هنگامی که زلزله، رعد و برق و مانند آن، (که مدت زمان وقوعش کم است) اتفاق می افتد، بنا بر احتیاط مکلف باید فوراً نماز آیات بخواند و اگر تأخیر بیاندازد، باید آن را تا آخر عمر بدون قصد اداء و قضا (قصد ما فی الذمه) به جا آورد.

اگر با اجازۀ مقام معظم رهبری «دام ظله»، باقی بر تقلید حضرت امام «قدس سره» مانده‎اید، می‎توانید طبق فتوای حضرت امام «قدس سره» نماز آیات را بخوانید.

نماز آیات دو رکعت است که هر رکعت آن پنج رکوع و دو سجده دارد و به چند صورت می‌توان آن را به جا آورد:
صورت اول:
در هر رکعت، پنج بار حمد و سوره خوانده می‌شود؛ به این صورت که بعد از نیت و تکبیرة الاحرام، یک حمد و سورۀ کامل می‌خواند و به رکوع می‌رود؛ سپس سر از رکوع برداشته، دوباره حمد و سوره را می‌خواند و به رکوع دوم می‌رود و باز سر از رکوع بر می‌دارد و به همین شکل ادامه می‌دهد تا پنج رکوع انجام شود؛ سپس به سجده می‌رود و پس از انجام دو سجده، رکعت دوم را مانند رکعت اول به جا می‌آورد و پس از انجام دو سجده، تشهد را خوانده و سلام می‌دهد.
صورت دوم:
در هر رکعت، فقط یک حمد و سوره خوانده می‌شود؛ به این صورت که سوره را پنج قسمت کرده و بعد از نیّت و تکبیرة الاحرام، حمد و یک قسمت از سوره را (چه یک آیه باشد یا کمتر و یا بیشتر) می‌خواند و به رکوع می‌رود و بعد از رکوع بدون این که حمد بخواند، قسمت دوم سوره و سپس رکوع دوم را انجام می‌دهد و همین طور ادامه می‌دهد تا سوره‌ای که پیش از هر رکوع، یک قسمت از آن را خوانده، قبل از رکوع آخر تمام شود؛ سپس رکوع پنجم را به جا می‌آورد و به سجده می‌رود و پس از اتمام دو سجده، رکعت دوم را مانند رکعت اول انجام داده و تشهد را خوانده و سلام می‌دهد.
و بنابر احتیاط واجب «بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحیمِ» را نمی‌توان یک قسمت از سوره به حساب آورد و با آن رکوع کرد.

نماز آیات بر همه مردم شهر یا روستا و محلاتی که کسوف در آن اتفاق افتاده است، واجب است، هر چند خود شخصاً آن را رؤیت نکنند. در تعیین شهرها یا روستاها به گفته اهل خبره اگر موجب اطمینان شود یا شهادت دو نفر عادل می توان اکتفا کرد. ضمناً وجود ابر و غبار و امثال آن در چنین محل هایی مانع وجوب نیست. البته اگر مکلف، شک دارد که آیا کسوف در شهر یا روستای او قابل رؤیت است، واجب است که خود شخصاً به دنبال کسوف بگردد.

ج1) وقت وجوب نماز آیات در خورشید و ماه گرفتگی از زمانی است که خورشید یا ماه شروع به گرفتن می کند و بنابر احتیاط واجب نباید نماز را به قدری تأخیر انداخت که شروع به باز شدن کند. و هنگامی که زلزله، رعد و برق و مانند آن، (که مدت زمان وقوعش کم است) اتفاق می افتد، بنابر احتیاط مکلف باید فوراً نماز آیات بخواند و اگر تأخیر بیاندازد، باید آن را تا آخر عمر بدون قصد اداء و قضا (قصد ما فی الذمه) به‌جا آورد.
و ملاک تأخیر به مقداری است که عرف آن را تأخیر محسوب کند.
ج2) احتیاط در خواندن فوری آن است.
ج3) اگر نسبت به غسل عذر شرعی داشته باشد، در ماه و خورشید گرفتگی باید نماز آیات را در وقتش با تیمم بخواند و در زلزله بنا بر احتیاط واجب باید فوراً با تیمم آن را بخواند و احتیاطاً بعد از انجام غسل دوباره بدون نیت ادا و قضا آن را بخواند.

در نمازهای آیات موقّته، مانند خسوف و کسوف اگر در تمام وقت حائض باشد و آیاتِ غیر موقّته، مانند زلزله - چه اداء و چه قضا - واجب نیست.

گفتن موجِب و نوع نماز در نیت نماز آیات لازم نیست؛ ولیکن نماز آیات بابت ماه و خورشید گرفتگی، به نیت قضا می باشد ولی در غیر آن دو، به نیت مافی الذمه است.

ترک عمدی نماز آیات گناه است و مکلف باید توبه و استغفار کند ولی در هر دو صورت (ترک عمدی و یا سهوی) از جهت قضا مختلف است؛ در زلزله و... (که مدت زمان وقوعش کم است) بنا بر احتیاط مکلف باید فوراً نماز آیات را بخواند؛ و اگر تأخیر بیاندازد، باید آن را تا آخر عمر بدون نیت اداء و قضا (قصد ما فی الذمه) به جا آورد. ولی نسبت به خورشید و ماه گرفتگی اگر مکلف نماز آیات را به قدری تأخیر بیندازد که خورشید یا ماه شروع به باز شدن کند، باید نماز را به قصد قربت، بدون نیّت ادا یا قضا (به قصد ما فی الذمه) به جا آورد؛ ولی اگر نماز را تا باز شدن کامل آن به تأخیر اندازد، باید نماز را به نیّت قضا بخواند البته باید توجه داشت کسی که هنگام گرفتن ماه یا خورشید اصلاً مطلع نشود و بعد از باز شدن آن بفهمد، درصورتی که گرفتگی کامل بوده، باید قضای نماز آیات را بخواند ولی اگر فقط مقداری از آن گرفته بوده، قضا بر او واجب نیست و چنانچه مطلع شده ولی از روی فراموشی نماز را نخوانده است باید قضای آن را بخواند، هر چند تمام آن نگرفته باشد.

می‌توانید برای دو رکوع باقیمانده با قرائت حمد و دو قسمت کردن یک سوره، این دو رکعت را نیز به اتمام برسانید.

در فرض سؤال، اقتدا بنا بر احتیاط، مُجزی نیست؛ مگر در این مسئله با رعایت الأعلم فالأعلم، به مرجع تقلید دیگری، رجوع نماید.

نماز صحیح است؛ البته توجه داشته باشید که اگر بخواهید تمام سوره را بخوانید، باید همراه با حمد باشد؛ یعنی پنج مرتبه حمد و سوره را با هم بخوانید.

اشکال ندارد.

ج1و2) بطور کلی خواندن قنوت پیش از رکوع دوم و چهارم و ششم و هشتم و دهم مستحب است. البته اگر فقط یک قنوت پیش از رکوع دهم خوانده شود، کافی است.
ج3) انجام آن به قصد استحباب منعی ندارد.

به طور کلی خواندن آیات قرآن (غیر از آیاتی که سجده واجب دارند) در نماز مانعی ندارد و لکن قرآن خواندن در سجده و رکوع مکروه است.

در فرض مذکور لمس آیات بدون وضو اشکال ندارد.