پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
کسی که در نمازها زیاد شک می‎کند به طوری که اکثر نمازهایش همراه شک است، آیا فقط باید نسبت به شک‌های زیاد، بی اعتنایی کند یا نسبت به هر شک جدیدی که در نماز پیش می آید، باید بی اعتنا باشد؟ مثلا کسی که بین رکعت ۳ و ۴ و تعداد سجده، زیاد شک می‎کند اگر این بار شک بین یک و دو برایش ایجاد شد هم بی توجهی کند؟
به طور کلی کسی که فقط در یک جزء نماز زیاد شک می‌کند، در همان مورد، حکم کثیر الشک را دارد و چنانچه در جزءهای دیگر نماز شک کند، باید مطابق وظیفه افراد معمولی عمل کند؛ مانند کسی که در انجام سجده زیاد شک می‌کند، اگر در به جا آوردن رکوع شک کند، باید به دستور آن شک، عمل کند.
1. اگر کسی عمداً افعال نماز را زودتر از امام جماعت انجام دهد، آیا جماعت باطل بوده و فرادا می شود؟
2. اگر کسی زودتر از امام سر از رکوع بردارد و دوباره به رکوع رود، آیا باید دوباره ذکر رکوع بگوید؟
ج1) مأموم باید افعال نماز را با امام یا کمی دیرتر از امام به جا آورد و اگر عمداً از امام جماعت جلو بیفتد یا مدتی بعد از او (به نحوی که متابعت از امام صدق نکند) انجام دهد، نماز فرادا می شود.
ج2) در فرض مذکور، احتیاط واجب آن است که ذکر رکوع را نیز دوباره بگوید.
فردی در ماه رمضان از استرالیا می خواهد به سمت ایران بیاید و نزدیک ترین توقف او در قطر می‌باشد. وقتی بعداز نماز ظهر از استرالیا پرواز می کنند به چه نحوی باید روزه خود را افطار کنند؟ چون از آسمان کشور های مختلف عبور می کنند و افق ها و ساعات دائم در حال تغییر هست. با این فرض که در آسمان، نمی‌تواند افق را تشخیص دهد، وظیفه نماز و روزه اش چیست؟
فرد مذکور در هر زمانی از مسیر که یقین به تحقق مغرب پیدا کند، می تواند افطار کند و نماز بخواند و اگر بعد از آن دوباره خورشید را ببیند، امساک لازم نیست و روزه صحیح است و نمازی هم که خوانده کافی است.
نماز جعفر طیّار چگونه خوانده می شود؟
این نماز چهار رکعت است که دو سلام دارد، در هر رکعتی حمد و سوره می‌خواند، سپس پانزده مرتبه می‌گوید: «سبحان اللّه و الحمد للّه و لا اله الّا اللّه و اللّه اکبر» و همین تسبیح را ده مرتبه در رکوع و همچنین ده مرتبه بعد از سر برداشتن از رکوع، و همچنین ده مرتبه در سجده اول و (ده مرتبه) بعد از سر برداشتن از آن، و (ده مرتبه) در سجدۀ دوّم و بعد از سر بلند نمودن از آن ده مرتبه تسبیحات را می‌گوید.
پس در هر رکعتی هفتاد و پنج مرتبه و همۀ آنها (در تمام چهار رکعت)، سیصد تسبیح می‌شود و ظاهر این است که گفتن تسبیحات از ذکر رکوع و سجده، کفایت می‌کند.
در این نماز سورۀ مخصوصی، تعیین نشده، لکن افضل آن است که در رکعت اوّل، سورۀ «اذا زلزلت» و در رکعت دوم سورۀ «و العادیات» و در رکعت سوم، «اذا جاء نصر اللّه» و در رکعت چهارم، سورۀ «قل هو اللّه احد» بخواند.
من سنجاب در خانه دارم، آیا ادرار و مدفوع سنجاب نجس است و موی سنجاب برای نماز مشکلی ندارد؟
سنجاب نجس نیست؛ ولی فضله و ادرار سنجاب نجس است. البته اگر موی سنجاب همراه بدن و یا لباس نمازگزار باشد، نماز صحیح است هرچند احتیاط اینست که همراه نمازگزار نباشد.
در قنوت آیا دست‌ها باید به هم چسبیده باشد؟ اگر از هم فاصله داشته باشد، آیا نماز باطل است؟
به هر طریقی که باشد، نماز باطل نیست.
به طور کلی در قنوت مستحب است نمازگزار کف دست‌ها را رو به آسمان قرار دهد و به قصد رجاء، انگشتان دست‌ها را به جز انگشت ابهام، به هم بچسباند و هر دو کف دست‌ها را پهلوی هم متصل به هم قرار دهد و نگاهش هنگام قنوت به کف دست‌هایش باشد.
در نماز مغرب، سهواً برای رکعت چهارم، ایستاده و تسبیحات اربعه را خواندم و متوجه شدم باید سه رکعت می‎خواندم. در این موقع تکلیف چیست؟
در فرض سؤال، باید بنشینید و تشهد و سلام را بگویید و نمازتان صحیح است. البته احتیاط مستحب آن است که بعد از سلام نماز دو سجده سهو به جا آورید.
در مورد استحاضه قلیله، در هر حال در فاصله بعد از وضو گرفتن تا آغاز نماز، حدود دو دقیقه‌ای طول می‌کشد (تا لباس خود را مرتب کند و سر سجاده برسد). در این مدت هم خون خارج می‌شود و برای یک دختر (مجرد) هم امکان ممانعت از خروج خون نیست. آیا برای نماز خواندن در این حالت مشکلی ایجاد می‌شود؟
چنان چه برای او ضرر نداشته باشد، باید به وسیله پنبه از بیرون آمدن خون جلوگیری کند و اگر کوتاهی کند و خون بیرون آید، باید دوباره وضو بگیرد؛ اما اگر در اثر زیاد بودن خون ـ بدون کوتاهی ـ خون بیرون آید، مانعی ندارد و مقدار زمانی که صرف مقدمات نماز می‌شود، اشکال ندارد.
اگر شخصی دندانش را بکشد و خون ریزی آن تا روز بعد ادامه داشته باشد:
1. نماز خواندنش چه حکمی دارد؟
2. بلعیدن خونابه چه حکمی دارد؟
ج1) تطهیر داخل دهان برای نماز، لازم نیست و اگر لب ها نجس شده، شستن ظاهر آن کافی است.
ج2) اگر در آب دهان، مستهلک نشده باشد؛ بلعیدن آن جائز نیست.
آیا هر نماز مستحبی ای که در حالت نشسته خوانده می شود باید دو برابر رکعت هایش خوانده شود یا فقط نوافل اینگونه اند؟
شامل تمام نمازهای مستحبی می شود؛ یعنی مستحب است در صورتی که نمازهای مستحبی نشسته خوانده می شود، هر دو رکعت، یک رکعت حساب شود به استثناء نماز وُتَیره (نافلۀ عشا) که احتیاطاً به صورت نشسته خوانده می شود نه به صورت ایستاده.
هرگاه مسافر در محلّی توقّف کند ولی نمی داند مدّت توقّف او چند روز است، باید نماز را شکسته بخواند؛ امّا بعد از گذشتن سی روز باید نماز را تمام بخواند، اگر چه مقدار کمی بعد از آن در آنجا بماند. حال اگر یک ماه از ماههای قمری بماند که کمتر از سی روز باشد نیز کافی است؟
اگر ابتدای تردید، روز اول ماه قمری باشد و ماه 29 روز باشد، باید تا روز بیست‌ونهم نماز را قصر بخواند و در روز سی‌ام (اول ماه بعد) بنابر احتیاط واجب، بین قصر و تمام جمع کند و از روز سی‌ و یکم تمام بخواند.
بنده در روزهای اخیر، شب تا صبح مشغول درو کردن گندم در مزارع دور از شهر بودم. حوالی صبح بعد از اذان، برای شناسایی قبله مشکوک شدم؛ در نتیجه نتوانستم به طور صحیح تشخیص بدهم. بلافاصله به طرفی در حال شک، نماز خواندم؛ اما بعد از طلوع آفتاب، متوجه شدم تقریباً به سمت مغرب نماز خوانده ام. (قبله سمت جنوب بود)
1. آیا در این موارد باید نماز را به چهار طرف خواند؟
2. نمازهایی که به همین روال، اشتباه خوانده شده؛ حکم‌شان چیست؟
ج1و2) اگر برای یافتن جهت قبله، هیچ راهی نداشته‌اید و گمان‌تان هم به هیچ طرفی نبوده است، بنابر احتیاط واجب باید به چهار طرف نماز می‌خواندید. بنابر این در فرض سؤال، بنابر احتیاط واجب باید قضای نمازها را به جا آورید.
در صورتی که شخصی در غیر وطن، وظیفه‌اش جمع بین نماز قصر و تمام است آیا می‌توانم به یکی از نمازهای قصر یا تمام او اقتدا کنم؟
اگر طبق نظر مرجع تقلید شما وظیفه او جمع بین قصر و تمام است، اقتدا به یکی از دو نماز او صحیح نیست؛ اما اگر طبق نظر مرجع تقلید شما وظیفه او خصوص قصر یا خصوص تمام است، می‌توانید به همان نمازی که طبق نظر مرجع تقلید شما است، اقتدا کنید.
اگر کسی عهد ببندد که نمازش را اول وقت بخواند، اما در شرایطی مثل کلاس درس یا ماشین قرار بگیرد، یا بخواهد برای نماز جماعت صبر کند که نتواند اول وقت بخواند؛ آیا نقض عهد کرده است؟
اگر عهد با صیغۀ شرعی منعقد شده باشد، تأخیر عمدی نماز موجب نقض عهد می شود؛ مگر در صورت اضطرار یا حرج یا فراموشی.
اگر نماز و روزه قضا پدر بیش از مقداری است که وصیّت کرده است، پسر بزرگتر چه وظیفه ای دارد؟
اگر وصیت کرده تا برای او اجیر بگیرند، به همان مقداری که وصیت نموده است را از ثلث او بر می دارند و بقیه نمازها، بر عهده پسر بزرگ می باشد و اگر صرفا اطلاع رسانی نموده است، بر پسر بزرگ او واجب است به مقداری که یقین دارد نماز از پدر فوت شده است را قضا کند.