ترک عمدی نماز آیات گناه است و مکلف باید توبه و استغفار کند ولی در هر دو صورت (ترک عمدی و یا سهوی) از جهت قضا مختلف است؛ در زلزله و... (که مدت زمان وقوعش کم است) بنا بر احتیاط مکلف باید فوراً نماز آیات را بخواند؛ و اگر تأخیر بیاندازد، باید آن را تا آخر عمر بدون نیت اداء و قضا (قصد ما فی الذمه) به جا آورد. ولی نسبت به خورشید و ماه گرفتگی اگر مکلف نماز آیات را به قدری تأخیر بیندازد که خورشید یا ماه شروع به باز شدن کند، باید نماز را به قصد قربت، بدون نیّت ادا یا قضا (به قصد ما فی الذمه) به جا آورد؛ ولی اگر نماز را تا باز شدن کامل آن به تأخیر اندازد، باید نماز را به نیّت قضا بخواند البته باید توجه داشت کسی که هنگام گرفتن ماه یا خورشید اصلاً مطلع نشود و بعد از باز شدن آن بفهمد، درصورتی که گرفتگی کامل بوده، باید قضای نماز آیات را بخواند ولی اگر فقط مقداری از آن گرفته بوده، قضا بر او واجب نیست و چنانچه مطلع شده ولی از روی فراموشی نماز را نخوانده است باید قضای آن را بخواند، هر چند تمام آن نگرفته باشد.

در فرض سؤال، قصد وجوب لازم نیست؛ بلکه همین که به نیت نماز، وضو بگیرد، کافی است.

اگر به مقدار لازم، طلب آب نمود و پیدا نکرد، سپس تیمّم کرد و نماز خواند و پس از آن آب پیدا کرد، نمازش صحیح است و قضا یا اعاده بر او واجب نیست.

ج1) در فرض سؤال، نماز شما در ادامه سفر تمام است و باید روزه ها را هم بگیرید.
ج2) کسی که قصد اقامت ده روز کرده است، اگر روزه بگیرد و قبل از خواندن نماز یومیه چهار رکعتی از قصدش منصرف شود، در صورتی که انصراف بعد از زوال باشد، روزه ­اش صحیح است، ولی اگر قبل از زوال باشد، روزه باطل است و روزهای آینده نمی تواند روزه بگیرد و نمازش را هم حتی در روز اول باید شکسته بخواند.

مسافری که نمازش شکسته است، می تواند در نماز جمعه شرکت کند و به جای نماز ظهر، نماز جمعه را بخواند.

ج1) اگر از قبل از اذان صبح خوب شده باشد، باید نیت روزه کند. اما اگر بعد از اذان صبح یا در اثنای روز ماه رمضان خوب شود، واجب نیست نیت روزه کند و آن روز را روزه بگیرد؛ ولی اگر پیش از ظهر باشد و کاری که روزه را باطل می‌کند انجام نداده باشد، احتیاط مستحب آن است که نیت کند و روزه بگیرد و پس از ماه رمضان باید آن را قضا کند.
ج2) بنا بر احتیاط آن روز را روزه بگیرد و بعداً نیز آن را قضا کند.

کسی که تیمّم بدل از غسل کرده اگر حدث اصغر از او سر زند مثلاً بول کند، برای نمازهای بعد در صورتی که هنوز نمی‌تواند غسل کند بنا بر احتیاط، باید بار دیگر تیمّم بدل از غسل کند و وضو هم بگیرد و چنانچه تا آخر وقت دسترسی به آب ندارد، به جای وضو نیز، تیمم بدل از وضو کند.

نمازگزار در نمازهای مستحبی لازم نیست سوره را تمام کند هر چند سوره توحید باشد؛ بلکه هر وقت متذکر شد می تواند سوره خاص آن نماز را تدارک کند، هر چند موجب زیادی سهوی رکن شود.

ج1) اگر به طور معمول خارج شدن ادرار را متوجه نمی شود، پس از وضو تا زمانی که علم به خروج ادرار ندارد می تواند نماز بخواند و تجدید وضو لازم نیست؛ اما در صورتی که در بین نماز متوجه خروج ادرار می شود، اگر یقین دارد که از اول وقت نماز تا آخر آن به مقدار وضو گرفتن و نماز خواندن (با اکتفا به واجبات) مهلت پیدا می کند، باید نماز را در وقتی که مهلت پیدا می کند بخواند و اگر به مقدار وضو و نماز مهلت پیدا نمی کند، چنانچه تجدید وضو در بین نماز، برای او عسر و حرج دارد، می تواند با یک وضو یک نماز را بخواند هر چند وضوی او در بین نماز باطل شود و اگر بعد از نماز حدثی از او سر نزد می تواند با همان وضو نماز بعدی را هم بخواند هر چند در بین نماز قبلی ادرار از او خارج شده باشد. ضمناً این شخص باید برای نماز به وسیله کیسه‌ای که در آن پنبه یا چیز دیگری است از رسیدن بول به جاهای دیگر جلوگیری کند و احتیاط واجب آن است که در صورتی که مشقت نداشته باشد، پیش از هر نماز مخرج بول را که نجس شده آب بکشد.
ج2) اگر اطمینان دارد در حالی که رو به قبله است ادرار خارج می شود، نباید رو به قبله بنشیند.

در نماز روی هم گذاشتن دست ها در جلوی بدن اگر با این قصد باشد که این عمل جزء نماز است، نماز را باطل می کند و احتیاط واجب آن است که بدون این قصد هم آن را انجام ندهد.

نماز خواندن با تیمم در فرض سؤال اشکال ندارد.

اگر ندانید که بدن یا لباستان نجس است و بعد از نماز بفهمید، نماز صحیح است؛ ولی اگر قبلاً نجاست آن را می‌دانسته و فراموش کرده اید، نماز خوانده شده، باطل است.

اگر زن از هنگام وضو (برای نماز ظهر) یقین دارد، داخل واژن پاک بوده، تا زمانی که این پاکی ادامه داشته باشد برای نماز های بعدی (نماز عصر، مغرب و عشاء) لازم نیست مجدداً وظایف استحاضه قلیله را انجام دهد؛ در غیر این صورت با وجود خون هر چند در باطن باید برای هر نماز وضو بگیرد.

اگر عهد با صیغۀ شرعی منعقد شده باشد، تأخیر عمدی نماز موجب نقض عهد می شود؛ مگر در صورت اضطرار یا حرج یا فراموشی.

در نمازهای آیات موقّته، مانند خسوف و کسوف اگر در تمام وقت حائض باشد و آیاتِ غیر موقّته، مانند زلزله - چه اداء و چه قضا - واجب نیست.