پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
آیا خانم حائض اگر وضو بگیرد، می‌تواند به آیات قرآن، دست بزند؟ به آیات قرآن در موبایل چطور؟
انجام کارهای مشروط به طهارت از جمله مسّ آیات قرآن کریم با چنین وضویی برای حائض جایز نیست؛ اما دست زدن به صفحه نمایش موبایل ـ هر چند برای قرائت قرآن باشد ـ نیاز به وضو ندارد.
آیا قاری قرآن می‌تواند آیات حمد و سوره نماز را مانند تلاوت مجلسی قرآن بخواند؟
به طور کلی نمازهای ظهر و عصر باید آهسته خوانده شوند و چنانچه عمداً مجلسی با صدا بخواند نماز باطل می شود و نسبت به نماز مغرب و عشاء و صبح، آقایان باید آنها را با صدا و بلند بخوانند ولی چنانچه بلند خواندن به نحوی باشد که از حالت نماز خارج شوند و یا بیشتر از معمول صدا را بلند کنند، مانند این‌که با فریاد بخوانند، نماز باطل است.
اگر حین نماز، صدای قرائت قرآن از طریق نماز خواندن دیگری، یا شنیدن از رسانه ملی و ... شنیده شود، آیا نمازگزار باید سکوت کند و گوش دهد؟
گوش کردن به آیات و سکوت، در فرض سؤال واجب نیست. ضمن اینکه اگر در بین نماز به قدری ساکت بماند که نگویند نماز می خواند، نمازش باطل می شود.
اگر کسی در نماز، شک کند که رکوع را خوانده یا نخوانده یا یکی از سجده‌‌ها را انجام داده یا نداده یا یکی از آیات حمد و سوره را نخوانده و یا تشهد را اشتباه خوانده، حکمش چیست؟
اگر بعد از تمام شدن نماز و یا بعد از گذشتن از محل، نسبت به موارد مذکور، شک کند، به شک اعتناء نکرده و نماز صحیح است.
در آیات سجده قرآن، آیا باید مثل سجده نماز، هفت موضع بر زمین قرار بگیرد؟
در سجده واجب قرآن اگر پیشانی را به قصد سجده به آنچه سجده بر آن صحیح است بگذارد و عرفاً سجده صدق کند، کفایت می کند و احتیاط مستحب آن است که مواضع دیگر سجده، غیر از پیشانی را نیز بر زمین بگذارد ولی دیگر شرایط سجده نماز، مانند رو به قبله بودن، با وضو بودن و مانند آن لازم نیست.
اگر در برگه ای آیات قرآن نوشته شده باشد آیا می توان برای محو آنها از دستگاه خردکن استفاده کرد بطوریکه حروف آنها از هم جدا می شود و سپس برگه های تکه شده را در سطل زباله انداخت؟
انداختن در سطل بازیافت و یا تقطیع و خرد کردن کاغذها در فرض سؤال اگر بی احترامی محسوب شود، جایز نیست و اگر بی احترامی هم نباشد لکن کتابت لفظ جلاله و آیات قرآنی محو نشود، کافی نیست؛ در هر صورت دفن آنها در خاک و یا تبدیل آنها به خمیر بوسیله آب اشکال ندارد.
در قرائت نماز، آیا «بسم الله الرحمن الرحیم» باید با صدای بلند تلفظ شود؟
برای مردان بلند خواندن «بسم الله الرحمن الرحیم» و نیز سایر آیات، در رکعت اول و دوم نماز صبح و مغرب و عشا واجب است، و در رکعت اول و دوم نماز ظهر و عصر بلند گفتن ذکر «بسم الله الرحمن الرحیم» مستحب است.
1- اگر فردی هنگام قرائت سوره، برخی آیات یادش رفت و هر چه صبر کرد، یادش نیامد، تکلیفش چیست؟
2- اگر فردی در تسبیحات اربعه و یا ذکرهای واجب نماز مانند تشهد مقداری از آن یادش رفت و هر چه صبر کرد، یادش نیامد، تکلیفش چیست؟
ج1) به طور کلی در غیر سوره توحید و کافرون تا وقتی که نمازگزار بیش از نصف سوره را نخوانده است، می‌تواند آن را رها کند و سوره دیگری بخواند؛ بنابراین در سوره توحید و کافرون یا جایی که بیش از نصف سوره را خوانده، چنانچه مقداری از سوره را فراموش کند و به هیچ طریقی _ هرچند با خواندن از روی قرآن و یا خواندن کسی که کنار او ایستاده و یا نگاه به گوشی به گونه ای که از حالت نماز خارج نشود _ نتواند کامل کند، باید نماز را رها کرده و پس از یادآوری یا تهیه نوشتار، مجدداً نماز را از سر بگیرد.
ج2) چنانچه به هیچ طریقی نتواند ذکر واجب را بگوید، باید نماز را رها کرده و پس از یادآوری یا تهیه نوشتار، مجدداً نماز را از سر بگیرد.
1. اگر در هر جای نماز، نام مبارک پیامبر اسلام شنیده شد، آیا مستحب است صلوات فرستاده شود؟ حتی بین سلام‌های نماز یا بین آیات حمد و سوره؟
2. در نماز، سلام دادن به کسی صحیح نیست؛ آیا سلام‌های آخر نماز را می‌توان به عنوان سلامی به پیامبر اسلام عرضه کرد، که منتظر شنیدن جوابش باشیم یا فقط می‌شود به عنوان ذکر، سلام‌ها را قرائت کرد؟
ج1) این استحباب، شامل فرض‌های مذکور هم می‌شود.
ج2) سلام نماز نباید خالی از قصد تحیت باشد و باید به قصد آنچه مطلوب شارع است، انجام می‌شود.
آیا در فاصله بین پایان خطبه نماز جمعه و شروع نماز جمعه، می‌توان نماز مستحبی خواند؟ نماز واجب چطور مثلاً ۲ رکعت نماز قضای صبح یا نماز قضای آیات؟
اشکال ندارد.
نحوه گفتن حروف یک کلمه در نماز و همچنین کلمات یک آیه چگونه باید باشد؟
یکی از واجبات قرائت، موالات در آیات و کلمات و اذکار است؛ یعنی به طوری ادا کند که عرفاً پشت سر بودن صدق نماید. بنا بر این چنان چه عمداً موالات را ترک کند، اگر عدم موالات، باعث محو صورت کلمه شود و جبران آن موجب زیادی گردد، نماز باطل است. اما اگر موجب زیادی نشود، بنا بر احتیاط واجب نماز باطل است؛ ولی چنان چه ترک موالات، سهوی باشد و به نحوی باشد که موالات نماز به هم نخورد؛ آن چه تحصیل موالات می کند را به جا آورد و نماز صحیح است.
چه نمازهایی مستحب و چه نمازهایی واجب است؟
الف. نمازهای واجب، شش قسم است:
اول: نماز یومیه. (ظهر و عصر هر کدام چهار رکعت، مغرب سه رکعت، عشا چهار رکعت، صبح دو رکعت)
دوم: نماز آیات.
سوم: نماز میت.
چهارم: نماز طواف واجب خانه کعبه.
پنجم: نماز قضای پدر و بنا بر احتیاط مادر که بر پسر بزرگتر واجب است.
ششم: نمازی که به واسطه اجاره و نذر و قسم و عهد واجب می‌شود.
ب. نمازهای مستحبی زیاد است و آن‌ها را نافله گویند. و بین نمازهای مستحبی، به خواندن نافله‌های شبانه روز، بیشتر سفارش شده، و آن‌ها در غیر روز جمعه، سی و چهار رکعت‌اند:
که هشت رکعت آن نافله ظهر
و هشت رکعت نافله عصر
و چهار رکعت نافله مغرب
و دو رکعت نافله عشا
و یازده رکعت نافله شب
و دو رکعت نافله صبح می باشد.
و چون دو رکعت نافله عشا را بنا بر احتیاط واجب باید نشسته خواند، یک رکعت حساب می‌شود.
ولی در روز جمعه بر شانزده رکعت نافله ظهر و عصر، چهار رکعت اضافه می‌شود.
از یازده رکعت نافله شب، هشت رکعت آن باید به نیت نافله شب، و دو رکعت آن به نیت نماز شفع، و یک رکعت آن به نیت نماز وتر خوانده شود. و دستور کامل نافله شب در کتاب‌های دعا گفته شده است.
1. آیا خواندن زیارت عاشورا برای جنب یا زنی که حائض است، اشکال دارد؟
2. خواندن ادعیۀ دیگر و یا قرآن چطور؟
3. سر نهادن بر مهر کربلا چطور؟
ج1-3) اشکال ندارد؛ ولی خواندن خصوص آیات سجدۀ سوره‌هایی که سجدۀ واجب دارند، بر حائض حرام است و خواندن سایر آیات قرآن اشکال ندارد؛ هر چند مکروه است و مستحب است زن حائض در وقت نماز، خود را از خون پاک نماید و پنبه و دستمال را عوض کند و وضو بگیرد و اگر نمی تواند وضو بگیرد تیمم نماید و در جای نماز رو به قبله بنشیند و مشغول ذکر و دعا و صلوات شود.
اگر کسی به طور عمدی نماز عشا را زودتر از نماز مغرب آن روز، به جا آورد، حکم نماز او چیست؟ برای جبران آن باید چه کار کند؟ اگر همین حالت به طور سهوی رخ دهد حکم نماز چیست؟ آیا باید دوباره نمازها را بخواند؟
ج1) در فرض مذکور نماز عشاء، باطل است و باید بعد از خواندن نماز مغرب دوباره نماز عشا را ادا نماید.
ج2) هرگاه به تصور این که نماز مغرب را خوانده، مشغول نماز عشاء شود و بین نماز بفهمد که اشتباه کرده است، چنانچه در وقت مشترک نماز مغرب و عشاء بوده و به رکوع رکعت چهارم نرفته باشد، باید نیت را به نماز مغرب برگرداند و نماز را تمام کند و بعد نماز عشا را بخواند ولی اگر به رکوع رکعت چهارم رفته باشد، بنا بر احتیاط باید نماز را تمام کند، سپس نماز مغرب و عشاء را به ­ترتیب بخواند. همچنین اگر در وقت مخصوص به نماز مغرب باشد و وارد رکوع رکعت چهارم نشده است، احتیاط واجب آن است که نیّت را به نماز مغرب برگرداند و نماز را تمام کند و بعداً هر دو نماز را به ترتیب به‌ جا آورد و چنانچه با غفلت نماز عشاء را پیش از نماز مغرب بخواند و بعد از تمام شدن نماز متوجه شود، نمازش صحیح است.
اگر نماز احتیاط بر من واجب باشد، ولی یادم نباشد و با کمی تأخیر بخوانم، آیا نماز باطل است؟ اگر شک بین دو و چهار در نماز چهار رکعتی باشد و بنا بر چهار بگذارم، نماز احتیاط من چگونه خواهد بود؟
ج1) اگر آنچه مبطل نماز است، انجام نشده باشد، خواندن نماز احتیاط کافی است و نماز صحیح است و الّا بنا بر احتیاط واجب هم نماز احتیاط را بخوانید و هم نماز را اعاده کنید.
ج2) اگر بعد از سر برداشتن از سجده دوم، شک کنید دو رکعت خوانده اید یا چهار رکعت، باید بنا بگذارید که چهار رکعت خوانده اید و نماز را تمام کنید و بعد از نماز دو رکعت نماز احتیاط ایستاده بخوانید، که در هر دو رکعت فقط باید حمد خوانده شود.