟
عقد مضاربه فقط مختص بکارگیری سرمایه در تجارت از طریق خرید و فروش است و استفاده از آن به عنوان مضاربه در زمینه های تولید و توزیع و خدمات و مانند آن، صحیح نیست. لکن مانعی ندارد که این امور را تحت عنوان عقود شرعی دیگر مثل جعاله و صلح و مانند آن انجام دهند.
آیا بیعانه از نظر شرعی، بخشی از ثمن معامله محسوب می‌شود؟ یا این که چیزی شبیه به ودیعه است؟
بستگی به قصد طرفین معامله دارد که آن را به عنوان جزء ثمن معامله قرار بدهند یا به عنوان ودیعه و در هر مورد، احکام خاص آن جاری می شود.
کارمند و حامله ام و دارای کودک بیست هفته که مبتلا به دیسک کمر هستم. در صورت ادامه بارداری احتمال خطر سلامتی و جراحی دیسک کمر وجود دارد. آیا سقط جنین جایز است؟ میزان کفاره چقدر است و به چه کسی باید پرداخت شود؟
سقط جنین حتی در فرض مذکور شرعاً حرام است. ضمناً با توجه به اینکه 4 ماه جنین تمام شده است، دیه شخص کامل را دارد لذا اگر پسر باشد 1000 مثقال شرعی طلا و اگر دختر باشد 500 مثقال شرعی طلا به عهده کسی است که مباشر در سقط باشد و دیه به وارث جنین با رعایت طبقات ارث پرداخت می شود؛ همچنین کسی که سقط را انجام می دهد علاوه بر دیه، باید کفاره نیز بدهد و کفاره اش آن است که 60 روز روزه بگیرد (31 روز آن باید پشت سر هم باشد) و به 60 فقیر به هر کدام یک مد طعام که تقریبا 750 گرم گندم می باشد بپردازد.
پیرزنی منزل مسکونی خود را وقف مسجد کرده است و شرط نموده که تا زنده است از آن استفاده کند. اکنون به شدت مریض شده و هزینه دارو و درمان ندارد. آیا می توان منزلش را فروخت تا هزینه درمان وی شود؟
اگر این منزل بدون انشاء صیغه وقف بوده و به متولی شرعی (اگر از طرف واقف تعیین شده باشد) و یا حاکم شرع تحویل داده نشده است یا به نمازگزاران جهت اقامه نماز تحویل نگردیده است، وقف محقق نشده و می توان آن را فروخت.
آیا جایز است من برای دخترم که اکنون به سنّ تکلیف رسیده است، مرجع تقلید انتخاب کنم؟ چگونه ایشان را در انتخاب مرجع تقلید، راهنمایی کنم؟
اگر منظور این است که وظیفه تحقیق و جستجو برای یافتن مجتهد جامع الشرایط به عهده شما باشد، اشکال ندارد و نظرتان در این مورد اگر برای ایشان مفیدِ علم یا اطمینان و یا واجد شرایط بیّنه و شهادت باشد، از نظر شرعی، معتبر و حجّت است.
1. من مدتی است که در یکی از کشورهای اروپایی زندگی می‌کنم. اطراف ما یک رستوران هست که احتمالاً برای ترکیه‌ای‌ها است. آیا می‌توانم از گوشت‌های این رستوران استفاده کنم؟
2. برای این که مطمئن شوم گوشت، حلال است، آیا لازم است از فروشنده سؤال کنم؟
3. آیا گفته فروشنده، قابل اعتماد است؟
ج1-3) موارد مختلف است؛ به طور کلی، خوردن گوشت‌هایی که از غیر مسلمان و بازار غیر مسلمین تهیه می‌شود، حرام است و صرف سؤال از فروشنده یا گفته ی او مادامی که ذبح شرعی را احراز نکنید، تأثیری در حکم ندارد.
آیا سرمایه گذاری در بورس‌های خارج از کشور جایز است؟
فعالیت در بورس های خارج از ایران، اگر با رعایت مقررات مربوطه و طبق موازین شرعی باشد، (مثلاً ربوی نباشد، سهام شرکت‌های دارای فعالیت حرام، مانند تولید شراب و گوشت خوک نباشد) اشکال ندارد.
آیا بازی حُکم جایز است؟
(کسی با قرعه، حاکم و دیگری محکوم می شود؛ حاکم دستور می دهد و محکوم، ملزم به انجام است.)
صرف قرعه کشی و تعیین حاکم در فرض سؤال اگر همراه با بُرد و باخت مالی بین بازیکنان نباشد، فی نفسه اشکال ندارد؛ البته محکوم، الزام شرعی به انجام دستور حاکم ندارد.
در چه صورتی می شود به جای کفارۀ عهد، پول داد؟
به طور کلی در کفاره، دادن پول به فقیر کفایت نمی کند؛ مگر آن که فقیر را از طرف خود وکیل کنید تا نان و مانند آن خریده و سپس به عنوان کفاره از طرف شما برای خودش تملّک نماید. ضمناً باید به آن کسی که وکیل قرار می گیرد، اطمینان داشته باشید که به وظیفۀ شرعی خود عمل می کند.
1. زنی بیوه هستم و دو تا بچه دارم. شوهرم یک باب مغازه داشت که اجاره داده ایم. آیا من از پول اجارۀ مغازه، سهم دارم یا فقط برای بچه‌ها است؟
2. اگر سهم دارم، چقدر است؟
اگر بعد از فوت همسر، مغازه اجاره داده شده، یک هشتم قیمت مغازه به همسر میت تعلق می گیرد؛ ولی از اجاره سهمی ندارد.
توجه داشته باشید که تصرف در اموال بچه های نابالغ یا غیر رشید با اجازه ولیّ یا قیّم شرعی ایشان باید باشد.
با توجه به اینکه درآمدهای حج، صرف موارد غیر شرعی می‌شود، تکلیف حج واجب و مستحب چیست؟
به طور کلی چنانچه شخص از جهت مالی و بدنی مستطیع بوده و راه برای رفتن به حج باز و امن باشد و فرصت کافی برای رسیدن به حج در ایام خاص را داشته باشد، حج ولو در فرض سؤال، واجب است و نسبت به حج مستحبی موارد مختلف است.
بنده ریش خود را به صورت پروفسوری می‌گذارم و بقیه آن را با تیغ می‌تراشم. آیا این کار اشکال شرعی دارد؟
به طور کلی تراشیدن ریش و ماشین کردنی که مانند تراشیدن باشد، بنابر احتیاط واجب جایز نیست؛ و تراشیدن مقداری از ریش حکم تراشیدن تمام آن را دارد.