پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
1. در خطبه‌های نمازجمعه، آیا گفتن لفظ «الحمدللّه» در هر دو خطبه لازم است یا اگر در یکی از خطبه‌ها گفته شود، کفایت می‌کند؟
2. در فرض اشکال، اگر امام جمعه فقط در خطبهٔ اوّل «الحمدللّه» بگوید، حکم نماز مأمومین چیست؟
ج1) در هر یک از دو خطبه، حمد خداوند واجب است؛ و احتیاط واجب آن است که حمد و صلوات را در خطبه با زبان عربی بگوید، اگر چه خطیب و شنونده، عرب زبان نباشند.
ج2) نماز امام و مأمومین ولو در فرض مذکور صحیح است.
اگر قرائت نماز امام جماعت صحیح نباشد، آیا اقتدا کردن جایز است؟
اگر مأموم قرائت امام را صحیح نداند، نباید به او اقتدا کند و در صورت اقتداء، نماز او صحیح نیست و إعاده آن واجب است؛ ولی چنانچه هم مأموم و هم امام قرائتشان صحیح نیست، اگر در محلی که با هم مختلف است اشتباه داشته باشند، اقتدا جایز نیست و چنانچه در موردی که با هم متحد است اشتباه داشته باشند، اقتدا کردن بنا بر احتیاط واجب صحیح نیست.
البته ملاک صحّت قرائت رعایت حرکات و سکنات حروف و ادای آنها از مخارج شان است به گونه ای که عرب زبانان، آن را ادای آن حرف (نه حرف دیگری) بدانند و رعایت محسّنات تجویدی لازم نیست.
بنده دوست دارم برای پیاده روی اربعین به کربلا بروم؛ ولی مقداری پول (بیشتر از هزینه سفر) مقروض هستم. آیا این سفر برای من جایز است؟ حکم نماز من در این سفر چگونه است؟
اگر زمان ادای قرض نرسیده و یا قرض دهنده برای پرداخت قرض به شما مهلت بدهد، اشکالی ندارد و در صورتی که زمان ادای آن رسیده و بتوانید بدهی خود را بدهید و طلبکار هم مطالبه می کند، اول باید قرض خود را پرداخت نمائید. در هر حال اگر سفر به قصد ترک ادای دین نباشد نماز در این سفر، شکسته است.
پدری وصیت کرده یک سال نماز و یک ماه روزه دارد و قید نکرده که از ثلث مال هزینه شود، تکلیف چیست و بر عهده کیست؟ اگر به ثلث مال وصیت کرده باشد، آیا باز هم بر پسر بزرگ واجب است؟
برای عمل به وصیت در فرض سؤال از ثلث مال برداشته می شود؛ ولی اگر صرف اطلاع باشد - با وجود شرایط وجوب قضا بر پسر بزرگ - بر پسر بزرگ واجب است نمار و روزه را انجام دهد و در فرض وجود وصیت، بعد از آنکه اجیر نماز و روزه او را به طور صحیح به جا آورد، بر پسر بزرگ چیزی واجب نیست.
من طبق عادت هر ماهه سر وقت معیّن، لکه کم رنگ خون دیدم و چون مطابق عادت هر ماهه بود، بنا بر حیض گذاشتم ولی روز اول را احتیاط کردم و روزه و نماز را به جا آوردم، ولی روز دوم که خون پر رنگ تر شد افطار کردم؛ اما روز سوم دیدم که اثری از خون نیست. آیا این ایام جزء پریود حساب می‌شود؟ حکم روزه‌ای که خورده ام چیست؟
به طور کلی اگر اشتباهاً به خیال این که پریود باشم روزه را افطار کنم، بعد متوجه بشوم که پریود نبوده، آیا کفاره دارد یا فقط قضای روزه کافی است؟
خون‌هایی که کمتر از سه روز بوده، استحاضه است؛ بنا بر این قضای نماز و روزه‌های ترک شده واجب است، ولی کفاره ندارد.
اگر فردی به قصد سفر شغلی از وطن خارج شود اما در بین راه برای او مشکلی شخصی پیش آید و مجبور به رفتن به مکانی غیر از وطن و محل کار خود شود یا در بین راه برای مدتی در جایی توقف کند تا پس از رفع مشکل به محل کار خود برود، نماز و روزه در این مدت و در این مسیر و محل کار، چه حکمی دارد؟
در فرض مذکور، اگر بدون تغییر مسیر در آن محل بوده و عبور کرده تا به محل کار برود حکم سفر شغلی را دارد. اما اگر در غیر مسیر سفر شغلی و بیش از مسافت شرعی* باشد، نماز در آن مسیر و محل شکسته و روزه صحیح نمی‌شود.
---------------------------
* مسافت شرعی 41 کیلومتر است.
در صورت نبود مهر برای نماز بر چه چیز های دیگری می‌توان سجده کرد؟ آیا می‌توان بر کاغذ و دستمال کاغذی نیز سجده کرد؟
سجده‌ نماز باید بر زمین یا گیاهان غیر خوراکی و پوشیدنی که از زمین می‌روید انجام شود، مانند سنگ، خاک، چوب، برگ درختان و امثال آن و همچنین سجده بر چیزهایی که از زمین می‌روید و فقط خوراک حیوان است، مانند علف و کاه و چیزهای معدنی مانند آجر، سفال، گچ، آهک و سیمان و بر کاغذ و دستمال کاغذی که از چوب و گیاهان ـ غیر از کتان و پنبه ـ ساخته می‌شود، صحیح است. اما سجده بر چیزهای خوراکی و پوشیدنی هر چند از زمین بروید، مانند گندم و پنبه و چیزهای معدنی که از جنس زمین محسوب نمی‌شوند، مانند فلزات و شیشه و امثال آن صحیح نیست.
لطفاً متن و طریقه خواندن نماز میت همزمان بر چند نفر مرد و زن را بفرمایید.
اگر نماز بر چند نفر مرد و زن به طور همزمان بخواند، بعد از تکبیر چهارم می گوید:
«اللَّهُمَّ انَّ هؤلاء عَبْیدُکَ وَ أبْنُاء عَبْیدِکَ وَ أبْنُاء إمائکَ، نَزَلُوا بِکَ، وَ أنْتَ خَیْرُ مَنْزُولٍ بِهِ. اللَّهُمَّ إنّا لا نَعْلَمُ مِنْهُم إلّا خَیْراً، وَ أنتَ أعْلَمُ بِهِم مِنّا، أللَّهُمَّ إنْ کانَوا مُحْسِنین فَزِدْ فِی إحسانِهِم، وَ إنْ کانَوا مُسِیئین، فَتَجَاوَزْ عَنْهُم، وَاغْفِرْ لَهُم، اللَّهُمَّ اجْعَلْهُم عِنْدَکَ فی أعلی علّیّین، و اخلُف علی أهلهم فی الغابرین، و ارحمهم برحمتک یا أرحم الرّاحمین».
من در حال یادگیری مخارج حروف در نماز هستم و حروفی هست که نمی‌توانم درست آن را به عربی تلفظ کنم؛ در این صورت تا زمان یادگیری صحیح حروف، نمازم را چگونه بخوانم؟
به یادگیری ادامه بدهید و کوتاهی نکنید و تا زمان تصحیح کامل قرائت، اگر برای شما ممکن باشد، نماز را بنا بر احتیاط واجب به جماعت بخوانید و اگر ممکن نیست، همان نمازی که می‌خوانید کافی است؛ در ضمن توجه داشته باشید، ملاک صحّت قرائت، رعایت حرکات و سکنات حروف و ادای آن‌ها از مخارجشان است به‌گونه‌ای که عرب زبانان، آن را ادای آن حرف (نه حرف دیگری) بدانند و رعایت محسّنات تجویدی، لازم نیست.
1. آیا امامت زن برای جماعت زنان جایز است؟
2. آیا باید امامِ زن، هم‌ ردیف با دیگر زنان بایستد؟ یا می‌تواند جلوی ایشان بایستد؟
3. در نماز جماعتِ زن برای زنان، آیا امامِ زن باید به اخفات بخواند؟ یا می‌تواند به جهر بخواند؟
ج1) امامت زن برای زنان اشکال ندارد.
ج2) در فرض سؤال هر چند جلو ایستادن امام اشکال ندارد، ولی مستحب است در یک صف و کمی جلو بایستد.
ج3) امام در فرض سؤال می‌تواند قرائت حمد و سوره ( نماز صبح و مغرب و عشاء) را بلند یا آهسته بخواند؛ ولی اگر نامحرم صدایش را می‌شنود، بهتر است آهسته بخواند.
محل کار اینجانب تهران و محل زندگی ام قم می باشد و مدت ۵ سال است که هر روز به آنجا رفت و آمد می کنم؛ با توجه به اینکه ده سال قبل در تهران دانشجو بودم و قصد دارم در صورت فراهم شدن شرایط (مثل ازدواج) در تهران زندگی کنم؛ آیا می توانم تهران را وطن دوم انتخاب کنم و بدین ترتیب نماز و روزه هایم در تمام اوقات کامل باشد؟
در فرض مذکور، نماز شما در تهران و در مسیر رفت و برگشت، کامل و روزه صحیح می باشد؛ ولی تهران وطن دوم شما محسوب نمی شود؛ بله اگر قصد دارید برای همیشه یا سالیان متمادی سالی سه چهار ماه (هر چند به صورت پراکنده) در آنجا زندگی کنید، بعد از آنکه وسائل زندگی مانند خانه و امثال آن را فراهم کنید، آنجا وطن دوم شما محسوب می شود.
من مدتی پیش عهدی با خداوند بستم ولی بعد از مدتی آنرا شکستم و اکنون توبه کردم و از خدای مهربان خواستم مرا ببخشد، حال آیا کفاره عهدی که بر عهده من است را باید فورا پرداخت کنم یا اینکه میتوانم نیت کنم سال بعد آن را پرداخت کنم؟ آیا نماز و روزه های واجبی که قبل از پرداخت این کفاره بجا می آورم درست است یا اینکه ابتدا باید کفاره را پرداخت کنم؟
اگر عهد را شکسته اید کفاره آن کفاره افطار عمدی روزه ماه رمضان است؛ لذا یا 60 فقیر را اطعام کنید یا 60 روز روزه بگیرید که 31 روز اول آن پی در پی باشد. البته ادای کفاره فوریت ندارد و می توانید نماز و روزه های دیگر را انجام دهید ولی در ادای آن نباید سهل انگاری شود.
همسر من هنگام ازدواج، معتقد و اهل نماز و روزه بود اما کم‌کم اعتقادش را از دست داده؛ آیا ادامه زندگی با این شخص اشکال شرعی دارد؟ تکلیف من چیست؟
صِرف ترک نماز و روزه و سایر واجبات شرعی، باعث ارتداد *مسلمان و کافر شدن و نجاست وی نمی شود و تا زمانی که ارتداد وی احراز نشده، حکم سایر مسلمانان را دارد و ادامه زندگی با او شرعاً اشکال ندارد. البته وظیفۀ شما با وجود شرائط، امر به معروف و نهی از منکر زبانی است.
----------------------------------------------------------
* اگر توحید، نبوت یا یکی از ضروریات دین اسلام را انکار کند و انکار هر یک از ضروریات دین به انکار رسالت یا تکذیب پیامبر اکرم اسلام (صلّی الله علیه وآله) یا وارد کردن نقصی به شریعت منجر شود، باعث کفر و ارتداد است.
1. نام سوره‌های سجده‌دار را بیان فرمایید و اگر اسم دوم دارند نیز، ذکر نمایید؟
2. آیا با گفتن اسامی آن‌ها (چه اسم اصلی، چه اسم دوم) سجده واجب می‌شود؟
ج1و2) در هر یک از چهار سورۀ سجده (الم تنزیل)، فصّلت (حم سجده)، نجم و علق، یک آیه، سجده واجب وجود دارد که اگر انسان آن را بخواند یا به آن گوش دهد، باید پس از پایان آیه، فوراً سجده کند و اگر فراموش کند، هر وقت یادش آمد، باید سجده را انجام دهد.
ضمناً وجوب سجده، فقط در زمان خواندن همان آیه است.
آیات سجده عبارتند از:
1. آیه 15 از سوره 32 (سجده)
2. آیه 37 از سوره 41 (فصلت)
3. آیه 62 از سوره 53 (النجم)
4. آیه 19 از سوره 96 (علق)
بنده خانه‌ای در شهری خریده‌ام و گاهی اوقات ماهی تا دو روز و یا در ماه به صورت پراکنده ۱۰ تا ۱۵ روز در آنجا می‌مانم. (یعنی شکل خاصی ندارد.) حکم من در آنجا به عنوان وطن دوم چگونه است؟ آیا می توانم نماز و روزه را کامل انجام دهم؟
مجرد آنچه در سؤال آمده موجب وطن شدن نمی شود و نماز شما در شهر مذکور بدون قصد ده روزه شکسته است.
لازم به ذکر است کسی که قصد دارد برای همیشه یا سالیان متمادی سالی سه چهار ماه (مانند تابستان و ایام تعطیل) در مکانی زندگی کند، چنانچه وسایل زندگی مانند خانه و امثال آن را فراهم کند، آنجا از نظر عرف وطن دوم او محسوب می‌شود، اما اگر صرفاً برای ییلاق و مانند آن، بدون قصد توطن و بدون فراهم آوردن لوازم زندگی آنجا برود، تحقق وطن، بعید است.