پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
اگر از وقت شرعی نماز مغرب بگذرد و نماز قضا شود، آیا می‌توان اول نماز عشاء و بعد نماز قضای مغرب را خواند؟
در فرض سؤال اگر وقت مخصوص نماز عشاء باشد و نماز مغرب را نخوانده است، باید اول نماز عشا و پس از آن، نماز مغرب را بخواند، در غیر این صورت باید نماز مغرب قبل از نماز عشا خوانده شود. وقت مخصوص نماز عشا هنگامی است که به اندازه ی خواندن نماز عشا تا نصف شب وقت مانده باشد.
اگر کسی به طور عمدی نماز عشا را زودتر از نماز مغرب آن روز، به جا آورد، حکم نماز او چیست؟ برای جبران آن باید چه کار کند؟ اگر همین حالت به طور سهوی رخ دهد حکم نماز چیست؟ آیا باید دوباره نمازها را بخواند؟
ج1) در فرض مذکور نماز عشاء، باطل است و باید بعد از خواندن نماز مغرب دوباره نماز عشا را ادا نماید.
ج2) هرگاه به تصور این که نماز مغرب را خوانده، مشغول نماز عشاء شود و بین نماز بفهمد که اشتباه کرده است، چنانچه در وقت مشترک نماز مغرب و عشاء بوده و به رکوع رکعت چهارم نرفته باشد، باید نیت را به نماز مغرب برگرداند و نماز را تمام کند و بعد نماز عشا را بخواند ولی اگر به رکوع رکعت چهارم رفته باشد، بنا بر احتیاط باید نماز را تمام کند، سپس نماز مغرب و عشاء را به ­ترتیب بخواند. همچنین اگر در وقت مخصوص به نماز مغرب باشد و وارد رکوع رکعت چهارم نشده است، احتیاط واجب آن است که نیّت را به نماز مغرب برگرداند و نماز را تمام کند و بعداً هر دو نماز را به ترتیب به‌ جا آورد و چنانچه با غفلت نماز عشاء را پیش از نماز مغرب بخواند و بعد از تمام شدن نماز متوجه شود، نمازش صحیح است.
معظم له فرموده‌اند: هرگاه کسی بر اثر اشتباه یا غفلت، نماز دوم را بر نماز اوّل مقدّم داشته، مثلاً نماز عشا را جلوتر از مغرب خوانده و بعد از تمام شدن نماز متوجه شده، نماز او صحیح است.
منظور از تمام شدن نماز یعنی تمام شدن نماز عشای مقدم بر مغرب یا منظور تمام شدن دو نماز است؟ یعنی اگر نماز عشا را به تنهایی مقدم بر مغرب خواند، آیا بعداً می تواند مغرب را بخواند؟
منظور این است که اگر سهواً نماز عشا را بر مغرب مقدم بدارد و بعد از تمام شدن نماز عشا، متوجه شود، نمازی را که مقدم داشته (نماز عشا) صحیح است و باید پس از آن، نماز اول (مغرب) را بخواند.
اگر نماز احتیاط بر من واجب باشد، ولی یادم نباشد و با کمی تأخیر بخوانم، آیا نماز باطل است؟ اگر شک بین دو و چهار در نماز چهار رکعتی باشد و بنا بر چهار بگذارم، نماز احتیاط من چگونه خواهد بود؟
ج1) اگر آنچه مبطل نماز است، انجام نشده باشد، خواندن نماز احتیاط کافی است و نماز صحیح است و الّا بنا بر احتیاط واجب هم نماز احتیاط را بخوانید و هم نماز را اعاده کنید.
ج2) اگر بعد از سر برداشتن از سجده دوم، شک کنید دو رکعت خوانده اید یا چهار رکعت، باید بنا بگذارید که چهار رکعت خوانده اید و نماز را تمام کنید و بعد از نماز دو رکعت نماز احتیاط ایستاده بخوانید، که در هر دو رکعت فقط باید حمد خوانده شود.
اگر از خطبه‌های نماز جمعه جا بمانیم و هنگامی به محل برگزاری نماز برسیم که امام جمعه می‌خواهد نماز جمعه را شروع کند؛ تکلیف ما در مورد نماز ظهر چیست؟
اگر مأموم به چیزی از خطبه‌های نماز جمعه نرسد، بلکه فقط هنگام نماز، حاضر شود و به امام جمعه اقتدا کند؛ نماز او صحیح و مُجزی از نماز ظهر است،
اگر انسان متوجّه نباشد که باید با طریق شرعی معتبر مثل یقین یا اطمینان به داخل شدن وقت، مشغول نماز شود و در حال غفلت نماز بخواند:
الف) اگر بعد از نماز بفهمد که تمام نماز را در وقت خوانده است نمازش چه حکمی دارد؟
ب) اگر بعد از نماز بفهمد که در بین نماز وقت فرا رسیده، در این صورت، نمازش چه حکمی دارد؟
ج1و2) در فرض سؤال، چنانچه بعد از نماز بفهمد که تمام نماز را در وقت خوانده، نماز او صحیح است. و اگر بفهمد تمام نماز را پیش از وقت خوانده یا بفهمد که در بین نماز وقت داخل شده است، نمازش باطل است.
فردی که به خطبه‌های نماز جمعه نرسد و فقط به خود نماز جمعه برسد، آیا باید نماز ظهر را هم به جا آورد؟
اگر مأموم به خطبه های نماز جمعه نرسد، بلکه فقط هنگام نماز حاضر شود و به امام جمعه اقتدا کند، نماز او صحیح و مُجزی از نماز ظهر است.
اگر شخصی نماز صبحش قضا شود و تا موقع نماز ظهر آن را نخواند و ابتدا نماز ظهر و عصر را خوانده و سپس نماز صبح را قضا کند، آیا صحیح است؟
احتیاط واجب آن است که اگر فقط یک نماز قضا دارد، ابتدا نماز قضا را بخواند؛ به خصوص اگر نماز قضا مربوط به همان روز باشد.
اگر عمداً ابتدا نماز اداء را بخواند، احتیاط در عدم اکتفا به این نماز است.
آیا خواندن قرآن از حفظ هم برای شخص حائض مکروه است یا فقط خواندن از روی متن قرآن کراهت دارد؟
به طور کلی خواندن خصوص آیات سجده در سوره هایی که سجده واجب دارند حرام است ولی خواندن سایر آیات قرآن کراهت دارد حتی اگر از حفظ خوانده شود.
توجه داشته باشید در اینجا کراهت به معنی این است که ثواب دارد ولی ثوابش از ایام پاکی کمتر است.
اگر زنی در بین نماز، عادتش شروع شود، باید نمازش را بشکند؟ یا نماز را تمام کند؟ آیا آن نماز را باید قضا کرد یا نه؟
نماز باطل است و باید آن را رها کند. ضمناً اگر به مقدار خواندن نماز، از اول وقت، گذشته باشد، باید نماز را بعداً قضا کند.
آیا می‌توان نماز قضای صبح را، تا قبل از نماز ظهر خواند؟
کسی که نماز قضا دارد، می تواند نماز اداء را بخواند؛ ولی احتیاط واجب آن است که اگر فقط یک نماز قضا دارد، ابتدا نماز قضا را بخواند؛ به خصوص اگر نماز قضا مربوط به همان روز باشد.
اگر پدر یا مادر که نمی توانسته قضای نماز را - هر چند با عمل به وظیفه نماز معذور مثل نماز نشسته یا خوابیده - انجام دهد و در همان حال ناتوانی فوت کند، آیا قضای نماز آنها بر پسر بزرگتر واجب است؟
قضای نماز پدر و بنا بر احتیاط واجب قضای نماز مادر ولو در فرض سؤال بر عهده پسر بزرگتر است؛ البته باید توجه داشت که نماز در هیج حالی از مکلف ساقط نمی شود و باید هر طور که برای او ممکن است نماز را بخواند مگر در صورتی که در کل وقت نماز، بدون اختیار خودش بیهوش باشد که در این صورت نماز از او و از پسر بزگش ساقط می شود.
اگر سه فرزند متوفی نماز قضای مادر را بدین گونه بخوانند که یک نفر نماز صبح و ظهر، دیگری نماز عصر و فرزند سوم نماز مغرب و عشا را بخواند و یا هر نفر نماز یک روز بخواند و دیگری روز بعد و نفر سوم روز بعدی بخوانند؛ آیا صحیح است؟
اشکال ندارد؛ ولی اگر نماز قضای یک روز را می خوانند، باید نماز عصر را بعد از نماز ظهر بخواند.
اگر فرد بعد از خواندن نماز احتیاط بفهمد کسری نماز کمتر از نماز احتیاط بوده، مثلاً چنانچه نمازگزار در شک بین دو و چهار، بنا را بر چهار گذاشته باشد و دو رکعت نماز احتیاط خوانده باشد، بعد بفهمد نماز را سه رکعت خوانده، وظیفه او چیست؟
اگر قبل از انجام دادن کاری که نماز را باطل می کند، متوجه شود، باید یک رکعت دیگر متصل به نماز بخواند و بنا بر احتیاط واجب، نماز را هم اعاده کند.
کسی که قادر به کنترل خود نیست و در نماز بی اختیار باد معده از وی خارج می شود، تکلیف نماز وی چیست؟
تا زمانی که یقین به بطلان وضو ندارد، وضو و نماز صحیح است، ولی اگر یقین به بطلان وضو دارد و می داند که تا پایان وقت می تواند نماز را بدون این حالت (خروج باد معده) بخواند، باید نماز را در وقتی که مهلت پیدا می‌کند، بخواند و اگر به مقدار وضو و نماز مهلت پیدا نمی‌کند ‌ و نمی‌تواند وضوی خود را تا آخر نماز حفظ کند و تجدید وضو هم در حال نماز برای او خیلی دشوار است، می‌تواند با هر وضو یک نماز بخواند، یعنی برای هر نماز به یک وضو اکتفا کند، هر چند وضو در بین نماز باطل شود.